DW: Γιατί η πολιτική λιτότητας βλάπτει την Ελλάδα

Στην αρχή της νέας χρονιάς ο έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός προ­σπά­θησε να μετα­δώ­σει αισιο­δο­ξία. Στο πρω­το­χρο­νιά­τικο μήνυμά του προ­α­νήγ­γειλε ότι το 2016 η Ελλάδα θα αφήσει πίσω της την κρίση και θα βγει από την κηδε­μο­νία των δανει­στών ανα­φέ­ρει η Handelsblatt.

Βέβαια, την ίδια υπό­σχεση έδωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός όταν ήταν αρχηγός της αντι­πο­λί­τευ­σης πριν από ένα χρόνο και το ίδιο υπο­σχέ­θηκε πριν από αυτόν το 2013 ο τότε συντη­ρη­τι­κός πρω­θυ­πουρ­γός Αντώνης Σαμαράς.

Βέβαια ο Σαμαράς, είχε κατά μία έννοια δίκιο, εφόσον το δεύτερο τετρά­μηνο του 2014 η ανά­πτυξη επέ­στρεψε στην χώρα, που μπόρεσε να βγει στις αγορές και να δανει­στεί με απο­δε­κτούς όρους.

«Ανώφελη η συγκρου­σιακή πολι­τική Τσίπρα-Βαρουφάκη»

Η εκλο­γική νίκη του συνα­σπι­σμού ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τέλος του περα­σμέ­νου Ιανουα­ρίου έπνιξε την όποια ανά­καμψη απο­κλεί­ο­ντας τη χώρα από τις αγορές. «Η κατά­σταση στην Ελλάδα είναι κατά πολύ χει­ρό­τερη από ό,τι πριν ένα χρόνο» δια­πι­στώ­νει ο Χόλγκερ Σμί­ντινγκ, επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος της τρά­πε­ζας Μπέ­ρεν­μπεργκ στην εφη­με­ρίδα Handelsblatt.

«Η χώρα έχει υπο­πέ­σει σε ένα είδος πολι­τικά υπο­κι­νού­με­νης ύφεσης. Ο Αλέξης Τσίπρας και ο τότε υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Γιάνης Βαρου­φά­κης με την ανώφελη συγκρου­σιακή πολι­τική τους έχουν σπείρει τόσο φόβο και έχουν διώξει τόσο κεφά­λαιο από τη χώρα που η Ελλάδα πολύ αργά μπορεί πλέον να ανα­κάμ­ψει από αυτήν την ‘αφαίμαξη’».

Οι Έλληνες πέρασαν επτά δύσκολα χρόνια με απανωτά μέτρα λιτό­τη­τας. Παρόλα αυτά το απο­τέ­λε­σμα της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής είναι εντυ­πω­σιακό. Οι κρα­τι­κές δαπάνες μειω­θή­καν από 79,4 δις ευρώ το 2009 στα 55,7 δις το 2015. Στο ίδιο διά­στημα το κρατικό έλλειμμα συρ­ρι­κνώ­θηκε από το 15,4 στο 4,6% του ΑΕΠ. Καμιά άλλη χώρα της ευρω­ζώ­νης δεν κατά­φερε τέτοια επίδοση.

Αλλά το τίμημα ήταν υψηλό. Η Ελλάδα υπό την πίεση των μέτρων λιτό­τη­τας των δανει­στών έφτασε σχεδόν στα όρια της εξα­θλί­ω­σης. Η οικο­νο­μική της επίδοση το 2008 από 233 δις ευρώ έπεσε στα 175, 6 δις ευρώ πέρυσι, υπέστη δηλαδή μείωση της τάξης του 25%. Καμιά άλλη χώρα μετά τον Β΄ Παγκό­σμιο Πόλεμο δεν βίωσε μια τόσο βαθιά και μακράς διάρ­κειας ύφεση. Μπορεί να συγκρι­θεί μόνο με την Μεγάλη Ύφεση αρχές της δεκα­ε­τίας του 1930 στις ΗΠΑ.

