Γ. Ρέτσος: Υπάρχει το σχέδιο για το μέλλον του τουρισμού, αναζητείται η εφαρμογή

Άρθρο του Γ. Ρέ­τσου στην «Κ»

Αξί­ζουν συγ­χα­ρη­τή­ρια στην «Κα­θη­με­ρι­νή» για την πρω­το­βου­λία της να ανοί­ξει έναν ευρύ διά­λο­γο με μια σειρά εξαι­ρε­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων και με θέμα το παρόν και το μέλ­λον του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού. Eνα θέμα ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό, για πολ­λούς και δια­φο­ρε­τι­κούς λό­γους, όπως προ­κύ­πτει και από τα κεί­με­να που δη­μο­σιεύ­θη­καν το προη­γού­με­νο διά­στη­μα. Ση­μα­ντι­κό για λό­γους οι­κο­νο­μι­κούς, κοι­νω­νι­κούς, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς, για λό­γους εθνι­κούς θα προ­σέ­θε­τα, γιατί τε­λι­κά ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός είναι κάτι πα­ρα­πά­νω από μια οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Για να φτά­σου­με εδώ που βρι­σκό­μα­στε σή­με­ρα, σε ένα ση­μείο κα­μπής είναι αλή­θεια, πε­ρά­σα­με μέσα από «χίλια κύ­μα­τα». Από 100.000 επι­σκέ­πτες στα χρό­νια του Με­σο­πο­λέ­μου, στο σή­με­ρα, των πε­ρί­που 30 εκα­τομ­μυ­ρί­ων.

Ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός σε αυτή τη μακρά πο­ρεία ακο­λου­θεί όλες τις φά­σεις της ελ­λη­νι­κής ιστο­ρί­ας. Επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα και σε πολύ με­γά­λο βαθμό κα­θο­ρί­ζε­ται. Αντί­στοι­χα επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα από όλες τις διε­θνείς με­τα­βο­λές, ως ένα γε­γο­νός από­λυ­τα συ­νυ­φα­σμέ­νο με την πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση και την εξέ­λι­ξή της. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια ει­δι­κά και μετά την πρω­το­φα­νή πε­ρι­πέ­τεια της παν­δη­μί­ας, συ­νη­θί­σα­με να λέμε ότι ο του­ρι­σμός είναι μια διαρ­κής δια­χεί­ρι­ση κρί­σε­ων. Το 2022 ήταν ακόμη μια πο­λύ­πλο­κη και απρό­βλε­πτη χρο­νιά για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό, την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, την πα­γκό­σμια γε­ω­πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση, μέσα σε έναν κυ­κε­ώ­να πολ­λα­πλών κρί­σε­ων. Υγειο­νο­μι­κών, γε­ω­πο­λι­τι­κών, οι­κο­νο­μι­κών. Μέσα σε αυτό το πε­ρι­βάλ­λον ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός κλή­θη­κε για ακόμη μια φορά να προ­σαρ­μο­στεί και να αντε­πε­ξέλ­θει στις προ­κλή­σεις. Γιατί ο του­ρι­σμός είναι μια δυ­να­μι­κή και σύν­θε­τη δια­δι­κα­σία, που απαι­τεί σχέ­διο και στρα­τη­γι­κή. Κυ­ρί­ως απαι­τεί διο­ρα­τι­κό­τη­τα για το πώς εξε­λίσ­σο­νται τα πράγ­μα­τα.

Το 2017, όταν ανέ­λα­βα την προ­ε­δρία του ΣΕΤΕ, είχα δη­λώ­σει ότι κα­νείς δεν θα πρέ­πει να επα­να­παύ­ε­ται στη λο­γι­κή των «ρεκόρ» ή των επι­τυ­χιών και ότι ο εφη­συ­χα­σμός μπο­ρεί να είναι ο με­γα­λύ­τε­ρος κίν­δυ­νός μας. Ηταν μια εποχή που, παρ’ όλη την οι­κο­νο­μι­κή κρίση, ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός κα­τά­φερ­νε να ανα­πτύσ­σε­ται θε­α­μα­τι­κά. Με τα χρό­νια προ­βλή­μα­τα όμως να υπάρ­χουν δια­χρο­νι­κά, ως μό­νι­μες απει­λές για τη μα­κρο­χρό­νια και υγιή ανά­πτυ­ξή του. Ο,τι λέ­γα­με τότε, ισχύ­ει και σή­με­ρα. Πολλά από τα ση­μα­ντι­κά αυτά προ­βλή­μα­τα, όπως για πα­ρά­δειγ­μα αυτό του υπερ­του­ρι­σμού, του κο­ρε­σμού των υπο­δο­μών, της ταυ­τό­τη­τας του ελ­λη­νι­κού κα­λο­και­ριού, αλλά και του στρα­τη­γι­κού μο­ντέ­λου για το πού θα κα­τευ­θυν­θού­με, ανα­λύ­ο­νται με με­γά­λη ευ­στο­χία από τους αρ­θρο­γρά­φους της εφη­με­ρί­δας.

