«Οι αγώνες για τη δημοκρατία, δεν σταματούν ποτέ»-Πανηγυρικός 7ης Μαρτίου από τον Δήμαρχο Ρόδου

Σε­βα­σμιώ­τα­τε, Θε­ο­φι­λέ­στα­τε, κύριε Υπουρ­γέ, κύ­ριοι βου­λευ­τές, κύριε Αρ­χη­γέ του Γε­νι­κού Επι­τε­λεί­ου Εθνι­κής Άμυ­νας, κύριε Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, , κύριε πρό­ξε­νε, κυ­ρί­ες  κύ­ριοι εκ­πρό­σω­ποι προ­ξε­νι­κών αρχών, κύριε πρό­ε­δρε του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου, κύριε Πρό­ε­δρε του Ομί­λου Βρα­κο­φό­ρων, κυ­ρί­ες και κύ­ριοι.

 

Η ανα­φο­ρά στην ιστο­ρία, με αφορ­μή των επε­τεια­κών εκ­δη­λώ­σε­ων,  δεν απο­τε­λεί μια απλή αφή­γη­ση τε­τε­λε­σμέ­νων γε­γο­νό­των, αλλά μια προ­σπά­θεια ανα­σκό­πη­σης του πα­ρελ­θό­ντος  με στόχο την ερ­μη­νεία   του πα­ρό­ντος και την πρό­βλε­ψη του μέλ­λο­ντος.                                             

Ο στό­χος αυτός, απο­κτά  ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στη σύγ­χρο­νη ιστο­ρία της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενο­ποί­η­σης και της ανα­ζή­τη­σης των κοι­νών στοι­χεί­ων των κρα­τών που την απο­τε­λούν, ώστε να συμ­φι­λιω­θεί έκα­στο με το πα­ρελ­θόν του, χωρίς προ­κα­τα­λή­ψεις, ασπα­ζό­με­νο ταυ­τό­χρο­να τις κοι­νές ευ­ρω­παϊ­κές αξίες και αρχές.

  Με βάση τα δε­δο­μέ­να αυτά, η ιστο­ρι­κή μνήμη απο­κτά ιδιαί­τε­ρη αξία για ένα ζή­τη­μα, το Δωδε­κα­νη­σια­κό, το οποίο απε­τέ­λε­σε το τε­λευ­ταίο ιστο­ρι­κό-πο­λι­τι­κό γε­γο­νός, που σφρά­γι­σε την σύγ­χρο­νη ιστο­ρία της  Ελ­λά­δας.

Το ιστο­ρι­κό χρο­νι­κό της πε­ριό­δου αυτής, ξε­κι­νά στις 29 Σε­πτεμ­βρί­ου 1911.  Μία πο­λι­τι­κή –  στρα­τιω­τι­κή κί­νη­ση, αλ­λά­ζει τον χάρτη της ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου.  Η Ιτα­λία κη­ρύτ­τει τον  πό­λε­μο κατά της Τουρ­κί­ας.

Τον Μάιο  του 1912  η Ιτα­λία, με τη σιω­πη­ρή απο­δο­χή των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων,  κα­τα­λαμ­βά­νει τη Δω­δε­κά­νη­σο υπό τύπον προ­σω­ρι­νό­τη­τας.  Από τις 16 Μαΐου του 1912  ολό­κλη­ρο το νησί της Ρόδου, βρί­σκε­ται υπό ιτα­λι­κή στρα­τιω­τι­κή κα­το­χή, de jure bellico και η Ιστο­ρία γυ­ρί­ζει σε­λί­δα.

Οι κά­τοι­κοι των νη­σιών μας, υπό Οθω­μα­νι­κή κα­το­χή από το 1522, προ­σβλέ­πουν στην Ιτα­λία ως απε­λευ­θε­ρω­τι­κή δύ­να­μη, την οποία βοη­θούν να εξου­δε­τε­ρώ­σει τους λί­γους τουρ­κι­κούς θύ­λα­κες του νη­σιού. Την πίστη αυτή των Δω­δε­κα­νη­σί­ων για ελευ­θε­ρία ενί­σχυαν τα ιτα­λι­κά διαγ­γέλ­μα­τα και οι υπο­σχέ­σεις, που μι­λού­σαν για κα­θε­στώς πλή­ρους αυ­το­νο­μί­ας και αυ­το­διά­θε­σης.

