Πακέτο 145.368.922,31 ευρώ για το Νότιο Αιγαίο από Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2026

• Από την απο­κα­τά­σταση ζημιών της θεο­μη­νίας BORA και τα αντι­πλημ­μυ­ρικά της Ρόδου μέχρι τη συντή­ρηση του οδικού δικτύου σε όλο το Δωδε­κα­νη­σιακό τόξο και τα λιμε­νικά έργα σε Λέρο, Πάτμο, Κάρπαθο, Κω και Κάλυμνο τα έργα του 2026 σκια­γρα­φούν ένα πεδίο προ­τε­ραιο­τή­των με σαφή στίγμα ανθε­κτι­κό­τη­τας – Συνο­λικά 58 έργα και δράσεις στο Νότιο Αιγαίο με υπό­λοιπο 90.132.448,68 από 01.01.26 έως 31.12.29 όπως κατα­γρά­φο­νται στην απόφαση ένταξης και χρη­μα­το­δό­τη­σης

Πρό­κει­ται για ένα χρη­μα­το­δο­τικό απο­τύ­πωμα που δεν περιο­ρί­ζε­ται σε μία απλή κατα­γραφή κον­δυ­λίων. Ο τρόπος που δομεί­ται το Ανα­πτυ­ξιακό Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων 2026 για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου δείχνει τις προ­τε­ραιό­τη­τες της επό­με­νης περιό­δου, αλλά και τα σημάδια των προη­γού­με­νων κρίσεων.

Με συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 145.368.922,31 και 58 εγγρα­φές έργων, το πρό­γραμμα απο­τυ­πώ­νει μια διπλή πίεση: από τη μία οι κλα­σι­κές ανάγκες σε υπο­δο­μές και βασικές υπη­ρε­σίες στα νησιά και από την άλλη η ανάγκη απο­κα­τά­στα­σης και πρό­λη­ψης μετά από φυσικές κατα­στρο­φές, ειδικά σε κρί­σι­μες περιο­χές.

Ο χάρτης των παρεμ­βά­σεων που «κου­μπώ­νουν» στη Ρόδο και στα Δωδε­κά­νησα μέσα από το Ανα­πτυ­ξιακό Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων 2026 δεν μοιάζει με μια απλή κατα­γραφή κον­δυ­λίων. Απο­τυ­πώ­νει μια συγκε­κρι­μένη πολι­τική επιλογή, να δοθεί βάρος σε υπο­δο­μές που δοκι­μά­στη­καν από ακραία φαι­νό­μενα, σε δρόμους που σηκώ­νουν δυσα­νά­λογο βάρος μετα­κι­νή­σεων και του­ρι­σμού, σε λιμάνια που λει­τουρ­γούν ως πύλες ζωής, αλλά και σε έργα καθη­με­ρι­νό­τη­τας που συχνά κρί­νο­νται «μικρά» μόνο στα χαρτιά, ενώ στην πράξη καθο­ρί­ζουν την ασφά­λεια και την ποιό­τητα ζωής.

Η Ρόδος μετά τη BORA και την πυρ­κα­γιά, το βάρος της απο­κα­τά­στα­σης γίνεται κεντρικό κεφά­λαιο

Η πιο ηχηρή εγγραφή για το νησί αφορά την απο­κα­τά­σταση ζημιών σε υπο­δο­μές της Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου που επλή­γη­σαν από τη θεο­μη­νία BORA στη Ρόδο, στο διά­στημα 30.11.2024 έως 7.12.2024, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 30.000.000,00 και σημα­ντικό υπό­λοιπο προς απο­πε­ρά­τωση 21.719.275,39. Η κλίμακα του ποσού από μόνη της δείχνει ότι δεν μιλάμε για μερε­μέ­τια, αλλά για παρεμ­βά­σεις που ακου­μπούν βασικές υπο­δο­μές, από τεχνικά έργα μέχρι απο­κα­τα­στά­σεις που απαι­τούν χρόνο και φάσεις υλο­ποί­η­σης.

