Αντιπρόεδρος ΕΟΔΥ: Τι σημαίνει η απόφαση του ΠΟΥ για λήξη συναγερμού της Covid-19

H λοίμωξη covid-19 δεν συνιστά, πλέον, παγκό­σμια έκτακτη ανάγκη για τη δημόσια υγεία. Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας, τρία χρόνια και δύο μήνες, μετά την κήρυξη της παν­δη­μίας, προ­χώ­ρησε στη λήξη του ανώ­τα­του επί­πε­δου συνα­γερ­μού, σε παγκό­σμιο επίπεδο. Με το γενικό διευ­θυ­ντή του ΠΟΥ κ. Τέντρος Αντανόμ Γκε­μπρε­γέ­σους, ωστόσο, να επι­ση­μαί­νει: «Αυτό δεν σημαί­νει ότι η Covid-19 έχει τελειώ­σει ως παγκό­σμια απειλή για την υγεία».

Ο αντι­πρό­ε­δρος του ΕΟΔΥ, αν. καθη­γη­τής Επι­δη­μιο­λο­γίας και Προ­λη­πτι­κής Ιατρι­κής του ΕΚΠΑ κ. Δημή­τρης Παρα­σκευής, σε συνέ­ντευξη, που παρα­χώ­ρησε στο ertnews.gr, εξηγεί τι σημαί­νει η απόφαση του ΠΟΥ, για την παγκό­σμια κοι­νό­τητα, αλλά και για τη χώρα μας.

«Η απόφαση του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας επι­βε­βαιώ­νει το γεγονός, το οποίο έχει ανα­φερ­θεί από πολλές επι­στη­μο­νι­κές κοι­νό­τη­τες, εδώ και μήνες, ότι ο κίν­δυ­νος σοβαρής νόσου και θανάτου έχει μειωθεί σημα­ντικά και, συνεπώς, ο θάνατος δεν απο­τε­λεί το μέγεθος της απειλής, που απο­τε­λούσε τα προη­γού­μενα έτη.

Θα πρέπει, όμως, να διευ­κρι­νί­σουμε ότι αυτό δεν σημαί­νει ότι ο κορω­νο­ϊός έχει πάψει να υπάρχει. Ο κορω­νο­ϊός συνε­χί­ζει να μετα­δί­δε­ται, όπως αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι μας, αλλά δεν είναι στο μέγεθος του προ­βλή­μα­τος, που ήταν στην αρχή της παν­δη­μίας και στα έτη τα οποία ακο­λού­θη­σαν».

Συνέ­ντευξη στη Σοφία Πατρα­μάνη

Τι σημαί­νει η απόφαση του ΠΟΥ για τους Οργα­νι­σμούς Δημό­σιας Υγείας των κρατών, σε ό,τι αφορά τη χάραξη πολικής, για την προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας;

«Σημαί­νει ότι δεν θα έχουμε τα γενι­κευ­μένα και εκτε­τα­μένα προ­λη­πτικά μέτρα, ότι τα μέτρα θα είναι στο­χευ­μένα στα άτομα, τα οποία ανήκουν, κυρίως, στις ευπα­θείς ομάδες, τόσο σε ό, τι αφορά την έγκαιρη διά­γνωση, όσο σε ό,τι αφορά τις συστά­σεις για εμβο­λια­σμό, την τήρηση των μέτρων, τη χορή­γηση των αντι­ι­κών φαρ­μά­κων. Ο κίν­δυ­νος είναι πολύ μικρό­τε­ρος για το γενικό πλη­θυ­σμό».

Η απόφαση του ΠΟΥ σε ποια κατά­σταση βρίσκει τη χώρα μας, από πλευράς εκδή­λω­σης κρου­σμά­των;

«Η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες, η οποία πραγ­μα­το­ποιεί το μεγα­λύ­τερο αριθμό τεστ, ανάλογα με το μέγεθος του πλη­θυ­σμού, σε σχέση με άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Ωστόσο, ο αριθμός των κρου­σμά­των δεν απο­τε­λεί, πλέον, αξιό­πι­στο δείκτη της κυκλο­φο­ρίας του ιού, γιατί (ακόμη και έτσι) ο αριθμός των τεστ, είναι, γενικά, μικρός.

