Μανώλης Σφακιανάκης: Ο εθισμός στο διαδίκτυο διογκώνεται!

O επι­κε­φα­λής της Διεύ­θυν­σης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος υπο­στρά­τη­γος Μανώλης Σφα­κια­νά­κης μιλάει απο­κλει­στικά στο Liberal για τη σημα­ντική προ­σφορά της υπη­ρε­σίας του, για τους κιν­δύ­νους του δια­δι­κτύου και για την ανα­γκαιό­τητα της «ηλε­κτρο­νι­κής αγωγής» στις οικο­γέ­νειες και στα σχολεία.

Συνέ­ντευξη στον Ανδρέα Ζαμπούκα

Βρί­σκε­στε σε μία πολύ υπεύ­θυνη θέση, δεδο­μέ­νης της ψηφια­κής επα­νά­στα­σης που συντε­λεί­ται, παγκο­σμίως. Πώς αντι­λαμ­βά­νε­στε τον ρόλο σας και τι κάνετε για να διευ­ρύ­νετε τα περι­θώ­ρια δράσης σας;

Η θέση του υπο­στρά­τη­γου και διευ­θυ­ντή της Διεύ­θυν­σης Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος (ΔΙΔΗΕ) μου δίνει ευθύνη για το δύσκολο έργο που πρέπει να επι­τε­λέ­σουμε ως υπη­ρε­σία, καθώς ο ρόλος μου είναι να ηγηθώ και να κατευ­θύνω μια εξαι­ρε­τική και άρτια επι­στη­μο­νικά εξει­δι­κευ­μέ­νης ομάδας συνα­δέλ­φων με απώτερο στόχο την κατα­πο­λέ­μηση του ηλε­κτρο­νι­κού εγκλή­μα­τος ακόμα και πέρα από τα όρια της Χώρας μας, συμ­βάλ­λο­ντας απο­φα­σι­στικά και σε διε­θνείς επι­χει­ρή­σεις.

H υπη­ρε­σία μας δίνει πολύ μεγάλη σημασία εκτός από την κατα­πο­λέ­μηση του ηλε­κτρο­νι­κού εγκλή­μα­τος και στην πρόληψη αυτού. Στα πλαίσια αυτής της στρα­τη­γι­κής, το 2014 ιδρύ­θηκε το τμήμα Και­νο­τό­μων Δράσεων και Στρα­τη­γι­κής, που στόχο έχει να ενη­με­ρώ­σει άμεσα και απο­τε­λε­σμα­τικά τους πολίτες σχετικά με τους κιν­δύ­νους που μπορεί να αντι­με­τω­πί­σουν κατά την πλο­ή­γησή τους στο δια­δί­κτυο. Οι δράσεις που έχουν ανα­πτυ­χθεί προς την κατεύ­θυνση αυτή είναι οι ακό­λου­θες:

Περισ­σό­τε­ρες από 200 ημε­ρί­δες και 30 συνέ­δρια σε όλη την ελλη­νική επι­κρά­τεια, έχοντας ως στόχο την ενη­μέ­ρωση μαθητών, γονέων και εκπαι­δευ­τι­κών για την πρόληψη και αντι­με­τώ­πιση των κιν­δύ­νων που σχε­τί­ζο­νται με τις νέες τεχνο­λο­γίες.

Κατά τα έτη 2012 έως και 2015, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από την υπη­ρε­σία μας τέσσερα πανελ­λα­δικά συνέ­δρια σχετικά με Ασφαλή Πλο­ή­γηση στο Δια­δί­κτυο, τα οποία περιε­λάμ­βα­ναν παρου­σιά­σεις από δια­κε­κρι­μέ­νους και εξει­δι­κευ­μέ­νους σε θέματα που αφορούν στην Ασφαλή Πλο­ή­γηση στο Δια­δί­κτυο, επι­στή­μο­νες της Ελλάδας και του εξω­τε­ρι­κού. Στα συνέ­δρια αυτά ανα­πτύ­χθη­καν θεμα­το­λο­γίες σχετικά με τις μελ­λο­ντι­κές εξε­λί­ξεις σε θέματα του δια­δι­κτύου και θέματα όπως cyberbullying, socialmedia κ.α.

