Ρότα ύφεσης ακολουθεί η ελληνική αγορά κρουαζιέρας

Σε ύφεση εισέρ­χε­ται και επι­σή­μως φέτος η ελλη­νική αγορά κρουα­ζιέ­ρας, απο­στε­ρώ­ντας την εθνική οικο­νο­μία από μια δυνη­τικά σημα­ντική ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική αλλά και ξένο συνάλ­λαγμα. Και ενώ η μάχη για το 2018 έχει ήδη ξεκι­νή­σει, με τις επι­χει­ρή­σεις του κλάδου, πρά­κτο­ρες και λιμάνια να προ­σπα­θούν αυτή την εβδο­μάδα στις δύο διε­θνείς εκθέ­σεις του κλάδου στο Αμβούργο να ενι­σχύ­σουν τις κρα­τή­σεις για το επόμενο έτος, οι ελπίδες για ανά­καμψη παρα­μέ­νουν λιγο­στές. Διαρ­θρω­τικά προ­βλή­ματα της Ελλάδας, όπως υπο­δο­μές και προ­ώ­θηση νέων προ­ο­ρι­σμών και περι­φε­ρειακά ζητή­ματα όπως ο απο­κλει­σμός της Τουρ­κίας από τις μεγάλες εται­ρείες εξαι­τίας της πολι­τι­κής αστά­θειας και των τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σεων είναι οι αιτίες της διευ­ρυ­νό­με­νης κρίσης.

Το 2017 ανα­μέ­νε­ται να κλείσει με χίλιες λιγό­τε­ρες αφίξεις πλοίων στα ελλη­νικά λιμάνια και 770.000 λιγό­τε­ρες επι­σκέ­ψεις επι­βα­τών από ό,τι το 2016. Μια χρονιά, η περυ­σινή, κατά την οποία τα μεγέθη αυτά παρέ­μει­ναν στάσιμα σε σχέση με το 2015, οπότε και είχαν μειωθεί από το προη­γού­μενο έτος. Με βάση τους υπο­λο­γι­σμούς της Ενωσης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και Φορέων Ναυ­τι­λίας (ΕΕΚΦΝ), οι αφίξεις επι­βα­τών στα ελλη­νικά λιμάνια προ­βλέ­πε­ται πως θα φτάσουν μόλις τα 4,4 εκατ. από 5,2 εκατ. πέρυσι, ενώ τα πλοία από 4.290 το 2016 θα περιο­ρι­στούν στα 3.258 φέτος. Τις εκτι­μή­σεις αυτές στη­ρί­ζουν οι μέχρι στιγμής, και ειδι­κό­τερα έως και 25 Αυγού­στου, πραγ­μα­το­ποι­η­θεί­σες επι­σκέ­ψεις και αντι­στοι­χούν σε συρ­ρί­κνωση της τάξεως του 24% στις προ­σεγ­γί­σεις πλοίων και 15% στις αφίξεις επι­βα­τών.

Τα μεγέθη αυτά θα μπο­ρού­σαν να απο­δει­χθούν χει­ρό­τερα αν οι ενδεί­ξεις για τη δρα­στη­ριό­τητα κατά τον Αύγου­στο και τον Σεπτέμ­βριο δεν ήταν καλύ­τερη από την αρχικά ανα­με­νό­μενη. Οπως εξηγούν στην «Κ» κύκλοι της Celestyal Cruises, η οποία πραγ­μα­το­ποιεί κυκλικά δρο­μο­λό­για (home porting) από Λαύριο και Πειραιά, ο Σεπτέμ­βριος είναι πλήρως κρα­τη­μέ­νος και επι­πλέον υπάρ­χουν ενδεί­ξεις πως έχει ανοίξει και πάλι η αγορά επι­βα­τών των ΗΠΑ.

