Γιώργος Τσούμας: «Για να αλλάξουν τα πράγματα πρέπει πρώτα απ’ όλα να ξεβολευτούμε, να τσαλακωθούμε λίγο από μόνοι μας»

Κύριε Τσού­μα, η ακραία πό­λω­ση τεί­νει να θο­λώ­σει το πο­λι­τι­κό δια­κύ­βευ­μα των ευ­ρω­ε­κλο­γών. Θε­ω­ρεί­τε ότι αυτή η κα­τά­στα­ση που τρο­φο­δο­τεί­ται από όλες τις πλευ­ρές θα συ­σπει­ρώ­σει το εκλο­γι­κό σώμα ή θα δούμε όπως ακού­γε­ται πρω­τό­γνω­ρα πο­σο­στά απο­χής;

Όπως λέτε το πραγ­μα­τι­κό δια­κύ­βευ­μα είναι πως οι ευ­ρω­ε­κλο­γές διε­ξά­γο­νται σε μια πε­ρί­ο­δο πο­λι­τι­κής ανα­τα­ρα­χής για την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Ένας αυ­ξα­νό­με­νος αριθ­μός ευ­ρω­παί­ων πο­λι­τι­κών δεν ασπά­ζε­ται τη Δη­μο­κρα­τία, το κρά­τος δι­καί­ου, τη διά­κρι­ση των εξου­σιών και άλλες αξίες της ανοι­χτής κοι­νω­νί­ας. Μι­λά­με για μια αρ­νη­τι­κή συ­γκυ­ρία που απει­λεί κε­κτη­μέ­να κι επι­τεύ­ξεις της Ένω­σης. Με απλά λόγια, αυτό το “εθνι­κι­στι­κό ντό­μι­νο” που ελ­λο­χεύ­ει απει­λεί να απο­δυ­να­μώ­σει μια Ευ­ρώ­πη που ανα­ζη­τά τη νέα της ταυ­τό­τη­τα και θέση στο τα­χαί­ως με­ταλ­λασ­σό­με­νο πα­γκό­σμιο τοπίο.

Τι ση­μαί­νει αυτό για εμάς; Αντί να ασχο­λού­μα­στε με κομ­μα­τι­κές κό­ντρες και μι­κρο­πο­λι­τι­κή, πρέ­πει κοι­νός στό­χος να είναι να βγά­λου­με τον κόσμο από το πε­ρι­θώ­ριο ώστε να πνί­ξου­με την τρο­φο­δό­τη­ση της ακρο­δε­ξιάς. Η κοι­νω­νι­κή και οι­κο­νο­μι­κή επα­νέ­ντα­ξη απο­φορ­τί­ζει και απο­δυ­να­μώ­νει την πό­λω­ση, τί­πο­τα άλλο. Όσο λύ­νου­με προ­βλή­μα­τα ό κό­σμος θα ακού­ει και θα ασχο­λεί­ται, όσο τρω­γό­μα­στε μόνοι μας, θα χαι­ρό­μα­στε και μόνοι μας.

Για αυτό για μένα, η με­γα­λύ­τε­ρη πρό­κλη­ση είναι να πεί­σεις τους ψη­φο­φό­ρους ότι έχει ση­μα­σία να ασχο­λη­θούν με τις ευ­ρω­ε­κλο­γές. Οτι νοιά­ζο­νται, τους επη­ρε­ά­ζει. Οι νόμοι που εγκρί­νει το ΕΚ θέ­τουν τις προ­τε­ραιό­τη­τες που απα­ντούν σε άμε­σες κα­θη­με­ρι­νές ανά­γκες όλων. Ο πλη­θω­ρι­σμός, η ακρί­βεια (τα κα­τα­να­λω­τι­κά δι­καιώ­μα­τα), η ασφά­λεια, το πε­ρι­βάλ­λον, η ισό­τη­τα, η ανερ­γία, η οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη, το κρά­τος δι­καί­ου. Όλα επί­και­ρα εθνι­κά θέ­μα­τα που έχουν και ευ­ρω­παϊ­κή οπτι­κή.

