Πανελλαδικές 2019: Η πρόβλεψη των βάσεων και ο αστάθμητος παράγοντας

Η πρό­βλεψη των βάσεων εισα­γω­γής στα ΑΕΙ είναι μια… παρα­δο­σιακή δια­δι­κα­σία μετά την ολο­κλή­ρωση των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων. Πριν από τις εξε­τά­σεις, όποια πρό­βλεψη είναι απο­λύ­τως μετέωρη, καθώς τρεις παρά­γο­ντες, οι οποίοι λει­τουρ­γούν συν­δυα­στικά, επη­ρε­ά­ζουν την πορεία των βάσεων. Αρα, δεν έχει νόημα μία πρό­βλεψη εάν π.χ. στη­ρί­ζε­ται μόνο στην τυχόν αύξηση ή τη μείωση του αριθμού των εισα­κτέων ενός τμή­μα­τος. Από την άλλη, φέτος υπάρχει ένας ισχυρός αστάθ­μη­τος παράγων. Πρό­κει­ται για τις ανα­τρο­πές στον χάρτη των ΑΕΙ, τόσο με πανε­πι­στη­μιο­ποί­ηση και αλλαγή αντι­κει­μέ­νου σε πολλά τμήματα ΤΕΙ όσο και με τη δημιουρ­γία νέων τμη­μά­των. Στα τμήματα αυτά δεν υπάρχει μέτρο σύγκρι­σης βάσης, ενώ δεν είναι ευκρι­νές σε ποια θέση κατά­τα­ξης θα τα δηλώ­σουν οι υπο­ψή­φιοι.

Συγκε­κρι­μένα, όπως ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο μαθηματικός-αναλυτής κ. Στράτος Στρα­τη­γά­κης, τη δια­μόρ­φωση των βάσεων σε κάθε τμήμα καθο­ρί­ζουν τρεις παρά­γο­ντες: Οι επι­δό­σεις των υπο­ψη­φίων που εξαρ­τώ­νται από τη δυσκο­λία των θεμάτων, ο αριθμός των εισα­κτέων, και η σειρά με την οποία δηλώ­νουν τις σχολές οι υπο­ψή­φιοι στο μηχα­νο­γρα­φικό δελτίο.

Τον τρόπο κατά­τα­ξης των σχολών στο μηχα­νο­γρα­φικό τον μαθαί­νουμε πάντα μετά τη δημο­σί­ευση των βάσεων. Βεβαίως, ένα σημα­ντικό δεδο­μένο απο­τε­λεί ο τρόπος με τον οποίο δήλωσαν οι υπο­ψή­φιοι τις προη­γού­με­νες χρονιές, ακο­λου­θώ­ντας και τις τάσεις στην αγορά εργα­σίας. Ωστόσο, αυτό το δεδο­μένο προ­σφέ­ρει πιο αξιό­πι­στα συμπε­ρά­σματα για τις υψη­λό­βαθ­μες περι­ζή­τη­τες σχολές (π.χ. ιατρι­κές, νομικές, πολυ­τε­χνεία) και όχι τόσο για τα τμήματα στις μεσαίες και χαμη­λό­τε­ρες βαθ­μο­λο­γι­κές κλί­μα­κες. «Μόνο όταν ολο­κλη­ρω­θούν οι Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις και μελε­τή­σουμε τα στα­τι­στικά των επι­δό­σεων των υπο­ψη­φίων, θα μπο­ρούμε να μιλή­σουμε για τάσεις στις βάσεις εισα­γω­γής. Με πλη­ρο­φο­ρίες από τα βαθ­μο­λο­γικά κέντρα γίνεται απλή αξιο­λό­γηση των τάσεων στις βαθ­μο­λο­γίες στα γραπτά», παρα­τη­ρεί ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Από την άλλη, οι Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις απο­τε­λούν δια­γω­νι­σμό συμπλή­ρω­σης προ­κα­θο­ρι­σμέ­νου αριθμού θέσεων εισα­κτέων. Διε­νερ­γού­νται για να συμπλη­ρω­θούν αυτές οι θέσεις. «Πρό­κει­ται για έντονα αντα­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, στην οποία κάθε υπο­ψή­φιος πρέπει να γράψει καλύ­τερα από τον συμ­μα­θητή του για να πετύχει στη σχολή που θέλει. Σε μια τέτοια δια­δι­κα­σία δεν χρειά­ζε­ται βαθ­μο­λο­γικό όριο, ούτε ο στόχος είναι το 20. Στόχος είναι να γράψεις καλύ­τερα από τον διπλανό σου. Αυτή είναι η πηγή του άγχους», λέει ο κ. Στρα­τη­γά­κης. Αρα το 19 δεν εξα­σφα­λί­ζει από μόνο του την εισα­γωγή στην σχολή που θέλει ο υπο­ψή­φιος.

