Οι πιο συνηθισμένες μορφές ηλεκτρονικής απάτης και πώς να προφυλαχθείτε

Με τις δια­δι­κτυα­κές απά­τες να κα­τα­γρά­φουν έξαρ­ση, η Αρχή Κα­τα­πο­λέ­μη­σης της Νο­μι­μο­ποί­η­σης Εσό­δων από Εγκλη­μα­τι­κές Δρα­στη­ριό­τη­τες ενη­με­ρώ­νει το κα­τα­να­λω­τι­κό κοινό και όσους πραγ­μα­το­ποιούν συ­ναλ­λα­γές μέσω Δια­δι­κτύ­ου για τις βα­σι­κές μορ­φές εξα­πά­τη­σης. Ει­δι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με την Αρχή Κα­τα­πο­λέ­μη­σης της Νο­μι­μο­ποί­η­σης Εσό­δων οι πιο συ­χνές μορ­φές απά­της έχουν ως εξής:

• Ψευ­δείς αναγ­γε­λί­ες πώ­λη­σης δια­φό­ρων αγα­θών σε δη­μο­φι­λείς δια­δι­κτυα­κούς ιστο­τό­πους αγ­γε­λιών αγο­ρα­πω­λη­σί­ας ή μέσων κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης. Οι δρά­στες της απά­της των ψευ­δών αναγ­γε­λιών πώ­λη­σης αγα­θών άλ­λο­τε μεν αξιώ­νουν την κα­τά­θε­ση του τι­μή­μα­τος πριν από την πα­ρά­δο­ση του πω­λου­μέ­νου, το οποίο ου­δέ­πο­τε πα­ρα­δί­δουν, άλ­λο­τε δε απο­στέλ­λουν πλα­στο­γρα­φη­μέ­να αντί­γρα­φα εμ­βά­σμα­τος και SWIFT, που φέ­ρουν στοι­χεία υπαρ­κτών εται­ρειών με συ­να­φή δρα­στη­ριό­τη­τα, ισχυ­ρι­ζό­με­νοι ότι εκ πα­ρα­δρο­μής έχουν με­τα­φέ­ρει χρη­μα­τι­κά ποσά στους τρα­πε­ζι­κούς λο­γα­ρια­σμούς των υπο­ψή­φιων αγο­ρα­στών. Εν συ­νε­χεία, εκ­με­ταλ­λευό­με­νοι την κα­θυ­στέ­ρη­ση της πί­στω­σης του ποσού, λόγω valeur με­τα­ξύ δια­φο­ρε­τι­κών χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών ιδρυ­μά­των, ζη­τούν την επι­στρο­φή των χρη­μά­των σε υπο­δει­κνυό­με­νους τρα­πε­ζι­κούς λο­γα­ρια­σμούς, τα οποία ιδιο­ποιού­νται πα­ρά­νο­μα.

• Κα­κό­βου­λα μη­νύ­μα­τα ηλε­κτρο­νι­κού τα­χυ­δρο­μεί­ου που πε­ρι­λαμ­βά­νουν ηλε­κτρο­νι­κούς συν­δέ­σμους (links), που φέ­ρουν αντί­γρα­φα λο­γο­τύ­που επί­ση­μων τρα­πε­ζών, ανα­κα­τευ­θύ­νο­ντας σε μια ψεύ­τι­κη ιστο­σε­λί­δα, δήθεν της επί­ση­μης τρά­πε­ζας συ­νερ­γα­σί­ας, όπου τους ζη­τεί­ται να απο­κα­λύ­ψουν τα οι­κο­νο­μι­κά και προ­σω­πι­κά στοι­χεία τους.

• Από­πει­ρα πα­ρα­πλά­νη­σης χρη­στών του Δια­δι­κτύ­ου από άτομα που προ­σποιού­νται τους τε­χνι­κούς οι οποί­οι ερ­γά­ζο­νται σε κέ­ντρα υπο­στή­ρι­ξης με­γά­λων εται­ρειών λο­γι­σμι­κού. Μέσω κλή­σε­ων από τη­λέ­φω­να τρί­των χωρών «προ­θυ­μο­ποιού­νται» να βοη­θή­σουν στην επί­λυ­ση τε­χνι­κών προ­βλη­μά­των του υπο­λο­γι­στή. Από τα θύ­μα­τα ζη­τούν να εγκα­τα­στή­σουν στον υπο­λο­γι­στή τους λο­γι­σμι­κό απο­μα­κρυ­σμέ­νης πρό­σβα­σης. Με αυτόν τον τρόπο απο­κτούν πλήρη έλεγ­χο και έχουν πρό­σβα­ση σε απο­θη­κευ­μέ­νους κω­δι­κούς, τους οποί­ους στη συ­νέ­χεια έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν για πα­ρά­νο­μες ενέρ­γειες.