Έκδοση των πρα­κτι­κών των συνε­δρίων σε έντυπη και ηλε­κτρο­νική μορφή, μέσα από τα οποία δίνεται η δυνα­τό­τητα στους πολίτες να ενη­με­ρω­θούν ανα­λυ­τικά για τις ειση­γή­σεις που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στα συνέ­δρια.

Δύο συνέ­δρια στο Μέγαρο Μου­σι­κής Αθηνών σε μαθητές με ειδικές ανάγκες. Στόχος ήταν η ενη­μέ­ρωση της ευαί­σθη­της ομάδας των παιδιών για τους κιν­δύ­νους που κρύβει το δια­δί­κτυο, καθώς είναι ύψιστης σημα­σίας η ισότιμη συμ­με­τοχή των μαθητών αυτών στην κοι­νω­νία της γνώσης και των σύγ­χρο­νων τεχνο­λο­γιών.

Τηλε­δια­σκέ­ψεις σε 5.500 σχο­λι­κές μονάδες κατά τη σχολική χρονιά 2014-2015 σε πραγ­μα­τικό χρόνο μέσω ειδικού συστή­μα­τος που χρη­σι­μο­ποιούν οι αξιω­μα­τι­κοί της ΔΙΔΗΕ το οποίο επι­τρέ­πει να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί παρου­σί­αση, συνο­μι­λία, ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις μεταξύ ομι­λη­τών και ακρο­α­τών μαθητών που βρί­σκο­νται στο σχολείο τους.

Η Διεύ­θυνση Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος προ­χώ­ρησε στην παρα­γωγή και προβολή μέσω ραδιο­φω­νι­κών και τηλε­ο­πτι­κών σταθμών πανελ­λα­δι­κής εμβέ­λειας σχε­τι­κών τηλε­ο­πτι­κών «σποτ» στο πλαίσιο της εκστρα­τείας πλη­ρο­φό­ρη­σης ευαί­σθη­των κοι­νω­νι­κών ομάδων για την προ­στα­σία τους από τις παγίδες του δια­δι­κτύου.

Συγ­γραφή και δια­μοι­ρα­σμός ενη­με­ρω­τι­κών φυλ­λα­δίων σχετικά με όλα τα θέματα που απα­σχο­λούν την υπη­ρε­σία μας.

Εκπαι­δευ­τι­κές επι­σκέ­ψεις σχο­λείων στις εγκα­τα­στά­σεις της Διεύ­θυν­σης Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος, που ευρί­σκο­νται στη ΓΑΔΑ, για την ενη­μέ­ρωση μαθητών και εκπαι­δευ­τι­κών.

Συμ­με­τοχή στο Πλη­ρο­φο­ριακό Κέντρο της ΕΛΑΣ στην 79η και 80η ΔΕΘ στην οποία προ­βλή­θηκε η εφαρ­μογή Cyberkid και η FeelSafe, αντί­στοιχα. Περισ­σό­τε­ροι από 100.000 πολίτες επι­σκέ­φθη­καν το περί­πτερο της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας και ενη­με­ρώ­θη­καν.

Δημιουρ­γία του www.cyberkid.gr, στο οποίο παρέ­χο­νται χρή­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες και συμ­βου­λές σχετικά με το πώς μπορεί να εκμε­ταλ­λευ­τεί όλη η οικο­γέ­νεια τα θετικά των σύγ­χρο­νων τεχνο­λο­γιών που μας περι­βάλ­λουν και φυσικά του δια­δι­κτύου.

