Απαγορεύτηκε η προσπέλαση και έρχεται εισιτήριο για την ακρόπολη της Ρόδου

Γρά­φει ο

Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

Το έργο «Ανά­δει­ξη της Αρ­χαί­ας Ακρό­πο­λης της Ρόδου» θα συ­νο­δευ­τεί από τον ορι­στι­κό τερ­μα­τι­σμό της δω­ρε­άν και καθ’ όλο το 24ωρο διέ­λευ­σης στο χώρο του αρ­χαί­ου στα­δί­ου, του Ωδεί­ου και του ναού του Απόλ­λω­να. Με την ολο­κλή­ρω­ση του έργου, η εί­σο­δος στο πε­ρι­βάλ­λον του μνη­μεί­ου θα είναι ορι­σμέ­νου χρό­νου και θα απαι­τεί χρη­μα­τι­κό αντί­τι­μο.

Πρό­κει­ται για μια ει­λημ­μέ­νη από­φα­ση από το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού και ήδη έχει αρ­χί­σει να γί­νε­ται γνω­στή, προ­κα­λώ­ντας με­τα­ξύ των μελών της κοι­νω­νί­ας έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό για το τι είναι σωστό και τι όχι. Τις επό­με­νες ημέ­ρες θα ξε­κι­νή­σουν σο­βα­ρές δια­μαρ­τυ­ρί­ες από ορ­γα­νω­μέ­νες ομά­δες αν­θρώ­πων, επι­στη­μό­νων και μη, της πό­λε­ως Ρόδου, με στόχο έστω και τώρα να γίνει δια­βού­λευ­ση με τους πο­λί­τες για το τι τε­λι­κώς θα ισχύ­σει μετά το πέρας των ερ­γα­σιών.

Δεν είναι εύ­κο­λο ζή­τη­μα. Είναι προ­φα­νής η ανά­γκη να προ­στα­τευ­τούν τα μνη­μεία στην ακρό­πο­λη της Ρόδου, όμως την ίδια στιγ­μή πώς μπο­ρεί να πα­ρα­βλε­φθεί το γε­γο­νός ότι ο χώρος, επί δε­κα­ε­τί­ες, απο­τε­λεί το κα­τα­φύ­γιο μι­κρών απο­δρά­σε­ων από την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα; Οι κα­λο­και­ρι­νές ημέ­ρες είναι στα σί­γου­ρα πιο δρο­σε­ρές εκεί ανά­με­σα στις γρα­μυ­θιές, τα δε, βρά­δια έχουν άλλο χρώμα από τις μαρ­μά­ρι­νες θέ­σεις του ωδεί­ου. Είναι μα­γι­κές οι αι­σθή­σεις που απο­πνέ­ει ολό­κλη­ρος ο λόφος και η από­λαυ­σή τους είναι πια πα­ρελ­θόν. Ήδη, για τις ανά­γκες του έργου ο χώρος έχει πλή­ρως πε­ρι­φρα­χθεί. «Απα­γο­ρεύ­ε­ται η εί­σο­δος στους μη έχο­ντες ερ­γα­σία».

Ολική απα­γό­ρευ­ση και την

πε­ρί­ο­δο των ερ­γα­σιών

Η προ­σω­ρι­νή πε­ρί­φρα­ξη έχει ήδη γίνει. Τα κι­γκλι­δώ­μα­τα ξε­κι­νούν από τον χώρο στάθ­μευ­σης των του­ρι­στι­κών λε­ω­φο­ρεί­ων (επί της οδού Δια­γο­ρι­δών), συ­νε­χί­ζουν μέχρι ψηλά την ακρό­πο­λη, αρι­στε­ρά προς τα σπη­λαιώ­δη ιερά και έχο­ντας το­πο­θε­τη­θεί στα όρια των πα­ρα­κεί­με­νων ιδιο­κτη­σιών κα­τα­λή­γουν ξανά στην αφε­τη­ρία. Ο χώρος είναι στην κυ­ριο­λε­ξία απρο­σπέ­λα­στος. Η απα­γό­ρευ­ση ει­σό­δου είναι κα­θο­λι­κή για τους πο­λί­τες και ισχύ­ει τόσο για τις ώρες των ερ­γα­σιών, όσο για τις ώρες όπως και για τις ημέ­ρες (Κυ­ρια­κές – αρ­γί­ες) κατά τις οποί­ες δεν εκτε­λού­νται έργα. Η απα­γό­ρευ­ση αυτή έχει ήδη ει­σβά­λει ως πα­ρα­βί­α­ση στη ρου­τί­να όλων εκεί­νων που στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά τους αθλού­νται ή απλώς κά­νουν πε­ρί­πα­το στο χώρο.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι στην εί­σο­δο του «ερ­γο­τα­ξί­ου» έχει το­πο­θε­τη­θεί κο­ντέι­νερ όπου στο τέλος της ημέ­ρας το­πο­θε­τού­νται και φυ­λάσ­σο­νται όλα τα ερ­γα­λεία που χρη­σι­μο­ποιούν οι τε­χνί­τες. Άρα, αν δεν υπάρ­χει η πι­θα­νό­τη­τα της κλο­πής, γιατί θα πρέ­πει για τα επό­με­να σχε­δόν δύο χρό­νια ο χώρος να είναι άβα­τος;

