Γονικές παροχές: Οι παγίδες στις μεταφορές χρημάτων που μπορεί να κοστίσουν σε φόρο

Ενα λάθος στη με­τα­φο­ρά χρη­μά­των μπο­ρεί να με­τα­τρέ­ψει μια αφο­ρο­λό­γη­τη γο­νι­κή πα­ρο­χή σε φόρο 10% από το πρώτο ευρώ. Μια κα­τά­θε­ση με­τρη­τών αντί για τρα­πε­ζι­κό έμ­βα­σμα, ένας κοι­νός τρα­πε­ζι­κός λο­γα­ρια­σμός που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε λαν­θα­σμέ­να ή η αδυ­να­μία να απο­δει­χθεί ποιος ήταν ο πραγ­μα­τι­κός δω­ρη­τής αρ­κούν για να χαθεί το αφο­ρο­λό­γη­το των 800.000 ευρώ και να ξε­κι­νή­σει ένας φο­ρο­λο­γι­κός έλεγ­χος.

Η Εφο­ρία δεν εξε­τά­ζει πλέον μόνο αν υπο­βλή­θη­κε δή­λω­ση ή αν τα χρή­μα­τα πέ­ρα­σαν από τρά­πε­ζα. Ελέγ­χει ποιος είχε πραγ­μα­τι­κά τα χρή­μα­τα, αν μπο­ρού­σε οι­κο­νο­μι­κά να τα δια­θέ­σει, ποιος έδωσε την εντο­λή της με­τα­φο­ράς και ποιος ήταν ο πραγ­μα­τι­κός δω­ρη­τής ακόμη κι αν στη δή­λω­ση εμ­φα­νί­ζε­ται άλλο πρό­σω­πο.

Η αλη­θι­νή ιστο­ρία

Μια πρό­σφα­τη από­φα­ση της Διεύ­θυν­σης Επί­λυ­σης Δια­φο­ρών (ΔΕΔ) δεί­χνει ότι τα πράγ­μα­τα δεν είναι τόσο απλά. Αφορά μια δωρεά 26.000 ευρώ που δη­λώ­θη­κε από κόρη προς τον πα­τέ­ρα της. Με την πρώτη ματιά επρό­κει­το για μια κλα­σι­κή γο­νι­κή δωρεά με­τα­ξύ συγ­γε­νών πρώ­του βαθ­μού, η οποία κα­λυ­πτό­ταν από το αφο­ρο­λό­γη­το των 800.000 ευρώ. Ο φο­ρο­λο­γι­κός έλεγ­χος, όμως, έδει­ξε μια δια­φο­ρε­τι­κή ει­κό­να. Η κόρη που εμ­φα­νι­ζό­ταν ως δω­ρή­τρια δεν είχε ει­σο­δή­μα­τα ούτε οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα που να δι­καιο­λο­γεί τη με­τα­βί­βα­ση των 26.000 ευρώ. Αντί­θε­τα, ο σύ­ζυ­γός της είχε τα αντί­στοι­χα ει­σο­δή­μα­τα, είχε λάβει επι­στρο­φή φόρου σχε­δόν ίση με το ποσό της δω­ρε­άς και ήταν εκεί­νος που είχε δώσει την εντο­λή του εμ­βά­σμα­τος από τον κοινό τρα­πε­ζι­κό λο­γα­ρια­σμό. Με βάση αυτά τα στοι­χεία, η ΑΑΔΕ κα­τέ­λη­ξε ότι πραγ­μα­τι­κός δω­ρη­τής δεν ήταν η κόρη αλλά ο γα­μπρός. Η δια­πί­στω­ση αυτή άλ­λα­ξε πλή­ρως τη φο­ρο­λο­γι­κή με­τα­χεί­ρι­ση της συ­ναλ­λα­γής. Η δωρεά έπαψε να θε­ω­ρεί­ται με­τα­βί­βα­ση με­τα­ξύ συγ­γε­νών πρώ­του βαθ­μού και αντι­με­τω­πί­στη­κε ως δωρεά από γα­μπρό προς πε­θε­ρό, σχέση που φο­ρο­λο­γεί­ται με συ­ντε­λε­στή 20%. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν ιδιαί­τε­ρα επώ­δυ­νο. Για τα 26.000 ευρώ επι­βλή­θη­κε φόρος 5.200 ευρώ και πρό­στι­μο ανα­κρί­βειας 2.600 ευρώ.