Δημιουρ­γία εφαρ­μο­γής Cyberkid για κινητά, με σκοπό να ενη­με­ρώ­νει καθη­με­ρινά τους γονείς και τα παιδιά κάθε οικο­γέ­νειας για την ασφαλή πλο­ή­γηση στο δια­δί­κτυο και τους κιν­δύ­νους που ελλο­χεύ­ουν σε αυτό. Παράλ­ληλα, είναι μία δια­δρα­στική εφαρ­μογή, η οποία δίνει τη δυνα­τό­τητα στους μαθητές αλλά και ενή­λι­κες να επι­κοι­νω­νούν άμεσα με το Κέντρο δια­χεί­ρι­σης δια­δι­κτυα­κού κιν­δύ­νου της ΔΙΔΗΕ – CYBERALERT και να συνο­μι­λούν απευ­θείας με αξιω­μα­τικό της υπη­ρε­σίας μας, με τη χρήση ενός κου­μπιού, ενώ επίσης υπάρχει και η δυνα­τό­τητα ψυχα­γω­γίας των ανη­λί­κων φίλων μας μέσω των δια­φό­ρων παι­χνι­διών που έχουμε σχε­διά­σει με σκοπό την αποφυγή κιν­δύ­νων που ελλο­χεύ­ουν σε δια­φο­ρε­τι­κές ιστο­σε­λί­δες.

Δημιουρ­γία σελίδας Cyberkid στο Facebook.

Δημιουρ­γία λογα­ρια­σμού Twitter CyberalertGR. Μέσω του λογα­ρια­σμού αυτού δίνεται η δυνα­τό­τητα στους πολίτες να ενη­με­ρω­θούν άμεσα από τη ΔΙΔΗΕ σχετικά με τις τρέ­χου­σες υπο­θέ­σεις, απάτες, παγίδες στο δια­δί­κτυο, αλλά και πρα­κτι­κές συμ­βου­λές προ­στα­σίας ασφά­λειας και ιδιω­τι­κό­τη­τας.

Δημιουρ­γία ιστο­σε­λί­δας www.cyberalert.gr, στην οποία αναρ­τώ­νται άμεσα όλοι οι κίν­δυ­νοι που εντο­πί­ζει η υπη­ρε­σία μας και τρόπους προ­φύ­λα­ξης και αντι­με­τώ­πι­σής τους.

Δημιουρ­γία πλατ­φόρ­μας «FeelSafe» και συγκε­κρι­μένα η ιστο­σε­λίδα www.cyberalert.gr/feelsafe, αλλά και η πρω­το­πο­ριακή εφαρ­μογή (application) για iOS & Android «FeelSafe». Στόχος είναι συστη­μα­τική και επι­στη­μο­νική μελέτη των θεμάτων και προ­βλη­μά­των που προ­κύ­πτουν για το εμπόριο και τους κατα­να­λω­τές από τις ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές, με σκοπό την ενη­μέ­ρωση εμπόρων και κατα­να­λω­τών για τους δια­δι­κτυα­κούς κιν­δύ­νους και την ασφαλή χρήση του δια­δι­κτύου στις εμπο­ρι­κές συναλ­λα­γές και τις δια­δι­κτυα­κές αγορές.

Υπο­γρά­ψαμε μνη­μό­νια συνερ­γα­σίας με σημα­ντι­κούς φορείς όπως η Ελλη­νική Συνο­μο­σπον­δία Εμπο­ρίου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, το Χαμό­γελο του Παιδιού, η Εθνική Ολυ­μπιακή Ακα­δη­μία και ο Δήμος Μαρα­θώνα ως πιλο­τι­κός δήμος.

