Η «Εγκυκλοπαίδεια» ανοίγει μια πόρτα πλήρους κατανόησης των μεταμορφώσεων του τουρισμού

«Ελπίζω πραγ­μα­τικά ότι η “Εγκυ­κλο­παί­δεια” θα λει­τουρ­γή­σει ως ένα σημείο εκκί­νη­σης για και­νο­τόμο έρευνα και ένα ταξίδι προς την κατεύ­θυνση των βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών υπο­στή­ρι­ξης της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας, στη δια­δρομή της ανά­καμ­ψής της, και ότι η “Εγκυ­κλο­παί­δεια” θα ενδυ­να­μώ­σει / εμπνεύ­σει έξυπνες βιώ­σι­μες κοι­νω­νίες που θα ευη­με­ρή­σουν στο μέλλον».

Με τα λόγια αυτά, ο καθη­γη­τής Δημή­τριος Μπού­χα­λης ολο­κλη­ρώ­νει το εισα­γω­γικό του σημεί­ωμα στην τετρά­τομη «Encyclopedia of Tourism Management and Marketing», μια οντο­λο­γία μονα­δική στο είδος της, που απο­τυ­πώ­νει τα πλήρη χαρα­κτη­ρι­στικά της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας και των μετα­μορ­φώ­σεών της.

«Η γνώση είναι ζωτικής σημα­σίας για τον του­ρι­σμό», περιέ­γραψε στη «δημο­κρα­τική» ο ενορ­χη­στρω­τής όλου αυτού του έργου, καθη­γη­τής Στρα­τη­γι­κού Σχε­δια­σμού και Του­ρι­στι­κού Μάρ­κε­τινγκ στο Bournemouth University και ειδικός συνερ­γά­της εμβλη­μα­τι­κών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων professor Δημή­τριος Μπού­χα­λης. Οι 3.528 σελίδες της τετρά­το­μης εγκυ­κλο­παί­δειας, με τα 2.000.000 λέξεις, όπως αυτές ανα­λύ­ουν 1500 λήμματα από μια οντο­λο­γία 3000, συντε­ταγ­μέ­νες από μια παγκό­σμια κοι­νό­τητα 1500 επι­στη­μό­νων (ένας επι­στή­μο­νας ή και περισ­σό­τε­ροι από ένας, ανά λήμμα), απο­τε­λούν μόνο την οσμή από το εύρος της περιε­χό­με­νής της γνώσης.

«Μας δίνει τη δυνα­τό­τητα να έχουμε μια ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα του φαι­νο­μέ­νου που λέγεται του­ρι­σμός, είναι η πόρτα η οποία ανοίγει πολλούς δια­δρό­μους για να πας σε βάθος, είναι το ‘Πρώτων Βοηθειών’». Αυτές τις λέξεις χρη­σι­μο­ποί­ησε ο prof. Δημή­τριος Μπού­χα­λης και κάλεσε τον συντά­κτη αυτού του ρεπορ­τάζ: «Προτού γράψεις, διάβασε το εισα­γω­γικό σημεί­ωμα» και πράγ­ματι, η δημο­σιο­γρα­φική προ­σέγ­γιση στο περιε­χό­μενο της Εγκυ­κλο­παί­δειας θα ήταν του­λά­χι­στον άστοχη, χωρίς τη συμπυ­κνω­μένη γνώση της εισα­γω­γής που κάνει ο καθη­γη­τής. Το Εισα­γω­γικό του Σημεί­ωμα, στοι­χεία του οποίου παρου­σιά­ζο­νται παρα­κάτω, στη­ρί­ζε­ται σε πλήθος βιβλιο­γρα­φι­κών ανα­φο­ρών και μελετών των επι­στη­μό­νων της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Τι θα συμβεί

αν πατή­σουμε το γκάζι

στο αυτο­κί­νητο;