Τι βλέ­πει η Αρ­χαιο­λο­γι­κή

Υπη­ρε­σία

«Η μνήμη μιας κοι­νω­νί­ας ή ενός λαού, είναι το σύ­νο­λο των υλι­κών και πνευ­μα­τι­κών έργων που δη­μιούρ­γη­σε ο λαός αυτός στο χώρο και το χρόνο κατά το πα­ρελ­θόν. Αν οι απο­δεί­ξεις αυτών των πρά­ξε­ων, που στην πε­ρί­πτω­σή μας είναι τα μνη­μεία, λεί­ψουν και δη­μιουρ­γη­θεί κενό στην ιστο­ρι­κή συ­νέ­χεια ενός λαού ή μιας κοι­νω­νί­ας τότε η ζωή η ίδια θα ανα­γκα­στεί να βάλει στη θέση τους υπο­κα­τά­στα­τα» γρά­φει ο αεί­μνη­στος κα­θη­γη­τής, αρ­χαιο­λό­γος και αρ­χι­τέ­κτων Γε­ώρ­γιος Λάβ­βας στο βι­βλίο του «Προ­στα­σία Μνη­μεί­ων και Συ­νό­λων».

Με άξονα την Αρχή αυτή, τα στε­λέ­χη της Αρ­χαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας θε­ω­ρούν ότι τα μνη­μεία στην ακρό­πο­λη της Ρόδου έμει­ναν εκτε­θει­μέ­να για πολλά χρό­νια. Σε όλο αυτό το χρο­νι­κό διά­στη­μα πολ­λές φορές υπέ­στη­σαν ήπιες φθο­ρές (γκρά­φι­τι) που κάθε φορά έπρε­πε να απο­κα­τα­στα­θούν, ενώ η όλη πε­ριο­χή είχε με­τα­τρα­πεί σε ένα απέ­ρα­ντο αφο­δευ­τή­ριο για κα­τοι­κί­δια. Επί­σης, απο­τε­λεί κοινό μυ­στι­κό πως τη νύχτα εκεί, για διά­φο­ρους λό­γους, επι­κρα­τεί «πο­λυ­κο­σμία».

«Τα μνη­μεία πρέ­πει να προ­στα­τευ­τούν». δη­λώ­θη­κε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή».

Τι ζη­τούν οι πο­λί­τες

Η επι­βο­λή ει­σι­τη­ρί­ου για τα μνη­μεία στην ακρό­πο­λη της Ρόδου θα ισχύ­ει για όλους. Εάν ο του­ρί­στας πλη­ρώ­νει για την εί­σο­δό του σε αυτά, τότε θα πρέ­πει να πλη­ρώ­νει και ο ντό­πιος κά­τοι­κος. Είναι κα­νο­νι­σμός της Ε.Ε. Εκεί­νοι που δια­μαρ­τύ­ρο­νται, ζη­τούν να γίνει δια­βού­λευ­ση των απο­φά­σε­ων με την κοι­νω­νία. Σή­με­ρα, στη Ρόδο υπάρ­χουν ορ­γα­νω­μέ­νες ομά­δες αν­θρώ­πων, με πλού­σια επι­στη­μο­νι­κή κα­τάρ­τι­ση, αλλά και ευαι­σθη­σία σε θέ­μα­τα ιστο­ρί­ας, πο­λι­τι­σμού και πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Οι εκ­πρό­σω­ποί τους μπο­ρούν να κα­θί­σουν στο ίδιο τρα­πέ­ζι με τους αρ­μό­διους φο­ρείς και μαζί ν’ ανα­ζη­τή­σουν την κα­λύ­τε­ρη δυ­να­τή λύση.

Τα ζη­τού­με­να αφο­ρούν τόσο τη μακρά πε­ρί­ο­δο των ερ­γα­σιών, αλλά και τα όσα θα ισχύ­σουν όταν πια το μνη­μείο ως σύ­νο­λο θα έχει αλ­λά­ξει όψη.