Εκτός από την τεχνική πρόληψη που καλεί­στε να υπη­ρε­τή­σετε, είναι, ομο­λο­γου­μέ­νως, απα­ραί­τητη και η «παι­δευ­τική». Είστε ένας άνθρω­πος που δια­θέ­τετε ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα. Σκο­πεύ­ετε να ειση­γη­θείτε στο υπουρ­γείο Παι­δείας ένα μάθημα «ηλε­κτρο­νι­κής αγωγής» (η Πλη­ρο­φο­ρική υπάρχει, η κουλ­τούρα σωστής ηλε­κτρο­νι­κής δια­χεί­ρι­σης δεν υπάρχει) για όλες τις βαθ­μί­δες εκπαί­δευ­σης;

Όπως ανα­φέρ­θηκε και προη­γου­μέ­νως, η υπη­ρε­σία μας επεν­δύει στην πρόληψη του ηλε­κτρο­νι­κού εγκλή­μα­τος μέσω της σωστής ενη­μέ­ρω­σης των πολιτών από έγκυ­ρους φορείς. Την προη­γού­μενη σχολική χρονιά ενη­με­ρώ­σαμε 5.500 σχολεία και μιλή­σαμε με τα παιδιά, με στόχο να ακού­σουμε τους προ­βλη­μα­τι­σμούς και τις ανη­συ­χίες τους, σε μια οργα­νω­μένη προ­σπά­θεια θωρά­κι­σης της νεο­λαίας μας.

Οι υπο­λο­γι­στές και οι κίν­δυ­νοι που μπορεί να αντι­με­τω­πί­σουν οι χρήστες τους κατά την πλο­ή­γησή τους στο δια­δί­κτυο είναι μαθή­ματα που θα έπρεπε να διδά­σκο­νται στα παιδιά από μικρή ηλικία, προ­κει­μέ­νου να επι­τυγ­χά­νε­ται η ομαλή προ­σαρ­μογή και εξοι­κεί­ωση στον εικο­νικό κόσμο.

Ο εθισμός στο δια­δί­κτυο είναι μόνο ζήτημα ατο­μι­κής εξάρ­τη­σης ή συν­δέ­ε­ται γενι­κό­τερα και με την κρίση της οικο­γέ­νειας, μέσα σε έναν κατα­να­λω­τικό κόσμο;

Δυστυ­χώς ο εθισμός στο δια­δί­κτυο είναι ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα που βλέ­πουμε καθη­με­ρινά και δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αλλά και τους ενή­λι­κες. Βλέ­πουμε οικο­γέ­νειες τα μέλη των οποίων δεν επι­κοι­νω­νούν μεταξύ τους και παιδιά «παρ­κα­ρι­σμένα» μπροστά στους υπο­λο­γι­στές, οι οποίοι έχουν γίνει πλέον οι και­νού­ριες ντα­ντά­δες. Παιδιά αλλά και ενή­λι­κες που δεν κοι­μού­νται όλο το βράδυ, είτε γιατί παίζουν ένα παι­χνίδι, είτε γιατί είναι στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και τα δωμάτια επι­κοι­νω­νίας ζώντας σε έναν εικο­νικό κόσμο και όχι στον πραγ­μα­τικό. Δυστυ­χώς το φαι­νό­μενο αυτό όλο και διο­γκώ­νε­ται.

ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ

Η υπη­ρε­σία σας παρέχει όλα όσα χρειά­ζε­στε για να κάνετε σωστά τη δουλειά σας; Η χρη­μα­το­δό­τηση από την πολι­τεία είναι ικα­νο­ποι­η­τική σε σχέση με ό,τι συμ­βαί­νει σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες;

Δια­θέ­τουμε όλα τα απα­ραί­τητα μέσα για να επι­τε­λέ­σουμε σε ακέραιο βαθμό την απο­στολή μας.

Δώστε μας μερικά δείγ­ματα απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των επεμ­βά­σεών σας, τον τελευ­ταίο χρόνο. Κυρίως σε ό,τι αφορά την ηλε­κτρο­νική εγκλη­μα­τι­κό­τητα εις βάρος παιδιών.