Αυτό, το οποίο φαί­νε­ται και στη χώρα μας, είναι ότι ο αριθμός των ατόμων που νοση­λεύ­ο­νται σε Μονάδες, δια­σω­λη­νω­μέ­νοι, είναι περίπου, στο ένα δέκατο (και ακόμα μικρό­τερο), σε σχέση με περιό­δους που είχαμε μεγάλη δρα­στη­ριό­τητα του ιού. Τεκ­μη­ριώ­νε­ται, έτσι, ότι έχει μειωθεί σημα­ντικά το μέγεθος του κιν­δύ­νου που αφορά τον αριθμό των ατόμων που νοση­λεύ­ο­νται με σοβαρή νόσο και τον αριθμό των θανάτων».

Συνεπώς, στο εξής, μόνο οι λεγό­με­νοι σκληροί δείκτες ( δια­σω­λη­νω­μέ­νοι και θάνατοι) θα απα­σχο­λούν τους επι­στή­μο­νες στον ΕΟΔΥ; Kαι η εβδο­μα­διαία επι­δη­μιο­λο­γική έκθεσή του θα συνε­χί­σει να ανα­κοι­νώ­νε­ται;

« Μετράμε και λαμ­βά­νουμε υπόψη μας όλους τους δείκτες: Eκείνους, που αφορούν τις απλές νοση­λείες, τους δείκτες που αφορούν τις νοση­λείες σε Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας, αλλά επίσης έχουμε και άλλους δείκτες αξιό­πι­στους για την κυκλο­φο­ρία του ιού στην κοι­νό­τητα, όπως η επι­δη­μιο­λο­γία του ιού, η εκτί­μηση του φορτίου στα αστικά λύματα, σε δια­φο­ρε­τι­κές περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες της χώρας, καθώς και αυτό το στοι­χείο είναι σημα­ντικό. Η έκθεση και οι οδηγίες του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας είναι η Επι­δη­μιο­λο­γική Εκθεση της επι­τή­ρη­σης να ενσω­μα­τω­θεί στους άλλους ιούς του ανα­πνευ­στι­κού. Αλλά δεδο­μέ­νου ότι ακόμα ο κορω­νο­ϊός δεν παρου­σιά­ζει την επο­χι­κό­τητα της γρίπης, θα δούμε στο άμεσο μέλλον, το πώς ακριβώς θα συνε­χί­σει να δημο­σιο­ποιεί­ται η επι­δη­μιο­λο­γική έκθεση».

Σε ό,τι αφορά τους εμβο­λια­σμούς, τι προ­βλέ­πε­ται να γίνει;

Aκολουθούμε τις συστά­σεις της Εθνικής Επι­τρο­πής Εμβο­λια­σμών. Κατά πάσα πιθα­νό­τητα, θα ακο­λου­θή­σει το πρότυπο του εμβο­λια­σμού της γρίπης, δηλαδή θα γίνεται, μία φορά το χρόνο, την περίοδο πριν να έχουμε αυξη­μένη κυκλο­φο­ρία του ιού. Αυτό δεν έχει ακόμα απο­φα­σι­στεί, αλλά είναι το πιο πιθανό σενάριο.

Ο συγκε­κρι­μέ­νος ιός δίνει την εικόνα ότι θα μπο­ρούσε να έχει ως προς την εκδή­λωση μεγάλου αριθμού κρου­σμά­των, μια επο­χι­κό­τητα, όπως συμ­βαί­νει με γρίπη, που μας ταλαι­πω­ρεί από Νοέμ­βριο έως και το Μάρτιο ή την εικόνα ότι θα έχουμε την κυκλο­φο­ρία του κορω­νοϊού καθ΄ όλη τη διάρ­κεια του έτους, με εξάρ­σεις και υφέσεις;