Όμως, δεν θα αρ­γού­σε να απο­δει­χθεί πε­ρί­τρα­να ότι οι Ιτα­λοί σκό­πευαν να κρα­τή­σουν με κάθε μέσο τα νησιά ως προ­γε­φύ­ρω­μα για τις θέ­σεις τους, σε Μικρά Ασία και Β. Αφρι­κή.

Οι Δω­δε­κα­νή­σιοι  λό­γιοι, αντι­λαμ­βά­νο­νται άμεσα τις Ιτα­λι­κές προ­θέ­σεις, Πρώτη άμεση κί­νη­ση, ήταν η διε­νέρ­γεια στις 16 Ιου­νί­ου 1912, στην Πάτμο, του Παν­δω­δε­κα­νη­σια­κού Συ­νε­δρί­ου, με την πα­ρου­σία του Θε­μι­στο­κλή Σο­φού­λη και του Ίωνα Δρα­γού­μη, όπου  οι νη­σιώ­τες κη­ρύσ­σουν με ψή­φι­σμα τους, τα νησιά ενιαία αυ­τό­νο­μη «Πο­λι­τεία του Αι­γαί­ου» Το ψή­φι­σμα αυτό προ­κα­λεί έντο­νη δυ­σα­ρέ­σκεια στο στρα­τη­γό Αμέ­λιο, ο οποί­ος δεν δέ­χε­ται την Ελ­λη­νι­κή αντι­προ­σω­πεία και  εντεί­νει τις αυ­στη­ρές προει­δο­ποι­ή­σεις του.

Στα Θε­ο­φά­νεια του 1913, έλα­βαν χώρα νέες δια­μαρ­τυ­ρί­ες των Ρο­δί­ων, μπρο­στά στον Ιερό Ναό του Νε­ο­χω­ρί­ου Ρόδου, στη διάρ­κεια των οποί­ων η ιτα­λι­κή διοί­κη­ση αντι­δρά με βία. Βίαια επει­σό­δια έγι­ναν και στα χωριά του νη­σιού.

 Όλα αυτά ξε­σή­κω­σαν τις συ­νει­δή­σεις στην Ευ­ρώ­πη και το «Δω­δε­κα­νη­σια­κό» έγινε διε­θνές ζή­τη­μα. 

Από το 1915 με την εί­σο­δο της Ιτα­λί­ας στον Α΄ Πα­γκό­σμιο πό­λε­μο, οι Δω­δε­κα­νή­σιοι, βλέ­πουν τα εδάφη τους να με­τα­τρέ­πο­νται σε de facto ιτα­λι­κή πο­λε­μι­κή κα­το­χή.

Με τη λήξη του πρώ­του πα­γκό­σμιου πο­λέ­μου και με αφορ­μή τη δια­κή­ρυ­ξη της Κοι­νω­νί­ας των Εθνών για το δόγμα περί αυ­το­διά­θε­σης των λαών, ορ­γα­νώ­θη­καν συλ­λα­λη­τή­ρια το Πάσχα του 1919. Στη δω­δε­κα­νη­σια­κή συλ­λο­γι­κή μνήμη πα­ρέ­μει­νε ως «Το Αι­μα­τη­ρό Πάσχα του 1919», γιατί στις ει­ρη­νι­κές εκ­δη­λώ­σεις των Δω­δε­κα­νη­σί­ων, οι Ιτα­λοί αντέ­τα­ξαν τη βία, με απο­τέ­λε­σμα το θά­να­το του Ιερέα Πα­πα­λου­κά και της Αν­θού­λας Ζερ­βού από το Πα­ρα­δεί­σι της Ρόδου.  Σή­με­ρα 100 χρό­νια μετά τι­μού­με με σε­βα­σμό τη μνήμη τους.