Καθώς όλοι κρι­νό­μα­στε εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος, η υπη­ρε­σία μας στο κομμάτι της άμεσης και καθο­ρι­στι­κής επέμ­βα­σης έχει να επι­δεί­ξει ποι­κί­λες υπο­θέ­σεις. Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η διάσωση 12χρονης κοπέλας που αυτο­τραυ­μα­τι­ζό­ταν σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Ενη­με­ρω­θή­καμε, μέσα σε 8 λεπτά την εντο­πί­σαμε και σε συνερ­γα­σία με την ομάδα ΔΙΑΣ που άμεσα αντα­πο­κρί­θηκε πήγαμε στο σπίτι της για να ενη­με­ρώ­σουμε τους γονείς της. Εκεί βρέθηκε σε ημιθανή κατά­σταση. Οι αστυ­νο­μι­κοί την μετέ­φε­ραν στο νοσο­κο­μείο και μετά από αρκετές μέρες νοση­λείας στην εντα­τική μονάδα νοσο­κο­μείου η κοπέλα έζησε. Επίσης άλλο δείγμα άμεσης απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας ήταν η διάσωση 13χρονης την οποία είχαν απα­γά­γει επί δίμηνο και την βρήκαμε, ενώ κανείς δεν ήλπιζε σε αυτό, μέσα από την επιμονή μας αλλά και το πείσμα μας.

Το λεγό­μενο cyberbullying περιο­ρί­ζε­ται ή διευ­ρύ­νε­ται; Θέλω να πω, ωρι­μά­ζει η ηλε­κτρο­νική κοι­νό­τητα ή μεγα­λώ­νει και έτσι πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται τα περι­στα­τικά;

Σύμφωνα με τα επίσημα στα­τι­στικά στοι­χεία της υπη­ρε­σίας μας, που είναι και ο επί­ση­μος φορέας κατα­γρα­φής περι­στα­τι­κών cyber bullying, έχουν κατα­γρα­φεί μέχρι τώρα 13 περι­στα­τικά. Το πεί­ραγμα, η πλάκα, η καζούρα, οι μαθη­σια­κές φάρσες που έκανε παλιά το ένα παιδί στο άλλο γίνο­νται πλέον με τη χρήση σύγ­χρο­νων ψηφια­κών μέσων. Και όλα αυτά είναι θεμιτά και απο­δε­κτά, αν γίνο­νται μέσα σε όρια και αν και οι δυο πλευρές αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι πρό­κει­ται για αστείο. Είναι λάθος να συγ­χέ­ουμε την πλάκα που μπορεί κάποιες φορές να ξέφυγε των ορίων αλλά μέσα στη σχολική κοι­νό­τητα, ή στην κοι­νω­νία ο θύτης ανα­γνώ­ρισε το λάθος του και επα­νόρ­θωσε με το cyber bullying. Θέση της υπη­ρε­σίας μας είναι ότι «δεν ποι­νι­κο­ποιούμε το χαμό­γελο των παιδιών». Η Διεύ­θυνση Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος κατα­βά­λει πάντα κάθε δυνατή προ­σπά­θεια προ­κει­μέ­νου να συνε­τι­στεί ο θύτης, ειδικά όταν εμπλέ­κο­νται ανή­λι­κοι χωρίς την άμεση εμπλοκή της και το σχη­μα­τι­σμό δικο­γρα­φιών με αρνη­τι­κές συνέ­πειες για την περαι­τέρω ζωή των εμπλε­κο­μέ­νων. Δεν αφήνει όμως και ανυ­πε­ρά­σπι­στα τα παιδιά που πραγ­μα­τικά υφί­στα­νται εκφο­βι­σμό μέσω δια­δι­κτύου.

Στα τέλη Νοεμ­βρίου, χάκερς απεί­λη­σαν να ρίξουν το τρα­πε­ζικό σύστημα, ζητώ­ντας λύτρα. Πείτε μου αν έγινε όντως, έτσι και ποια ήταν η εμπλοκή της δικής σας υπη­ρε­σίας σ΄ αυτό;

Η υπη­ρε­σία μας είχε εμπλοκή στη δια­δι­κτυακή επίθεση των τρα­πε­ζών. Η υπόθεση ερευ­νά­ται και με το πέρας αυτής θα δοθούν λεπτο­μέ­ρειες.

