Ο ακτιβιστής υπουργός: Δέχθηκα να γίνω υπουργός για να παλέψω από μέσα το προσφυγικό

Ο ακτι­βι­στής υπουρ­γός της υπη­ρε­σια­κής κυβέρ­νη­σης Γιάννης Μου­ζά­λας ήταν και παρα­μέ­νει ένας πραγ­μα­τι­κός αγω­νι­στής των δικαιω­μά­των των προ­σφύ­γων.

Τα τελευ­ταία είκοσι πέντε χρόνια ταξι­δεύει σε πλη­γεί­σες χώρες, προ­σπα­θώ­ντας μέσα σε δύσκο­λες συν­θή­κες να «γεν­νή­σει» ζωή και ελπίδα. Ανή­συ­χος, «λιο­ντάρι στην καρδιά και στο κου­ρά­γιο», έτσι τον περι­γρά­φουν οι συνο­δοι­πό­ροι και φίλοι του, βάδισε μπρος κι όταν οι καιροί -και οι άνθρωποι- του πήγαι­ναν κόντρα. Ο μέγας πλούτος αυτού του ανθρώ­που είναι οι απο­στο­λές του, το ήθος του, η επι­στήμη του. Μ’ αυτό το πλούτος υμνεί τη ζωή…

Οταν τον ρωτάμε πώς πήρε την απόφαση να μπει στην υπη­ρε­σιακή κυβέρ­νηση, όπως απο­κα­λύ­πτει ο ίδιος στο «Εθνος της Κυρια­κής», «ήθελα να το παλέψω από μέσα. Εγινα υπουρ­γός σε μια περίοδο κρίσης για το προ­σφυ­γικό. Δεν είναι τυχαίο. Πάντα αυτή η κρίση υπάρχει, σχεδόν, σε όλες τις ανθρω­πι­στι­κές απο­στο­λές που έχω κάνει. Δεν με ενδιέ­φε­ραν ποτέ οι υπουρ­γι­κές καρέ­κλες, ούτε και τα αξιώ­ματα. Ωστόσο, τώρα έκρινα ανα­γκαίο ότι κάτι μπορώ να προ­σφέρω, να αφήσω ένα μικρό απο­τύ­πωμα σε κάτι τόσο μεγάλο. Το προ­σφυ­γικό μας απα­σχο­λούσε, μας απα­σχο­λεί και θα μας απα­σχο­λεί για πολλά χρόνια. Μέσα στο σύστημα αποκτάς μια γενι­κό­τερη εικόνα. Η εικόνα μεγα­λώ­νει. Βλέπεις και την άλλη πλευρά. Μπορεί να είμαι αντί­θε­τος στον αστυ­νο­μικό που με το μαχαίρι καθο­ρί­ζει τα όρια, στον λιμε­νικό που χτυπάει, ωστόσο την ίδια στιγμή βλέπω και συνυ­πο­λο­γίζω ότι οι λιμε­νι­κοί έχουν σώσει 20.000 πρό­σφυ­γες. Γνώρισα αστυ­νο­μι­κούς που δου­λεύ­ουν 18 ώρες την ημέρα δυο μήνες τώρα. Κατα­λα­βαίνω ότι χρειά­ζε­ται και μια παρέμ­βαση στη γρα­φειο­κρα­τία για την υπε­ρά­σπιση των δικαιω­μά­των και ότι πολλά πράγ­ματα που κατα­στρα­τη­γούν τα δικαιώ­ματα, εκτός από θέμα βού­λη­σης, είναι και θέμα γρα­φειο­κρα­τι­κής αδυ­να­μίας».

