ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νάρκισσος-Η λέξη της εβδομάδας

news room 3 λεπτά ανάγνωση
344

Περι­βαλ­λό­μα­στε από Νάρ­κισ­σους με Ν κεφα­λαίο και όχι από νάρ­κισ­σους, με ν μικρό. Γνω­ρί­ζουμε πρόσωπα, δηλαδή, που αγαπούν υπερ­βο­λικά τον εαυτό τους και τους αρέσει να κοι­τά­ζο­νται στον καθρέ­φτη, να ακούν τη φωνή τους, να κάνουν βαρύ­γδου­πες και τρα­ντα­χτές δηλώ­σεις ή να προ­βάλ­λο­νται από το μιντιακό σύστημα. Όλοι αυτοί οι σύγ­χρο­νοι Νάρ­κισ­σοι θέλουν να είναι διαρκώς στην επι­και­ρό­τητα, να τους θαυ­μά­ζουν οι άλλοι. Κι οι ίδιοι, όμως, αυτο­θαυ­μά­ζο­νται. Ονο­μά­ζο­νται έτσι μετω­νυ­μικά, γιατί έχουν πολλά από τα χαρα­κτη­ρι­στικά του Νάρ­κισ­σου της μυθο­λο­γίας, ενός ωραίου νέου από τη Βοιωτία, που ερω­τεύ­τηκε το είδωλό του, όταν το είδε να καθρε­φτί­ζε­ται στο νερό της πηγής. Ζούσε κοντά σε πηγές ο Νάρ­κισ­σος, μια που ήταν γιος του ποταμού Κηφισού. Ήταν τόσες πολλές οι παρα­δό­σεις που κυκλο­φο­ρού­σαν στην αρχαιό­τητα για τον Νάρ­κισσο, ώστε μία από αυτές υιο­θέ­τησε ο Οβίδιος, στο έργο του Μετα­μορ­φώ­σεις. Σύμφωνα με την εκδοχή του Ρωμαίου ποιητή, απα­σχο­λη­μέ­νος ο νεαρός να θαυ­μά­ζει το είδωλό του, αδια­φό­ρησε για τον έρωτα της νύμφης Ηχούς, κου­ρά­στηκε από το πολύ σκύψιμο, έπεσε στο ποτάμι και πνίγηκε. Αυτή ήταν μια τιμωρία για τον ναρ­κισ­σι­σμό του. Ήδη από την αρχαιό­τητα, η λέξη δήλωνε, εκτός από το πρόσωπο της μυθο­λο­γίας, το φυτό που εμείς στην καθο­μι­λου­μένη ονο­μά­ζουμε μανου­σάκι ή ζαμπάκι. Η πιο συνη­θι­σμένη ποι­κι­λία του είναι αυτή με τα λευκά λου­λού­δια, που είναι τόσο όμορφα και ευω­δια­στά, ώστε να μεθούν, να ναρ­κώ­νουν τις αισθή­σεις. Λόγω της μεθυ­στι­κής επί­δρα­σης του νάρ­κισ­σου στις αισθή­σεις, η ετυ­μο­λο­γία της λέξης συν­δέ­θηκε εσφαλ­μένα με το ρήμα ναρκόω – ναρκῶ (=ναρκώνω), τη νάρκη, το ναρ­κο­πέ­διο κ.ά. Σήμερα, η σύνδεση αυτή δεν θεω­ρεί­ται ακριβής. Μάλλον, η κατά­ληξη -σσος δείχνει ότι ο λεκτι­κός τύπος προ­έρ­χε­ται μάλλον από τις ποι­κι­λίες των γλωσσών που μιλού­σαν στα παράλια του Αιγαίου και ήλθε στην ελλη­νική γλώσσα ως δάνειο. Αυτός ο Νάρ­κισ­σος, το πρόσωπο το μυθικό, έδωσε και άλλες λέξεις, όπως τον ναρ­κισ­σι­σμό, τον ναρ­κισ­σι­στή και τον ναρ­κισ­σι­στικό, που είναι βέβαια όλες νέας κοπής, αλλά απο­δί­δουν πολύ ωραία ιδιό­τη­τες και συμπε­ρι­φο­ρές, που έχουμε λίγο – πολύ όλοι μας, όταν αγαπάμε υπέρ­με­τρα τον εαυτό μας και τον καμα­ρώ­νουμε. Μάλιστα οι ναρ­κισ­σι­στι­κές τάσεις είναι αντι­κεί­μενο μελέτης της ψυχο­λο­γίας και οι πιο βαριές περι­πτώ­σεις της ψυχια­τρι­κής. Ο νάρ­κισ­σος ο ωραιο­πα­θής, αυτά­ρε­σκος και φιλά­ρε­σκος, όταν ναρ­κισ­σεύ­ε­ται, λοιπόν, κομπά­ζει ή ξιπά­ζε­ται. Μερικές φορές, τον νάρ­κισσο τον λέμε ναρ­κισ­σι­στή. Είναι αλήθεια, όμως, ότι ο ναρ­κισ­σι­σμός κου­ρά­ζει, απωθεί και τρο­μά­ζει. Τότε, ανα­ζη­τάμε τα αντί­θετα των νάρ­κισ­σων, που είναι άνθρω­ποι απλοί, ταπει­νοί, σεμνοί και μετριό­φρο­νες, που δρουν, είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κοί, χωρίς να πολυ­δια­φη­μί­ζο­νται. (με την ετυ­μο­λο­γική βοήθεια του liberal.gr)

Η φωτο­γρα­φία είναι το έργο του Salvador Dali 

Στο έργο του  ο Dali ανα­δει­κνύει μέσα από μια καθαρά υπερ­ρε­α­λι­στική προ­σέγ­γιση την πλήρη υποταγή του ήρωα στη λατρεία του ειδώλου του. Η φιλα­ρέ­σκεια του όμορφου νέου τον έχει συντρί­ψει και το μαρ­τύ­ριό του μοιάζει ανυ­πό­φορο και αδιέ­ξοδο. Στη δεξιά περιοχή του πίνακα, το λου­λούδι (νάρ­κισ­σος) προ­βά­λει από ένα σπα­σμένο αυγό, το οποίο κρατά ένα υπερ­φυ­σικό σε μέγεθος χέρι, σημα­το­δο­τώ­ντας το τέλος του μαρ­τυ­ρίου του ήρωα. Στη βάση του αντί­χειρα, μπορoύμε να δούμε τα μυρ­μή­γκια ως σύμβολα της απο­σύν­θε­σης και της παρο­δι­κό­τη­τας της ύπαρξης. Για να ενι­σχυ­θεί αυτή η έννοια, προ­στί­θε­ται στο έργο ένα τσα­κά­λι­που κατα­βρο­χθί­ζει ένα σφάγιο, προ­μη­νύ­ο­ντας τον επερ­χό­μενο θάνατο. Σε ένα βάθρο στα δεξιά, βλέ­πουμε ένα άγαλμα του Νάρ­κισ­σου σε μικρή κλίμακα να αυτο­θαυ­μά­ζε­ται, ενώ στο βάθος με δυσκο­λία δια­κρί­νουμε την εικόνα του χεριού να επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε ένα κενό χώρο πίσω από τα βουνά.  Ηπρο­σέγ­γιση του Dali παρου­σιά­ζε­ται ως μια διφο­ρού­μενη σχέση ανάμεσα στην ψευ­δαί­σθηση και την πραγ­μα­τι­κό­τητα, σε ένα πολύ­πλοκο δίκτυο της αλή­θειας και της εξα­πά­τη­σης.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.