Ενδιαφέρουσα πρόταση για την ανάπλαση της πλατείας Γ. Χαρίτου από τον γνωστό αρχιτέκτονα Θ. Μπομπότη

Αίσθηση έχει προ­κα­λέ­σει η πρόταση του αρχι­τε­κτο­νι­κού γρα­φείου “bobotisarchitects” για την ανά­πλαση της Πλα­τείας Χαρίτου (Εκατό χουρ­μα­διές) στη Ρόδο στο πλαίσιο του πανελ­λή­νιου αρχι­τε­κτο­νι­κού δια­γω­νι­σμού ιδεών.

Ο κ. Θεο­φά­νης Μπο­μπό­της, θεω­ρεί­ται από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους σύγ­χρο­νους Έλληνες αρχι­τέ­κτο­νες. Θυμί­ζουμε ότι το WORLD ARCHITECTURAL του Λον­δί­νου τον έχει συμπε­ρι­λά­βει στους 300 καλύ­τε­ρους αρχι­τέ­κτο­νες του κόσμου, η αντί­στοιχη έκδοση του Τόκυο στους 500, η Γερ­μα­νική και η Αυστρα­λέ­ζικη στους 1000 κ.λ.π.

Τα έργα του ανήκουν στην σύγ­χρονη Αρχι­τε­κτο­νική πρω­το­πο­ρία, που τα καθι­στούν ανα­γνω­ρί­σιμα και τοπό­σημα.

Στην πρόταση του κ. Μπο­μπότη ανα­φέ­ρε­ται εισα­γω­γικά ότι η Πλατεία Γαβριήλ Χαρίτου, είναι επί της ουσίας ο μονα­δι­κός χώρος σε ολό­κληρο το Νιοχώρι που ονο­μά­ζε­ται πλατεία, χωρίς όμως να έχει εκείνα τα χαρα­κτη­ρι­στικά, που να της επι­τρέ­πουν να λει­τουρ­γεί ως πλατεία.

Δηλαδή χαρα­κτη­ρι­στικά που να εξα­σφα­λί­ζουν τις συν­θή­κες επι­σκε­ψι­μό­τη­τας, συγκέ­ντρω­σης και παρα­μο­νής των πολιτών, να ενι­σχύ­ουν τις κοι­νω­νι­κές επαφές και να την καθι­στούν συνο­λικά χώρο εκτό­νω­σης του δομη­μέ­νου ιστού.

Λόγω της στρα­τη­γι­κής θέσης της στον σημε­ρινό πολε­ο­δο­μικό ιστό, στην κορυφή του τρι­γώ­νου και λόγω του μήκους της, η πλατεία απο­τε­λεί τον κεντρο­βα­ρικό χώρο που ενο­ποιεί το παρα­λιακό μέτωπο με τον δομη­μένο ιστό, εισχω­ρώ­ντας μέσα σ ‘αυτόν, σε μια περιοχή που επι­προ­σθέ­τως είναι σημα­ντική κεντρική του­ρι­στική ζώνη.

Η πρόταση του κ. Μπο­μπότη, στο­χεύει στο να προσ­δώ­σει στην συγκε­κρι­μένη πλατεία, τα χαρα­κτη­ρι­στικά εκείνα που θα την κατα­στή­σουν έναν κεντρικό πόλο και βασικό προ­ο­ρι­σμό της πόλης. Έναν πόλο που θα δράσει σημα­ντικά στην δημιουρ­γία νέων ποιο­τι­κών παρα­μέ­τρων εξέ­λι­ξης της άμεσης περιο­χής, αλλά και θα εντα­χθεί ως ένας ουσια­στι­κός χώρος ανα­φο­ράς, ένα τοπό­σημο, στην ευρύ­τερη περιοχή και γενι­κό­τερα στην πόλη της Ρόδου.

Μέσα από τις επι­λο­γές, αισθη­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης, δημιουρ­γίας συν­θη­κών επι­σκε­ψι­μό­τη­τας, παρα­μο­νής, πολι­τι­στι­κής κατεύ­θυν­σης, ανα­ψυ­χής, μικρο­κλί­μα­τος, επι­διώ­κε­ται η προ­σέλ­κυση κατοί­κων και επι­σκε­πτών όλων των ηλικιών, κάτι που απο­τε­λεί και μια από τις βασικές παρα­μέ­τρους του σχε­δια­σμού.

