Τέλενδος: Το νησί που σταμάτησε τον χρόνο τον 6ο αιώνα

Το πρώτο πράγμα που προ­σέ­χεις είναι η σιωπή. Σχεδόν δέκα λεπτά με το θαλάσ­σιο ταξί από τις Μυρτιές της Καλύ­μνου και βρί­σκε­σαι σε έναν κόσμο χωρίς αυτο­κί­νητα, χωρίς μοτο­συ­κλέ­τες, χωρίς τον βαθύ βόμβο των κινη­τή­ρων που έχεις πάψει να προ­σέ­χεις γιατί σε ακο­λου­θεί παντού. Στην Τέλενδο ακούς τα κύματα, τον αέρα στις ασβε­στο­λι­θι­κές σχισμές και τις μηχανές των ψαρο­κάι­κων που μπαί­νουν στο λιμάνι.

Το νησί χωρί­ζε­ται από την Κάλυμνο με έναν δίαυλο 700 έως 1.000 μέτρων. Μέχρι τον 6ο αιώνα μ.Χ., αυτός ο δίαυλος δεν υπήρχε. Στη θέση του απλω­νό­ταν ένα εύφορο πέρασμα με πρω­τεύ­ουσα, αγορά, ζωή. Το 554 μ.Χ., ένας κατα­στρο­φι­κός σεισμός βύθισε ολό­κληρη την αρχαία Ποθαία κάτω από τα κύματα. Η Τέλεν­δος απο­σπά­στηκε βίαια και έκτοτε ακο­λου­θεί τη δική της τροχιά. Τα ερείπια της πόλης που χάθηκε παρα­μέ­νουν ορατά στους δύτες, ένα υπο­θα­λάσ­σιο αρχαιο­λο­γικό πάρκο που δεν έχει επι­σή­μως ανοίξει ακόμα σε κανέναν.

Ένα νησί πέντε τετρα­γω­νι­κών χιλιο­μέ­τρων είχε, στην Παλαιο­χρι­στια­νική εποχή, του­λά­χι­στον πέντε μεγάλες βασι­λι­κές. Η Κοίμηση της Θεο­τό­κου, τρί­κλιτη κατα­σκευή του 5ου αιώνα, θεω­ρεί­ται η μεγα­λύ­τερη του είδους της στην ευρύ­τερη περιοχή. Λίγο πιο έξω από τον οικισμό, στη θέση Θολάρια, εννέα θολωτά ταφικά μνημεία στέκουν ακόμα. Σπάνιο δείγμα παλαιο­χρι­στια­νι­κής ταφικής αρχι­τε­κτο­νι­κής στα Δωδε­κά­νησα. Τα δια­τή­ρησε η ίδια η απο­μό­νωση που στα­μά­τησε κάθε ανά­πτυξη.

Στη βόρεια πλευρά του νησιού, σε ένα δυσπρό­σιτο ορο­πέ­διο, ο οχυ­ρω­μέ­νος οικι­σμός του Αγίου Κων­στα­ντί­νου παρα­κο­λου­θούσε επί αιώνες τις κινή­σεις στο Αιγαίο. Χτί­στηκε για να προ­στα­τεύει από τους Σαρα­κη­νούς πει­ρα­τές. Η ανάβαση παίρνει γύρω στη μία ώρα και η θέα από εκεί πάνω δείχνει με σαφή­νεια γιατί δια­λέ­χτηκε αυτή ακριβώς η τοπο­θε­σία.

Τα τελευ­ταία χρόνια, η Τέλεν­δος έχει γίνει γνωστή και σε άλλο κοινό: τους αναρ­ρι­χη­τές. Ο ασβε­στό­λι­θός της, με τους πλού­σιους σχη­μα­τι­σμούς και τα βράχια που βγαί­νουν κατευ­θείαν από τη θάλασσα, προ­σελ­κύει επι­σκέ­πτες από όλη την Ευρώπη, κυρίως άνοιξη και φθι­νό­πωρο. Το Irox, το πλέον εμβλη­μα­τικό πεδίο, προ­σεγ­γί­ζε­ται με καΐκι. Το Wings for Life, multi-pitch δια­δρομή 220 μέτρων με βαθμό δυσκο­λίας 5c, κατα­λή­γει στην κορυφή του νησιού. Η ανά­πτυξη αυτή ήρθε χωρίς να αλλοιώ­σει τίποτα καθώς οι αναρ­ρι­χη­τές εκτι­μούν την απλό­τητα και αφήνουν το νησί όπως το βρήκαν.

Οι παρα­λίες δεν οργα­νώ­νο­νται με ομπρέ­λες και ξαπλώ­στρες. Στην παραλία Πνιγ­μέ­νος στη νοτιο­δυ­τική πλευρά, φτάνεις μέσα από ένα μονο­πάτι που περνά από τη Νεκρό­πολη. Ο Χοχλα­κάς στα δυτικά έχει ψιλό βότσαλο και ηλιο­βα­σί­λεμα. Η Πόθα, βόρεια του χωριού, είναι η πιο ήσυχα «οργα­νω­μένη» επιλογή για οικο­γέ­νειες.

Στις ταβέρ­νες του λιμα­νιού υπάρχει μουούρι, κατσι­κάκι γεμιστό με ρύζι και συκω­τα­ριά, ψημένο αργά σε ξυλό­φουρνο, έως και 24 ώρες. Υπάρ­χουν χτα­πο­δο­κε­φτέ­δες, μιρ­μι­ζέλι με παξι­μάδι και κοπα­νι­στή, και το θυμα­ρί­σιο μέλι που έχει φήμη από την αρχαιό­τητα.

Πενήντα με εξήντα μόνιμοι κάτοι­κοι, μηδέν τρο­χο­φόρα, θαλάσ­σια ταξί κάθε είκοσι με τριάντα λεπτά από τις Μυρτιές. Αν κοι­τά­ξεις το νησί από την απέ­να­ντι ακτή, η κορυ­φο­γραμμή σχη­μα­τί­ζει το προφίλ μιας ξαπλω­μέ­νης γυναί­κας. Οι ντόπιοι τη λένε «Κυρά» μια πρι­γκί­πισσα που πέτρωσε περι­μέ­νο­ντας κάποιον να γυρίσει από τη θάλασσα.

Φωτο­γρα­φίες: travel.gr

Πηγή: tornosnews.gr