Το BBC εκθειάζει το Λακκί της Λέρου, “την πιο παράξενα όμορφη πόλη της Ελλάδας”

«Αυτό το τόσο ιδιαί­τερο μέρος είναι πολύ παρά­ξενο για να επι­βιώ­σει, αλλά και πολύ σπάνιο για να πεθάνει»

Το BBC ανα­κά­λυψε και εκθειά­ζει το πιο παρά­ξενα όμορφο μέρος στην Ελλάδα, το Λακκί της Λέρου, το οποίο χαρα­κτη­ρί­ζε­ται για τη μινι­μα­λι­στική ομορφιά του, αλλά και για το γεγονός ότι υπάρχει πλέον ξεχα­σμένο από τον περισ­σό­τερο κόσμο.

Το Λακκί εντυ­πω­σιά­ζει με την αυστηρή εκκλη­σία του και τον πύργο του ρολο­γιού της πόλης, με τα τέσσερα ρολόγια να δεί­χνουν δια­φο­ρε­τική ώρα. Οι μεγάλοι δρόμοι, τα κινη­μα­το­θέ­α­τρο, το κυκλικό αίθριο της Αγοράς, τα δημόσια κτίρια και τα παλα­τσίνα για τους αξιω­μα­τι­κούς, όλα σε μετα­φέ­ρουν στο Portolago του ’30, όπως οι Ιταλοί είχαν ονο­μά­σει την πόλη που απο­τε­λούσε ένα ενιαίο αρχι­τε­κτο­νικό σύνολο, μονα­δικό παρά­δειγμα της εποχής.

Το 1923 ο Μου­σο­λίνι απο­φά­σισε να φτιάξει μια και­νούρ­για πόλη, στα ιταλικά πρότυπα, αλλά με νέα, προ­ω­θη­μένη αρχι­τε­κτο­νική. Για αυτόν τον λόγο επι­λέ­χθηκε ένας νέος ρυθμός, με το όνομα «Διεθνές Στυλ», από τους αρχι­τέ­κτο­νες Α.Bernaditti και R. Petracco και το Λακκί μετο­νο­μά­στηκε σε Portolago.

Για το Λακκί οι δυο αρχι­τέ­κτο­νες εμπνεύ­στη­καν από τους πίνακες του Τζόρ­τζιο Ντε Κίρικο, τη γεω­με­τρία των αρχαίων ναών και τον αισιό­δοξο νεω­τε­ρι­σμό της Αρ Ντεκό. Υπάρχει μια αίσθηση παι­χνι­διού και ίσως κάποιος παρα­λο­γι­σμός στα σχέδιά τους, σαν να ήταν τελικά ελεύ­θε­ροι να εκφρα­στούν χωρίς να νιώθουν την ανάσα του Ντούτσε πάνω απ’το κεφάλι τους.

Έτσι, χτί­στηκε ένα τερά­στιο νοσο­κο­μείο, κατα­σκευά­στη­καν μεγάλες πλα­τείες και φυτεύ­τη­καν εκα­το­ντά­δες πεύκα και ευκά­λυ­πτοι. Η πόλη που προ­έ­κυψε, και την οποία οι Ιταλοί ονό­μα­σαν Portolago, θεω­ρεί­ται η μόνη πραγ­μα­τικά ορθο­λο­γι­στική πόλη έξω από την Ιταλία. «Ενώ οι ιτα­λι­κές πόλεις ήταν άκαμ­πτες, μονό­το­νες και αδι­καιο­λό­γητα μνη­μειώ­δεις», γράφει ο Αντώ­νιος Αντω­νιά­δης, συγ­γρα­φέας του βιβλίου «Ιταλική αρχι­τε­κτο­νική στα Δωδε­κά­νησα», «η αρχι­τε­κτο­νική στο Λακκί είναι ποικίλη, περιε­κτική και με φαντα­σία».

Από την πλευρά της η Ανα­στα­σία Παπαϊ­ω­άν­νου, αρχι­τέ­κτο­νας που πραγ­μα­το­ποί­ησε εργα­σίες ανα­στή­λω­σης στην πόλη, τονίζει πως  «το Λακκί πρέπει να χαρα­κτη­ρι­στεί ως μνημείο εθνικής σημα­σίας. Είναι ένα σπάνιο παρά­δειγμα μιας πόλης που δημιουρ­γή­θηκε από το μηδέν, ακο­λου­θώ­ντας το ίδιο στυλ και το ίδιο σχέδιο από τους ίδιους αρχι­τέ­κτο­νες από την αρχή μέχρι το τέλος».

Το 1947, τα Δωδε­κά­νησα μετα­βι­βά­στη­καν στην Ελλάδα. Το Portolago μετο­νο­μά­στηκε σε Λακκί και η πόλη αφέθηκε σε μεγάλο βαθμό να σαπίσει. Ενώ στην ακμή του, στα τέλη της δεκα­ε­τίας του 1930, κατα­με­τρούσε πάνω από 8.000 ανθρώ­πους, σήμερα έχει λιγό­τε­ρους από 2.000 κατοί­κους.Το Λακκί σήμερα γνω­ρί­ζει την εγκα­τά­λειψη και την αδια­φο­ρία. Κανείς δεν είχε όραμα να ανα­βιώ­σει την ιστορία και να μετα­τρέ­ψει το Λακκί σε μία παγκό­σμια ψηφίδα μνήμης, όπως του αξίζει.

Ωστόσο, ακόμα, όταν περ­πα­τάς στο Λάκκι τη νύχτα, νιώθεις σαν να περ­πα­τάς σε σκηνικό παλιάς ταινίας, που τα φώτα έχουν σβήσει και οι ηθο­ποιοί της έχουν γυρίσει στο σπίτι τους. Αυτό το τόσο ιδιαί­τερο μέρος είναι, άλλωστε, πολύ παρά­ξενο για να επι­βιώ­σει, αλλά και πολύ σπάνιο για να πεθάνει.

protothema.gr