Ταυ­τό­χρο­να, οι Δω­δε­κα­νή­σιοι της Αθή­νας ανέ­θε­ταν σε αξιό­λο­γους Δω­δε­κα­νή­σιους να πα­ρου­σιά­σουν στη Διά­σκε­ψη Ει­ρή­νης στο Πα­ρί­σι, τον Ια­νουά­ριο του  1919, τα δί­καια αι­τή­μα­τα τους. Ο Κα­λύ­μνιος για­τρός Σκεύ­ος Ζερ­βός, στο υπό­μνη­μά του,  με­τα­ξύ άλλων ανα­φέ­ρει «Εμείς οι Δω­δε­κα­νή­σιοι, εί­μα­στε ΄Ελ­λη­νες, ΄Ελ­λη­νες υπήρ­ξα­με από τότε, που η ελ­λη­νι­κή φυλή έκανε την εμ­φά­νι­ση της στο κόσμο. Υπήρ­ξα­με ΄Ελ­λη­νες από τα χρό­νια του Ομή­ρου, ΄Ελ­λη­νες ήμα­σταν,  όταν οι Μήδες και οι Πέρ­σες εξα­πέ­λυ­σαν την πο­λε­μι­κή τους λαί­λα­πα στην Ευ­ρώ­πη, ΄Ελ­λη­νες υπήρ­ξα­με ήδη από τα χρό­νια του Πε­ρι­κλή. Εμείς οι Δω­δε­κα­νή­σιοι ΄Ελ­λη­νες ήμα­σταν και υπό την ρω­μαϊ­κή κυ­ριαρ­χία και όταν ήμα­σταν κομ­μά­τι της Βυ­ζα­ντι­νής Αυ­το­κρα­το­ρί­ας, αλλά και όταν μας κα­τέ­κτη­σαν οι Τούρ­κοι. ΄Ως ΄Ελ­λη­νες ανα­τρα­φή­κα­με και ως ΄Ελ­λη­νες κερ­δί­σα­με την ελευ­θε­ρία μας.»

Δη­λώ­νου­με λοι­πόν, μπρο­στά στον Θεό και τους αν­θρώ­πους, ότι προ­τι­μού­με να αφα­νι­στού­με μέχρι τον τε­λευ­ταίο από μας, παρά να ανε­χθού­με να ανα­σαί­νου­με εμείς, τα παι­διά και τα αδέλ­φια μας, τον αέρα σε μια Δω­δε­κά­νη­σο που δεν θα σκέ­πει η γα­λα­νό­λευ­κη ση­μαία της Ελ­λά­δας.

 Στις 29 Ιου­λί­ου 1919, ο Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος, αξιο­ποιεί σε δι­πλω­μα­τι­κό πεδίο την αντί­δρα­ση του δω­δε­κα­νη­σια­κού λαού, και υπο­γρά­φει  την  γνω­στή υπό το όνομα Tittoni-Βε­νι­ζέ­λου συν­θή­κη, που πα­ρα­χω­ρού­σε τα μικρά νησιά στην Ελ­λά­δα και την Ρόδο κα­τό­πιν δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, η οποία ανα­πτέ­ρω­σε πρό­σκαι­ρα τις ελ­πί­δες του δω­δε­κα­νη­σια­κού λαού,

Το ίδιο ισχύ­ει με την  Συν­θή­κη των Σε­βρών, στις 10 Αυ­γού­στου 1920. Ο  λαός της Δω­δε­κα­νή­σου πα­νη­γυ­ρί­ζει για μια ακόμη φορά και οι ελ­λη­νι­κές ση­μαί­ες υψώ­νο­νται πα­ντού.  Ωστό­σο, η συν­θή­κη αυτή δεν επι­κυ­ρώ­θη­κε ποτέ, από τις εσω­τε­ρι­κές έν­νο­μες τά­ξεις των συμ­βαλ­λο­μέ­νων μερών.

  Στην Ιτα­λία, τον Οκτώ­βριο του 1922, ανέρ­χε­ται στην εξου­σία το φα­σι­στι­κό κόμμα και όχι μόνο σαν ευ­ρω­παϊ­κός, αλλά και ως διε­θνής πα­ρά­γο­ντας, ο Μου­σο­λί­νι. Νέος Κυ­βερ­νή­της της Δω­δε­κα­νή­σου από το Φε­βρουά­ριο του 1923, ανα­λαμ­βά­νει ο Μάριο Λάγκο, πρώην δι­πλω­μά­της, ο οποί­ος προ­σπα­θεί να επι­βά­λει την ιτα­λι­κή γλώσ­σα και κουλ­τού­ρα με πιο εντα­τι­κούς ρυθ­μούς, σε σχέση με τους προ­κα­τό­χους του.

