Οι Ελληνες από τους πιο τζογαδόρους στην Ευρώπη

Η Ελλάδα είναι η έκτη μεγα­λύ­τερη αγορά τυχερών παι­χνι­διών στην Ευρώπη των 28 χωρών με στοι­χεία του 2013, γεγονός που πιστο­ποιεί την έφεση των συμπο­λι­τών μας στον τζόγο.

Δεν είναι τυχαίο ότι το μερίδιο των μηνιαίων δαπανών των Ελλήνων σε τυχερά παίγνια ανα­λο­γεί στο 32% των δαπανών για αναψυχή και πολι­τι­σμό. Το μέγεθος αυτό μάλιστα δεν φαί­νε­ται να αλλάζει στις ομάδες πλη­θυ­σμού με μεγα­λύ­τερα ποσά μηνιαίων δαπανών.

Στη μηνιαία δαπάνη περι­λαμ­βά­νο­νται όλες οι κατη­γο­ρίες τυχερών παι­γνίων: Προ-Πο, ΛΟΤΤΟ, ΠΡΟΤΟ, Τζόκερ, στοί­χημα, ξυστό, λαχεία, χαρ­το­παί­γνια, καζίνα, μηχα­νή­ματα τυχερών παι­χνι­διών κ.τ.λ.

Η αγορά τυχερών παι­γνίων στην Ελλάδα εκτι­μά­ται σε 1,55 δισ. ευρώ το 2013 βάσει ακα­θά­ρι­στων εσόδων (Gross Gaming Revenue ή GGR), δηλαδή το ποσό που προ­κύ­πτει αν από τα συνο­λικά έσοδα αφαι­ρε­θούν τα κέρδη που επι­στρέ­φο­νται στους νικητές.

Σύμφωνα με την κλαδική μελέτη της εται­ρείας Στό­χα­σις για τα «Τυχερά Παίγνια», το διά­στημα 2004-2008 η ρυθ­μι­ζό­μενη αγορά τυχερών παι­γνίων στην Ελλάδα, βάσει GGR, ακο­λού­θησε σταθερά ανοδική πορεία με Μέσο Ετήσιο Ρυθμό Μετα­βο­λής (ΜΕΡΜ) 8,7%.

Αντι­θέ­τως, το διά­στημα 2009-2013 η αγορά μειώ­νε­ται στα­διακά με ΜΕΡΜ -11,5%, φθά­νο­ντας τα 1,55 δισ. το 2013, γεγονός που οφεί­λε­ται κυρίως στην οικο­νο­μική κρίση στη χώρα που ξεκί­νησε το 2010.

Χρήση του Δια­δι­κτύου

Τη μεγα­λύ­τερη μείωση παρου­σί­ασε το ιππο­δρο­μιακό στοί­χημα, με μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης 25,8% βάσει GGR, και ακο­λου­θούν τα καζίνα, με μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης 16,9%.

Το ίδιο διά­στημα το ΑΕΠ της χώρας παρου­σιά­ζει μείωση με ΜΕΡΜ 6%, ενώ η ανεργία αυξή­θηκε με ΜΕΡΜ 30%.

Εν τούτοις η Ελλάδα βρί­σκε­ται πάνω από τον μέσο όρο στον κλάδο τυχερών παι­γνίων μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ (δαπάνη ως ποσοστό ΑΕΠ, ως ποσοστό δαπάνης σε ψυχα­γω­γία) και το 2013 κατα­τάσ­σε­ται 6η μεγα­λύ­τερη στην αγορά τυχερών παι­γνίων στην ΕΕ.

Σε αυτό συντε­λεί το υψηλό ποσοστό τακτι­κής χρήσης του Δια­δι­κτύου από το σπίτι στις ηλικίες 24-45 ετών (70%-81,4%) που είναι στο ανα­πτυ­ξιακό στό­χα­στρο του κλάδου.

Οπως ανα­φέ­ρει ο κ. Βασίλης Ρεγκού­ζας, διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Στό­χα­σις Σύμ­βου­λοι Επι­χει­ρή­σεων, η κατά κεφαλή δαπάνη για τυχερά παίγνια στην Ελλάδα εκτι­μά­ται σε 497 ευρώ το 2013 (βάσει συνο­λι­κού κύκλου εργα­σιών του κλάδου).

Ο παρά­νο­μος επί­γειος

Ολα τα παρα­πάνω μεγέθη ανα­φέ­ρο­νται στον νόμιμο επίγειο τζόγο. Στην Ελλάδα εκτι­μά­ται ότι o παρά­νο­μος επί­γειος τζόγος («φρου­τά­κια», λέσχες κ.ά.) ανέρ­χε­ται περίπου στο ύψος του νόμιμου, δηλαδή GGR 1,56 δισ. και 5,5 δισ. κύκλος εργα­σιών.