 Τα λάθη

Πολ­λοί γο­νείς πι­στεύ­ουν ότι δεν έχει ση­μα­σία αν θα κά­νουν ηλε­κτρο­νι­κή με­τα­φο­ρά από τον λο­γα­ρια­σμό τους ή αν θα πά­ρουν τα χρή­μα­τα σε με­τρη­τά και θα τα κα­τα­θέ­σουν οι ίδιοι στον λο­γα­ρια­σμό του παι­διού τους. Για την ΑΑΔΕ, όμως, οι δύο πε­ρι­πτώ­σεις δεν είναι ίδιες. Το αφο­ρο­λό­γη­το των 800.000 ευρώ ισχύ­ει όταν η γο­νι­κή πα­ρο­χή πραγ­μα­το­ποιεί­ται με με­τα­φο­ρά χρη­μά­των από τρα­πε­ζι­κό λο­γα­ρια­σμό του δω­ρη­τή σε τρα­πε­ζι­κό λο­γα­ρια­σμό του δω­ρε­ο­δό­χου. Αν όμως ο γο­νέ­ας πα­ρα­δώ­σει τα χρή­μα­τα σε με­τρη­τά ή τα κα­τα­θέ­σει ο ίδιος σε με­τρη­τά στον λο­γα­ρια­σμό του παι­διού, η συ­ναλ­λα­γή δεν πλη­ροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του νόμου και η απαλ­λα­γή χά­νε­ται.

Ενα ακόμη λάθος που επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε πολ­λές οι­κο­γέ­νειες αφορά τους κοι­νούς τρα­πε­ζι­κούς λο­γα­ρια­σμούς. Η ύπαρ­ξη κοι­νού λο­γα­ρια­σμού δεν ση­μαί­νει ότι όλοι οι συν­δι­καιού­χοι θε­ω­ρού­νται αυ­το­μά­τως ιδιο­κτή­τες όλων των χρη­μά­των που βρί­σκο­νται σε αυτόν. Αυτό που εξε­τά­ζει η ΑΑΔΕ είναι ποιος τρο­φο­δό­τη­σε τον λο­γα­ρια­σμό, ποιος είχε την οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα να δια­θέ­σει τα χρή­μα­τα, ποιος έδωσε την εντο­λή της με­τα­φο­ράς και ποιος τε­λι­κά ωφε­λή­θη­κε από τη συ­ναλ­λα­γή. Αν από τα στοι­χεία προ­κύ­ψει ότι τα χρή­μα­τα ανή­καν ου­σια­στι­κά σε άλλο πρό­σω­πο από εκεί­νο που εμ­φα­νί­ζε­ται ως δω­ρη­τής, η φο­ρο­λο­γι­κή με­τα­χεί­ρι­ση μπο­ρεί να αλ­λά­ξει πλή­ρως ακόμη και αν η με­τα­φο­ρά έγινε με­τα­ξύ μελών της ίδιας οι­κο­γέ­νειας.

Ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή χρειά­ζε­ται όταν τα χρή­μα­τα της γο­νι­κής πα­ρο­χής προ­ο­ρί­ζο­νται για αγορά κα­τοι­κί­ας ή αυ­το­κι­νή­του. Χι­λιά­δες οι­κο­γέ­νειες αξιο­ποιούν το αφο­ρο­λό­γη­το των 800.000 ευρώ για να βοη­θή­σουν τα παι­διά τους να απο­κτή­σουν το πρώτο τους σπίτι ή αυ­το­κί­νη­το, όμως η φο­ρο­λο­γι­κή απαλ­λα­γή δεν θε­ω­ρεί­ται δε­δο­μέ­νη.

Για την αγορά ακι­νή­του εξε­τά­ζο­νται τα απο­δει­κτι­κά της τρα­πε­ζι­κής με­τα­φο­ράς, το συμ­βό­λαιο ή άλλο έγ­γρα­φο από το οποίο προ­κύ­πτει ο τρό­πος πλη­ρω­μής, καθώς και τα στοι­χεία που δεί­χνουν ότι τα χρή­μα­τα κα­τέ­λη­ξαν στον λο­γα­ρια­σμό του πω­λη­τή ή του κα­τα­σκευα­στή. Για την αγορά αυ­το­κι­νή­του δια­σταυ­ρώ­νο­νται η άδεια κυ­κλο­φο­ρί­ας, τα πα­ρα­στα­τι­κά αγο­ράς και οι τρα­πε­ζι­κές κι­νή­σεις, ενώ αν η συ­ναλ­λα­γή δεν επι­βε­βαιώ­νε­ται από την τρά­πε­ζα, μπο­ρεί να ζη­τη­θούν πρό­σθε­τα δι­καιο­λο­γη­τι­κά.

