Μέτρα κατά της χρήσης πλαστικής σακούλας

Την προ­ώ­θη­ση μέ­τρων που πε­ριο­ρί­ζουν τη χρήση της πλα­στι­κής σα­κού­λας, στη­ρί­ζει το Ευ­ρω­παϊ­κό Κέ­ντρο Κα­τα­να­λω­τή Ελ­λά­δας με αφορ­μή τις πρω­το­βου­λί­ες που λαμ­βά­νο­νται ήδη από τέσ­σε­ρα ελ­λη­νι­κά νησιά αλλά και τις υπο­χρε­ώ­σεις που έχει ανα­λά­βει η χώρα μας στο πλαί­σιο της ΕΕ.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι με την Οδη­γία 2015/720/ΕΕ της 29ης Απρι­λί­ου 2015, (την οποία τα κράτη – μέλη θα εν­σω­μα­τώ­σουν στο εθνι­κό τους δί­καιο έως τις 27 Νο­εμ­βρί­ου 2016), θα πρέ­πει να θε­σπί­σουν μέτρα που θα εξα­σφα­λί­ζουν τη μεί­ω­ση χρή­σης της πλα­στι­κής σα­κού­λας με­τα­φο­ράς. Ει­δι­κό­τε­ρα, στα κράτη – μέλη πα­ρέ­χο­νται δύο επι­λο­γές:

– Είτε θα λά­βουν μέτρα, ώστε η μέση ετή­σια κα­τα­νά­λω­ση να μην υπερ­βαί­νει τις 90 ελα­φριές σα­κού­λες ανά πο­λί­τη έως την 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2019 και τις 40 έως την 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2025,

– Είτε θα επι­βά­λουν χρέ­ω­ση στις πλα­στι­κές σα­κού­λες, από τα τέλη του 2018.

Τα μέτρα αυτά μπο­ρούν να λη­φθούν και σω­ρευ­τι­κά.

Έως τις 27 Μαΐου 2016, η Επι­τρο­πή θα εκ­δώ­σει πράξη για τον κα­θο­ρι­σμό της με­θό­δου υπο­λο­γι­σμού της ετή­σιας κατά κε­φα­λήν κα­τα­νά­λω­σης λε­πτών πλα­στι­κών σα­κου­λών με­τα­φο­ράς. Έως τις 27 Μαΐου 2017, η Επι­τρο­πή θα εκ­δώ­σει πράξη για τον κα­θο­ρι­σμό των προ­δια­γρα­φών των ση­μά­των ή ση­μάν­σε­ων ανα­γνώ­ρι­σης από τους κα­τα­να­λω­τές των πλα­στι­κών σα­κου­λών που είναι βιο­α­ποι­κο­δο­μή­σι­μες.

Έχει απο­δει­χθεί ότι τα ση­με­ρι­νά επί­πε­δα χρή­σης πλα­στι­κών σα­κου­λών δη­μιουρ­γούν υψηλή συσ­σώ­ρευ­ση απορ­ριμ­μά­των και επι­δει­νώ­νουν το πρό­βλη­μα των απορ­ριμ­μά­των, ιδίως στα θα­λάσ­σια οι­κο­συ­στή­μα­τα, με σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις για τους θα­λάσ­σιους πλη­θυ­σμούς, αλλά και στο έδα­φος, αφού μπο­ρούν να δια­τη­ρού­νται για εκα­το­ντά­δες χρό­νια σε κα­τα­κερ­μα­τι­σμέ­νη μορφή.

Τα επί­πε­δα χρή­σης πλα­στι­κών σα­κου­λών με­τα­φο­ράς ποι­κίλ­λουν ση­μα­ντι­κά στο εσω­τε­ρι­κό της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, λόγω των δια­φο­ρών που πα­ρα­τη­ρού­νται στις κα­τα­να­λω­τι­κές συ­νή­θειες, καθώς και την ευαι­σθη­το­ποί­η­ση σε πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά θέ­μα­τα. Σύμ­φω­να με στοι­χεία του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου, το 2010, κάθε πο­λί­της της ΕΕ χρη­σι­μο­ποί­η­σε κατά μέσο όρο 198 πλα­στι­κές σα­κού­λες, το 90% των οποί­ων ήταν λε­πτές (με πάχος μι­κρό­τε­ρο από 0,05 χι­λιο­στά) σα­κού­λες μιας χρή­σης που είναι και οι πιο ρυ­πο­γό­νες, ενώ έχουν το χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ανα­κύ­κλω­σης. Την ίδια χρο­νιά, πε­ρισ­σό­τε­ρα από 8 δισ. σα­κού­λες στην ΕΕ με­τα­τρά­πη­καν σε σκου­πί­δια, έπει­τα από μία μόνο χρήση.

Στην Ελ­λά­δα, σύμ­φω­να με εκτι­μή­σεις, αντι­στοι­χού­σαν, το 2015, 269 πλα­στι­κές σα­κού­λες ανά άτομο το χρόνο, ξε­περ­νού­με, δη­λα­δή, αρ­κε­τά τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο. Η εκτε­τα­μέ­νη αυτή χρήση έχει επι­πτώ­σεις και στον του­ρι­σμό και την ποιό­τη­τα ζωής, ενώ επι­βα­ρύ­νει και με ση­μα­ντι­κό κό­στος τους μη­χα­νι­σμούς πε­ρι­συλ­λο­γής απορ­ριμ­μά­των.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του Δι­κτύ­ου των Ευ­ρω­παϊ­κών Κέ­ντρων Κα­τα­να­λω­τή, δύο μόνο κράτη μέλη, η Ολ­λαν­δία και η Ιτα­λία (για τις μη βιο­δια­σπώ­με­νες) έχουν κα­ταρ­χήν απα­γο­ρεύ­σει τη δω­ρε­άν διά­θε­ση πλα­στι­κών σα­κου­λών με­τα­φο­ράς. Στη Γαλ­λία η απα­γό­ρευ­ση αυτή θα ισχύ­σει για τις μιας χρή­σης πλα­στι­κές σα­κού­λες από την 1.7.2016. Στη Γερ­μα­νία πε­ρί­που 260 – έως τώρα – επι­χει­ρή­σεις έχουν αυ­το­δε­σμευ­θεί ότι θα χρε­ώ­νουν τις πλα­στι­κές σα­κού­λες, ενώ γί­νε­ται προ­σπά­θεια διεύ­ρυν­σης του αριθ­μού αυτού. Στην πλειο­ψη­φία των άλλων κρα­τών μελών επι­τρέ­πε­ται η χρήση με χρέ­ω­ση που κυ­μαί­νε­ται από 0,02 έως 1 ευρώ.

Όπως δή­λω­σε η ανα­πλη­ρώ­τρια Συ­νή­γο­ρος Κα­τα­να­λω­τή και διευ­θύ­ντρια του Ευ­ρω­παϊ­κού Κέ­ντρου Κα­τα­να­λω­τή Ελ­λά­δας Αθηνά Κο­ντο­γιάν­νη: «Είναι ανα­γκαίο να ευαι­σθη­το­ποι­η­θούν οι κα­τα­να­λω­τές σε σχέση με τις πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές επι­πτώ­σεις της χρή­σης πλα­στι­κών σα­κου­λών με­τα­φο­ράς και να αλ­λά­ξει, ιδίως μέσω ει­δι­κών εκ­παι­δευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των για τα παι­διά, η εσφαλ­μέ­νη νο­ο­τρο­πία ότι το πλα­στι­κό είναι ένα ακίν­δυ­νο υλικό χα­μη­λού κό­στους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