Αυτές τις δυ­σμε­νείς συ­γκυ­ρί­ες είχε να αντι­με­τω­πί­σει ο Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος, μαζί με μια πλη­γω­μέ­νη Ελ­λά­δα από την Μι­κρα­σια­τι­κή κα­τα­στρο­φή και την προ­σφυ­γιά,  όταν υπέ­γρα­φε την Συν­θή­κης της Λω­ζά­νης στις 24 Ιου­λί­ου του 1923, με βάση την οποία  άρ­χι­ζε και επί­ση­μα η de jure κα­το­χή της Ιτα­λί­ας στα Δω­δε­κά­νη­σα.

  Στο διά­στη­μα που με­σο­λα­βεί από το 1923 έως την κή­ρυ­ξη του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου, η στάση των ιτα­λι­κών δυ­νά­με­ων απέ­να­ντι στην ελ­λη­νι­κή κοι­νό­τη­τα εντεί­νε­ται διαρ­κώς. Με τις προ­σπά­θειες εξι­τα­λι­σμού του πλη­θυ­σμού, οι Ιτα­λοί στο­χεύ­ουν στην αφο­μοί­ω­ση του ελ­λη­νι­κού πλη­θυ­σμού, από τον οποίο στε­ρούν πρω­τί­στως τη δι­δα­σκα­λία της ελ­λη­νι­κής γλώσ­σας.

Το 1936, ο Μάριο Λάγκο αντι­κα­θί­στα­ται από τον Τσέ­ζα­ρε Μαρία ντε Βέκκι, στενό συ­νερ­γά­τη του Μου­σο­λί­νι κι έναν από τους τε­τράρ­χες του Φα­σι­σμού, ο οποί­ος ανα­στέλ­λει την κυ­κλο­φο­ρία των ελ­λη­νι­κών εφη­με­ρί­δων, όπως η Ρο­δια­κή και η Νέα Ρόδος, απα­γο­ρεύ­ει τη δι­δα­σκα­λία της ελ­λη­νι­κής γλώσ­σας και πολλά άλλα.

Με την κή­ρυ­ξη του ελ­λη­νοϊ­τα­λι­κού πο­λέ­μου στις 28 Οκτω­βρί­ου 1940 οι Iταλοί εντεί­νουν  τα μέτρα κα­τα­πί­ε­σης του πλη­θυ­σμού, συλ­λαμ­βά­νουν  όλους τους Έλ­λη­νες υπη­κό­ους και τους κλεί­νουν σε στρα­τό­πε­δο στην τάφρο του φρου­ρί­ου της Pόδου, υπό φρι­χτές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης.

Το 1943, μετά την κυ­ριαρ­χία των Γερ­μα­νών, ακο­λου­θεί μια δρα­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δος για τη Ρόδο και τα άλλα νησιά. Η βαρ­βα­ρό­τη­τα των Γερ­μα­νών ήταν  απε­ρί­γρα­πτη. Και τότε ανα­δει­κνύ­ε­ται όλο το με­γα­λείο της ελ­λη­νι­κής και δω­δε­κα­νη­σια­κής ψυχής. Συ­γκρο­τού­νται κα­τα­σκο­πευ­τι­κές και αντι­στα­σια­κές ομά­δες που δί­νουν πλη­ρο­φο­ρί­ες στη Μέση Ανα­το­λή και με βάση αυτές γί­νο­νται οι αε­ρο­πο­ρι­κές επι­δρο­μές των Συμ­μά­χων στη Ρόδο. Στην ιστο­ρία θα μεί­νει το πε­ρί­φη­μο «Λη­μέ­ρι» στο Μο­νό­λι­θο, που οι πρω­τερ­γά­τες της επι­χεί­ρη­σης ANGLO πλή­ρω­σαν με τη ζωή τους τη συμ­με­το­χή τους.

Δε­κά­δες Δω­δε­κα­νή­σιοι, διώ­κο­νται, συλ­λαμ­βά­νο­νται  βα­σα­νί­ζο­νται και  εκτε­λού­νται από τον βάρ­βα­ρο κα­τα­κτη­τή. 

