Τα Δωδεκάνησα δείχνουν αύξηση γεννήσεων αλλά οι θάνατοι ξεπερνούν τις νέες ζωές!

• Η ΕΛ­ΣΤΑΤ κα­τέ­γρα­ψε για το 2024 νέα μεί­ω­ση γεν­νή­σε­ων και δρα­μα­τι­κή αρ­νη­τι­κή φυ­σι­κή με­τα­βο­λή  • Στο Νότιο Αι­γαίο η ει­κό­να δια­φο­ρο­ποιεί­ται με­ρι­κώς αλλά πα­ρα­μέ­νει αρ­νη­τι­κή, ενώ άλλες πε­ρι­φέ­ρειες κα­ταρ­ρέ­ουν

Το δη­μο­γρα­φι­κό ζή­τη­μα ανα­δει­κνύ­ε­ται πλέον ως ένα από τα πιο σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει η Ελ­λά­δα. Τα επί­ση­μα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ για το 2024 απο­κα­λύ­πτουν μια σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα: οι γεν­νή­σεις συ­νε­χί­ζουν να μειώ­νο­νται, οι θά­να­τοι πα­ρα­μέ­νουν σχε­δόν δι­πλά­σιοι και η κοι­νω­νία αλ­λά­ζει δο­μι­κά με λι­γό­τε­ρους γά­μους και πε­ρισ­σό­τε­ρα δια­ζύ­για.

Μέσα σε αυτό το ζο­φε­ρό τοπίο, η Δω­δε­κά­νη­σος εμ­φα­νί­ζε­ται ως μια από τις λίγες εστί­ες που κα­τα­γρά­φουν αύ­ξη­ση στις γεν­νή­σεις, χωρίς όμως να ξε­φεύ­γει από την αρ­νη­τι­κή φυ­σι­κή με­τα­βο­λή.

Η χώρα συ­νε­χί­ζει να βυ­θί­ζε­ται σε ένα δη­μο­γρα­φι­κό αδιέ­ξο­δο με τις γεν­νή­σεις να μειώ­νο­νται δρα­μα­τι­κά και τους θα­νά­τους να πα­ρα­μέ­νουν σχε­δόν δι­πλά­σιοι. Την ίδια ώρα οι κοι­νω­νι­κοί δε­σμοί χα­λα­ρώ­νουν, με λι­γό­τε­ρους γά­μους και πε­ρισ­σό­τε­ρα δια­ζύ­για, ενώ οι δεί­κτες βρε­φι­κής θνη­σι­μό­τη­τας πα­ρου­σιά­ζουν ανη­συ­χη­τι­κή αύ­ξη­ση.

Γε­νι­κό πλαί­σιο της χώρας

Κατά το 2024, οι γεν­νή­σεις ανήλ­θαν σε 68.467, ση­μειώ­νο­ντας μεί­ω­ση 4,2% σε σχέση με το 2023. Από αυτές, το 89,6% προ­ήλ­θε από Ελ­λη­νί­δες μη­τέ­ρες, ενώ οι αλ­λο­δα­πές μη­τέ­ρες αντι­προ­σώ­πευ­σαν μόλις το 10,4%. Πα­ράλ­λη­λα, οι θά­να­τοι έφτα­σαν τους 126.916, μειω­μέ­νοι μεν κατά 0,9% από την προη­γού­με­νη χρο­νιά, αλλά πα­ρα­μέ­νο­ντας υπερ­δι­πλά­σιοι σε σχέση με τις γεν­νή­σεις. Η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή του πλη­θυ­σμού ήταν αρ­νη­τι­κή κατά -58.449, δεί­χνο­ντας με σα­φή­νεια την έντα­ση του προ­βλή­μα­τος.

Στο κοι­νω­νι­κό πεδίο οι γάμοι πε­ριο­ρί­στη­καν σε 36.649, μειω­μέ­νοι κατά 9,2%, ενώ τα σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης έφτα­σαν τις 14.486, με μεί­ω­ση 3,9%. Αντί­θε­τα, τα δια­ζύ­για αυ­ξή­θη­καν σε 15.532, ανε­βά­ζο­ντας την ανα­λο­γία δια­ζυ­γί­ων στους 42,4 ανά 100 γά­μους, από 37,5 το 2023. Η μα­κρο­χρό­νια τάση δεί­χνει ότι σχε­δόν ένας στους δύο γά­μους κα­τα­λή­γει σε λύση, γε­γο­νός που απο­τυ­πώ­νει την απο­δυ­νά­μω­ση του θε­σμού της οι­κο­γέ­νειας.

Οι ανη­συ­χη­τι­κοί δεί­κτες θνη­σι­μό­τη­τας

Το 2024 ση­μειώ­θη­καν 261 θά­να­τοι βρε­φών ηλι­κί­ας κάτω του έτους, ανε­βά­ζο­ντας τον δεί­κτη βρε­φι­κής θνη­σι­μό­τη­τας από 3,5 το 2023 σε 3,8 τοις χι­λί­οις. Η τάση αυτή προ­κα­λεί έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό, καθώς συν­δέ­ε­ται τόσο με την ποιό­τη­τα της υγειο­νο­μι­κής φρο­ντί­δας όσο και με τις κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες που επη­ρε­ά­ζουν την εγκυ­μο­σύ­νη και τη γέννα.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα

Η γή­ραν­ση του πλη­θυ­σμού επι­βε­βαιώ­νε­ται με σα­φή­νεια, καθώς οι γεν­νή­σεις βρί­σκο­νται στα­θε­ρά κάτω από τις 70.000, τη στιγ­μή που οι θά­να­τοι πα­ρα­μέ­νουν υπερ­δι­πλά­σιοι.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, οι γεν­νή­σεις ανήλ­θαν σε 68.467, μειω­μέ­νες κατά 4,2% σε σχέση με το 2023. Από αυτές, 35.216 ήταν αγό­ρια και 33.251 κο­ρί­τσια, ενώ το πο­σο­στό των γεν­νή­σε­ων από Ελ­λη­νί­δες μη­τέ­ρες ανήλ­θε στο 89,6% του συ­νό­λου. Πα­ράλ­λη­λα, οι γεν­νή­σεις νε­κρών ανήλ­θαν σε 454, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 5,1%. Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει ότι οι γεν­νή­σεις συ­νε­χί­ζουν να υπο­λεί­πο­νται αι­σθη­τά των θα­νά­των, με απο­τέ­λε­σμα η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή του πλη­θυ­σμού να πα­ρα­μέ­νει αρ­νη­τι­κή (-58.449), επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη συ­νε­χι­ζό­με­νη δη­μο­γρα­φι­κή συρ­ρί­κνω­ση.

Οι θά­να­τοι το 2024 ανήλ­θαν σε 126.916, αριθ­μός μειω­μέ­νος κατά 0,9% σε σχέση με το προη­γού­με­νο έτος. Οι θά­να­τοι βρε­φών ηλι­κί­ας κάτω του έτους ανήλ­θαν σε 261, ανε­βά­ζο­ντας τον δεί­κτη βρε­φι­κής θνη­σι­μό­τη­τας από το 3,5‰ το 2023 στο 3,8‰ το 2024. Το φαι­νό­με­νο αυτό προ­βλη­μα­τί­ζει καθώς συν­δέ­ε­ται με την ποιό­τη­τα και την πρό­σβα­ση σε υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας, αλλά και με ευ­ρύ­τε­ρες κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες.

Ανα­φο­ρι­κά με τους γά­μους, το 2024 τε­λέ­στη­καν 36.649, αριθ­μός μειω­μέ­νος κατά 9,2% σε σχέση με το 2023. Από αυ­τούς, 19.695 ήταν θρη­σκευ­τι­κοί και 16.954 πο­λι­τι­κοί. Πα­ράλ­λη­λα, τα σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης πε­ριο­ρί­στη­καν σε 14.486, κα­τα­γρά­φο­ντας πτώση 3,9%. Ωστό­σο, στο πλαί­σιο των αλ­λα­γών στο οι­κο­γε­νεια­κό δί­καιο, κα­τα­γρά­φη­καν και 101 γάμοι με­τα­ξύ αν­δρών και 81 με­τα­ξύ γυ­ναι­κών, ενώ στα σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται 192 ομό­φυ­λα σύμ­φω­να με­τα­ξύ αν­δρών και 96 με­τα­ξύ γυ­ναι­κών.

Αντί­θε­τα, τα δια­ζύ­για ση­μεί­ω­σαν αύ­ξη­ση, αγ­γί­ζο­ντας τα 15.532, αριθ­μός με­γα­λύ­τε­ρος κατά 2,8% σε σχέση με το προη­γού­με­νο έτος. Το 82,4% αυτών ήταν συ­ναι­νε­τι­κά, ενώ το 12,1% κατ’ αντι­δι­κία. Εν­δει­κτι­κό της επι­δεί­νω­σης των στα­θε­ρών οι­κο­γε­νεια­κών δε­σμών είναι ότι η ανα­λο­γία δια­ζυ­γί­ων ανά 100 γά­μους ανήλ­θε στο 42,4, από 37,5 το 2023 και 33,4 το 2022.

Η ει­κό­να στα Δω­δε­κά­νη­σα

Σε αντί­θε­ση με τη γε­νι­κό­τε­ρη ει­κό­να της χώρας, τα Δω­δε­κά­νη­σα κα­τέ­γρα­ψαν το 2024 μικρή αλλά ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση στις γεν­νή­σεις. Συ­γκε­κρι­μέ­να, γεν­νή­θη­καν 1.822 παι­διά, ση­μειώ­νο­ντας άνοδο 4,4% σε σχέση με το 2023. Πρό­κει­ται για μια από τις λίγες πε­ρι­φέ­ρειες που κα­τα­γρά­φουν θε­τι­κή με­τα­βο­λή στον συ­γκε­κρι­μέ­νο δεί­κτη, στοι­χείο που δεί­χνει ότι η πε­ριο­χή δια­τη­ρεί μια σχε­τι­κή δυ­να­μι­κή, πι­θα­νόν λόγω νε­ό­τε­ρου ηλι­κια­κά πλη­θυ­σμού, αλλά και της πα­ρου­σί­ας με­τα­να­στευ­τι­κών ροών που ενι­σχύ­ουν τις γεν­νή­σεις.

Ωστό­σο, την ίδια χρο­νιά οι θά­να­τοι στα Δω­δε­κά­νη­σα ανήλ­θαν σε 1.836, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 4,5%. Έτσι, παρά την αύ­ξη­ση γεν­νή­σε­ων, η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή του πλη­θυ­σμού πα­ρα­μέ­νει αρ­νη­τι­κή, καθώς οι θά­να­τοι υπερ­κα­λύ­πτουν τις γεν­νή­σεις. Το γε­γο­νός αυτό απο­τυ­πώ­νει το ευ­ρύ­τε­ρο πρό­βλη­μα της χώρας: ακόμα και στις πε­ρι­πτώ­σεις όπου πα­ρα­τη­ρεί­ται ανα­λα­μπή στον αριθ­μό των γεν­νή­σε­ων, η γή­ραν­ση και η αυ­ξη­μέ­νη θνη­σι­μό­τη­τα οδη­γούν σε πλη­θυ­σμια­κή συρ­ρί­κνω­ση.

Το Νότιο Αι­γαίο σε αριθ­μούς

Σε επί­πε­δο Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, κα­τα­γρά­φη­καν 3.002 γεν­νή­σεις το 2024, αυ­ξη­μέ­νες κατά 2,5%. Ωστό­σο, οι θά­να­τοι ανήλ­θαν σε 3.152, αυ­ξη­μέ­νοι κατά 4%. Η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή, αν και λι­γό­τε­ρο αρ­νη­τι­κή σε σχέση με άλλες πε­ρι­φέ­ρειες, πα­ρα­μέ­νει ελ­λειμ­μα­τι­κή.

Στις Κυ­κλά­δες οι γεν­νή­σεις μειώ­θη­καν ελα­φρά κατά 0,4% (1.180 γεν­νή­σεις), ενώ οι θά­να­τοι αυ­ξή­θη­καν κατά 3,4% (1.316 θά­να­τοι).

Αντι­θέ­τως, τα Δω­δε­κά­νη­σα εμ­φά­νι­σαν την αύ­ξη­ση γεν­νή­σε­ων που αντι­στάθ­μι­σε με­ρι­κώς την αρ­νη­τι­κή ει­κό­να. Το Νότιο Αι­γαίο συ­νο­λι­κά κα­τα­γρά­φει μια κα­λύ­τε­ρη επί­δο­ση σε σχέση με πολ­λές άλλες πε­ρι­φέ­ρειες, όμως η υπε­ρο­χή των θα­νά­των δια­τη­ρεί την πλη­θυ­σμια­κή συρ­ρί­κνω­ση.

Η Ατ­τι­κή και η Κρήτη σε σύ­γκρι­ση

Η Ατ­τι­κή, η πο­λυ­πλη­θέ­στε­ρη πε­ρι­φέ­ρεια της χώρας, κα­τέ­γρα­ψε 24.780 γεν­νή­σεις το 2024, μειω­μέ­νες κατά 6%, ενώ οι θά­να­τοι ανήλ­θαν σε 42.375, αυ­ξη­μέ­νοι κατά 1,6%. Η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή ήταν αρ­νη­τι­κή κατά σχε­δόν -17.600, αριθ­μός που απο­τυ­πώ­νει με ωμό τρόπο το μέ­γε­θος της κρί­σης στην πρω­τεύ­ου­σα.

Η Κρήτη, παρά τη νε­α­νι­κό­τε­ρη πλη­θυ­σμια­κή της δομή, δεν ξέ­φυ­γε από την κα­θο­δι­κή πο­ρεία. Οι γεν­νή­σεις μειώ­θη­καν κατά 5,9% (5.174 γεν­νή­σεις), ενώ οι θά­να­τοι έφτα­σαν τους 6.605. Η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή της Κρή­της ήταν αρ­νη­τι­κή κατά -1.431, στοι­χείο που δεί­χνει ότι ακόμα και πε­ριο­χές με πα­ρα­δο­σια­κά υψη­λό­τε­ρη γεν­νη­τι­κό­τη­τα δεν μπο­ρούν πλέον να ισορ­ρο­πή­σουν τις απώ­λειες.

Τα Δω­δε­κά­νη­σα σε σχέση με την υπό­λοι­πη χώρα

Σύμ­φω­να με τα πα­ρα­πά­νω, τα Δω­δε­κά­νη­σα δεί­χνουν μια κα­λύ­τε­ρη ει­κό­να, αφού είναι από τις λίγες πε­ριο­χές που ση­μεί­ω­σαν άνοδο γεν­νή­σε­ων. Ωστό­σο, η ταυ­τό­χρο­νη αύ­ξη­ση των θα­νά­των δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ριο για αι­σιο­δο­ξία. Η φυ­σι­κή με­τα­βο­λή πα­ρα­μέ­νει αρ­νη­τι­κή και αυτό κα­τα­δει­κνύ­ει ότι καμία το­πι­κή δια­φο­ρο­ποί­η­ση δεν μπο­ρεί να ανα­τρέ­ψει το πα­νελ­λα­δι­κό πρό­βλη­μα.