Στην εγχώρια αγορά τυχερών παι­γνίων τα τελευ­ταία χρόνια δεσπό­ζουσα θέση έχει η ΟΠΑΠ ΑΕ με μερίδιο μεγα­λύ­τερο του 60%, θέση η οποία ενι­σχύ­θηκε την τελευ­ταία διετία (64%) ως απο­τέ­λε­σμα της οικο­νο­μι­κής κρίσης και της αβε­βαιό­τη­τας γύρω από τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις των υπό­λοι­πων κρα­τι­κών φορέων τυχερών παι­γνίων, καθώς επίσης της καθυ­στέ­ρη­σης στην ολο­κλή­ρωση του θεσμι­κού πλαι­σίου για τη ρύθμιση του gaming εξ απο­στά­σεως και μέσω Δια­δι­κτύου.

Η πρό­σβαση στο Δια­δί­κτυο από το σπίτι (στοι­χεία α’ τρι­μή­νου 2013) είχε φθάσει στο 56% του πλη­θυ­σμού. Το στοι­χείο αυτό είναι σημα­ντικό εφόσον η χρήση του Δια­δι­κτύου από τον τόπο εργα­σίας δεν αφορά τον εξε­τα­ζό­μενο κλάδο.

Ο συντε­λε­στής φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος για τις επι­χει­ρή­σεις αυξή­θηκε από 20% σε 26% με ισχύ από τη χρήση του 2013.

Από 1.1.2013 επε­βλήθη φορο­λό­γηση με συντε­λε­στή 30% επί των καθαρών εσόδων (GGR) της ΟΠΑΠ ΑΕ, ενώ μετά τη λήξη κάθε οικο­νο­μι­κής χρήσης τα αδιά­θετα ποσά των τυχερών παι­γνίων απο­δί­δο­νται στο Ελλη­νικό Δημόσιο.

Αγορά 44,8 δισ. ευρώ

Με τον Ν. 4141/2013 η φορο­λό­γηση των κερδών των παικτών τρο­πο­ποι­ή­θηκε ώστε για τα κέρδη κάτω των 100 ευρώ να είναι μηδε­νική, για τα κέρδη πάνω από 100 ευρώ και ως 500 ευρώ να είναι 15% και για τα κέρδη πάνω από 500 ευρώ ο συντε­λε­στής να δια­μορ­φώ­νε­ται στο 20%.

Σύμφωνα με τη συντά­κτρια της μελέτης Μαρήλια Πιπέ­ρο­γλου, στο σύνολο της Ευρω­παϊ­κής Αγοράς το 2012 (τελευ­ταία στοι­χεία) η αγορά τυχερών παι­γνίων πλην καζίνων δια­μορ­φώ­θηκε σε 82 δισ. ευρώ βάσει πωλή­σεων και σε 37,1 εκατ. ευρώ βάσει GGR. Αν προ­στε­θούν και τα καζίνα, η ευρω­παϊκή αγορά βάσει GGR υπο­λο­γί­ζε­ται σε 44,8 δισ. ευρώ.

Η αγορά τυχερών παι­γνίων στις ΗΠΑ βάσει GGR δια­μορ­φώ­θηκε το 2012 σε 96,5 δισ. δολάρια.

Σε όλον τον κόσμο, η διορ­γά­νωση και λει­τουρ­γία τυχερών παι­γνίων είναι κατά κύριο λόγο μονο­πω­λια­κού χαρα­κτήρα και ανα­τί­θε­ται είτε απευ­θείας σε κρα­τι­κές εταιρείες-φορείς ή βάσει πολυ­ε­τούς απο­κλει­στι­κής άδειας κατόπιν διε­θνούς ανοι­κτού δια­γω­νι­σμού.

Οπως επι­ση­μαί­νε­ται στη μελέτη, η προ­διά­θεση μιας κοι­νω­νίας στον χρη­μα­τικό στοι­χη­μα­τι­σμό με σκοπό το κέρδος συν­δέ­ε­ται με τις ιστο­ρι­κές κατα­βο­λές της και με την κοι­νω­νική κουλ­τούρα. Ορι­σμένα τυχερά παίγνια (π.χ. λαχεία, λοτα­ρίες) αντι­με­τω­πί­ζο­νται θετικά και απο­τε­λούν βασική πηγή άντλη­σης δημο­σίων εσόδων. Αλλα τυχερά παι­χνί­δια συν­δέ­ο­νται με τον του­ρι­σμό και την ψυχα­γω­γία γενι­κό­τερα (καζίνα, αθλη­τικό στοί­χημα, ιππο­δρο­μίες).

Ο κλάδος των τυχερών παι­χνι­διών είναι αυστηρά ελεγ­χό­με­νος τόσο στην Ελλάδα όσο και στις περισ­σό­τε­ρες χώρες του κόσμου.