Σήμερα η πλατεία παρου­σιά­ζει σχετική “επι­σκε­ψι­μό­τητα” μόνον ως διέ­λευση πεζών και στάθ­μευση αυτο­κι­νή­των, και λιγό­τερο ως χώρος παρα­μο­νής. Έτσι, παρά την στρα­τη­γική της θέση, παρα­μέ­νει ένας “κρυμ­μέ­νος” χώρος χωρίς δρα­στη­ριό­τητα και παρου­σία πολιτών ή επι­σκε­πτών.

Η συγκε­κρι­μένη πρόταση εντάσ­σε­ται, στο πλαίσιο ενός σύγ­χρο­νου σχε­δια­σμού, που απο­τυ­πώ­νει, μέσα από την αρχι­τε­κτο­νική την περίοδο την οποίαν δια­νύ­ουμε. Προ­φα­νώς αυτό οφείλει να γίνεται με σεβασμό στην Ιστορία και την παρά­δοση. Ο βαθμός επι­τυ­χίας του, εξαρ­τά­ται από την αιτιο­λό­γηση του σχε­δια­σμού, τόσο σε λει­τουρ­γικό, όσο και σε επίπεδο συμ­βο­λι­σμών και ανα­φο­ρών, που τον συν­δέ­ουν με παρα­δο­σιακά και ιστο­ρικά δεδο­μένα.

Η κεντρική ιδέα είναι η δημιουρ­γία ενός χώρου που θα λει­τουρ­γεί ως ‘’τάπητας’’ κοι­νω­νι­κών επαφών και πολι­τι­σμού,  ώστε να απο­δο­θεί στους πολίτες ως χώρος ιστο­ρι­κής μνήμης και σύν­δε­σης παλαιών και νέων εκφρά­σεων.

Οι συμ­βο­λι­σμοί και οι χρήσεις, που θα εντα­χθούν στην πλατεία, σε συν­δυα­σμό και με τα υλικά, θα εξα­σφα­λί­σουν την σύνθεση ενός δια­χρο­νικά ποιο­τι­κού και αισθη­τι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος.

Το περι­λαμ­βά­νει όμως η πρόταση;

Δημιουρ­γία συν­θη­κών επι­σκε­ψι­μό­τη­τας και παρα­μο­νής.

-Πεζοδρόμηση του σημε­ρι­νού υπάρ­χο­ντος περι­με­τρι­κού δρόμου.

-Ένταξη στοι­χείων πολι­τι­σμού.

-Σύγχρονο σχε­δια­σμό ως συνέ­χεια της ιστο­ρίας.

-Δημιουργία υπό­γειου πάρ­κινγκ 220 θέσεων.

Οι βασικές αυτές παρά­με­τροι θα απο­δώ­σουν στην πλατεία,  τον ρόλο ενός σημα­ντι­κού πόλου στην άμεση και ευρύ­τερη περιοχή, ο οποίος θα απο­τε­λεί χώρο εκτό­νω­σης του δομη­μέ­νου ιστού, χώρο υπο­στή­ρι­ξης του παρα­λια­κού μετώπου, αλλά και αφορμή για την βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας δρα­στη­ριο­τή­των, υπη­ρε­σιών και του περι­βάλ­λο­ντος γενι­κό­τερα της περιο­χής.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα :

Τα βασικά στοι­χεία που συν­θέ­τουν την ανά­πλαση της πλα­τείας είναι :

Μια τεθλα­σμένη, γραμ­μίκη, υδάτινη επι­φά­νεια κατά το μήκος της πλα­τείας, πάνω στην οποία τοπο­θε­τού­νται γλυπτά, δημιουρ­γώ­ντας έτσι μια υπαί­θρια, σύγ­χρονη γλυ­πτο­θήκη.