Στραγ­γα­λί­στηκε η οικο­νο­μία από τα μέτρα λιτό­τη­τας

Παράλ­ληλα με την ανεργία αυξά­νε­ται το χρέος. Παρά το κούρεμα το 2012 το ύψος του χρέους είναι συγκρι­τικά με την οικο­νο­μική επίδοση της χώρας υψη­λό­τερο από ποτέ άλλοτε. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή υπο­λο­γί­ζει ότι φέτος θα φτάσει το 199,7% του ΑΕΠ σε σχέση με το 157%, αμέσως μετά το κούρεμα του 2012.

Με το τρίτο πακέτο βοή­θειας το χρέος διο­γκώ­νε­ται ακόμη περισ­σό­τερο. Το ποσό που έχει κατα­βά­λει η Ελλάδα για την απο­πλη­ρωμή του ισο­δυ­να­μεί με το πεντα­πλά­σιο των φορο­λο­γι­κών εισπρά­ξεων της περ­σι­νής χρονιάς.

Και όμως η Αθήνα δεν μπορεί να ορθο­πο­δή­σει σε σύγκριση με άλλες χώρες σε κρίση, όπως η Ισπανία, η Πορ­το­γα­λία και η Ιρλαν­δία. Επι­κρι­τές της πολι­τι­κής λιτό­τη­τας υπο­στη­ρί­ζουν ότι η στρα­τη­γική διά­σω­σης της Ελλάδας ήταν μονο­με­ρής γιατί επι­κε­ντρώ­θηκε στη δημο­σιο­νο­μική προ­σαρ­μογή χωρίς ανα­πτυ­ξια­κές ωθήσεις.

Ακόμη και το ΔΝΤ παρα­δέ­χθηκε εσχάτως ότι υπο­βαθ­μίσε τον κίνδυνο «στραγ­γα­λι­σμού» της οικο­νο­μίας από τα μέτρα λιτό­τη­τας.

Αυτό είναι βέβαια η μισή αλήθεια. Η Ελλάδα διο­λί­σθησε τόσο βαθιά στην ύφεση επειδή οι διά­φο­ρες κυβερ­νή­σεις της αντι­τά­χθη­καν στην εφαρ­μογή εκείνων των διαρ­θρω­τι­κών μέτρων, που θα έκαναν την οικο­νο­μία της αντα­γω­νι­στική και θα την οδη­γού­σαν πίσω στο μονο­πάτι της ανά­πτυ­ξης.

Απαι­σιό­δο­ξες προ­ο­πτι­κές

Πολλούς από τους όρους που τώρα ο Αλέξης Τσίπρας υπό την πίεση των δανει­στών ανα­γκά­ζε­ται να εφαρ­μό­σει, υπήρχαν και στα προη­γού­μενα προ­γράμ­ματα. Μόνο που πάντα ανα­βάλ­λο­νταν, γιατί ήταν αντι­λαϊ­κοί.

Θα είναι ο Τσίπρας αυτός που θα τους εφαρ­μό­σει; «Πιθα­νό­τατα ένα μίνι­μουμ των όρων για τους οποίους επι­μέ­νουν οι δανει­στές», πιστεύει ο Χόλγκερ Σμί­ντινγκ. «Η δια­δι­κα­σία είναι τόσο επώδυνη που δεν εμπνέει εμπι­στο­σύνη. Και ελλεί­ψει ενός πραγ­μα­τικά μεταρ­ρυθ­μι­στι­κού ζήλου η κυβέρ­νηση συνα­σπι­σμού θα έχει μεγάλες δυσκο­λίες στην εφαρ­μογή τους».

Τα συμπέ­ρα­σμα του γερ­μα­νού οικο­νο­μο­λό­γου ηχεί απαι­σιό­δοξα: «Πραγ­μα­τική ώθηση για την ανα­θέρ­μανση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας δεν πρό­κει­ται να έρθει, η χώρα θα παρα­μεί­νει καταρ­χήν καθη­λω­μένη στο έδαφος».

www.dw.com