Στο ενερ­γη­τικό του έχει πάνω από 25 απο­στο­λές σε Ασία και Αφρική, ανάμεσα στις οποίες και την πρό­σφατη απο­στολή της ανθρω­πι­στι­κής οργά­νω­σης στο πολιορ­κη­μένο, από τους τζι­χα­ντι­στές του ISIS, Κομπάνι. Είναι μέλος επι­στη­μο­νι­κών συλ­λό­γων και συμ­με­τέ­χει ενεργά σε κοι­νω­νικά κινή­ματα, ενώ είναι κι ένα από τα ιδρυ­τικά μέλη των Γιατρών του Κόσμου.

Για το προ­σφυ­γικό οι θέσεις του είναι ξεκά­θα­ρες: «Μιλάμε για προ­σφυ­γικό, δεν μιλάμε πλέον για μετα­να­στευ­τικό», τονίζει ο κ. Μου­ζά­λας. «Η διε­θνο­ποί­ηση του μετα­να­στευ­τι­κού ζητή­μα­τος, κυρίως μέσα από την Ευρώπη, και η διεκ­δί­κηση λύσεων ισο­κα­τα­νο­μής των προ­σφύ­γων και χρη­μα­το­δό­τη­σης των αναγκών τους είναι οι κύριοι άξονες στους οποίους θα κινηθεί η κυβέρ­νηση. Αυτή τη στιγμή ταυ­το­ποιούμε και εργα­ζό­μα­στε για ανθρώ­πους που αφορούν όλη την Ευρώπη. Μέσα σε οκτώ μήνες είχαμε περίπου 230.000 αφίξεις μετα­να­στών, ενώ μόνο τον Ιούλιο ο αριθμός έφτασε τις 52.000 αφίξεις.

Θα πρέπει να υπάρξει απο­συμ­φό­ρηση των νησιών, δηλαδή να εφαρ­μο­στεί η πολι­τική ροών, αύξηση προ­σω­πι­κού και μηχα­νη­μά­των για την κατα­γραφή και ταυ­το­ποί­ηση των προ­σφύ­γων και τέλος εμπλοκή-αξιοποίηση της ΕΕ σε οικο­νο­μικό επίπεδο, αλλά και στην υλι­κο­τε­χνική υποδομή. Καράβια για τη μετα­φορά τους και προ­σω­πικό για να γίνεται τάχιστα η ταυ­το­ποί­ησή τους. Ο ελλη­νι­κός λαός είναι αλλη­λέγ­γυος, έχει συμπε­ρι­φερ­θεί με απόλυτη αξιο­πρέ­πεια και κατα­νοεί το δράμα αυτών των ανθρώ­πων», προ­σθέ­τει.

Πρω­το­πό­ρος

Ο μαιευ­τή­ρας και χειρουργός-γυναικολόγος στο επάγ­γελμα δια­θέ­τει την πρώτη και μονα­δική κλινική στην Ελλάδα, όπου γίνο­νται τοκετοί μέσα στο νερό. Τελεί­ωσε την Ιατρική Σχολή Αθηνών και έκανε μετεκ­παί­δευση στο Μιλάνο και στο Λονδίνο, ενώ το 1999 έκανε στην Ελλάδα τον πρώτο τοκετό στο νερό. Υπέρ­μα­χος του φυσικού τοκετού, βοήθησε να δημιουρ­γη­θούν στα μαιευ­τή­ρια ανά­λο­γες αίθου­σες. Κατά­γε­ται από τη Μυτι­λήνη, αλλά γεν­νή­θηκε και μεγά­λωσε στη Νέα Σμύρνη. Απε­χθά­νε­ται να μιλάει για την προ­σω­πική του ζωή, αλλά δεν μπορεί να κρύψει την αδυ­να­μία του στα δυο του αγόρια, τον 11χρονο Αγγελο και τον 10χρονο Στρατή.

Εχει μια ξεχω­ρι­στή σχέση με τον αδελφό του, αρχι­τέ­κτονα στο επάγ­γελμα, με τον οποίον, σχεδόν, καθη­με­ρινά προ­σπα­θούν να βλέ­πο­νται και να πίνουν καφέ στη Ν. Σμύρνη, δια­βά­ζο­ντας εφη­με­ρί­δες και σχο­λιά­ζο­ντας τα τεκται­νό­μενα.