Οι Έλ­λη­νες φαί­νο­νται απο­φα­σι­σμέ­νοι να διεκ­δι­κή­σουν τα Δω­δε­κά­νη­σα  και δεν υπάρ­χει κα­νέ­νας άλλος δρό­μος, πλην του σκλη­ρού κι ανι­διο­τε­λούς αγώνα, τον οποίο εν μέσω διε­θνών και αντι­κρουό­με­νων συμ­φε­ρό­ντων ανα­γνω­ρί­ζουν και οι ξένοι ηγέ­τες.

Η πο­λυ­σέ­λι­δη  ανα­φο­ρά του  Βρε­τα­νού  Υπ. Εξω­τε­ρι­κών, Άντο­νυ ‘Ηντεν περί πα­ρα­χώ­ρη­σης της Δω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα, φέρει χει­ρό­γρα­φη την λέξη «συμ­φω­νώ» και την μο­νο­γρα­φή του Τσώρ­τσιλ, σε κάθε σε­λί­δα της

Τον Οκτώ­βριο του 1944, στην εφη­με­ρί­δα El Dodecaneso  της Νό­τιας Αμε­ρι­κή δη­μο­σιεύ­ε­ται  ει­σή­γη­ση του Γε­ρου­σια­στού Κλαυ­δί­ου Πέπ­περ,  για << να απο­δο­θούν αι δώ­δε­κα νήσοι του Αι­γαί­ου πε­λά­γους, γνω­στά υπό το όνομα Δω­δε­κά­νη­σος εις την  Ελ­λά­δα>>.

  Τε­λειώ­νει ο Β πα­γκό­σμιος πό­λε­μος και οι σύμ­μα­χοι νι­κούν. Η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται ανά­με­σα στους νι­κη­τές του πο­λέ­μου. Το πα­γκό­σμιο μαρ­τύ­ριο του φα­σι­σμού παίρ­νει τέλος. Στις 8 Μαίου 1945  τα γερ­μα­νι­κά στρα­τεύ­μα­τα της Δω­δε­κα­νή­σου πα­ρα­δί­δο­νται στους Συμ­μά­χους κι απο­χω­ρούν και το πε­ρί­στρο­φο του Γερ­μα­νού Τα­ξί­αρ­χου Wagner, πα­ρα­δί­δε­ται στον διοι­κη­τή του Ιερού Λόχου, συ­νταγ­μα­τάρ­χη Χρ. Τσι­γά­ντε. Ο πο­λε­μι­κός αντα­πο­κρι­τής των Τάιμς της Νέας Υόρ­κης ανέ­φε­ρε « Το Στά­λιν­γκραντ της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, η Ρόδος και η Κρήτη, πα­ρα­δό­θη­καν σή­με­ρον στις συμ­μα­χι­κές δυ­νά­μεις».

Η Ελ­λά­δα, που με­τρού­σε απώ­λειες πα­ντός εί­δους: σε άμαχο πλη­θυ­σμό, σε νε­κρούς στα μέ­τω­πα, σε φυ­σι­κό πλού­το και εγκα­τα­στά­σεις κοι­νής ωφέ­λειας, ως μόνη ελ­πί­δα από τη μοι­ρα­σιά της λείας του πο­λέ­μου, διεκ­δι­κού­σε  την εκ­πλή­ρω­ση του αιώ­νιου πόθου των Δω­δε­κα­νη­σί­ων,  για την Ένωση των νήσων τους με τη Μη­τέ­ρα Ελ­λά­δα.

Στη συ­νε­δρί­α­ση των Υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών που προ­ε­τοί­μα­ζε τη Διά­σκε­ψη Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων, σε μια απρό­σμε­νη στρο­φή της πο­λι­τι­κής της, η Σο­βιε­τι­κή Ένωση συ­γκα­τα­τέ­θη­κε να απο­δο­θούν τα Δω­δε­κά­νη­σα στη Ελ­λά­δα.

