Το Δ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας προσδιόρισε για τις 5 Μαΐου 2026 την εκδίκαση της προσφυγής που αφορά στον διαγωνισμό για την αποκομιδή απορριμμάτων στη Ρόδο. Στην υπόθεση ορίστηκε εισηγήτρια η Σύμβουλος κ. Μαρία Τσίτσου και βοηθός ο κ. Κωνσταντίνος Δρελιώζης. Πρόκειται για δικαστική εξέλιξη που έρχεται ως συνέχεια της παραπομπής από το Διοικητικό Εφετείο Πειραιώς, το οποίο έκρινε εαυτό αναρμόδιο να δικάσει την αίτηση ακυρώσεως και έστειλε τη διαφορά στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο για νόμιμη κρίση.
Διάδικοι στην υπόθεση είναι, από τη μία πλευρά, ο σύλλογος υπαλλήλων του Δήμου Ρόδου ως αιτών και, από την άλλη πλευρά, ο Δήμος Ρόδου και το Υπουργείο Εσωτερικών ως καθών. Με την αίτηση ακυρώσεως, ο σύλλογος υπαλλήλων στρέφεται κατά κρίσιμων πράξεων και σιωπηρών απορρίψεων που συνδέονται με τη διαδικασία του διαγωνισμού που διεξήχθη επί δημοτικής αρχής του ημεδαπού τότε δημάρχου, για την ανάθεση υπηρεσιών καθαριότητας και αποκομιδής απορριμμάτων στο νησί.
Παράλληλα, σε προγενέστερο στάδιο, με άλλη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς είχε απορριφθεί η αίτηση για την αναστολή του διαγωνισμού, γεγονός που διατήρησε σε ισχύ την πορεία της διαδικασίας, ενώ η κύρια ακυρωτική διαφορά ακολούθησε τη διαδρομή που κατέληξε στην παραπομπή προς το ΣτΕ.
Τι ακριβώς προσβάλλεται με την αίτηση ακυρώσεως
Με την αίτηση ζητείται η ακύρωση της με αριθμό 384/2022 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Ρόδου. Ζητείται επίσης η ακύρωση της σιωπηρής απόρριψης από τον Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου της με αριθμό πρωτ. 25543/2 Ιουνίου 2022 Ειδικής Διοικητικής Προσφυγής, καθώς και η ακύρωση της σιωπηρής απορριπτικής απόφασης της Επιτροπής του άρθρου 152 του ν. 3463/2006 Νομού Δωδεκανήσου επί της με αριθμό 56/2 Σεπτεμβρίου 2022 διοικητικής προσφυγής του Σωματείου.
Η αλληλουχία των διοικητικών προσφυγών και των σιωπηρών απορρίψεων αποτελεί βασικό τμήμα του φακέλου, καθώς συνδέεται τόσο με τη διαδικαστική διαδρομή της υπόθεσης όσο και με τα ζητήματα νομιμοποίησης που τίθενται στο ανώτατο δικαστήριο.
Ο διαγωνισμός και ο προϋπολογισμός των 56.185.673,81 ευρώ
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην παραπεμπτική απόφαση, με την 384/2022 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής αποφασίστηκαν κατά πλειοψηφία η έγκριση σύναψης και ανάθεσης δημόσιας σύμβασης πλαίσιο για την ενίσχυση της Διεύθυνσης Καθαριότητας, με αντικείμενο την «Παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών καθαριότητας, Καλλωπισμού, Πρασίνου και Ευταξίας του Δήμου Ρόδου 2022 έως 2026», προϋπολογισμού 56.185.673,81 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Εγκρίθηκε επίσης η τεχνική έκθεση της υπηρεσίας και οι όροι της διακήρυξης ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού συμφωνίας πλαίσιο.
Στον όρο 1.3.3 της διακήρυξης προβλέφθηκε η υποδιαίρεση σε 4 τμήματα. Τα Τμήματα 1 και 2 αφορούν υπηρεσίες αποκομιδής, καθαρισμού και πλύσης κάδων σε διαφορετικές δημοτικές ενότητες με εκτιμώμενες αξίες 25.226.690,70 ευρώ πλέον ΦΠΑ για 4 έτη για το Τμήμα 1 και 23.035.020,08 ευρώ πλέον ΦΠΑ για 4 έτη για το Τμήμα 2. Τα Τμήματα 3 και 4 αφορούν υπηρεσίες πρασίνου και καλλωπισμού, με εκτιμώμενες αξίες 4.074.096,65 ευρώ πλέον ΦΠΑ για 4 έτη για το Τμήμα 3 και 3.849.866,38 ευρώ πλέον ΦΠΑ για 4 έτη για το Τμήμα 4.