Ενδει­κτικά, το 2015 ο αριθμός των υπο­ψη­φίων που έγραψαν στη Φυσική βαθμό μεγα­λύ­τερο του 15 ήταν 4.405 από τους 46.826 υπο­ψη­φί­ους, ποσοστό μόλις 9,4%. Ηταν η χρονιά με τα δυσκο­λό­τερα θέματα Φυσικής. Υπο­ψή­φιοι έβγαι­ναν στε­να­χω­ρη­μέ­νοι από τα εξε­τα­στικά κέντρα γιατί δεν είχαν γράψει καλά, φοβού­με­νοι ότι είχε χαθεί ο στόχος της περι­ζή­τη­της σχολής. Οταν ανα­κοι­νώ­θη­καν οι βαθ­μο­λο­γίες και τα στα­τι­στικά στοι­χεία, επι­βε­βαιώ­θηκε ότι δεν είχαν γράψει καλά ούτε οι… αντα­γω­νι­στές τους για μία θέση στις περι­ζή­τη­τες σχολές, συνεπώς ο στόχος δεν είχε χαθεί.

Την επόμενη χρονιά τα θέματα στη Φυσική ήταν πολύ εύκολα. Οι υπο­ψή­φιοι έβγαι­ναν ευχα­ρι­στη­μέ­νοι από τα εξε­τα­στικά κέντρα έχοντας «σκίσει», μέχρι που ανα­κοι­νώ­θη­καν οι βαθ­μο­λο­γίες και είδαν ότι και οι συμ­μα­θη­τές τους «έσκισαν» και ας μην είχαν δια­βά­σει τόσο πολύ. Πράγ­ματι 5.010 υπο­ψή­φιοι έγραψαν βαθμό από 19 και άνω, ποσοστό 17,78%. Ο πλη­θω­ρι­σμός των αρι­στού­χων δημιούρ­γησε πολλά προ­βλή­ματα, αφού δεν μπο­ρού­σαν να δια­κρι­θούν οι άριστοι από τους πολύ καλούς, ώστε να εισα­χθούν οι άριστοι στις περι­ζή­τη­τες σχολές, που είχαν πολύ λιγό­τε­ρες θέσεις από τους 5.010 υπο­ψη­φί­ους που έγραψαν πάνω από 19. «Το 19 δεν ήταν αρκετό για την εισα­γωγή στις περι­ζή­τη­τες σχολές. Μάλιστα, υπήρξαν και δια­μαρ­τυ­ρίες των μαθητών που είχαν δια­βά­σει σκληρά και είδαν να γράφουν τον ίδιο βαθμό με αυτούς οι μέτρια προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι. Συμπέ­ρα­σμα; Σε καλύ­τερη μοίρα βρέ­θη­καν όσοι είχαν γράψει 16 το 2015, από όσους έγραψαν 19 το 2016», θυμάται ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Σήμερα, ο μόνος γνωστός παράγων για τη δια­μόρ­φωση των βάσεων είναι ο αριθμός των εισα­κτέων. Οι θέσεις στις περι­ζή­τη­τες σχολές (ιατρι­κές, νομικές, πολυ­τε­χνεία) έμειναν ίδιες. Αύξηση υπήρξε στις οικο­νο­μι­κές σχολές και στις σχολές θετικών επι­στη­μών. Αυτό σημαί­νει ότι θα μειωθεί ο αντα­γω­νι­σμός για την εισα­γωγή σε αυτές τις σχολές.