Μετά από μία αλυ­σί­δα διε­θνών δι­πλω­μα­τι­κών και πο­λι­τι­κών γε­γο­νό­των η υπο­γρα­φή της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης στις 2 Φε­βρουα­ρί­ου 1947, στο Πα­ρί­σι κα­τέ­λη­ξε στο αίσιο για τη Δω­δε­κά­νη­σο απο­τέ­λε­σμα. Στο άρθρο 14 ανα­φέ­ρε­ται: «Η Ιτα­λία εκ­χω­ρεί εις την Ελ­λά­δα εν πλήρη κυ­ριαρ­χία, τας νή­σους της Δωδ/σου ως και τας πα­ρα­κει­μέ­νας νη­σί­δας.

 Η τε­λε­τή πα­ρά­δο­σης των Δω­δε­κα­νή­σων στην Ελ­λά­δα από τις βρε­τα­νι­κές αρχές έγινε στις 31 Μαρ­τί­ου 1947 στη Ρόδο, μέσα σ’ ένα πα­ρα­λή­ρη­μα εν­θου­σια­σμού.  Ο Άγ­γλος τα­ξί­αρ­χος Πάρ­κερ μπρο­στά στο Δη­μαρ­χείο της Pόδου στις 12 ακρι­βώς “Πα­ρα­δί­δει την διοί­κη­ση της στρα­τιω­τι­κώς κα­τε­χό­με­νης πε­ριο­χής Δω­δε­κα­νή­σου» και υπο­γρά­φει το πρω­τό­κολ­λο πα­ρά­δο­σης στον ‘Ελ­λη­να Στρα­τιω­τι­κό Διοι­κη­τή Αντι­ναύ­αρ­χο Πε­ρι­κλή Ιω­αν­νί­δη, ο οποί­ος δια­βά­ζει στην προ­κή­ρυ­ξη του: ”…Αίμα, θλί­ψεις, δά­κρυα είχε πλη­ρώ­σει, όπως πάντα η ελ­λη­νι­κή φυλή, για να εξα­γο­ρά­σει αυτήν την ακρι­βή ώρα, που θα έβλε­πε την έπαρ­ση της  γα­λα­νό­λευ­κης ση­μαί­ας… Την ημέρα εκεί­νη Πολ­λοί έμει­ναν να κοι­τούν  αχόρ­τα­γα τη ση­μαία να κυ­μα­τί­ζει στον ιστό μετά από 648 χρό­νια σκλα­βιάς και ποιος ξέρει εκεί­νη τη μέρα, ως το βράδυ, πόσες φορές να ξα­να­γύ­ρι­σαν σ’ αυτό το μέρος για να την κα­μα­ρώ­σουν και πάλι». 

Στις 7 Μαρ­τί­ου 1948, επι­σφρα­γί­ζε­ται σε επί­ση­μη τε­λε­τή η Εν­σω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου με την Ελ­λά­δα. Είναι η ημέρα της δι­καί­ω­σης των αγώ­νων και των θυ­σιών του δω­δε­κα­νη­σια­κού λαού.  

Σε τού­τες τις στιγ­μές της ιστο­ρί­ας, τι­μού­με τις θυ­σί­ες των Δω­δε­κα­νη­σί­ων αγω­νι­στών, επώ­νυ­μων και ανώ­νυ­μων, απο­τί­ου­με φόρο τιμής και κα­τα­θέ­του­με στε­φά­νι δόξας στη μνήμη αυτών.

Όπως έγρα­φε το 1946, ο Ρό­διος, κα­θη­γη­τής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης και με­τέ­πει­τα πρό­ε­δρος της Ακα­δη­μί­ας Αθη­νών, Αγα­πη­τός Τσο­πα­νά­κης, σε υπό­μνη­μα του για τους ΔΩ­ΔΕ­ΚΑ­ΝΗ­ΣΙΟΥΣ: “… όλοι μαζί, οι Δω­δε­κα­νή­σιοι  αντι­στά­θη­καν και πρό­σφε­ραν τις θυ­σί­ες τους για να δια­τη­ρή­σουν την ελ­λη­νι­κό­τη­τα και την πίστη τους. Οι ανα­μνη­στι­κές στή­λες για όλους αυ­τούς τους ήρωες, δεν θα υψώ­νο­νται μόνο μέσα στην καρ­διά των συ­μπα­τριω­τών τους. Τώρα θα γί­νουν και ψη­λα­φη­τά μνη­μεία των αι­σθή­σε­ων.»    