• Η απάτη τύπου CEO, δη­λα­δή μέσω εται­ρι­κού e-mail, λαμ­βά­νει χώρα όταν ένας εξου­σιο­δο­τη­μέ­νος υπάλ­λη­λος για την πραγ­μα­το­ποί­η­ση εται­ρι­κών πλη­ρω­μών εξα­πα­τά­ται, προ­κει­μέ­νου να πλη­ρώ­σει ένα πλα­στό τι­μο­λό­γιο ή να διε­νερ­γή­σει μια μη εγκε­κρι­μέ­νη με­τα­φο­ρά πί­στω­σης, από τον λο­γα­ρια­σμό της επι­χεί­ρη­σης.

• Οι δρά­στες σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις απο­κτούν πα­ρά­νο­μη πρό­σβα­ση στους ηλε­κτρο­νι­κούς υπο­λο­γι­στές των θυ­μά­των και υπο­κλέ­πτουν τα ονό­μα­τα χρή­στη και τους κω­δι­κούς πρό­σβα­σής τους στις δια­δι­κτυα­κές τρα­πε­ζι­κές πλατ­φόρ­μες. Εν συ­νε­χεία, με τη χρήση των στοι­χεί­ων αυτών εκ­δί­δουν εξου­σιο­δο­τή­σεις, μέσω υπη­ρε­σιών της ηλε­κτρο­νι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, δήθεν για λο­γα­ρια­σμό αυτών. Αφού εκ­δώ­σουν όλα τα απα­ραί­τη­τα έγ­γρα­φα, οι δρά­στες χρη­σι­μο­ποιούν «αχυ­ραν­θρώ­πους» για να εκ­δώ­σουν νέες κάρ­τες SIM για λο­γα­ρια­σμό των θυ­μά­των. Με αυτόν τον τρόπο κα­τα­φέρ­νουν να πα­ρα­κάμ­ψουν τις δια­δι­κα­σί­ες ασφα­λεί­ας του e-banking (απο­στο­λή SMS ή Viber κει­μέ­νου στους πε­λά­τες με μο­να­δι­κό κω­δι­κό για κάθε συ­ναλ­λα­γή) και να αφαι­ρέ­σουν με­γά­λα χρη­μα­τι­κά ποσά από τα θύ­μα­τα.

• Απα­τη­λά μη­νύ­μα­τα ηλε­κτρο­νι­κού τα­χυ­δρο­μεί­ου (phishing), που σκοπό έχουν να εξα­πα­τή­σουν τους πα­ρα­λή­πτες τους και να γνω­στο­ποι­ή­σουν στους επι­τή­δειους δρά­στες προ­σω­πι­κές και οι­κο­νο­μι­κές πλη­ρο­φο­ρί­ες ή κω­δι­κούς ασφα­λεί­ας των θυ­μά­των.

• Από­πει­ρα επι­τη­δεί­ων να απο­κτή­σουν προ­σω­πι­κές και οι­κο­νο­μι­κές πλη­ρο­φο­ρί­ες ή κω­δι­κούς ασφα­λεί­ας μέσω μη­νυ­μά­των SMS, δια­δι­κα­σία που είναι γνω­στή ως «smishing» (από τις λέ­ξεις «SMS» και «phishing»). Το μή­νυ­μα κει­μέ­νου συ­νή­θως ζη­τά­ει από το θύμα να κάνει κλικ σε έναν ηλε­κτρο­νι­κό σύν­δε­σμο (link) ή να κα­λέ­σει έναν αριθ­μό τη­λε­φώ­νου, προ­κει­μέ­νου να επα­λη­θεύ­σει, ενη­με­ρώ­σει ή επα­νε­νερ­γο­ποι­ή­σει τον λο­γα­ρια­σμό του.