Παρ’ όλα τα προ­βλή­μα­τα όμως, η Ελ­λά­δα πέ­τυ­χε τα προη­γού­με­να χρό­νια να συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στις ώρι­μες του­ρι­στι­κά αγο­ρές, που αντε­πε­ξέρ­χο­νται στις σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις και μπο­ρούν να προ­σελ­κύ­ουν με­γά­λες επεν­δύ­σεις στη χώρα. Εγι­ναν ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα και δια­νύ­σα­με μια με­γά­λη από­στα­ση, από τις επο­χές που ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός ήταν για κά­ποιους ανα­γκαίο κακό, ή επο­χι­κό πά­ρερ­γο. Ολο και πε­ρισ­σό­τε­ροι πλέον αντι­λαμ­βά­νο­νται την τε­ρά­στια συμ­με­το­χή του στην κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή, στην πε­ρι­φε­ρεια­κή ανά­πτυ­ξη, στις θέ­σεις ερ­γα­σί­ας που δη­μιουρ­γού­νται, στα πολ­λα­πλά κοι­νω­νι­κά οφέλη που πα­ρά­γο­νται. Ολα αυτά θα πρέ­πει να τα δια­φυ­λά­ξου­με και φυ­σι­κά να τα εξε­λί­ξου­με.

Κυ­ρί­ως, όµως, θα πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­σου­με με θάρ­ρος τα προ­βλή­μα­τα που ορθώς εντο­πί­ζο­νται. Με προ­σε­κτι­κά σχε­δια­σμέ­νες πο­λι­τι­κές, που πάνω απ’ όλα θα προ­στα­τεύ­ουν τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες. Με ξε­κά­θα­ρες ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις, που θα σέ­βο­νται τον ερ­γα­ζό­με­νο και θα τη­ρούν αυ­στη­ρά την ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία. Και κυ­ρί­ως, με ένα νέο μο­ντέ­λο βιώ­σι­μου του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Και βιώ­σι­μος του­ρι­σμός ση­μαί­νει τρία συ­γκε­κρι­μέ­να πράγ­μα­τα.

• Πρώ­τον, οι­κο­νο­μι­κή βιω­σι­μό­τη­τα, που περ­νά­ει μέσα από τη δια­τή­ρη­ση και την πε­ραι­τέ­ρω βελ­τί­ω­ση της αντα­γω­νι­στι­κής θέσης του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού.

• Δεύ­τε­ρον, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή βιω­σι­μό­τη­τα, που περ­νά­ει μέσα από την προ­στα­σία, τη δια­χεί­ρι­ση και την ανά­δει­ξη του πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

• Τρί­τον, κοι­νω­νι­κή βιω­σι­μό­τη­τα, που περ­νά­ει μέσα από τη στή­ρι­ξη των πε­ρι­φε­ρειών και των το­πι­κών κοι­νω­νιών στο σύ­νο­λό τους.

Ο του­ρι­σμός δεν μπο­ρεί και δεν πρέ­πει να είναι μια απο­κομ­μέ­νη εξω­γε­νής δια­δι­κα­σία. Οφεί­λει να έχει μέτρο, να σέ­βε­ται, να προ­σαρ­μό­ζε­ται, να αντα­πο­δί­δει τα μέ­γι­στα στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες και στους αν­θρώ­πους.

