Γονικές παροχές: Οι παγίδες στις μεταφορές χρημάτων που μπορεί να κοστίσουν σε φόρο

Ενα λάθος στη μετα­φορά χρη­μά­των μπορεί να μετα­τρέ­ψει μια αφο­ρο­λό­γητη γονική παροχή σε φόρο 10% από το πρώτο ευρώ. Μια κατά­θεση μετρη­τών αντί για τρα­πε­ζικό έμβασμα, ένας κοινός τρα­πε­ζι­κός λογα­ρια­σμός που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε λαν­θα­σμένα ή η αδυ­να­μία να απο­δει­χθεί ποιος ήταν ο πραγ­μα­τι­κός δωρητής αρκούν για να χαθεί το αφο­ρο­λό­γητο των 800.000 ευρώ και να ξεκι­νή­σει ένας φορο­λο­γι­κός έλεγχος.

Η Εφορία δεν εξε­τά­ζει πλέον μόνο αν υπο­βλή­θηκε δήλωση ή αν τα χρήματα πέρασαν από τράπεζα. Ελέγχει ποιος είχε πραγ­μα­τικά τα χρήματα, αν μπο­ρούσε οικο­νο­μικά να τα δια­θέ­σει, ποιος έδωσε την εντολή της μετα­φο­ράς και ποιος ήταν ο πραγ­μα­τι­κός δωρητής ακόμη κι αν στη δήλωση εμφα­νί­ζε­ται άλλο πρόσωπο.

Η αληθινή ιστορία

Μια πρό­σφατη απόφαση της Διεύ­θυν­σης Επί­λυ­σης Δια­φο­ρών (ΔΕΔ) δείχνει ότι τα πράγ­ματα δεν είναι τόσο απλά. Αφορά μια δωρεά 26.000 ευρώ που δηλώ­θηκε από κόρη προς τον πατέρα της. Με την πρώτη ματιά επρό­κειτο για μια κλασική γονική δωρεά μεταξύ συγ­γε­νών πρώτου βαθμού, η οποία καλυ­πτό­ταν από το αφο­ρο­λό­γητο των 800.000 ευρώ. Ο φορο­λο­γι­κός έλεγχος, όμως, έδειξε μια δια­φο­ρε­τική εικόνα. Η κόρη που εμφα­νι­ζό­ταν ως δωρή­τρια δεν είχε εισο­δή­ματα ούτε οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα που να δικαιο­λο­γεί τη μετα­βί­βαση των 26.000 ευρώ. Αντί­θετα, ο σύζυγός της είχε τα αντί­στοιχα εισο­δή­ματα, είχε λάβει επι­στροφή φόρου σχεδόν ίση με το ποσό της δωρεάς και ήταν εκείνος που είχε δώσει την εντολή του εμβά­σμα­τος από τον κοινό τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό. Με βάση αυτά τα στοι­χεία, η ΑΑΔΕ κατέ­ληξε ότι πραγ­μα­τι­κός δωρητής δεν ήταν η κόρη αλλά ο γαμπρός. Η δια­πί­στωση αυτή άλλαξε πλήρως τη φορο­λο­γική μετα­χεί­ριση της συναλ­λα­γής. Η δωρεά έπαψε να θεω­ρεί­ται μετα­βί­βαση μεταξύ συγ­γε­νών πρώτου βαθμού και αντι­με­τω­πί­στηκε ως δωρεά από γαμπρό προς πεθερό, σχέση που φορο­λο­γεί­ται με συντε­λε­στή 20%. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν ιδιαί­τερα επώδυνο. Για τα 26.000 ευρώ επι­βλή­θηκε φόρος 5.200 ευρώ και πρό­στιμο ανα­κρί­βειας 2.600 ευρώ.

 Τα λάθη

Πολλοί γονείς πιστεύ­ουν ότι δεν έχει σημασία αν θα κάνουν ηλε­κτρο­νική μετα­φορά από τον λογα­ρια­σμό τους ή αν θα πάρουν τα χρήματα σε μετρητά και θα τα κατα­θέ­σουν οι ίδιοι στον λογα­ρια­σμό του παιδιού τους. Για την ΑΑΔΕ, όμως, οι δύο περι­πτώ­σεις δεν είναι ίδιες. Το αφο­ρο­λό­γητο των 800.000 ευρώ ισχύει όταν η γονική παροχή πραγ­μα­το­ποιεί­ται με μετα­φορά χρη­μά­των από τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό του δωρητή σε τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό του δωρε­ο­δό­χου. Αν όμως ο γονέας παρα­δώ­σει τα χρήματα σε μετρητά ή τα κατα­θέ­σει ο ίδιος σε μετρητά στον λογα­ρια­σμό του παιδιού, η συναλ­λαγή δεν πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του νόμου και η απαλ­λαγή χάνεται.

Ενα ακόμη λάθος που επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε πολλές οικο­γέ­νειες αφορά τους κοινούς τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς. Η ύπαρξη κοινού λογα­ρια­σμού δεν σημαί­νει ότι όλοι οι συν­δι­καιού­χοι θεω­ρού­νται αυτο­μά­τως ιδιο­κτή­τες όλων των χρη­μά­των που βρί­σκο­νται σε αυτόν. Αυτό που εξε­τά­ζει η ΑΑΔΕ είναι ποιος τρο­φο­δό­τησε τον λογα­ρια­σμό, ποιος είχε την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα να δια­θέ­σει τα χρήματα, ποιος έδωσε την εντολή της μετα­φο­ράς και ποιος τελικά ωφε­λή­θηκε από τη συναλ­λαγή. Αν από τα στοι­χεία προ­κύ­ψει ότι τα χρήματα ανήκαν ουσια­στικά σε άλλο πρόσωπο από εκείνο που εμφα­νί­ζε­ται ως δωρητής, η φορο­λο­γική μετα­χεί­ριση μπορεί να αλλάξει πλήρως ακόμη και αν η μετα­φορά έγινε μεταξύ μελών της ίδιας οικο­γέ­νειας.