Δίπλα σε αυτό, ξεχω­ρί­ζουν οι επεί­γου­σες αντι­πλημ­μυ­ρι­κές παρεμ­βά­σεις στις πλη­γεί­σες περιο­χές από τη δασική πυρ­κα­γιά της 18/07/2023 στη Ρόδο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 7.999.497,08 και υπό­λοιπο προς απο­πε­ρά­τωση 975.334,75. Η σύζευξη πυρ­κα­γιάς και αντι­πλημ­μυ­ρι­κής ανάγκης δεν είναι τυχαία, καθώς η απώλεια βλά­στη­σης μετα­τρέ­πει τα έντονα καιρικά επει­σό­δια σε πολ­λα­πλα­σια­στή κιν­δύ­νου. Η εγγραφή απο­κα­λύ­πτει ότι η πρόληψη εδώ δεν είναι θεωρία αλλά ανα­γκαιό­τητα που έχει ήδη κοστο­λο­γη­θεί.

Στον ίδιο άξονα φυσικών κατα­στρο­φών εντάσ­σε­ται και η κατα­σκευή νέας γέφυρας της εθνικής οδού Ρόδου Λίνδου στον ποταμό Μάκαρη, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 257.962,93. Ακόμη κι αν το ποσό είναι σαφώς μικρό­τερο από τις μεγάλες απο­κα­τα­στά­σεις, η σημασία τέτοιων παρεμ­βά­σεων είναι δυσα­νά­λογη, γιατί ένα σημείο αστο­χίας στο οδικό δίκτυο μπορεί να απο­μο­νώ­σει περιο­χές, να επη­ρε­ά­σει δια­κο­μι­δές και να χτυ­πή­σει την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα.

Αντι­πλημ­μυ­ρική θωρά­κιση και υδραυ­λι­κός σχε­δια­σμός, από τα ρέματα στις μελέτες και στο φράγμα

Πέρα από τα έκτακτα, η Ρόδος εμφα­νί­ζε­ται και ως πεδίο τεχνι­κού σχε­δια­σμού με σαφείς υδραυ­λι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες. Οι κατε­πεί­γου­σες υδραυ­λι­κές μελέτες στα ρέματα «Παχύ Άμμος» στο Φαλη­ράκι, «Πασα­ού­τια» στο Τσαΐρι, «Απο­στό­λης» στην Παστίδα και «Ροδίνι» στη Ρόδο, έχουν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 211.832,78 και υπό­λοιπο 146.562,59. Η επιλογή συγκε­κρι­μέ­νων ρεμάτων δείχνει στό­χευση σε σημεία που προ­φα­νώς έχουν ιστο­ρικό πιέσεων ή αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου, ενώ οι μελέτες απο­τε­λούν τον προ­θά­λαμο για έργα που δεν μπορούν να «τρέξουν» χωρίς τεχνική ωρί­μανση.

Σημα­ντική εγγραφή είναι και η κατα­σκευή υπο­λει­πό­με­νων εργα­σιών φράγ­μα­τος Κρη­τη­νίας στη Ρόδο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 9.087.715,72. Πρό­κει­ται για έργο που ξεφεύ­γει από τη λογική της άμεσης απο­κα­τά­στα­σης και αγγίζει τη δια­χεί­ριση υδα­τι­κών πόρων και την ανθε­κτι­κό­τητα σε βάθος χρόνου. Σε ένα νησί όπου οι ανάγκες ύδρευ­σης και άρδευ­σης συνα­ντούν την εποχική έκρηξη πλη­θυ­σμού, τέτοιες υπο­δο­μές λει­τουρ­γούν ως στρα­τη­γικά απο­θέ­ματα στα­θε­ρό­τη­τας.

Στο πεδίο των δικτύων και της περι­βαλ­λο­ντι­κής υπο­δο­μής, περι­λαμ­βά­νε­ται και η μελέτη έργων μετα­φο­ράς, επε­ξερ­γα­σίας και διά­θε­σης λυμάτων οικι­σμού Γ προ­τε­ραιό­τη­τας της δημο­τι­κής κοι­νό­τη­τας Λάρδου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 85.360,52 και δικαιούχο τη ΔΕΥΑ Ρόδου. Η ένταξη μελέτης και όχι κατα­σκευής δείχνει στάδιο ωρί­μαν­σης, ωστόσο σε περιο­χές με έντονη του­ρι­στική επι­βά­ρυνση, η προ­ερ­γα­σία αυτή συχνά κρίνει το αν θα υπάρξει τελικά λύση ή θα διαιω­νί­ζο­νται πιέσεις στο περι­βάλ­λον και στις υπο­δο­μές.