• Απάτη μέσω της χρή­σης τρα­πε­ζι­κής υπη­ρε­σί­ας τα­χεί­ας ανά­λη­ψης με­τρη­τών. Η τρα­πε­ζι­κή υπη­ρε­σία πα­ρέ­χει τη δυ­να­τό­τη­τα άμε­σης ανά­λη­ψης με­τρη­τών μέσω ΑΤΜ, χωρίς τη χρήση κάρ­τας. Στην προ­κει­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση, ανά­λη­ψη των με­τρη­τών μπο­ρεί να κάνει ακόμη και πα­ρα­λή­πτης που δεν είναι πε­λά­της της τρά­πε­ζας από οποιο­δή­πο­τε ΑΤΜ, αρκεί να δια­θέ­τει τον κω­δι­κό ανά­λη­ψης με­τρη­τών που για λό­γους ασφα­λεί­ας η τρά­πε­ζα κοι­νο­ποιεί μόνο στον απο­στο­λέα των χρη­μά­των. Πα­ρα­πλα­νούν τα θύ­μα­τα και αυτά ενώ πι­στεύ­ουν ότι πλη­κτρο­λο­γούν το ποσό που θα λά­βουν για συ­γκε­κρι­μέ­νη συ­ναλ­λα­γή, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δί­νουν εντο­λή χρέ­ω­σης του δικού τους λο­γα­ρια­σμού (δη­λα­δή γί­νε­ται ανά­λη­ψη από τον λο­γα­ρια­σμό τους). Στη συ­νέ­χεια οι δρά­στες ζη­τούν από τα θύ­μα­τα να τους γνω­ρί­σουν τον κω­δι­κό ανά­λη­ψης με­τρη­τών μίας χρή­σης που τα θύ­μα­τα λαμ­βά­νουν από την τρά­πε­ζα. Τέλος, οι δρά­στες, μέσω του εν λόγω κω­δι­κού, ει­σπράτ­τουν άμεσα με ανά­λη­ψη από ΑΤΜ τα χρή­μα­τα που υπο­τί­θε­ται ότι έπρε­πε να κα­τα­βά­λουν στα θύ­μα­τα για τη συ­γκε­κρι­μέ­νη συ­ναλ­λα­γή – αγο­ρα­πω­λη­σία – συμ­φω­νία.

Τι συ­νι­στά η Αρχή

Η Αρχή Κα­τα­πο­λέ­μη­σης της Νο­μι­μο­ποί­η­σης Εσό­δων από Εγκλη­μα­τι­κές Δρα­στη­ριό­τη­τες συ­νι­στά οι κα­τα­να­λω­τές να:

– Μην κά­νουν κλικ σε ηλε­κτρο­νι­κούς συν­δέ­σμους που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται σε μη­νύ­μα­τα ηλε­κτρο­νι­κού τα­χυ­δρο­μεί­ου, τα οποία δήθεν ανα­κα­τευ­θύ­νουν στην ιστο­σε­λί­δα της τρά­πε­ζας συ­νερ­γα­σί­ας.

– Μη δί­νουν τον κω­δι­κό «Pin» – «Extra Pin» της πι­στω­τι­κής ή χρε­ω­στι­κής κάρ­τας ή τον κω­δι­κό πρό­σβα­σης του τρα­πε­ζι­κού λο­γα­ρια­σμού μέσω e-banking. Η τρά­πε­ζα συ­νερ­γα­σί­ας δεν θα ζη­τή­σει ποτέ τέ­τοιου εί­δους πλη­ρο­φο­ρί­ες.

Εν γένει συ­νι­στά­ται ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή σε συ­ναλ­λα­γές ή επι­κοι­νω­νί­ες που επι­διώ­κε­ται να λά­βουν χώρα κατά τις με­τα­με­σημ­βρι­νές, απο­γευ­μα­τι­νές ή βρα­δι­νές ώρες, καθώς και κατά τις ημέ­ρες εορ­τών και αρ­γιών. Η άμεση τη­λε­φω­νι­κή επι­κοι­νω­νία με την τρά­πε­ζα συ­νερ­γα­σί­ας θε­ω­ρεί­ται ανα­γκαία.