Ιδιαί­τερη προσοχή χρειά­ζε­ται όταν τα χρήματα της γονικής παροχής προ­ο­ρί­ζο­νται για αγορά κατοι­κίας ή αυτο­κι­νή­του. Χιλιά­δες οικο­γέ­νειες αξιο­ποιούν το αφο­ρο­λό­γητο των 800.000 ευρώ για να βοη­θή­σουν τα παιδιά τους να απο­κτή­σουν το πρώτο τους σπίτι ή αυτο­κί­νητο, όμως η φορο­λο­γική απαλ­λαγή δεν θεω­ρεί­ται δεδο­μένη.

Για την αγορά ακι­νή­του εξε­τά­ζο­νται τα απο­δει­κτικά της τρα­πε­ζι­κής μετα­φο­ράς, το συμ­βό­λαιο ή άλλο έγγραφο από το οποίο προ­κύ­πτει ο τρόπος πλη­ρω­μής, καθώς και τα στοι­χεία που δεί­χνουν ότι τα χρήματα κατέ­λη­ξαν στον λογα­ρια­σμό του πωλητή ή του κατα­σκευα­στή. Για την αγορά αυτο­κι­νή­του δια­σταυ­ρώ­νο­νται η άδεια κυκλο­φο­ρίας, τα παρα­στα­τικά αγοράς και οι τρα­πε­ζι­κές κινή­σεις, ενώ αν η συναλ­λαγή δεν επι­βε­βαιώ­νε­ται από την τράπεζα, μπορεί να ζητη­θούν πρό­σθετα δικαιο­λο­γη­τικά.

Οι έλεγχοι δεν στα­μα­τούν στη μετα­φορά των χρη­μά­των. Η ΑΑΔΕ εξε­τά­ζει πλέον και αν ο δωρητής είχε πραγ­μα­τικά τη δυνα­τό­τητα να δια­θέ­σει το ποσό που μετα­βί­βασε. Ελέγχει τα δηλω­μένα εισο­δή­ματα, την ανάλωση κεφα­λαίου προη­γού­με­νων ετών, τις τρα­πε­ζι­κές κινή­σεις και κάθε άλλο δια­θέ­σιμο στοι­χείο που μπορεί να απο­δεί­ξει την προ­έ­λευση των χρη­μά­των. Αν δια­πι­στω­θεί ότι ο δωρητής δεν μπο­ρούσε να δικαιο­λο­γή­σει οικο­νο­μικά τη μετα­βί­βαση, η γονική παροχή μπορεί να απο­τε­λέ­σει αφορμή για ευρύ­τερο φορο­λο­γικό έλεγχο, ακόμη κι αν είχε αρχικά γίνει δεκτή χωρίς καμία παρα­τή­ρηση. Δηλαδή η αποδοχή της δήλωσης δεν σημαί­νει ότι η υπόθεση έχει κλείσει ορι­στικά.

Τρι­γω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις

Από την άλλη πλευρά, η νομο­θε­σία δίνει τη δυνα­τό­τητα νόμιμης φορο­λο­γι­κής εξοι­κο­νό­μη­σης σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις. Πρό­κει­ται για τις λεγό­με­νες «τρι­γω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις», όπου τα χρήματα δεν κατα­λή­γουν απευ­θείας στον τελικό απο­δέ­κτη, αλλά μετα­φέ­ρο­νται πρώτα σε γονέα ή παππού και στη συνέ­χεια στον συγγενή που θα τα λάβει. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι οι δωρεές μεταξύ αδελφών. Αν ένας αδελφός δωρίσει απευ­θείας χρήματα στον άλλον, η συναλ­λαγή φορο­λο­γεί­ται ως δωρεά μεταξύ συγ­γε­νών δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας. Αν όμως τα χρήματα μετα­φερ­θούν πρώτα στον πατέρα ή στη μητέρα και στη συνέ­χεια δοθούν ως γονική παροχή στο άλλο παιδί, οι δύο μετα­βι­βά­σεις μπορεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν χωρίς φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση.

Η ίδια δυνα­τό­τητα υπάρχει και σε ορι­σμέ­νες μετα­βι­βά­σεις μεταξύ θείων και ανιψιών, ακόμη και μεταξύ εξα­δέλ­φων, όταν μεσο­λα­βεί συγ­γε­νής πρώτου βαθμού που συν­δέ­ε­ται και με τις δύο πλευρές. Ωστόσο, η δια­δι­κα­σία πρέπει να ακο­λου­θη­θεί κατά γράμμα. Κάθε μετα­βί­βαση πρέπει να πραγ­μα­το­ποιεί­ται πραγ­μα­τικά μέσω του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, να υπο­βάλ­λε­ται η αντί­στοιχη δήλωση και να υπάρ­χουν όλα τα απο­δει­κτικά στοι­χεία. Δια­φο­ρε­τικά, η ΑΑΔΕ μπορεί να αγνο­ή­σει τα ενδιά­μεσα στάδια και να επι­βά­λει τον φόρο που αντι­στοι­χεί στην πραγ­μα­τική σχέση μεταξύ του αρχικού δωρητή και του τελικού απο­δέ­κτη.

Πηγή: newmoney.gr