Κατόπιν προδικαστικών προσφυγών και αποφάσεων της ΕΑΔΗΣΥ, η διαδικασία προχώρησε μόνο για τα Τμήματα 1 και 2 και το σχέδιο σύμβασης εστάλη στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Με την απόφαση 1023/2022 το Ζ’ Κλιμάκιο ενέκρινε το σχέδιο της σύμβασης για τα Τμήματα 1 και 2. Στη συνέχεια, στις 8 Φεβρουαρίου 2023 με αριθμό πρωτ. 2/7417 υπεγράφη η συμφωνία πλαίσιο για τα Τμήματα 1 και 2 με τους οικονομικούς φορείς που αναφέρονται στη δικογραφία, ενώ ακολούθησε διαβούλευση για τις εκτελεστικές συμβάσεις.
Οι ισχυρισμοί για αντιφατικούς όρους και μη χορήγηση παράτασης
Κατά τα προβαλλόμενα στην αίτηση ακυρώσεως, με την 1182/2022 απόφαση του 2ου Κλιμακίου της ΕΑΔΗΣΥ έγινε αποδεκτή αντιφατικότητα των όρων της διακήρυξης που αφορούν στην κατάρτιση οικονομικής προσφοράς για όλα τα τμήματα και διατάχθηκε η χορήγηση παράτασης από τον Δήμο Ρόδου για την υποβολή προσφορών. Κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος συλλόγου, η παράταση αυτή δεν χορηγήθηκε, ενώ έχει κατακυρωθεί με την 614/2022 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής η σύμβαση σε προσωρινό ανάδοχο για τα Τμήματα 1 και 2.
Στην ίδια δέσμη ισχυρισμών εντάσσεται και ο ισχυρισμός ότι ο Δήμος δεν συμμορφώθηκε με τα διαταχθέντα από τις αποφάσεις της αρμόδιας αρχής προδικαστικών προσφυγών, στοιχείο που, όπως υποστηρίζεται, επηρεάζει τη νομιμότητα της διαδικασίας στο προσυμβατικό στάδιο.
Γιατί η υπόθεση κρίθηκε ότι ανήκει στο ΣτΕ
Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιώς, με την υπ’ αριθμ. Α484/9 Δεκεμβρίου 2024 απόφασή του, παρέπεμψε την υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας για νόμιμη κρίση, κρίνοντας εαυτό αναρμόδιο. Όπως αποτυπώνεται στο σκεπτικό που περιγράφεται, η προσβαλλόμενη απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής αντιμετωπίζεται ως πράξη κανονιστικού χαρακτήρα, ενώ οι πράξεις ελέγχου νομιμότητας εντάσσονται στη νομοθεσία που διέπει το προσυμβατικό στάδιο σύναψης δημόσιας σύμβασης πλαίσιο για υπηρεσίες καθαριότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι, όταν η αμφισβήτηση προέρχεται από τρίτο πρόσωπο που δεν ενδιαφέρεται να του ανατεθεί η σύμβαση, όπως υποστηρίζεται ότι συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση, γεννάται ακυρωτική διαφορά που υπάγεται στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας. Γίνεται επίσης ειδική μνεία στη νομολογιακή προσέγγιση σύμφωνα με την οποία ο προέχων χαρακτήρας των σχετικών διατάξεων δεν είναι η πάγια οργάνωση της υπηρεσίας καθαριότητας, αλλά η ρύθμιση του τρόπου παροχής συγκεκριμένων υπηρεσιών μέσω σύναψης δημοσίων συμβάσεων, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου.
Τα βασικά ερωτήματα που ανοίγουν στην ακυρωτική δίκη
Στην ακυρωτική δίκη ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας τίθενται συγκεκριμένα ζητήματα που, όπως περιγράφεται, αποτελούν τον λόγο για τον οποίο ζητείται ανώτατη κρίση.
Το πρώτο ζήτημα είναι αν η προσβαλλόμενη απόφαση έχει κανονιστικό χαρακτήρα και, ενόψει του ύψους της δαπάνης, αν ανήκει στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του ΣτΕ. Το δεύτερο ζήτημα αφορά στο αν ο σύλλογος υπαλλήλων ασκεί την αίτηση με έννομο συμφέρον, με επίκληση του άρθρου 118 παρ. 4 εδ. 2α του ν. 4455/2018. Το τρίτο ζήτημα αφορά στο αν η ειδική διοικητική προσφυγή ενώπιον του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ασκήθηκε νομίμως από φυσικά πρόσωπα μέλη του συλλόγου και όχι από τον ίδιο τον σύλλογο.
Παράλληλα, προβάλλεται ότι η Οικονομική Επιτροπή αποφάσισε αναρμοδίως ως προς την έγκριση της συμφωνίας πλαίσιο και ότι παραβιάστηκαν διατάξεις νομοθετικού και κανονιστικού περιεχομένου, ενώ προβάλλεται και ο ισχυρισμός ότι σε περίπτωση υλοποίησης της συμφωνίας θα προκληθεί βλάβη στα συμφέροντα του Δήμου και θα υπάρξει εκτροχιασμός του προϋπολογισμού λόγω του ύψους της συμφωνίας.
