Ο «Μέγας Αγιασμός» στα Δωδεκάνησα

Πολλοί είναι οι νέοι που θα βου­τή­ξουν στο κρύο νερό για να πιάσουν τον Σταυρό, ενώ σε αρκετά νησιά τρία λευκά περιστέρια-που συμ­βο­λί­ζουν την Αγία Τριάδα- αφή­νο­νται να πετά­ξουν πάνω από τον χώρο της τελετής.

Εκείνος που θα πιάσει τον Σταυρό, υπεν­θυ­μί­ζει το Αθη­ναϊκό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, θεω­ρεί­ται τυχερός κι ευλο­γη­μέ­νος.

Την παρα­μονή των Θεο­φα­νείων, φέρνουν από την εκκλη­σιά τον «μικρό αγιασμό» μαζί μ’ ένα κλαδί ελιάς.

Ένα έθιμο που χάνεται στα βάθη των αιώνων ανα­βιώ­νει και σήμερα στα χωριά της Κω με ιδιαί­τερη επι­τυ­χία, όπως κάθε χρόνο παρα­μονή των Φώτων. Οι κάτοι­κοι των χωριών του νησιού, σχεδόν σε κάθε σπίτι, φτιά­χνουν τους «μαρ­μα­ρί­τες» τους. Πρό­κει­ται για ένα μείγμα από αλεύρι και νερό, το οποίο ψήνεται σε θερ­μαι­νό­μενο μάρμαρο σε στρογ­γυλά κομ­μά­τια και σερ­βί­ρε­ται με μέλι και κανέλα.

Το γλυκό αυτό, που είναι ιδιαί­τερα δημο­φι­λές για τους κατοί­κους του νησιού, τα παλαιό­τερα χρόνια φτια­χνό­ταν σε θερ­μαι­νό­μενα μάρμαρα που τοπο­θε­τού­νταν πάνω σε φωτιές στις πλα­τείες των χωριών, ενώ τώρα παρα­σκευά­ζε­ται στα σπίτια, πάντα όμως πάνω σε θερ­μαι­νό­μενο μάρμαρο.

Τις περα­σμέ­νες δεκα­ε­τίες όταν οι κάτοι­κοι των χωριών του νησιού ήταν στην συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα γεωργοί και κτη­νο­τρό­φοι, από το ίδιο μείγμα, την παρα­μονή των Φώτων, έφτια­χναν επίσης «μαρ­μα­ρί­τες» σε σχήμα σταυρού τούς οποίους προ­σέ­φε­ραν στα ζώα που είχαν (αγε­λά­δες, αιγο­πρό­βατα κ.λπ.) για να τους δείξουν την ευγνω­μο­σύνη τους.

Έως και σήμερα, οι κάτοι­κοι των χωριών της Κω μαζεύ­ο­νται οικο­γε­νειακά και σε παρέες σε σπίτια και φτιά­χνουν τους δικούς τους «μαρ­μα­ρί­τες».

Tα παλαιό­τερα χρόνια όταν οι «μαρ­μα­ρί­τες» παρα­σκευά­ζο­νταν στις πλα­τείες των χωριών υπήρχε το έθιμο, οι νέες κοπέλες του χωριού να ρίχνουν πάνω στο θερ­μαι­νό­μενο μάρμαρο φύλλα ελιάς, τα οποία εφόσον ανα­πο­δο­γύ­ρι­ζαν όταν καί­γο­νταν σήμαινε ότι θα εκπλη­ρώ­νο­νταν οι ευχές που έκαναν. Και την επόμενη μέρα όμως οι «μαρ­μα­ρί­τες» τρώ­γο­νται με άλλο τρόπο. Οι κάτοι­κοι των χωριών της Κω συνη­θί­ζουν το πρωί να τους «βουτάνε» σε αυγό και να τους τηγα­νί­ζουν σε χοιρινό λίπος.