Οι έλεγ­χοι δεν στα­μα­τούν στη με­τα­φο­ρά των χρη­μά­των. Η ΑΑΔΕ εξε­τά­ζει πλέον και αν ο δω­ρη­τής είχε πραγ­μα­τι­κά τη δυ­να­τό­τη­τα να δια­θέ­σει το ποσό που με­τα­βί­βα­σε. Ελέγ­χει τα δη­λω­μέ­να ει­σο­δή­μα­τα, την ανά­λω­ση κε­φα­λαί­ου προη­γού­με­νων ετών, τις τρα­πε­ζι­κές κι­νή­σεις και κάθε άλλο δια­θέ­σι­μο στοι­χείο που μπο­ρεί να απο­δεί­ξει την προ­έ­λευ­ση των χρη­μά­των. Αν δια­πι­στω­θεί ότι ο δω­ρη­τής δεν μπο­ρού­σε να δι­καιο­λο­γή­σει οι­κο­νο­μι­κά τη με­τα­βί­βα­ση, η γο­νι­κή πα­ρο­χή μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει αφορ­μή για ευ­ρύ­τε­ρο φο­ρο­λο­γι­κό έλεγ­χο, ακόμη κι αν είχε αρ­χι­κά γίνει δεκτή χωρίς καμία πα­ρα­τή­ρη­ση. Δη­λα­δή η απο­δο­χή της δή­λω­σης δεν ση­μαί­νει ότι η υπό­θε­ση έχει κλεί­σει ορι­στι­κά.

Τρι­γω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις

Από την άλλη πλευ­ρά, η νο­μο­θε­σία δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα νό­μι­μης φο­ρο­λο­γι­κής εξοι­κο­νό­μη­σης σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις. Πρό­κει­ται για τις λε­γό­με­νες «τρι­γω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις», όπου τα χρή­μα­τα δεν κα­τα­λή­γουν απευ­θεί­ας στον τε­λι­κό απο­δέ­κτη, αλλά με­τα­φέ­ρο­νται πρώτα σε γονέα ή παπ­πού και στη συ­νέ­χεια στον συγ­γε­νή που θα τα λάβει. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα είναι οι δω­ρε­ές με­τα­ξύ αδελ­φών. Αν ένας αδελ­φός δω­ρί­σει απευ­θεί­ας χρή­μα­τα στον άλλον, η συ­ναλ­λα­γή φο­ρο­λο­γεί­ται ως δωρεά με­τα­ξύ συγ­γε­νών δεύ­τε­ρης κα­τη­γο­ρί­ας. Αν όμως τα χρή­μα­τα με­τα­φερ­θούν πρώτα στον πα­τέ­ρα ή στη μη­τέ­ρα και στη συ­νέ­χεια δο­θούν ως γο­νι­κή πα­ρο­χή στο άλλο παιδί, οι δύο με­τα­βι­βά­σεις μπο­ρεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν χωρίς φο­ρο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση.

Η ίδια δυ­να­τό­τη­τα υπάρ­χει και σε ορι­σμέ­νες με­τα­βι­βά­σεις με­τα­ξύ θείων και ανι­ψιών, ακόμη και με­τα­ξύ εξα­δέλ­φων, όταν με­σο­λα­βεί συγ­γε­νής πρώ­του βαθ­μού που συν­δέ­ε­ται και με τις δύο πλευ­ρές. Ωστό­σο, η δια­δι­κα­σία πρέ­πει να ακο­λου­θη­θεί κατά γράμ­μα. Κάθε με­τα­βί­βα­ση πρέ­πει να πραγ­μα­το­ποιεί­ται πραγ­μα­τι­κά μέσω του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος, να υπο­βάλ­λε­ται η αντί­στοι­χη δή­λω­ση και να υπάρ­χουν όλα τα απο­δει­κτι­κά στοι­χεία. Δια­φο­ρε­τι­κά, η ΑΑΔΕ μπο­ρεί να αγνο­ή­σει τα εν­διά­με­σα στά­δια και να επι­βά­λει τον φόρο που αντι­στοι­χεί στην πραγ­μα­τι­κή σχέση με­τα­ξύ του αρ­χι­κού δω­ρη­τή και του τε­λι­κού απο­δέ­κτη.

Πηγή: newmoney.gr