Μετονομασία της οδού Κυπαρισίων σε οδό «Οικογένεια X. Μαλανδράκη»

Το ιστο­ρικό των δύο ηρώων που αξίζει να θυμού­νται οι νέες γενιές

Στην Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου υπο­βλή­θηκε από την Επι­τροπή Ονο­μα­σίας και Μερο­νο­μα­σίας Συνοι­κιών και Πλα­τειών του Νομού Δωδε­κα­νή­σου γνω­μο­δό­τηση για τη μετο­νο­μα­σία της οδού Κυπα­ρι­σίων σε οδό «Οικο­γέ­νεια X. Μαλαν­δράκη»

Η οδός βρί­σκε­ται στην επέ­κταση του σχεδίου πόλεως Ρόδου, στο Ο.Τ. 745, στην περιοχή Αγ. Από­στο­λοι – Ασγού­ρου.

Οι Γιώργος και Ανδρέας Μαλαν­δρά­κης δια­κρί­θη­καν στους αγώνες ενάντια στον Ελλη­νοί­τα­λικό πόλεμο στα χρόνια της κατοχής.

Το Ίδρυμα Εμμα­νουήλ και Μαίρης Στα­μα­τίου πρόβαλε στις 27-10-2020 φιλμ με θέμα το «Κον­τσε­ντρα­μέ­ντο» κάνο­ντας εκτενή αναφορά στα μέλη της οικο­γέ­νειας Μαλαν­δράκη.

Ως ελά­χι­στη τιμή στους προ­α­να­φερ­θέ­ντες εγκρί­θηκε να ονο­μα­σθεί δρόμος της πόλεως Ρόδου «Μαλαν­δράκη», προ­κει­μέ­νου οι νεό­τε­ρες γενιές να μαθαί­νουν και να τιμούν την μνήμη τους.

Η οικο­γέ­νεια Μαλα­δράκη, ήταν μια οικο­γέ­νεια πατριω­τών που υπέστη τα πάν­δεινα από τους κατα­κτη­τές, αλλά μπό­ρε­σαν και κρά­τη­σαν ψηλά το φρόνημα.

Όταν κηρύ­χθηκε ο πόλεμος στις 28 Οκτω­βρίου 1940, ο πατέρας Χρήστος με τα παιδιά του Σταύρο και Γιώργο συνε­λή­φθη­σαν από τους Ιταλούς ως Ελληνες υπήκοοι και κλεί­στη­καν μαζί με άλλους Δωδε­κα­νή­σιους πατριώ­τες στην Μεσαιω­νική Τάφρο, στο περί­φημο Κον­τσε­ντρα­μέ­ντο.

Ο πατέρας Χρήστος είχε ηγετικό ρόλο μεταξύ των κρα­του­μέ­νων μέσα στο στρα­τό­πεδο της Τάφρου, αλλά και αργό­τερα στο χώρο πίσω από το Δημαρ­χείο όπου είχαν μετα­φερ­θεί.

Ο Ανδρέας ήταν τότε μόλις 17 χρονών και δεν είχε συλ­λη­φθεί από τους Ιταλούς λόγω της νεαρής ηλικίας του.

Όμως είχε συλ­λη­φθεί πολλές φορές από τους Ιταλούς για διάφορα περι­στα­τικά και ξυλο­κο­πή­θηκε άγρια από δυο Τούρ­κους, οι οποίοι ήταν συνερ­γά­τες των κατα­κτη­τών.

Μη αντέ­χο­ντας τις κακου­χίες ο Ανδρέας απο­φά­σισε να δρα­πε­τεύ­σει στην Τουρκία. Επειδή δεν είχε χρήματα για να πλη­ρώ­σει για τη βάρκα που θα τους μετέ­φερε, «έκλεψε», τα κλειδιά του μαγα­ζιού του πατέρα του και πήρε διάφορα αλλα­ντικά για να τα που­λή­σει και να εξα­σφα­λί­σει μερικές λιρέτες για το ταξίδι.

Μαζί με άλλα έξι άτομα που είχαν συνεν­νοη­θεί, συνα­ντή­θη­καν στις 7 Χουρ­μα­διές ένα βράδυ και στη συνέ­χεια κατευ­θύν­θη­καν στην παραλία Σορωνής. Από εκεί με μια βάρκα ξεκί­νη­σαν κωπη­λα­τώ­ντας με προ­ο­ρι­σμό τις απέ­να­ντι τουρ­κι­κές ακτές.

Όμως στο πέλαγος τους συνά­ντησε μια βρε­τα­νική ακταιω­ρός που τους περι­συ­νέ­λεξε και τους μετέ­φερε στην Αλε­ξάν­δρεια της Αιγύ­πτου.