Σχετικά ενθαρ­ρυ­ντικά είναι, συγκρι­τικά με την ευρύ­τερη εικόνα, τα μηνύ­ματα και από το λιμάνι του Πειραιά, όπου η ύφεση εμφα­νί­ζε­ται μικρό­τερη από ό,τι στα υπό­λοιπα λιμάνια της χώρας. Εδώ οι αφίξεις πλοίων από την αρχή του έτους έως και τα τέλη Ιουλίου δια­μορ­φώ­θη­καν σε 298 έναντι 319 το αντί­στοιχο επτά­μηνο του 2016 (-6,5% σε ετήσια βάση), ενώ κατά τον Ιούλιο παρέ­μει­ναν στα ίδια επίπεδα (85 πλοία έναντι 86 πέρυσι). Για ολό­κληρο το 2017 στον Πειραιά ανα­μέ­νο­νται 576 αφίξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων έναντι 625 πέρυσι και 1.009.000 επι­βά­τες έναντι 1.094.135. Η εικόνα αυτή έχει θέσει σε εγρή­γορση τόσο τους δια­χει­ρι­στές λιμένων όπως ο ΟΛΠ όσο και τους πρά­κτο­ρες. Τι πρέπει να γίνει για να μπο­ρέ­σει να ανα­κάμ­ψει η ελλη­νική κρουα­ζιέρα; «Πρέπει να ενταθεί η προ­σπά­θεια σε έξι μέτωπα» ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο πρό­ε­δρος της Ενωσης Εφο­πλι­στών Κρουα­ζιε­ρό­πλοιων Θεό­δω­ρος Κόντες. «Κατ’ αρχάς, πρέπει να προ­χω­ρή­σει η βελ­τί­ωση των λιμε­νι­κών υπο­δο­μών αλλά και των αερο­πο­ρι­κών και οδικών υπο­δο­μών στη χώρα. Δεύ­τε­ρον, πρέπει να μειωθεί η γρα­φειο­κρα­τία, τρίτον να ενι­σχυ­θεί η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, τέταρ­τον να βελ­τιω­θούν οι παρε­χό­με­νες υπη­ρε­σίες, πέμπτον να απλο­ποι­η­θούν οι δια­δι­κα­σίες δια­χεί­ρι­σης πλοίων και επι­βα­τών και έκτον να ανα­πτυ­χθούν νέοι ελλη­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί και να προ­χω­ρή­σει η αξιο­ποί­ηση του πλήθους των μνη­μείων που φιλο­ξε­νεί η χώρα ως επι­σκέ­ψι­μοι για τους επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας χώροι».

Δυσοί­ωνο για την οικο­νο­μία το μέλλον

Παρ’ όλο που η Ελλάδα είναι μια σχετικά μικρή αγορά, δυνη­τικά θα μπο­ρούσε να διεκ­δι­κή­σει δυσα­νά­λογα μεγάλο ποσοστό του τζίρου της παγκό­σμιας αγοράς κρουα­ζιέ­ρας, τονί­ζουν Ελληνες και ξένοι ειδικοί. Στην αγορά της Μεσο­γείου η Ελλάδα είναι ο τρίτος δημο­φι­λέ­στε­ρος προ­ο­ρι­σμός, αλλά τα έσοδά της εξα­κο­λου­θούν να παρα­μέ­νουν δυσα­νά­λογα μικρά. Αν και τα τελευ­ταία χρόνια η κρουα­ζιέρα φέρνει πάνω από το 10% των συνο­λι­κών αφίξεων του­ρι­στών στη χώρα μας (ποσοστό πολύ μεγα­λύ­τερο από τα αντί­στοιχα της Ιταλίας ή της Ισπα­νίας), κατά κανόνα απο­φέ­ρει μόνο γύρω στο 5% των εσόδων ή περί τα 600 εκατ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με στοι­χεία έρευνας της διαΝΕΟσις. Κάτι που σε γενικές γραμμές μετα­φρά­ζε­ται σε περί τα 600 εκατ. δια­φυ­γό­ντα κέρδη για την οικο­νο­μία σε σύγκριση και με τα όσα καρ­πώ­νο­νται Ιταλία και Ισπανία. Η στέρηση υπο­δο­μών δεν αφορά μόνο τα τεχνικά χαρα­κτη­ρι­στικά των λιμα­νιών αλλά 35 κρι­τή­ρια που πρέπει να πληροί ένα λιμάνι για να μπορεί να είναι ελκυ­στικό.