Το ερώτημα αυτό έρχεται να δώσει την ευνόητη απά­ντηση στον τρόπο λει­τουρ­γίας της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

«Η Εγκυ­κλο­παί­δεια παρέχει πρό­σβαση σε συσ­σω­ρευ­μένη έρευνα και εμπει­ρο­γνω­μο­σύνη για την εμβά­θυνση στις καλές πρα­κτι­κές και στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Χρη­σι­μεύει επίσης ως όχημα για την τόνωση και την ενί­σχυση της συνερ­γα­σίας σε πρα­κτι­κές που επι­κε­ντρώ­νο­νται στις στρα­τη­γι­κές έξυπνου – βιώ­σι­μου του­ρι­σμού. Έξυπνες στρα­τη­γι­κές βιώ­σι­μου του­ρι­σμού σημαί­νουν την εφαρ­μογή τεκ­μη­ριω­μέ­νης του­ρι­στι­κής δια­χεί­ρι­σης και γνώσεων μάρ­κε­τινγκ για τη διευ­κό­λυνση της διά­δο­σης βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών στη δια­χεί­ριση του του­ρι­σμού· με και­νο­τό­μες παρεμ­βά­σεις, προ­νοη­τι­κές, αλλά και ρεα­λι­στι­κές, για να εξα­σφα­λι­στεί ένας βιώ­σι­μος μετα­σχη­μα­τι­σμός του κλάδου. […] Η εφαρ­μογή των πρα­κτι­κών θα πρέπει να διευ­κο­λύ­νει τη συν­δη­μιουρ­γία αξίας για όλα τα ενδια­φε­ρό­μενα μέρη, με την τήρηση ηθικών αρχών και τη δια­σφά­λιση της ευη­με­ρίας όλων όσων εμπλέ­κο­νται – από τον ακα­δη­μαϊκό κόσμο μέχρι τους φορείς της βιο­μη­χα­νίας, τους κατοί­κους προ­ο­ρι­σμού, μέχρι και τους κατα­να­λω­τές. Οι έξυπνες στρα­τη­γι­κές θα πρέπει να οδη­γή­σουν τον του­ρι­σμό στον μετα­σχη­μα­τι­σμό, υπο­στη­ρί­ζο­ντας τη βιώσιμη ανά­πτυξη χωρίς να εξαι­ρούν τις κοι­νω­νίες».

Ναι, αν πατή­σουμε το γκάζι, το αυτο­κί­νητο θα τρέξει, αρκεί το αυτο­κί­νητο να έχει οδηγό, καύσιμα, ρόδες, δου­λε­μένη μηχανή, δρόμο για να κινηθεί, σήμανση για να το καθο­δη­γεί, συστή­ματα ασφα­λείας για να προ­στα­τεύ­ουν επι­βά­τες και πεζούς. Όλα τα επι­μέ­ρους δεδο­μένα για την κίνηση του οχή­μα­τος συγκρο­τούν ένα ολό­κληρο οικο­σύ­στημα, όμοιο με τα πολύ­πλευρα δομικά στοι­χεία της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας. Ναι, έχουμε ήλιο, θάλασσα, καλό φαγητό, μα όλα αυτά, πια, συγκρο­τούν μόνο το γκάζι του αυτο­κι­νή­του.

«Ο του­ρι­σμός είναι fact of life, φάνηκε το πόσο σημα­ντι­κός είναι όταν μας έλειψε στην περίοδο του Covid19», μας υπεν­θύ­μισε ο καθη­γη­τής Δημή­τριος Μπού­χα­λης. Η συνο­μι­λία μαζί του έγινε μέσω δια­δι­κτύου, ενώσο εκείνος ετοι­μα­ζό­ταν για το ταξίδι του από το Λονδίνο προς το Δου­βλίνο.