Οδική ασφά­λεια και λει­τουρ­γι­κό­τητα, από τη σήμανση στο μεγάλο πακέτο συντή­ρη­σης

Η ασφά­λεια και η καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία του οδικού δικτύου στη Ρόδο κατα­γρά­φο­νται με σαφείς τίτλους και συγκε­κρι­μένα ποσά. Η σήμανση και ασφά­λιση εθνικού και επαρ­χια­κού οδικού δικτύου της νήσου Ρόδου έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 1.240.000,00. Σε ένα νησί με αυξη­μένη κυκλο­φο­ρία, τόσο από μόνι­μους κατοί­κους όσο και από επι­σκέ­πτες, τέτοιου τύπου παρεμ­βά­σεις λει­τουρ­γούν ως «σιωπηλή» πρόληψη τρο­χαίων και ως ανα­βάθ­μιση της συνο­λι­κής εμπει­ρίας μετα­κί­νη­σης.

Παράλ­ληλα, εντάσ­σε­ται η ολο­κλή­ρωση λιμε­νι­κών έργων λιμένα Καμεί­ρου Σκάλας στη Ρόδο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 236.734,05 και φορέα το Δημο­τικό Λιμε­νικό Ταμείο Νότιας Δωδε­κα­νή­σου. Αν και πρό­κει­ται για ποσό περιο­ρι­σμένο συγκρι­τικά, το λιμάνι αυτό απο­τε­λεί κρίσιμο σημείο σύν­δε­σης, ειδικά στη νότια νησιω­τική γεω­γρα­φία, και η ολο­κλή­ρωση έργων συχνά λύνει ζητή­ματα ασφά­λειας πρόσ­δε­σης και καθη­με­ρι­νής εξυ­πη­ρέ­τη­σης.

Ειδικό ενδια­φέ­ρον έχει και η μελέτη κατα­σκευής ανι­σό­πε­δου κόμβου στη δια­σταύ­ρωση της εθνικής οδού Ρόδου Λίνδου με τη δια­σταύ­ρωση της εθνικής οδού Ανα­το­λι­κές Ακτές, Αερο­δρό­μιο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 695.709,98. Η επιλογή ανι­σό­πε­δου κόμβου υπο­δη­λώ­νει ότι ο φόρτος και ο κίν­δυ­νος του σημείου είναι τέτοιος που δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται με απλές ρυθ­μί­σεις. Εδώ η μελέτη απο­τε­λεί πολι­τική δήλωση για το πού θεω­ρεί­ται ότι υπάρχει οριακή πίεση στο δίκτυο.

Δωδε­κά­νησα ως σύνολο, συντή­ρηση δρόμων, ηλε­κτρο­φω­τι­σμός και αντι­πλημ­μυ­ρικά σε κλίμακα περι­φε­ρεια­κής ευθύνης

Σε επίπεδο Δωδε­κα­νή­σου, το πιο βαρύ «πακέτο» αφορά τη συντή­ρηση οδικού δικτύου των νησιών της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Δωδε­κα­νή­σου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 11.576.700,30 και υπό­λοιπο προς απο­πε­ρά­τωση 6.921.479,30. Η εγγραφή αυτή λει­τουρ­γεί ως ομπρέλα που μπορεί να καλύψει φθορές, παρεμ­βά­σεις ασφα­λείας, απο­κα­τα­στά­σεις σε σημεία που υπο­χω­ρούν ή «ανοί­γουν» μετά από έντονες βρο­χο­πτώ­σεις, αλλά και την καθη­με­ρινή μάχη με ένα δίκτυο που σε πολλά νησιά είναι ταυ­τό­χρονα του­ρι­στικό, παρα­γω­γικό και δια­δρομή πρό­σβα­σης σε κρί­σι­μες υπη­ρε­σίες.