Σή­με­ρα, 71 χρό­νια μετά, «ψη­λα­φη­τά μνη­μεία των αι­σθή­σε­ων μας υψώ­νο­νται ΑΘΑ­ΝΑ­ΤΟΙ οι υπέρ της Πα­τρί­δας πε­σό­ντες.  Ο Δήμος Ρόδου, εις έν­δει­ξη τιμής και μνή­μης, στην εί­σο­δο του Δη­μαρ­χια­κού Με­γά­ρου, έχει το­πο­θε­τή­σει μαρ­μά­ρι­νες στή­λες με τα ονό­μα­τα των ηρώων, που εκτε­λέ­σθη­καν και πέ­θα­ναν για τα ελεύ­θε­ρα Δω­δε­κά­νη­σα. Οι αγώ­νες και οι θυ­σί­ες τους μας εμπνέ­ουν και μας δι­δά­σκουν.

Σή­με­ρα, καθώς η Ελ­λά­δα, η Ιτα­λία, η Γερ­μα­νία, απο­τε­λούν κράτη μέλη της Ευ­ρω­παϊ­κής ΄Ε­νω­σης ο εορ­τα­σμός της Εν­σω­μά­τω­σης της Δω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα, απο­τε­λεί ένα ιστο­ρι­κό ανα­στο­χα­σμό καθώς ση­μα­το­δο­τεί την νίκη των λαών κατά του φα­σι­σμού, που εδραιώ­θη­κε με το τέλος του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου και δια­τη­ρεί­ται, ακόμα κι αν σή­με­ρα απει­λεί­ται από την ανα­βί­ω­ση του φα­σι­σμού, του ρα­τσι­σμού, του οι­κο­νο­μι­κού αντα­γω­νι­σμού και της πε­ρι­στο­λής των δη­μο­κρα­τι­κών ελευ­θε­ριών και δι­καιω­μά­των της.

 Η εν­σω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου είναι ένα ιστο­ρι­κό ορό­ση­μο, που σή­με­ρα δεί­χνει στους λαούς της Ευ­ρώ­πης την κοινή τους πο­ρεία, την συ­νερ­γα­σία, τον διά­λο­γο και την εξεύ­ρε­ση λύ­σε­ων.

 Οι ευ­ρω­παϊ­κές αξίες, βα­σι­σμέ­νες στην ει­ρή­νη, στον αν­θρω­πι­σμό, στην δη­μο­κρα­τία, πρέ­πει να πα­ρα­μεί­νουν αναλ­λοί­ω­τες, μέσα από την κοινή ευ­ρω­παϊ­κή μας πο­ρεία, μέσα σε πνεύ­μα αμοι­βαί­ου σε­βα­σμού και αλ­λη­λεγ­γύ­ης.

 Μέσα σ’ αυτήν την πο­ρεία οι λαοί της Ευ­ρώ­πης πρέ­πει να ξε­πε­ρά­σουν τα ιστο­ρι­κά τους ελ­λείμ­μα­τα και να υψώ­σουν την ευ­ρω­παϊ­κή ση­μαία ως φραγή στον λαϊ­κι­σμό και στον δι­χα­σμό , απέ­να­ντι στην λο­γι­κή της αδρά­νειας, της εθνι­κής πε­ρι­χα­ρά­κω­σης και του εθνι­κι­σμού.

 Σ’ αυτήν την Ευ­ρώ­πη της Ιστο­ρί­ας και του Πο­λι­τι­σμού προ­σβλέ­που­με. Στην Ευ­ρώ­πη της προ­ό­δου, σε μια Ευ­ρώ­πη ισχυ­ρή που θα κα­τα­στεί ρυθ­μι­στής και εγ­γυ­η­τής  στα επι­κίν­δυ­να γε­ω­πο­λι­τι­κά ζη­τή­μα­τα της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής.

Η ιστο­ρι­κή μνήμη πα­ρα­μέ­νει ζω­ντα­νή, όσο υπάρ­χουν αγώ­νες για τη δη­μο­κρα­τία. Και οι αγώ­νες για τη δη­μο­κρα­τία δεν στα­μα­τούν ποτέ.     

Ζήτω η Ρόδος! Ζήτω τα Δω­δε­κά­νη­σα.