«Με τον Covid-19 όλος ο κόσμος συνει­δη­το­ποί­ησε τη σημασία του του­ρι­σμού όπως αυτή βρί­σκε­ται πέρα από τα παρα­δο­σιακά οικο­νο­μικά οφέλη. Ο του­ρι­σμός και τα ταξίδια συν­δέ­ο­νται άμεσα με την ψυχική υγεία και τη διευ­κό­λυνση των ανθρώ­πι­νων συν­δέ­σεων και της αλλη­λε­πί­δρα­σης. Οι κυβερ­νή­σεις, σε όλα τα επίπεδα, κατά­λα­βαν επίσης τη σημασία του του­ρι­σμού για τη βιω­σι­μό­τητα των κοι­νο­τή­των και για τη στήριξη του βιο­πο­ρι­σμού των κοι­νω­νιών σε όλο τον κόσμο. Για πρώτη φορά, όλοι εκτί­μη­σαν το επίπεδο παγκο­σμιο­ποί­η­σης αυτής της βιο­μη­χα­νίας και το πόσο δια­συν­δε­δε­μέ­νοι είμαστε όλοι. […] Η αλλη­λεγ­γύη έγινε κρίσιμη για την ανθε­κτι­κό­τητα των κοι­νω­νιών και ανα­δεί­χθη­καν αμέ­τρητα παρα­δείγ­ματα παγκο­σμίως».

Η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία, σύμφωνα με το σημεί­ωμα του καθη­γητή, μπορεί να συν­δε­θεί άμεσα με τους παγκό­σμιους στόχους των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τη μείωση της φτώ­χειας. Απο­τε­λεί, ξανά, ένα όχημα με το οποίο ο ταξι­διώ­της, μέσα από το προ­σω­πικό – αξιακό και ηθικό του πλαίσιο, συμ­με­τέ­χει σε αυτή την πορεία απο­κα­τά­στα­σης των αδικιών του πλανήτη και μετα­σχη­μα­τι­σμού της κοι­νω­νίας. Αυτόν τον μετα­σχη­μα­τι­σμό, ακο­λου­θεί σε παράλ­ληλη πορεία ο του­ρι­σμός. Αυτό σημαί­νει ότι οι ανα­λύ­σεις των ημί­σο­φων αγίων με τους μαθη­μα­τι­κούς υπο­λο­γι­σμούς για τις απο­δό­σεις, τις προ­βλέ­ψεις για την επόμενη σεζόν, τους επι­σκέ­πτες που θα κλέψει ο αντα­γω­νι­σμός και τόσα άλλα, απο­τε­λούν μόνο μια ρηχή επι­φά­νεια, όμοια με το ερώτημα: Αν πατή­σουμε γκάζι, το αυτο­κί­νητο θα τρέξει;

Όσο νόστι­μος κι αν είναι ο κόκορας κρα­σά­τος, όσο μάγκας κι αν είναι ο σεφ που τον μαγεί­ρεψε, απο­τε­λεί ένα πιάτο που δεν πρό­κει­ται να φαγωθεί από έναν vegan. Κι αν ο μάγει­ρας ήξερε ότι στο τραπέζι θα έχει χορ­το­φά­γους, θα ετοί­μαζε χορ­τό­πι­τες κι όχι κόκκορα κρασάτο. Χρειά­ζε­σαι τρακτέρ για να τρέξεις σ’ ένα οργω­μένο χωράφι, κι όχι Ferrari. Αυτό λέγεται, γνώση… και η γνώση είναι το βασικό συστα­τικό της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Βελ­τι­στο­ποιώ­ντας το