Υπάρχει τρόπος οι γονείς να ελέγ­χουν την ηλε­κτρο­νική δρα­στη­ριό­τητα των παιδιών τους; Ποιες είναι οι τεχνι­κές δυνα­τό­τη­τες που τους δίνει η ηλε­κτρο­νική τεχνο­λο­γία;

Υπάρ­χουν πολλοί τρόποι να παρα­κο­λου­θή­σει κάποιος γονιός τη δρα­στη­ριό­τητα του παιδιού του στο δια­δί­κτυο. Αυτό που πιστεύω όμως είναι ότι το καλύ­τερο firewall είναι η επι­κοι­νω­νία με το παιδί.

Έχετε άποψη για την αδυ­να­μία του νομικών συστη­μά­των και των Συνταγ­μά­των να συγ­χρο­νι­στούν με τον ηλε­κτρο­νικό πολι­τι­σμό που ανα­πτύσ­σε­ται γύρω μας; Δεν πρέπει να ψηφί­σουμε νέους νόμους για να προ­στα­τεύ­σουμε τους πολίτες, στο πλαίσιο του «νέου κόσμου» που γιγα­ντώ­νε­ται;

Θα πρέπει να ενσω­μα­τω­θεί η Συνθήκη της Βου­δα­πέ­στης στο ελλη­νικό δίκαιο, την οποία και έχει υπο­γρά­ψει η χώρα μας.

Είστε η μονα­δική ηχηρή δημόσια φωνή που προ­έ­τρεψε τους γονείς να μην δημο­σιεύ­ουν φωτο­γρα­φίες των παιδιών τους στο δια­δί­κτυο. Είχε απο­τέ­λε­σμα η προ­τροπή; Τι συμ­βου­λεύ­ετε γενι­κό­τερα τους γονείς για να κατα­πο­λε­μή­σουν τον προ­σω­πικό τους «ναρ­κισ­σι­σμό» (φιλαυ­τία, προ­ο­δο­πλη­ξία κτλ) και να καθο­δη­γή­σουν τα παιδιά τους σε έναν ασφαλή ηλε­κτρο­νικό κόσμο;

Σύμφωνα με έρευνα που έγινε στην Αυστρα­λία, μεγάλο ποσοστό των ανηρ­τη­μέ­νων φωτο­γρα­φιών από τους ίδιους τους γονείς σε μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης με παιδιά σε καθη­με­ρι­νές τους δρα­στη­ριό­τη­τες κατα­λή­γουν σε παι­δο­φι­λικά site. Αυτό πρέπει να γίνει συνεί­δηση σε όλους τους γονείς.

Οι γονείς θα πρέπει πρώτα να ενη­με­ρω­θούν και στη συνέ­χεια να αφιε­ρώ­σουν χρόνο στην ηλε­κτρο­νική δια­παι­δα­γώ­γηση των παιδιών τους, ενώ θα πρέπει να κάτσουν μαζί με τα παιδιά τους και να πλοη­γη­θούν στο δια­δί­κτυο προ­κει­μέ­νου να δουν τις ανη­συ­χίες τους αλλά και να ενη­με­ρω­θούν σχετικά με τη δρα­στη­ριό­τητά τους στον εικο­νικό κόσμο.

Την επόμενη Δευτέρα 11 Ιανουα­ρίου στο Δημαρ­χείο του Παλαιού Φαλήρου, Τερ­ψι­χό­ρης 51 και Αρτέ­μι­δος, στις 19.30, ο Στρα­τη­γός Σφα­κια­νά­κης και ο Ανδρέας Ζαμπού­κας μιλούν και… συνο­μι­λούν για τον «Εθισμό στο δια­δί­κτυο για μικρούς και μεγά­λους». Η εκδή­λωση είναι ανοιχτή για όλους.

liberal.gr