Με αυτή τη λο­γι­κή, εκ­πο­νή­σα­με και δη­μο­σιο­ποι­ή­σα­με πρό­σφα­τα τη με­λέ­τη «Ελ­λη­νι­κός Του­ρι­σμός 2030 – Σχέ­δια Δρά­σης». Μια με­λέ­τη που απα­ντά­ει σε όλες τις ανη­συ­χί­ες και τις ανά­γκες του σή­με­ρα. Πρό­κει­ται για το πιο ολο­κλη­ρω­μέ­νο έργο που έχει γίνει ποτέ στον χώρο του του­ρι­σμού. Μια πλή­ρης χαρ­το­γρά­φη­ση, τόσο από πλευ­ράς προ­ϊ­ό­ντος, όσο και από πλευ­ράς αγο­ρών και συ­νό­λου των υπο­δο­μών που επη­ρε­ά­ζουν την του­ρι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Γιατί η πο­ρεία του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού προς το 2030 προ­ϋ­πο­θέ­τει τη με­τά­βα­ση από την αυ­θόρ­μη­τη στη στο­χευ­μέ­νη ανά­πτυ­ξη. Προ­ϋ­πο­θέ­τει με­θο­δι­κό, ου­σια­στι­κό και ολο­κλη­ρω­μέ­νο σχε­δια­σμό, σε ένα σαφές πλαί­σιο βιω­σι­μό­τη­τας, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη δια­θέ­σι­μους πό­ρους, στό­χους και ανα­δυό­με­νες τά­σεις. Με βάση αυτό το σχέ­διο, τα έσοδα το 2030, μπο­ρούν να φθά­σουν σε 27 δισ. ευρώ, πα­ρου­σιά­ζο­ντας αύ­ξη­ση κατά 52% σε σύ­γκρι­ση με το 2019 που ήταν 18 δισ. ευρώ. Το απο­τέ­λε­σμα αυτό μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί, αν προ­σαρ­μο­στού­με στις νέες πα­γκό­σμιες τά­σεις που ήδη δια­μορ­φώ­νουν τις εξε­λί­ξεις στον πα­γκό­σμιο και κατά συ­νέ­πεια στον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Τέ­τοιες πα­γκό­σμιες τά­σεις είναι ο ψη­φια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός, η βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη, η οι­κο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού, οι ανα­δυό­με­νοι προ­ο­ρι­σμοί, η ασφά­λεια και η δια­χεί­ρι­ση κρί­σε­ων.

Με την αξιο­ποί­η­ση των απο­τε­λε­σμά­των της με­λέ­της, μπο­ρού­με να δούμε την Ελ­λά­δα να κα­τα­κτά υψη­λό­τε­ρες θέ­σεις στην κα­τά­τα­ξη με­τα­ξύ των δη­μο­φι­λών προ­ο­ρι­σμών του πα­γκό­σμιου του­ρι­σμού. Πάντα, όμως, με το μυαλό σε ένα βιώ­σι­μο μο­ντέ­λο ανά­πτυ­ξης που θα σέ­βε­ται το πε­ρι­βάλ­λον, τους προ­ο­ρι­σμούς, τους αν­θρώ­πους. Και αυτό πρα­κτι­κά ση­μαί­νει μεί­ω­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος, κα­θα­ρές τε­χνο­λο­γί­ες, βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές, ενί­σχυ­ση των το­πι­κών κοι­νο­τή­των, ανά­πτυ­ξη εναλ­λα­κτι­κών προ­ο­ρι­σμών, αυ­στη­ρή δια­χεί­ρι­ση ροών. Ετσι, τα αμέ­σως επό­με­να κρί­σι­μα χρό­νια, θα κλη­θού­με να προ­σαρ­μο­στού­με στις σύγ­χρο­νες ανά­γκες και στις νέες προ­τε­ραιό­τη­τες. Κυ­βέρ­νη­ση, το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση, επι­χει­ρη­μα­τί­ες, ερ­γα­ζό­με­νοι, εί­μα­στε κρί­κοι της ίδιας αλυ­σί­δας ανα­γκαί­ων αλ­λα­γών και προ­σαρ­μο­γών. Η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και η αν­θε­κτι­κό­τη­τα θα είναι οι δύο κε­ντρι­κές έν­νοιες που θα μας απα­σχο­λή­σουν το επό­με­νο διά­στη­μα. Οι βα­σι­κοί πυ­λώ­νες της βιω­σι­μό­τη­τας του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού. Σε μια ορ­γα­νι­κή σχέση ανά­πτυ­ξης και προ­ό­δου που αφορά ολό­κλη­ρη την Ελ­λά­δα.

Πηγή kathimerini.gr