Ένα κελυ­φο­εί­δες στέ­γα­στρο στο νότιο άκρο, για να υπο­στη­ρί­ξει ή να συμπλη­ρώ­σει τις δρα­στη­ρί­ο­τη­τες του Νεστο­ρι­δείου Ιδρύ­μα­τος. Η ογκο­πλα­στική του έχει γενέ­τειρα τμήμα κύτους πλοίου, ως συμ­βο­λική αναφορά στην Ροδιακή ναυ­πη­γική που απο­τέ­λεσε σημα­ντικό παρά­γο­ντα εξέ­λι­ξης του πολι­τι­σμού από την Αρχαιό­τητα. Η ανα­κλα­στική του επι­κά­λυψη δημιουρ­γεί μια πλα­σμα­τική δια­φά­νεια του  όγκου, με στόχο την ‘’απορρόφηση’’ του από το περι­βάλ­λον. Λόγω της μορφής του εντάσ­σε­ται και αυτό στην υπαί­θρια γλυ­πτο­θήκη και απο­τε­λεί συγ­χρό­νως το σημείο ανα­φο­ράς της πλα­τείας. Ο σχε­δια­σμός του έλαβε υπόψιν τους δυτι­κούς ανέμους,  «προ­στα­τεύ­ο­ντας» έτσι τους χώρους παρα­μο­νής των επι­σκε­πτών.

Ένα υδάτινο πλαίσιο στο βόρειο άκρο. Γενέ­τειρα του πλαι­σίου απο­τέ­λεσε, το παγκό­σμια ανα­γνω­ρί­σιμο ελλη­νικό γράμμα Π, το οποίο εσω­τε­ρικά και εξω­τε­ρικά καλύ­πτε­ται από τρε­χού­μενο νερό. Μέσα από το υδάτινο αυτό πλαίσιο προ­βάλ­λε­ται , με φόντο τη θάλασσα , το ενυ­δρείο.

Με Ροδί­τικο Βοτσα­λωτό δάπεδο, επι­στρώ­νε­ται η περι­με­τρική ζώνη της πλα­τείας που μετα­τρέ­πε­ται σε πεζό­δρομο. Η επιλογή αυτή απο­τε­λεί, μια από τις επι­λο­γές σύν­δε­σης του ιστο­ρι­κού με το σύγ­χρονο.

Με Κοκ­κι­νό­χρωμη πέτρα, συμ­βο­λική αναφορά στο χρώμα του ιβίσκου που απο­τε­λεί γηγενές φυτό της Ρόδου, επι­στρώ­νε­ται η υπό­λοιπη επι­φά­νεια της πλα­τείας.

Σκίαση – καθι­στι­κοί πάγκοι. Δημιουρ­γού­νται τέσ­σε­ρις στε­γα­σμέ­νοι καθι­στι­κοί χώροι. Οι τεθλα­σμέ­νοι,  γραμ­μι­κοί, καθι­στι­κοί πάγκοι φιλο­ξε­νούν μεγα­λύ­τερο αριθμό ατόμων απ’ ότι το συνη­θι­σμένο παγκάκι. Η επιλογή αυτή έγινε, ούτως ώστε να δημιουρ­γη­θούν συγκε­ντρω­μένα και λιγό­τερα στοι­χεία σκίασης αλλά και για την ενί­σχυση των συν­θη­κών δημιουρ­γίας κοι­νω­νι­κών επαφών. Η σκίαση γίνεται με υφα­σμά­τι­νες επι­φά­νειες και ο καθι­στι­κός πάγκος από όγκους Ροδια­κού πωρό­λι­θου με την καθι­στική επι­φά­νεια από ξύλινο deck.

Μικρο­κλίμα: Η γραμ­μική, υδάτινη επι­φά­νεια, το υδάτινο πλαίσιο, το πράσινο, η επιλογή των υλικών δαπέ­δω­σης, καθώς και οι σκια­σμέ­νοι χώροι, εξα­σφα­λί­ζουν την δημιουρ­γία κατάλ­λη­λου μικρο­κλί­μα­τος.

Σύνδεση πλα­τείας με την περιοχή του ενυ­δρείου. Προ­τεί­νε­ται η υπο­γειο­ποί­ηση  τμή­μα­τος του παρα­λια­κού δρόμου (στην κορυφή του τρι­γώ­νου). Έτσι εξα­σφα­λί­ζε­ται, η ενο­ποί­ηση της πλα­τείας με τη περιοχή του ενυ­δρείου, καθώς και η πρό­σβαση στο υπόγειο πάρ­κινγκ.