Το ιδα­νι­κό θα είναι να αρθεί η απα­γό­ρευ­ση της κυ­κλο­φο­ρί­ας (για άθλη­ση ή πε­ρί­πα­το) μέσα στο μνη­μείο στην πε­ρί­ο­δο των ερ­γα­σιών και μετά το πέρας τους να μην επι­βλη­θεί ει­σι­τή­ριο στην εί­σο­δο. Άλ­λω­στε, το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού ει­σπράτ­τει κάθε χρόνο αρ­κε­τά εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ από τους υπό­λοι­πους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους της Ρόδου (Πα­λά­τι, Μου­σείο, Λίν­δος, Κά­μει­ρος κλπ) ώστε να μπο­ρεί να εξα­σφα­λί­σει την πλη­ρω­μή με­ρι­κών φυ­λά­κων για την ακρό­πο­λη.

Αν είναι αδύ­να­τη η απο­φυ­γή ει­σι­τη­ρί­ου, τότε είναι ζη­τού­με­νο να θε­σπι­στεί ένα ει­σι­τή­ριο διαρ­κεί­ας, με συμ­βο­λι­κό αντί­τι­μο, ώστε να μην απο­κο­πεί η το­πι­κή κοι­νω­νία και από αυτόν τον πνεύ­μο­να ιστο­ρί­ας.

Ανοι­κτά ή κλει­στά μνη­μεία;

Πρό­κει­ται για μια τε­ρά­στια συ­ζή­τη­ση. Η συ­ντή­ρη­ση των μνη­μεί­ων, η δια­τή­ρη­σή τους ως αναλ­λοί­ω­τοι δε­σμοί των αν­θρώ­πων με τις ρίζες τους είναι στα σί­γου­ρα ένα από τα πιο ση­μα­ντι­κά κε­φά­λαια της σύγ­χρο­νης ζωής.

Το ζη­τού­με­νο δεν είναι μο­νο­διά­στα­το, όπως και δεν υπάρ­χει μόνο μία απά­ντη­ση. Μια καλή σκέψη ως προς αυτό δια­τυ­πώ­νε­ται στη με­τα­πτυ­χια­κή δια­τρι­βή του γε­ω­πό­νου Με­νέ­λα­ου Κα­ρυ­δά­κη για το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο, τμήμα Αρ­χι­τε­κτό­νων Μη­χα­νι­κών, όπου στην πο­λυ­σέ­λι­δη ερ­γα­σία του ανα­δει­κνύ­ει το ζή­τη­μα: «Δια­χεί­ρι­ση και ανά­δει­ξη πο­λι­τι­σμι­κών το­πί­ων. Πρό­τα­ση δια­μόρ­φω­σης του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου στο Ρο­δί­νι».

Ο κ. Κα­ρυ­δά­κης, ση­μειώ­νει με­τα­ξύ των άλλων (με σχε­τι­κή ανα­φο­ρά στο βι­βλίο της κα­θη­γή­τριας Μα­ρί­ας Τρα­τσέ­λα):

«Προ­κει­μέ­νου, λοι­πόν, ο αρ­χαιο­λο­γι­κός χώρος και το ιστο­ρι­κό τοπίο να μην απο­τε­λούν στα­τι­κά, μου­σεια­κά στοι­χεία του πα­ρελ­θό­ντος, αλλά ενερ­γοί πόλοι της σύγ­χρο­νης κοι­νω­νι­κής ζωής με δυ­να­μι­κή συμ­με­το­χή σε αυτή, είναι ανα­γκαία η εξυ­πη­ρέ­τη­ση σύγ­χρο­νων κοι­νω­νι­κών ανα­γκών και απαι­τή­σε­ων, συν­δυά­ζο­ντας μία σειρά από λει­τουρ­γί­ες στα όρια του αρ­χαιο­λο­γι­κού το­πί­ου. Έτσι, πέρα από την ανά­δει­ξη και την προ­στα­σία της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, οι νέες επεμ­βά­σεις σε ένα ιστο­ρι­κό / αρ­χαιο­λο­γι­κό τοπίο, θα πρέ­πει να εξα­σφα­λί­ζουν και την ενη­μέ­ρω­ση ή επι­μόρ­φω­ση αλλά πα­ράλ­λη­λα και διά­φο­ρες δρά­σεις ανα­ψυ­χής για τους επι­σκέ­πτες, δια­σφα­λί­ζο­ντας ταυ­τό­χρο­να, με τον τρόπο αυτό, τη βιω­σι­μό­τη­τά τους».