«Οι ιοί της γρίπης παρου­σιά­ζουν αυτό το εποχικό πρότυπο, με την κυκλο­φο­ρία τους  να περιο­ρί­ζε­ται τις άλλες περιό­δους του χρόνου (πλην της χει­με­ρι­νής), δεδο­μέ­νου ότι οι ιοί αυτοί κυκλο­φο­ρούν στον ανθρώ­πινο πλη­θυ­σμό, για περίπου 100 χρόνια και υπάρχει εκτε­τα­μένη ανοσία. Και είναι τέτοια τα χαρα­κτη­ρι­στικά των ιών της γρίπης και ο τρόπος μετά­δο­σής τους, που ουσια­στικά ανα­πτύσ­σε­ται απο­τε­λε­σμα­τική ανοσία, μέσα σε σύντομο χρονικό διά­στημα.

Κατά πάσα πιθα­νό­τητα, αυτό, σε ό,τι αφορά τον κορω­νοϊό, δεν θα συμβεί άμεσα. Δηλαδή, ενδε­χο­μέ­νως, στα επόμενα χρόνια να έχουμε περιό­δους με έντονη δρα­στη­ριό­τητα, περίπου δύο περιό­δους το έτος, αλλά ενδε­χο­μέ­νως να έχουμε, σχετικά, σύντομα και μία ανάλογη συμπε­ρι­φορά με τη γρίπη. Σε κάθε περί­πτωση, ανα­μέ­νουμε να δούμε πώς θα εξε­λι­χθεί.

Ανα­μέ­νατε την απόφαση του ΠΟΥ να λήξει το συνα­γερμό κιν­δύ­νου από την παν­δη­μία;

«Ηταν ανα­με­νό­μενη η απόφαση. Είχαμε δει τα χαρα­κτη­ρι­στικά αυτά του ιού από το μήνα Δεκέμ­βριο και μετά, δηλαδή τη σημα­ντική μείωση σε ό, τι αφορά τον σοβαρό κίνδυνο για νόσο.

Βέβαια, αυτό είχε συμβεί στα­διακά. Και συνέβη, σε πολύ μεγάλο βαθμό κατά τη διάρ­κεια του έτους 2022. Και, όσο περνά ο καιρός, γίνεται κι όλο πιο ήπια η κατά­σταση.

Ήδη ουσια­στικά στη χώρα μας και στις άλλες χώρες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμε­ρι­κής έχει γίνει χαλά­ρωση των περιο­ρι­στι­κών μέτρων. Είναι ελά­χι­στα τα μέτρα, τα οποία υφί­στα­νται στην κοι­νό­τητα και αφορούν κυρίως τους χώρους, όπου υπάρ­χουν ευπαθή άτομα, όπως τους χώρους παροχής της υγειο­νο­μι­κής φρο­ντί­δας, τους χώρους των νοσο­κο­μείων, τις άλλες μονάδες παροχής φρο­ντί­δας, τις κλει­στές δομές, τις μονάδες φρο­ντί­δας ηλι­κιω­μέ­νων, όπου εκεί λόγω της ευα­λω­τό­τη­τας του πλη­θυ­σμού συνε­χί­ζουν να υπάρ­χουν πιο αυστηρά μέτρα».

Οι επερ­χό­με­νες μεταλ­λά­ξεις προ­κα­λούν ανη­συ­χία; Υπάρχει ενδε­χό­μενο να έχουμε μια έκπληξη, δηλαδή να υπάρχει μια μετάλ­λαξη που να μας γυρίσει πίσω;