Ο ηλε­κτρο­φω­τι­σμός τμη­μά­των οδικών δικτύων σε νησιά της ΠΕ Δωδε­κα­νή­σου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 1.200.967,58 και υπό­λοιπο 590.059,15, δείχνει ότι η οδική ασφά­λεια αντι­με­τω­πί­ζε­ται και ως ζήτημα ορα­τό­τη­τας και πρό­λη­ψης. Στα νησιά, όπου μεγάλα τμήματα δρόμων μπορεί να είναι σκο­τεινά και εκτός οικι­στι­κού ιστού, τέτοιες παρεμ­βά­σεις μειώ­νουν κίνδυνο ατυ­χη­μά­των και αυξά­νουν τη λει­τουρ­γι­κό­τητα του δικτύου όλο τον χρόνο.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσ­σο­νται τα έργα κατα­σκευής στη­θαίων ασφα­λείας, δια­γραμ­μί­σεων και τοπο­θε­τή­σεων ανα­κλα­στή­ρων οδο­στρώ­μα­τος για τα νησιά της ΠΕ Δωδε­κα­νή­σου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 25.962,16. Το ποσό δεν είναι μεγάλο, όμως τέτοιες παρεμ­βά­σεις συχνά αφορούν εξαι­ρε­τικά συγκε­κρι­μένα σημεία υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, όπου λίγα μέτρα στη­θαίου ή σωστή δια­γράμ­μιση μπορούν να απο­τρέ­ψουν ένα σοβαρό περι­στα­τικό.

Στο κομμάτι της αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας, υπάρχει εγγραφή για αντι­πλημ­μυ­ρική προ­στα­σία νησιών της ΠΕ Δωδε­κα­νή­σου χρήση 2021 έως 2023, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 3.002.886,08 και υπό­λοιπο 951.706,00. Παράλ­ληλα, εμφα­νί­ζε­ται και τίτλος αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας ΠΕ Δωδε­κα­νή­σου με μηδε­νικά ποσά στη συγκε­κρι­μένη κατα­γραφή, στοι­χείο που μπορεί να υπο­δη­λώ­νει ολο­κλή­ρωση ή μετα­φορά φάσεων, αλλά παρα­μέ­νει ενδει­κτικό της θεμα­τι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας.

Ακόμη πιο ευρύ είναι το έργο βελ­τί­ω­σης, συντή­ρη­σης και απο­κα­τά­στα­σης υπο­δο­μών και έργων πρό­λη­ψης κατα­στρο­φών από ακραία καιρικά φαι­νό­μενα και φυσικές κατα­στρο­φές στα νησιά της ΠΕ Δωδε­κα­νή­σου, χρήση 2021 έως 2023, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 24.472.529,96 και υπό­λοιπο 12.946.938,38. Η εγγραφή αυτή είναι από τις πιο χαρα­κτη­ρι­στι­κές, γιατί μετα­φρά­ζει σε δημόσια δαπάνη την παρα­δοχή ότι οι κατα­στρο­φές δεν είναι «εξαί­ρεση» αλλά επα­να­λαμ­βα­νό­μενο μοτίβο που απαιτεί σταθερή χρη­μα­το­δο­τική γραμμή.

Νησί νησί, στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις σε Κάλυμνο Κω Λέρο Πάτμο Κάρπαθο

Η Κάλυ­μνος εμφα­νί­ζε­ται με ισχυρό απο­τύ­πωμα τόσο σε έργα υπο­δο­μών όσο και σε παρεμ­βά­σεις ασφά­λειας και πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς. Ο ηλε­κτρο­φω­τι­σμός επαρ­χια­κού οδικού δικτύου της νήσου Καλύ­μνου φτάνει τα 4.000.000,00. Επι­πλέον, χρη­μα­το­δο­τεί­ται η μείωση κατο­λι­σθη­τι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας σε περιο­χές ιδιαί­τε­ρου γεω­δυ­να­μι­κού και σει­σμο­τε­κτο­νι­κού καθε­στώ­τος στη νήσο Κάλυμνο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 2.000.000,00 και υπό­λοιπο 1.800.000,00.

Στο πολι­τι­στικό σκέλος, κατα­γρά­φε­ται η απο­κα­τά­σταση και ανά­δειξη Αρχο­ντι­κού Βουβάλη στην Κάλυμνο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 361.577,07 και δικαιούχο την Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, ενώ υπάρχει και νεότερη εγγραφή απο­κα­τά­στα­σης αρχο­ντι­κού Βουβάλη με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 849.814,19, με εμπλοκή της Υπη­ρε­σία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Δωδε­κα­νή­σου. Η διπλή αυτή παρου­σία δείχνει συνέ­χεια και κλι­μά­κωση, κάτι που συχνά απαι­τεί­ται σε μνη­μειακά έργα όπου οι φάσεις είναι πολ­λα­πλές και οι ανάγκες αυστηρά τεχνι­κές.