Αμέσως, ο νεαρός Ανδρέας κατε­τάγη στον Ιερό Λόχο όπου συνά­ντησε και άλλους Δωδε­κα­νή­σιους Ιερο­λο­χί­τες, οι οποίοι ήταν έτοιμοι να πάρουν μέρος σε επι­χει­ρή­σεις στο Αιγαίο. Ο Ανδρέας εκπαι­δεύ­τηκε ως ασυρ­μα­τι­στής και ξεκί­νησε μαζί με άλλους Ιερο­λο­χί­τες για το Αιγαίο.

Η 8η Μαΐου 1945 τον βρίσκει στην Σύμη, δεδο­μέ­νου ότι είχε πάρει μέρος (και μαζί με Άγγλους κομά­ντος) στην απε­λευ­θέ­ρωση του νησιού.

Όταν ο Γερ­μα­νός στρα­τη­γός Όττο Βάγκε­νερ έφτασε στη Σύμη για να παρα­δο­θεί στις Συμ­μα­χι­κές Δυνά­μεις και στον Διοι­κητή του Ιερού Λόχου Χρι­στό­δουλο Τσι­γά­ντε, ο Ανδρέας ήταν σκοπός στα πετρέ­λαια, οπότε άρχισε και αυτός να πυρο­βο­λεί στον αέρα για να πανη­γυ­ρί­σει το τέλος του πολέμου.

Ο Ανδρέας επέ­στρεψε στη Ρόδο μαζί με άλλους Ιερο­λο­χί­τες και έτυχε μιας ενθου­σιώ­δους υπο­δο­χής εκ μέρους των κατοί­κων, όπως φυσικά και οι άλλοι Δωδε­κα­νή­σιοι συμπο­λί­τες τους που, μέσα σε πελάγη ευτυ­χίας, συνα­ντού­σαν τους συγ­γε­νείς τους.

Μετά το τέλος του πολέμου ο Ανδρέας δεν απο­στρα­τεύ­τηκε, αλλά κατε­τάγη κανο­νικά στον Ελλη­νικό Στρατό, αφού φρό­ντισε να περα­τώ­σει και τις γυμνα­σια­κές σπουδές του στο Βενε­τό­κλειο. Τιμή­θηκε με πολλές δια­κρί­σεις και από το Γενικό Επι­τε­λείο Στρατού με την ευκαι­ρία της συμπλή­ρω­σης 75 χρόνων από την ίδρυση του Ιερού Λόχου.

Ο Χρήστος Μαλαν­δρά­κης μαζί με τα παιδιά του Σταύρο και Γιώργο, συνε­λή­φθη­σαν από τους Ιταλούς κατα­κτη­τές στις 28 Οκτω­βρίου 1940 και κλεί­στη­καν σε στρα­τό­πεδο συγκέ­ντρω­σης, όπως και πολλοί Δωδε­κα­νή­σιοι, επειδή δια­τη­ρού­σαν ελλη­νική υπη­κο­ό­τητα. Ο δε Γιώργος Μαλαν­δρά­κης συνε­λή­φθη ακριβώς μόλις συμπλή­ρωσε το 18ο έτος της ηλικίας του.

Ο μικρό­τε­ρος αδελφός του Ανδρέας, δρα­πέ­τευσε και με βάρκα από τη Σορωνή πήγε στην Τουρκία και στη συνέ­χεια στη Μέση Ανατολή όπου κατα­τά­χθηκε στον Ιερό Λόχο.

Ο Σταύρος και ο Γιώργος Μαλαν­δρά­κης μαζί με τον πατέρα τους και άλλους Δωδε­κα­νή­σιους πατριώ­τες παρέ­μει­ναν φυλα­κι­σμέ­νοι στη Μεσαιω­νική Τάφρο για επτά μήνες κάτω από άθλιες συν­θή­κες.

Για 7 μήνες τα μέλη της οικο­γέ­νειας Μαλαν­δράκη παρέ­μει­ναν στη Μεσαιω­νική Τάφρο και στη συνέ­χεια οδη­γή­θη­καν στον υπαί­θριο χώρο πίσω από το Δημαρ­χείο όπου ήταν ο στάβλος για τα άλογα των Ιταλών στρα­τιω­τών, όπου παρέ­μει­ναν μέχρι την απε­λευ­θέ­ρωσή τους.

Ο Σταύρος, ο Γιώργος και ο πατέρας τους, τόσο μέσα στο στρα­τό­πεδο όσο και έξω, είχαν στήσει ένα δίκτυο πλη­ρο­φο­ριών για τις κινή­σεις των εχθρι­κών δυνά­μεων, που δια­βί­βα­ζαν στα κατα­σκο­πευ­τικά κλι­μά­κια. Η οικο­γέ­νεια Μαλαν­δράκη μετά τον πόλεμο δρα­στη­ριο­ποι­ή­θηκε στο εμπόριο, αλλά είχε συμ­με­τοχή και στους κοι­νω­νι­κούς και δημο­κρα­τι­κούς αγώνες. Το Νιοχώρι ήταν η μεγάλη τους αγάπη, όπου έζησαν για πολλά χρόνια στα στενά της γρα­φι­κής συνοι­κίας της Ρόδου.