Είστε ένας άν­θρω­πος, έντο­να πο­λι­τι­κο­ποι­η­μέ­νος και επι­τυ­χη­μέ­νος στον τομέα σας. Τι είναι αυτό που σας κάνει να μπεί­τε σε αυτή τη δια­δι­κα­σία όπου η “το­ξι­κό­τη­τα” πε­ρισ­σεύ­ει;

Πράγ­μα­τι, ακούω συχνά πως για να απο­φα­σί­σει ένας σο­βα­ρός (το το­νί­ζω) άν­θρω­πος να ασχο­λη­θεί με την πο­λι­τι­κή στην Ελ­λά­δα σή­με­ρα, ή τρε­λός πρέ­πει να είναι ή… τρε­λός! Ε αυτό είναι τε­ρά­στιο πρό­βλη­μα, και δε φτά­νει να το ανα­γνω­ρί­ζου­με, πρέ­πει και να το αντι­με­τω­πί­σου­με. Ο δικός μου τρό­πος είναι να “ρίξω” το κορμί μου στη μάχη. Στην τε­λι­κή, προ­τι­μώ να εκτε­θώ άμεσα στην το­ξι­κό­τη­τα, πο­λε­μώ­ντας την, παρά να την απο­φεύ­γω χτί­ζο­ντας τα τείχη και τα σιλό μου, και σα θε­α­τής να τη βλέπω να “τρώει” το πε­ρι­βάλ­λον μου, τους γύρω μου, την κοι­νω­νία που ανήκω. Ίσως αυτό ακού­γε­ται λίγο “παπ­που­δί­στι­κο”. Δε με πει­ρά­ζει, είμαι πα­ρα­δο­σια­κός ως προς το ό,τι θεωρώ ότι όλες και όλοι πρέ­πει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο να ασχο­λού­μα­στε με την πο­λι­τι­κή. Δεν είμαι όμως πα­ρα­δο­σια­κός πο­λι­τι­κός. Αυτό γιατί κρατώ ζω­ντα­νό ένα ρο­μα­ντι­σμό χρό­νια, ένα όραμα που μου επι­τρέ­πει να απορ­ρο­φώ και να εξα­τμί­ζω την το­ξι­κό­τη­τα. Αγαπώ αυτό που κάνω. Αυτό δε ση­μαί­νει πως είμαι αφε­λής ή αι­θε­ρο­βά­μων. Ξέρω καλά το “παι­χνί­δι”, τον κυ­νι­σμό που τρέ­φει και απαι­τεί, τις θυ­σί­ες, τους συμ­βι­βα­σμούς. Κα­νείς δεν είπε ότι θα είναι εύ­κο­λο, αλλά κάπως αι­σθά­νο­μαι ότι για να αλ­λά­ξουν τα πράγ­μα­τα πρέ­πει πρώτα απ’όλα να ξε­βο­λευ­τού­με, να τσα­λα­κω­θού­με λίγο από μόνοι μας.

Δεν συ­ζη­τού­νται τα ου­σια­στι­κά ζη­τή­μα­τα για την Ευ­ρώ­πη και το μέλ­λον των νέων της αλλά βλέ­που­με η προ­ε­κλο­γι­κή εκ­στρα­τεία γί­νε­ται σαν να έχου­με εθνι­κές εκλο­γές ξανά μετά από ένα χρόνο. Πώς το εξη­γεί­τε;