Η Κως εμφα­νί­ζε­ται με μελέτη βελ­τί­ω­σης της επαρ­χια­κής οδού Κως προς Αερο­δρό­μιο, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 890.387,52. Εδώ το βάρος πέφτει στη σύνδεση ενός κρί­σι­μου κόμβου, του αερο­δρο­μίου, με τον οικι­στικό και του­ρι­στικό ιστό, καθώς τέτοιες δια­δρο­μές απο­τε­λούν «καθρέ­φτη» της λει­τουρ­γι­κό­τη­τας ενός νησιού κατά την αιχμή.

Η Λέρος έχει εγγραφή για αγκυ­ρο­βό­λιο του­ρι­στι­κών σκαφών στα Άλιντα, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 2.998.344,62. Παράλ­ληλα, υπάρχει μελέτη επέ­κτα­σης κεντρι­κού προ­βλήτα λιμένα Λακκίου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 65.613,66 και φορέα υλο­ποί­η­σης τον Δήμος Λέρου. Η συνύ­παρξη έργου και μελέτης δείχνει ότι η λιμε­νική στρα­τη­γική δεν εξα­ντλεί­ται σε μία παρέμ­βαση, αλλά ανοίγει περισ­σό­τερα μέτωπα που συν­δέ­ο­νται με του­ρι­σμό, ακτο­πλοΐα και τοπική οικο­νο­μία.

Η Πάτμος περι­λαμ­βά­νε­ται με μελέτη έργων ανα­βάθ­μι­σης λιμένα, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 409.547,20, με εμπλοκή του Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών ως φορέα υλο­ποί­η­σης. Πρό­κει­ται για δείκτη ότι σε ορι­σμένα νησιά η ανα­βάθ­μιση των πυλών εισόδου περνά και από κεντρι­κό­τε­ρες δομές, όχι μόνο από την περι­φε­ρειακή διοί­κηση.

Η Κάρ­πα­θος εμφα­νί­ζε­ται με μελέτη επέ­κτα­σης λιμένα Πηγα­διών, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 268.408,69. Στο κοι­νω­νικό σκέλος, κατα­γρά­φε­ται η απο­κα­τά­σταση βλαβών και στατική ενί­σχυση φέρο­ντος οργα­νι­σμού του 1ου και 2ου νηπια­γω­γείου στα Πηγάδια Καρ­πά­θου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 353.400,00. Η συγκε­κρι­μένη εγγραφή δείχνει ότι το πρό­γραμμα δεν αφορά μόνο δρόμους και λιμάνια, αλλά και δομές που ακου­μπούν την καθη­με­ρι­νό­τητα των οικο­γε­νειών και την ασφά­λεια της σχο­λι­κής ζωής.

Αθλη­τι­σμός και κοι­νω­νική καθη­με­ρι­νό­τητα, μικρές παρεμ­βά­σεις με μεγάλο τοπικό απο­τύ­πωμα

Στη Ρόδο, δύο αθλη­τι­κές παρεμ­βά­σεις ξεχω­ρί­ζουν. Η αντι­κα­τά­σταση χλο­ο­τά­πητα γηπέδου Λάρδου και εργα­σίες περι­βάλ­λο­ντα χώρου έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 700.000,00, ενώ ο χλο­ο­τά­πη­τας και ο ηλε­κτρο­φω­τι­σμός γηπέδου Ασκλη­πιείου στη Ρόδο έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 750.000,00. Τέτοιες παρεμ­βά­σεις συνήθως λει­τουρ­γούν ως «στή­ριγμα» κοι­νω­νι­κής συνοχής, ειδικά σε περιο­χές όπου οι αθλη­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις είναι τόπος συνά­ντη­σης για νεολαία, σωμα­τεία και κοι­νό­τη­τες.

Σε επίπεδο Δωδε­κα­νή­σου συνο­λικά, υπάρχει έργο συντή­ρη­σης και επι­σκευής αθλη­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων νησιών ΠΕ Δωδε­κα­νή­σου με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 1.115.000,00 και υπό­λοιπο 791.197,56. Παράλ­ληλα, περι­λαμ­βά­νε­ται πρό­γραμμα κατα­πο­λέ­μη­σης κου­νου­πιών στα νησιά ΠΕ Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 156.144,90, μια παρέμ­βαση που παρότι «σιωπηλή», συν­δέ­ε­ται με δημόσια υγεία, του­ρι­στική εικόνα και ποιό­τητα ζωής.