Από τη συζή­τησή μας δεν θα μπο­ρούσε να απου­σιά­ζει το νέο ναυάγιο με τους πρό­σφυ­γες στις ακτές της Αλι­καρ­νασ­σού και οι εικόνες των πνιγ­μέ­νων παιδιών που προ­κά­λε­σαν παγκό­σμια συγκί­νηση. «Αυτή η εικόνα επα­να­λαμ­βά­νε­ται πολλά χρόνια τώρα», εξηγεί ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός. «Εχουν πνιγεί χιλιά­δες άνθρω­ποι στη Μεσό­γειο και δεν θα έπρεπε η αισθη­τική μιας εικόνας να ξυπνάει την ουσία και η ουσία να παρα­μέ­νει. Αν δεν εμπε­δω­θεί μέσα μας μια συνεί­δηση αλλη­λεγ­γύης και χρη­σι­μο­ποι­η­θεί μονάχα για επι­κή­δειους, δεν κάνουμε τίποτα. Ο πόνος, η τρα­γω­δία και τα βάσανα αυτών των ανθρώ­πων είναι πολύ μεγάλα και θα συνε­χί­ζουν να υπάρ­χουν κι όταν οι εικόνες αυτές δεν θα δημο­σιεύ­ο­νται».

Ο Γιάννης Μου­ζά­λας είναι ένας ιδε­ο­λό­γος αρι­στε­ρός, με φωτι­σμένη συνεί­δηση. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, το γεγονός ότι ακόμα και από την πρώτη μέρα της υπουρ­γο­ποί­η­σής του δεν έχει εγκα­τα­λεί­ψει τις γυναί­κες που παρα­κο­λου­θούσε και τον είχαν εμπι­στευ­τεί για τον τοκετό τους.

Τι θυμάται και τι έχει χαρα­χτεί στη μνήμη του από τις τόσες απο­στο­λές; Οπως λέει και ο ίδιος: «Είναι τόσα πολλά… Ο ίδιος απα­ρη­γό­ρη­τος τρόπος με τον οποίο κάθε φορά οι μάνες σε όλα τα μέρη της Γης πενθούν το χαμένο τους παιδί. Αυτό που κάνω πηγάζει από μία δική μου εσω­τε­ρική ανάγκη.

Οι εμπει­ρίες αυτές με κάνουν πιο ταπεινό και καλύ­τερο άνθρωπο. Στην τελευ­ταία απο­στολή στο Κομπάνι, ποτέ άλλοτε δεν είχα δει τόση δυστυ­χία να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τόση αξιο­πρέ­πεια και τόση αγω­νι­στι­κό­τητα. Οι γυναί­κες στο Κομπάνι είναι οι ?Αντι­γό­νες?, που θάβουν τους νεκρούς τους με αξιο­πρέ­πεια και όπου μέσα από την ταφή, ζητάνε την ελευ­θε­ρία.

Στο μυαλό μου έρχεται, επίσης, και μια απο­στολή, στην Ουγκά­ντα. Πηγαί­νο­ντας εκεί και ψάχνο­ντας το μέρος που θα μεί­νουμε, σ’ ένα δέντρο που είχε ένα μικρό δρομάκι έγραφε: ?Μουζάλε?, που σημαί­νει, καλό­γεννη! Γέλασα πολύ. Σκέ­φτηκα, τι φοβερή σύμ­πτωση. Ο μαιευ­τή­ρας Μου­ζά­λας, στον δρόμο… Μουζάλε! Μια κοπέλα είχε τρίδυμα. Οταν γέννησε και πήγαν όλα καλά, έδωσαν στο δρομάκι τη συγκε­κρι­μένη ονο­μα­σία».

Μαρίνα Ζιώζιου ΕΘΝΟΣ