Αλή­θεια είναι αυτό. Όμως πρώ­τον, δεν πρό­κει­ται για ελ­λη­νι­κό φαι­νό­με­νο, αφού ισχύ­ει και στις 27 χώρες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης, και δεύ­τε­ρον, είναι κάτι που συμ­βαί­νει και συ­ζη­τά­με κάθε φορά στις ευ­ρω­ε­κλο­γές. Συ­νε­πώς δεν μπο­ρού­με να το ερ­μη­νεύ­ου­με με όρους κουλ­τού­ρας, εθνι­κών ιδιο­μορ­φιών ή/και κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τι­κών συ­γκυ­ριών. Διε­θνώς στην πο­λι­τι­κή επι­στή­μη οι ευ­ρω­ε­κλο­γές θε­ω­ρού­νται δεύ­τε­ρης τάξης (second order) εθνι­κές εκλο­γές. Ιδιαί­τε­ρα σή­με­ρα που η έν­νοια του έθνους έχει ανα­κάμ­ψει ισχυ­ρό­τε­ρη ως ταυ­το­τι­κό στοι­χείο στις εθνι­κές κοι­νω­νί­ες -όχι μόνο- της Ευ­ρώ­πης μετά το φρε­νά­ρι­σμα- ή ως αντί­δο­το- στην πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση. Κατά τη γνώμη μου, αυτό έχει ένα εν­δια­φέ­ρον και μια αξία ως ερ­μη­νευ­τι­κό πλαί­σιο. Δη­λα­δή, η πα­ραλ­λη­λό­τη­τα με­τα­ξύ των εθνι­κών και των ευ­ρω­παϊ­κών εκλο­γών και η επί­δρα­σή της στον πο­λι­τι­κό λόγο και το πε­ριε­χό­με­νό του. Καθώς οδεύ­ου­με προς τις ευ­ρω­ε­κλο­γές, το πρό­τυ­πο, ο στό­χος, η ιδέα της Ευ­ρώ­πης επα­να­προ­σεγ­γί­ζε­ται, ενώ πα­ράλ­λη­λα στην εκά­στο­τε ευ­ρω­παϊ­κή χώρα, επα­να­φέ­ρο­νται και επα­να­ξιο­λο­γού­νται οι δυ­να­μι­κές και οι όροι της εσω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής σκη­νής. Για αυτό και έχει κα­θο­ρι­στι­κή ση­μα­σία για το απο­τέ­λε­σμα η χρο­νι­κή το­πο­θέ­τη­σή τους απέ­να­ντι στον εθνι­κό εκλο­γι­κό κύκλο, αλλά αυτό είναι άλλη – και μά­λι­στα με­γά­λη- συ­ζή­τη­ση. Αυτό που θέλω να πω απλά είναι πως δεν πρέ­πει σε καμία πε­ρί­πτω­ση να δια­χω­ρί­ζου­με τα δύο, να τα βλέ­που­με απο­μο­νω­μέ­να. Οι ευ­ρω­ε­κλο­γές δεν είναι απλά rematch των εθνι­κών εκλο­γών που κα­τα­γρά­φουν μια σειρά εθνι­κών συ­σχε­τι­σμών ανε­ξάρ­τη­τα, από την πο­ρεία και το μέλ­λον της Ευ­ρώ­πης. Εδώ έρ­χε­ται και κολ­λά­ει η κρι­σι­μό­τη­τα που σας ανέ­φε­ρα πριν: άλλο το μέλ­λον της κάθε χώρας και της Ευ­ρώ­πης που ανα­ζη­τά η Ακρο­δε­ξιά και οι αντιευ­ρω­παϊ­στές, κι άλλο αυτό που ανα­ζη­τά η πο­λι­τι­κή οι­κο­γέ­νεια των Ευ­ρω­παί­ων Σο­σια­λι­στών.