του­ρι­στικό οικο­σύ­στημα

Όλα τα παρα­πάνω δομικά στοι­χεία του του­ρι­στι­κού οικο­συ­στή­μα­τος (πολλές φορές είχαν κατά το παρελ­θόν ανα­λυ­θεί από τον ίδιο τον prof. D. Buhalis κατά τη συμ­με­τοχή του σε συνέ­δρια και συσκέ­ψεις στη Ρόδο) έχουν συμπε­ρι­λη­φθεί στην «του­ρι­στική πυρα­μίδα» όπως αυτή σχη­μα­το­ποι­ή­θηκε στην “Εισα­γωγή της Encyclopedia of Tourism Management and Marketing”. Η “δημο­κρα­τική”, παρου­σιά­ζει σήμερα, την απει­κό­νιση της πυρα­μί­δας – προ­α­παι­τού­μενο για τη βιώσιμη και αειφόρο ανά­πτυξη της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας, προ­σεγ­γί­ζε­ται, δε, από τον prof Δημή­τριο Μπού­χαλη ως ακο­λού­θως (παρα­τί­θε­ται μικρό από­σπα­σμα):

«Η του­ρι­στική πυρα­μίδα παρέχει μια περιε­κτική απει­κό­νιση της δομής που απαι­τεί­ται για την επιτυχή λει­τουρ­γία του του­ρι­στι­κού συστή­μα­τος. Καθο­ρί­ζει τα ουσια­στικά στρώ­ματα που μετα­σχη­μα­τί­ζουν τη στρα­τη­γική δια­χεί­ριση και το μάρ­κε­τινγκ του του­ρι­σμού. Το του­ρι­στικό σύστημα βρί­σκε­ται στην κορυφή της πυρα­μί­δας. Η επι­τυ­χία του εξαρ­τά­ται από τη στι­βα­ρό­τητα και την αντα­πό­κριση στις προ­κλή­σεις από κάθε στρώμα της πυρα­μί­δας».

«Η παγκό­σμια του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία έχει ανα­δει­χθεί ως ένα οικο­σύ­στημα που συγκε­ντρώ­νει μια σειρά από ρόλους (actors) για να συν­δη­μιουρ­γή­σουν αξία προς όλους τους συμ­με­τέ­χο­ντες. Οι έξυπνες στρα­τη­γι­κές βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης απο­τε­λούν το προ­α­παι­τού­μενο για να δια­σφα­λι­στεί (και να φανεί) ότι επι­τυγ­χά­νο­νται για όλους δίκαιες απο­δό­σεις κατ’ αντι­στοι­χία των πόρων που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν. Οι προ­ο­ρι­σμοί έχουν ανα­δει­χθεί ως στάδια που διευ­κο­λύ­νουν τη συν­δη­μιουρ­γία αξέ­χα­στων εμπει­ριών. Με το αμάλ­γαμα πολι­τι­σμών, φύσης, παρα­δό­σεων και ανθρω­πό­τη­τας, με ιδιω­τι­κές και δημό­σιες οργα­νώ­σεις, προ­σφέ­ρουν μετα­σχη­μα­τι­ζό­μενο του­ρι­σμό εμπει­ρίας. Οι προ­ο­ρι­σμοί ανα­γνω­ρί­ζο­νται όλο και περισ­σό­τερο από τους κατα­να­λω­τές ως ευέ­λι­κτα καθο­ρι­σμένα μέρη – επω­νυ­μίες, αντί για καθο­ρι­σμέ­νες περιο­χές».

Το πλήρες εισα­γω­γικό σημεί­ωμα της Εγκλυ­κλο­παί­δειας βρί­σκε­ται στον υπερ­σύν­δε­σμο: https://www.elgaronline.com/view/book/9781800377486/9781800377486.xml

Η τετρά­τομη Encyclopedia of Tourism Management and Marketing, κυκλο­φο­ρεί διεθνώς από τις εκδό­σεις Edward Elgar Publishing Limited και δια­τί­θε­ται στην τιμή των 1.400 λιρών Αγγλίας. Απο­τε­λεί ένα διεθνές έργο, με επι­κε­φα­λής ενορ­χη­στρωτή έναν Έλληνα και πρέπει να βρί­σκε­ται σε κάθε πανε­πι­στη­μιακή βιβλιο­θήκη, αλλά και σε κάθε σημείο όπου ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί την κυρί­αρχη του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα.