Σχολεία: Πιο αυστηρές ποινές για μπούλινγκ – επαναφορά της πενθήμερης αποβολής και της οριστικής αποβολής από το σχολείο

Αυστη­ρό­τε­ρες ποινές με επα­να­φορά της πεν­θή­με­ρης απο­βο­λής και ευκο­λό­τερη ορι­στική αποβολή από το σχολείο περι­λαμ­βά­νο­νται στα μέτρα που προωθεί το υπουρ­γείο Παι­δείας ως ανάχωμα στην αύξηση του σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού

Το 2000, σε έρευνα για τον εκφο­βι­σμό στην πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση με τη συμ­με­τοχή 12χρονων μαθητών από οκτώ δημόσια δημο­τικά σχολεία της Αττικής και ένα ιδιω­τικό, 14,7% δήλωσαν πως υπήρξαν θύματα εκφο­βι­σμού, 6,24% υπήρξαν θύτες και 4,8% θύτες και θύματα. Το 2023, μία άλλη έρευνα έδειξε ότι το 32,4% των παιδιών, σε όλη τη χώρα, έχει δεχθεί σχολικό εκφο­βι­σμό. Οι αριθμοί απο­τυ­πώ­νουν στα­τι­στικά τα, σχεδόν καθη­με­ρινά, περι­στα­τικά που σοκά­ρουν την κοινή γνώμη. Τα σχολεία έχουν μετα­τρα­πεί σε πεδίο μάχης, με το αστυ­νο­μικό δελτίο και την ειδη­σε­ο­γρα­φία να τρο­φο­δο­τού­νται, δυστυ­χώς πλέον καθη­με­ρινά, με νέα περι­στα­τικά ενδο­σχο­λι­κής βίας. Βέβαια, η στα­τι­στική αύξηση των περι­στα­τι­κών υπο­δη­λώ­νει τις ευθύνες και τη δια­χρο­νική αδρά­νεια της πολι­τείας.

Τα παιδιά θα μπορούν να απευ­θύ­νο­νται εντός σχο­λείου σε κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς χωρίς να έχουν σχετική συναί­νεση γονέων, όπως ισχύει σήμερα.

Πλέον η κυβέρ­νηση προωθεί ένα σχέδιο κατα­πο­λέ­μη­σης της βίας ανη­λί­κων και του σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού, στο οποίο θα εμπλα­κούν τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία. Το βάρος πέφτει στο υπουρ­γείο Παι­δείας, καθώς στα σχολεία κατα­γρά­φο­νται τα περισ­σό­τερα περι­στα­τικά βίας από ανη­λί­κους. Στο σχέδιο περι­λαμ­βά­νε­ται μεταξύ άλλων και η αυστη­ρο­ποί­ηση των ποινών, όπως η επα­να­φορά της πεν­θή­με­ρης απο­βο­λής και η ευκο­λό­τερη αποβολή από το σχολείο.

Πιο συγκε­κρι­μένα, καθώς και η 6η Μαρτίου έχει καθιε­ρω­θεί από το υπουρ­γείο Παι­δείας ως Πανελ­λή­νια Ημέρα κατά της Σχο­λι­κής Βίας και του Εκφο­βι­σμού, εντός του Μαρτίου έχει προ­γραμ­μα­τι­σθεί να τεθεί σε εφαρ­μογή ένα ολο­κλη­ρω­μένο σχέδιο κατα­πο­λέ­μη­σης της βίας ανη­λί­κων και του σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού. Ως προς το υπουρ­γείο Παι­δείας, με το σχέδιο θα εφαρ­μο­στούν μέτρα του σχε­τι­κού νόμου 5029 που ψηφί­στηκε την άνοιξη του 2023, αλλά δεν έχουν ακόμη υλο­ποι­η­θεί.

Οι βασικοί άξονες

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» το σχέδιο διαρ­θρώ­νε­ται ως εξής:

• Μέσω υπουρ­γι­κών απο­φά­σεων θα θεσπι­σθεί: α) η αυστη­ρο­ποί­ηση των «ποινών» με την επα­να­φορά της πεν­θή­με­ρης απο­βο­λής, β) θα επι­τα­χυν­θούν οι δια­δι­κα­σίες ώστε ο σύλ­λο­γος διδα­σκό­ντων να μπορεί ευκο­λό­τερα να απο­βά­λει έναν μαθητή από το σχολείο και γ) θα επα­νέλ­θει δια­χω­ρι­σμός των απου­σιών σε δικαιο­λο­γη­μέ­νες και αδι­καιο­λό­γη­τες. Μάλιστα, όπως ανέφερε στην «Κ» υψη­λό­βαθμο στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Παι­δείας, «εξε­τά­ζε­ται η λήψη επι­πλέον μέτρων με περαι­τέρω αυστη­ρο­ποί­ηση των ποινών». Σήμερα οι ποινές είναι η προ­φο­ρική παρα­τή­ρηση, η επί­πληξη, η αποβολή από τα μαθή­ματα για μία ή δύο ημέρες και η αλλαγή σχο­λι­κού περι­βάλ­λο­ντος. Οι ποινές μπορούν να επι­βλη­θούν κλι­μα­κωτά, δηλαδή οι εκπαι­δευ­τι­κοί πρέπει να έχουν εξα­ντλή­σει τις ηπιό­τε­ρες ποινές προτού π.χ. απο­φα­σί­σουν αλλαγή σχο­λι­κού περι­βάλ­λο­ντος για έναν μαθητή. «Για να φθάσεις στην αυστη­ρό­τερη ποινή, πρέπει να απο­δεί­ξεις ότι έχεις εξα­ντλή­σει τις ηπιό­τε­ρες», διευ­κρί­νισε στην «Κ» διευ­θυ­ντής δημό­σιου λυκείου. Επί ΣΥΡΙΖΑ απο­φα­σί­σθηκε η αλλαγή σχο­λι­κού περι­βάλ­λο­ντος να ισχύει μόνο για ένα χρόνο, άρα ένας μαθητής μπορεί να επι­στρέ­ψει στο σχολείο έπειτα από ένα σχολικό έτος. Τώρα θα «επι­στρέ­ψει» η πεν­θή­μερη αποβολή, ενώ η αποβολή από το σχολείο θα είναι ορι­στική. Ταυ­τό­χρονα, θα συντα­χθεί σχο­λι­κός πει­θαρ­χι­κός κώδικας, δηλαδή ορισμός των ποινών για κάθε πράξη. Γι’ αυτό και θα καταρ­γη­θεί η κλι­μα­κωτή επιβολή ποινών σε έναν μαθητή.

• Κρί­νε­ται απα­ραί­τητο να συντα­χθούν πρω­τό­κολλα αντι­με­τώ­πι­σης των περι­στα­τι­κών ενδο­σχο­λι­κής βίας, την ίδια στιγμή που οι εκπαι­δευ­τι­κοί είναι ευά­λω­τοι στις πιέσεις των γονιών θυτών. Οι γονείς θα καλού­νται να ανα­λά­βουν την ευθύνη για τις πράξεις των παιδιών τους στο σχολείο (π.χ. πλη­ρώ­νο­ντας φθορές σε εξο­πλι­σμό). Βέβαια, μείζον κρί­νε­ται να υπάρ­χουν όρια στην υπερ­βο­λική παρεμ­βα­τι­κό­τητα των γονιών. Το υπουρ­γείο Παι­δείας δηλώνει ότι προ­σφέ­ρει στους εκπαι­δευ­τι­κούς θεσμική προ­στα­σία έναντι των γονιών που θέλουν να έχουν λόγο για τα πάντα: από τον τρόπο που κάνει το μάθημα κάθε εκπαι­δευ­τι­κός έως τον βαθμό του παιδιού στο τρίμηνο.

• Τα παιδιά θα μπορούν να απευ­θύ­νο­νται για τα προ­βλή­ματα που τα απα­σχο­λούν εντός του σχο­λείου στους ψυχο­λό­γους και κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς χωρίς να έχουν σχετική συναί­νεση γονέων, όπως ισχύει σήμερα. Το βήμα κρί­νε­ται απο­λύ­τως απα­ραί­τητο, ιδίως στην περί­πτωση παιδιών και εφήβων που αντι­με­τω­πί­ζουν ενδο­οι­κο­γε­νεια­κές φοβικές κατα­στά­σεις. Πόσο μάλλον που κατά κύριο λόγο στο οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον «εκκο­λά­πτο­νται» οι θύτες, οι οποίοι πιθα­νό­τατα να έχουν υπάρξει θύματα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας.

• Καμπά­νια εθνικής εμβέ­λειας με εντολή του πρω­θυ­πουρ­γού, με τη συμ­με­τοχή του υπουρ­γείου Παι­δείας και άλλων εμπλε­κο­μέ­νων υπουρ­γείων και δημό­σιων φορέων. Η καμπά­νια θα μετα­δώ­σει τα μηνύ­ματα για την εξά­λειψη του φαι­νο­μέ­νου σε όλες τις εμπλε­κό­με­νες κοι­νω­νι­κές ομάδες: μαθητές – δάσκα­λοι / καθη­γη­τές και γονείς. Ως προς τους μαθητές, θα υπάρξει ξεχω­ρι­στός σχε­δια­σμός για όλες τις ηλι­κια­κές ομάδες και τις εκπαι­δευ­τι­κές βαθ­μί­δες. Η καμπά­νια θα προ­βλη­θεί στην τηλε­ό­ραση και στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης. Στην περί­πτωση των μαθητών, θα απευ­θύ­νε­ται σε θύματα, θύτες και παιδιά που γίνο­νται μάρ­τυ­ρες περι­στα­τι­κών βίας και εκφο­βι­σμού (θεατές).

• Ενα από τα κεντρικά μηνύ­ματα της καμπά­νιας θα είναι η προ­τροπή προς τους μαθητές που βιώνουν εκφο­βι­σμό να μιλή­σουν και να «καταγ­γεί­λουν» τα περι­στα­τικά. Και αυτό θα συμ­βαί­νει μέσω ανα­φο­ράς στην πλατ­φόρμα του υπ. Παι­δείας που θα αναρ­τη­θεί και θα τεθεί σε λει­τουρ­γία. Μαθητές (μέσω ταυ­το­ποί­η­σης από το myschool) και γονείς (μέσω ταυ­το­ποί­η­σης από την ΑΑΔΕ) θα μπορούν να υπο­βάλ­λουν λεπτο­με­ρείς ανα­φο­ρές για περι­στα­τικά που έχουν λάβει χώρα εντός ή εκτός του σχο­λι­κού περι­βάλ­λο­ντος και ωραρίου. Η συμπλή­ρωση των ανα­φο­ρών θα είναι ιδιαί­τερα εύχρη­στη, με αρκετές ερω­τή­σεις πολ­λα­πλών επι­λο­γών ώστε να διευ­κο­λύ­νο­νται οι χρήστες, ενώ θα υπάρχει και πεδίο για ελεύ­θερο κείμενο που θα συμπλη­ρώ­νε­ται κατά βούληση για την παροχή επι­πλέον πλη­ρο­φο­ριών και λεπτο­με­ρειών. Τις ανα­φο­ρές θα εξε­τά­ζουν επι­τρο­πές απο­τε­λού­με­νες από τον διευ­θυ­ντή Εκπαί­δευ­σης, τον διευ­θυ­ντή του σχο­λείου και ψυχο­λόγο και κοι­νω­νικό λει­τουργό των κατά τόπους Διευ­θύν­σεων Εκπαί­δευ­σης, ώστε να μερι­μνούν για την επίλυσή τους. Η σημασία της πλατ­φόρ­μας για ανώ­νυ­μες ανα­φο­ρές από μαθητές κατα­δει­κνύ­ε­ται και από το γεγονός ότι ελά­χι­στα παιδιά μιλούν όταν υφί­στα­νται μπού­λινγκ από άλλα παιδιά. Χαρα­κτη­ρι­στικά, στις 8 Μαρτίου 2023 η τέως υπουρ­γός Παι­δείας Νίκη Κερα­μέως ανέφερε στη Βουλή ότι το νομο­σχέ­διο (σημ.: ο νόμος 5029) απαντά σε μια μεγάλη ανάγκη, καθώς σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρου­σιά­στη­καν κατά την επε­ξερ­γα­σία του νομο­σχε­δίου, ελά­χι­στα θύματα εκφο­βι­σμού απευ­θύ­νο­νται σε ενή­λι­κες – περίπου 97% των παιδιών εκτι­μά­ται ότι φοβού­νται να ανα­φέ­ρουν περι­στα­τικά σχο­λι­κού δια­δι­κτυα­κού εκφο­βι­σμού στους εκπαι­δευ­τι­κούς.

Η κινη­το­ποί­ηση στα ιδιω­τικά σχολεία και η πλατ­φόρμα αντι-μπούλινγκ

Τα ιδιω­τικά σχολεία ήδη έχουν ξεκι­νή­σει να κινη­το­ποιού­νται για την αντι­με­τώ­πιση των περι­στα­τι­κών σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού και παρα­βα­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς των μαθητών εντός της σχο­λι­κής μονάδας. Μάλιστα, ορι­σμένα σχολεία έχουν λάβει σχε­τι­κές πιστο­ποι­ή­σεις για την άμεση αντι­με­τώ­πιση τέτοιων περι­στα­τι­κών, συνερ­γα­ζό­μενα με ιδιώτες που προ­σφέ­ρουν ένα ολο­κλη­ρω­μένο πρω­τό­κολλο ενερ­γειών.

Ενδει­κτικά, μιλώ­ντας στην «Κ» ο κ. Βασίλης Τσι­λιό­που­λος, η εται­ρεία του οποίου προ­σφέ­ρει ένα σύστημα αντι-μπούλινγκ, περιέ­γραψε τα οκτώ βήματα που γίνο­νται μέσω μιας πλατ­φόρ­μας στην οποία θα έχουν πρό­σβαση οι μαθητές, οι γονείς τους και το σχολείο:

1. Εγγραφή καθη­γη­τών, γονέων και μαθητών στην πλατ­φόρμα.

2. Ορισµός από το σχολείο δια­χει­ρι­στή περι­στα­τι­κών.

3. Προ­σθήκη στην πλατ­φόρμα των πολι­τι­κών αντι-μπούλινγκ και του σχεδίου δια­κιν­δύ­νευ­σης, δια­θέ­σι­μου προς προβολή από όλους τους χρήστες.

4. ∆ηµιουργία ανα­φο­ράς από µαθητή σχετικά µε το περι­στα­τικό εκφο­βι­σμού που υπέστη.

5. Το περι­στα­τικό μπορούν να το δουν οι γονείς του μαθητή και ο ίδιος ο μαθητής, ώστε να ενη­με­ρώ­νο­νται για την πορεία επί­λυ­σής του.

6. Ο δια­χει­ρι­στής ενός περι­στα­τι­κού ενη­με­ρώ­νε­ται και καλεί­ται να το επι­λύ­σει.

7. Ο δια­χει­ρι­στής δημιουρ­γεί μια έκθεση με τις δια­δι­κα­σίες που ακο­λού­θησε για να επι­λύ­σει το περι­στα­τικό.

8. Το σχολείο μπορεί να δημιουρ­γή­σει ερω­τη­μα­το­λό­για για την αξιο­λό­γηση των δια­δι­κα­σιών του και να αντλή­σει αντί­στοιχα στα­τι­στικά, ώστε σε συνερ­γα­σία με εμάς να βελ­τιώ­σουμε την πολι­τική αντι-μπούλινγκ και το σχέδιο δια­κιν­δύ­νευ­σης.

Σύμφωνα με τον κ. Τσι­λιό­πουλο, τo σύστημα έχει σχε­δια­στεί με βάση το ανα­γνω­ρι­σμένο εθνικό ιταλικό πρότυπο έγγραφο «UNI PdR – 422018 – Preventing and combating bullying – Guidelines», όπου προσ­διο­ρί­ζο­νται τα κρι­τή­ρια και οι απαι­τή­σεις για την πρόληψη και την κατα­πο­λέ­μηση του εκφο­βι­σμού όπως προ­βλέ­πο­νται στον κανο­νι­σμό της Ε.Ε. αριθ. 1025/2012.

Οπως ανέφερε στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ιδιω­τι­κών Σχο­λείων Χαρά­λα­μπος Κυραϊ­λί­δης, το εκπαι­δευ­τή­ριο του οποίου έχει λάβει σχετική πιστο­ποί­ηση, «το σημα­ντικό είναι το σχολείο να αντι­με­τω­πί­σει το περι­στα­τικό άμεσα, αλλά, από την άλλη, να έχει τις δικλί­δες ώστε να δια­κρί­νει πότε ένα παιδί περι­γρά­φει την κατά­σταση στις αλη­θι­νές δια­στά­σεις ή υπερ­βάλ­λει. Και να σημειώ­σουμε ότι τα περι­στα­τικά στα οποία μπορεί να επι­λη­φθεί το σχολείο είναι όσα γίνο­νται εντός του σχο­λι­κού περι­βάλ­λο­ντος».

Βέβαια, σύμφωνα με τον κ. Κυραϊ­λίδη, «κάθε σχολείο έχει δια­φο­ρε­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά που εξαρ­τώ­νται από την περιοχή και τις κοινωνονικο-οικονομικές δια­στρω­μα­τώ­σεις και άρα δεν απαι­τεί­ται ορι­ζό­ντια αντι­με­τώ­πιση. Για παρά­δειγμα, οι αυστη­ρό­τε­ρες ποινές πρέπει να ωφελούν τελικά το παιδί. Ας πούμε, η αποβολή ενός μαθητή από ένα σχολείο θα κατα­λή­ξει σε απλώς μετά­θεση του προ­βλή­μα­τος στο δεύτερο σχολείο που θα δεχθεί τον μαθητή».

Σημασία, λοιπόν, έχει να δημιουρ­γη­θεί στο σχολικό περι­βάλ­λον μία κουλ­τούρα κατά της βίας. Οπως παρα­τη­ρεί ο κ. Κυραϊ­λί­δης, «στη Δανία υπάρχει μία ώρα την εβδο­μάδα κατά την οποία ο εκπαι­δευ­τι­κός ρωτάει τους μαθητές πώς νιώθουν. Τους ζητάει να μιλή­σουν γι’ αυτά που τους απα­σχο­λούν. Στο ελλη­νικό σχολείο λείπει το νοιά­ξιμο».

Πηγή kathimerini.gr

Από­στο­λος Λακασάς