Νο­μί­ζω ότι το κλει­δί βρί­σκε­ται σε αυτό που απο­κα­λεί­τε “ου­σιώ­δη” ζη­τή­μα­τα και όπως πάντα στην ισορ­ρο­πία. Εξη­γού­μαι, οι προ­τε­ραιό­τη­τες του σή­με­ρα όπως η ακρί­βεια, η ενερ­γεια­κή αυ­το­νο­μία, η ασφά­λεια, η πε­ρι­βα­ντολ­λο­γι­κή κρίση ή/και η ανά­πτυ­ξη της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης, πρέ­πει να συ­ζη­τού­νται με εθνι­κούς όρους ώστε να είναι κοντά στους πο­λί­τες, μι­κραί­νο­ντας την από­στα­σή τους από το πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα ενώ ταυ­τό­χρο­να να το­πο­θε­τού­νται σε ένα ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο που υπο­γραμ­μί­ζει την αλ­λη­λε­ξάρ­τη­ση από την ΕΕ. Οπότε ναι, δεν είναι απα­ραί­τη­τα λάθος, μάλ­λον είναι ανα­πό­φευ­κτο, να υπάρ­χει “εθνι­κο­ποί­η­ση” των ευ­ρω­παϊ­κών ζη­τη­μά­των και της συ­ζή­τη­σης, απλώς ιδα­νι­κά, κι αυτό είναι νο­μί­ζω το πρό­βλη­μα το οποίο υπαι­νίσ­σε­στε, δεν πρέ­πει η ση­μα­σία τους να επι­κα­λύ­πτε­ται από μι­κρο­πο­λι­τι­κές κό­ντρες και ζη­τή­μα­τα εθνι­κής πο­λι­τι­κής επι­και­ρό­τη­τας. Το τι δρόμο θα τρα­βή­ξει η Ευ­ρώ­πη στο σταυ­ρο­δρό­μι που ανα­φέ­ρα­με πριν, έχει και κα­θο­ρι­στι­κή επί­δρα­ση στην πο­ρεία της χώρας μας και κάθε μέ­λους. . Αυτό πρέ­πει τοσο να το ανα­γνω­ρί­σει ο κό­σμος όσο κι εμεις να το συ­μπε­ρι­λά­βου­με στη συ­ζή­τη­ση των θε­μά­των.

Είναι ρε­α­λι­στι­κός κι εφι­κτός ο στό­χος που έχει τεθεί από την ηγε­σία δε­δο­μέ­νων των δη­μο­σκο­πή­σε­ων που σας θέ­λουν στην τρίτη θέση πίσω από τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ;

Φυ­σι­κά αλ­λιώς δε θα είχε τεθεί. Μέχρι τη μέρα των εκλο­γών οι κάλ­πες είναι άδειες. Η ενί­σχυ­ση του ΠΑΣΟΚ και η ανά­δει­ξή του ως ισχυ­ρή εναλ­λα­κτι­κή λύση απέ­να­ντι στη ΝΔ του κ. Μη­τσο­τά­κη, είναι μια πρό­κλη­ση και ένα στοί­χη­μα που θα το κερ­δί­σου­με, μαζί με τους προ­ο­δευ­τι­κούς πο­λί­τες. Απο­τε­λεί συλ­λο­γι­κή ευ­θύ­νη της πα­ρά­τα­ξης και ατο­μι­κή ευ­θύ­νη του κα­θε­νός από εμάς, να δώ­σου­με νι­κη­φό­ρα αυτή την κρί­σι­μη πο­λι­τι­κή και εκλο­γι­κή μάχη. Κό­ντρα σε «θεούς και δαί­μο­νες» που απερ­γά­ζο­νται και προ­ω­θούν σε­νά­ρια διο­χέ­τευ­σης της δυ­σα­ρέ­σκειας του κό­σμου απέ­να­ντι στην κυ­βέρ­νη­ση, σε επι­λο­γές «μπρου­τάλ» ή lifestyle λαϊ­κι­σμού, που δεν απο­τε­λούν παρά σω­σί­βια για να απο­φευ­χθεί το πο­λι­τι­κό ναυά­γιο του κ. Μη­τσο­τά­κη. Σε αυτή την ευ­θύ­νη οφεί­λου­με να αντα­πο­κρι­θού­με στο ακέ­ραιο.