«Θα έλεγα, με αρκετά μεγάλο βαθμό βεβαιό­τη­τας ότι κατά πάσα πιθα­νό­τητα δεν μας ανη­συ­χεί αυτό το σενάριο. Έχει περάσει μεγάλο χρονικό διά­στημα, πάνω από ενάμιση έτος, οπότε ανα­δύ­θηκε η παραλ­λαγή Ομικρον και μετά από αυτό το χρονικό διά­στημα δεν έχουμε μια νέα παραλ­λαγή, με πολύ μεγάλες δια­φο­ρές στα χαρα­κτη­ρι­στικά του ιού. Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να διευ­κρι­νί­σουμε ότι ο ιός- κι αυτό είναι ένα ενδο­γε­νές χαρα­κτη­ρι­στικό του- συνε­χί­ζει και θα συνε­χί­σει να μεταλ­λάσ­σε­ται. Και αυτή η ιδιό­τητα σημαί­νει ότι θα μπορεί να προ­κα­λεί και συνε­χό­μενα κύματα μετά­δο­σης, κατά τη διάρ­κεια των επό­με­νων ετών. Αυτό όμως δεν είναι ανη­συ­χη­τικό. Τα επίπεδα της ανοσίας στην κοι­νό­τητα, είναι πολύ υψηλά, κυρίως λόγω του εμβο­λια­σμού, αλλά και της έκθεσής μας στον ιό. Και σε κάθε περί­πτωση, το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι η κατά­σταση θα εξε­λίσ­σε­ται ομαλά και θα καθί­στα­ται η νόσος, που προ­κα­λεί ο ιός, όλο και πιο ήπια, όσο η ανοσία στον πλη­θυ­σμό αποκτά μεγα­λύ­τερο βάθος, σε ό, τι αφορά τα χαρα­κτη­ρι­στικά της.

Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι η κατά­σταση θα εξε­λίσ­σε­ται ομαλά και θα βαίνει συνεχώς βελ­τιού­μενη όσο περνά χρόνος.

Στην εβδο­μα­διαία επι­δη­μιο­λο­γική έκθεση του ΕΟΔΥ, κατά τους τελευ­ταί­ους μήνες, παρα­τί­θε­νται τα στοι­χεία, τα οποία αφορούν στην υπερ­βάλ­λουσα θνη­σι­μό­τητα, έτσι ώστε να γίνεται αντι­λη­πτό σε ποιο ποσοστό οι κατα­γε­γραμ­μέ­νοι θάνατοι προ­κλή­θη­καν από τον κορω­νοϊό.

«Θα διευ­κρι­νί­σουμε τι σημαί­νει υπερ­βάλ­λουσα θνη­σι­μό­τητα. Συγκρί­νουμε τον αριθμό των θανάτων, σε μια γεω­γρα­φική περιοχή στη χώρα μας, που συμ­βαί­νουν – ανε­ξαρ­τή­του αιτίας- την τωρινή περίοδο, με τον αριθμό των θανάτων, που θα ανα­μέ­ναμε, σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις, πριν την παν­δη­μία, μέχρι και το διά­στημα του 2019. Η υπερ­βάλ­λουσα θνη­σι­μό­τητα δεν οφεί­λε­ται μόνο στον κορω­νοϊό. Μπορεί να οφεί­λε­ται και σε άλλες αιτίες, που ενδε­χο­μέ­νως να επι­δρούν σε αυξη­μένη συχνό­τητα θανάτων, αλλά το μεγάλο πλε­ο­νέ­κτημα της υπερ­βάλ­λου­σας θνη­σι­μό­τη­τας είναι ότι απο­τε­λεί έναν συγκρί­σιμο δείκτη.

Μελέτη η οποία έχει γίνει και έχει ανα­κοι­νω­θεί σε διεθνή και ελλη­νικά συνέ­δρια από επτά συνερ­γα­ζό­μενα κέντρα της Αττικής, έδειξε ότι: Mετά την έλευση της παραλ­λα­γής Ομικρον, στο 50% των θανάτων, που δηλώ­θη­καν ως θάνατοι από κορω­νοϊό, δεν ήταν η αιτία η λοίμωξη Covid, αλλά επρό­κειτο για άτομα που κατέ­λη­ξαν από άλλα αίτια και την περίοδο του θανάτου, είχε δια­γνω­στεί και η λοίμωξη από Covid19.

Τι τίτλο θα βάζατε στην χθεσινή απόφαση του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας για την κήρυξη του τέλους της κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης, λόγω Covid;

«Η απόφαση του ΠΟΥ σημα­το­δο­τεί τη μετά­βαση στη μετά-πανδημική περίοδο, χωρίς να σημαί­νει ότι έχει γίνει ορι­στική παύση της κυκλο­φο­ρίας του ιού».

Πηγή ΕΡΤ