Νέες οδηγίες για τις απευθείας αναθέσεις: Τι πρέπει να προσέχουν οι φορείς

Νέα εγκύ­κλιος του Υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης δίνει σαφείς οδηγίες για απευ­θείας ανα­θέ­σεις προ­μη­θειών και υπη­ρε­σιών, με έμφαση στη δια­φά­νεια, τον έλεγχο σκο­πι­μό­τη­τας και τη σωστή κατα­γραφή αναγκών και κόστους στις σχε­τι­κές συμ­βά­σεις.

Νέες οδηγίες για τη δια­δι­κα­σία των απευ­θείας ανα­θέ­σεων προ­μη­θειών και υπη­ρε­σιών εξέδωσε το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης, με στόχο την ενί­σχυση της νομι­μό­τη­τας, της δια­φά­νειας και της χρηστής δημο­σιο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης. Η εγκύ­κλιος, που δημο­σιεύ­θηκε πρό­σφατα από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Εμπο­ρίου στη Διαύ­γεια, αφορά την εφαρ­μογή του άρθρου 118 του ν. 4412/2016 και υπεν­θυ­μί­ζει ότι η απευ­θείας ανάθεση απο­τε­λεί εξαί­ρεση, επι­τρέ­πε­ται μόνο για συμ­βά­σεις μικρής αξίας και υπό αυστη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Σύμφωνα με την εγκύ­κλιο, το ανώτατο όριο για προ­μή­θειες και υπη­ρε­σίες ανέρ­χε­ται σε 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ενώ για ορι­σμέ­νες συμ­βά­σεις υπη­ρε­σιών και έργα ΤΠΕ το όριο αυξά­νε­ται στις 60.000 ευρώ. Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη τεκ­μη­ρί­ω­σης της σκο­πι­μό­τη­τας και της εκτι­μώ­με­νης αξίας της σύμ­βα­σης, βάσει προη­γού­με­νης έρευνας αγοράς.

Το υπουρ­γείο τονίζει ότι απα­γο­ρεύ­ο­νται οι τεχνη­τές κατα­τμή­σεις συμ­βά­σεων με σκοπό την αποφυγή δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών. Κάθε απευ­θείας ανάθεση πρέπει να εντάσ­σε­ται σε ορθο­λο­γικό προ­γραμ­μα­τι­σμό των αναγκών του φορέα, δια­σφα­λί­ζο­ντας τη χρηστή δημο­σιο­νο­μική δια­χεί­ριση.

Η δια­δι­κα­σία ξεκινά με τη δημο­σί­ευση εγκε­κρι­μέ­νου αιτή­μα­τος στο ΚΗΜΔΗΣ, ακο­λου­θού­μενη από απο­στολή πρό­σκλη­σης υπο­βο­λής προ­σφο­ράς σε έναν ή περισ­σό­τε­ρους συγκε­κρι­μέ­νους οικο­νο­μι­κούς φορείς. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι ανοιχτή πρό­σκληση προς κάθε ενδια­φε­ρό­μενο δεν θεω­ρεί­ται απευ­θείας ανάθεση, αλλά ανοιχτή δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται σε επίπεδο υπο­χρε­ώ­σεων.

Ένα κρίσιμο σημείο είναι η υπο­χρε­ω­τική πεν­θή­μερη προ­θε­σμία που πρέπει να μεσο­λα­βεί μεταξύ της δημο­σί­ευ­σης της πρώτης πρό­σκλη­σης και της από­φα­σης ανά­θε­σης. Η μη τήρηση της προ­θε­σμίας καθιστά παρά­νομη την ανάθεση και ακυ­ρώ­νει αυτο­δι­καίως τη σύμβαση.

Η εγκύ­κλιος απο­σα­φη­νί­ζει τα υπο­χρε­ω­τικά δικαιο­λο­γη­τικά που πρέπει να ζητού­νται από τον ανάδοχο, όπως ποινικό μητρώο, φορο­λο­γική και ασφα­λι­στική ενη­με­ρό­τητα, καθώς και έγγραφα νόμιμης εκπρο­σώ­πη­σης. Για συμ­βά­σεις έως 30.000 ευρώ, οι λεγό­με­νοι «δυνη­τι­κοί λόγοι απο­κλει­σμού» δεν εφαρ­μό­ζο­νται, μειώ­νο­ντας έτσι τη γρα­φειο­κρα­τία. Η επιλογή ανα­δό­χου παρα­μέ­νει στη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια της ανα­θέ­του­σας αρχής.

Βασικά σημεία της δια­δι­κα­σίας απευ­θείας ανά­θε­σης

Η εγκύ­κλιος περι­γρά­φει ανα­λυ­τικά τα στάδια της δια­δι­κα­σίας:

Τεκ­μη­ρί­ωση σκο­πι­μό­τη­τας και εκτι­μώ­με­νης αξίας μέσω έρευνας αγοράς.

Έκδοση και δημο­σί­ευση εγκε­κρι­μέ­νου αιτή­μα­τος στο ΚΗΜΔΗΣ.

Απο­στολή πρό­σκλη­σης υπο­βο­λής προ­σφο­ράς σε συγκε­κρι­μέ­νους οικο­νο­μι­κούς φορείς.

Αξιο­λό­γηση προ­σφο­ρών μόνο από τους προ­σκλη­θέ­ντες φορείς.

Λήψη από­φα­σης ανά­θε­σης μετά την πάροδο της πεν­θή­με­ρης προ­θε­σμίας.

Στα στοι­χεία της πρό­σκλη­σης υπο­βο­λής προ­σφο­ράς περι­λαμ­βά­νο­νται, μεταξύ άλλων, τα στοι­χεία της ανα­θέ­του­σας αρχής, η περι­γραφή του αντι­κει­μέ­νου της σύμ­βα­σης, η εκτι­μώ­μενη αξία, η προ­θε­σμία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών και οι όροι πλη­ρω­μής.

Η απόφαση ανά­θε­σης και το συμ­φω­νη­τικό πρέπει να περι­λαμ­βά­νουν τα απα­ραί­τητα στοι­χεία των μερών και του αντι­κει­μέ­νου της σύμ­βα­σης, καθώς και τους κύριους συμ­βα­τι­κούς όρους.

Διευ­κρι­νί­σεις και συχνές ερω­τή­σεις

Η εγκύ­κλιος παρέχει απα­ντή­σεις σε πρα­κτικά ερω­τή­ματα που συχνά αντι­με­τω­πί­ζουν οι ανα­θέ­του­σες αρχές. Διευ­κρι­νί­ζε­ται, για παρά­δειγμα, ότι προ­σφο­ρές από μη προ­σκλη­θέ­ντες φορείς δεν λαμ­βά­νο­νται υπόψη, εκτός εάν η ανα­θέ­τουσα αρχή απο­φα­σί­σει να τους καλέσει επίσημα. Επίσης, δεν υπάρχει αριθ­μη­τι­κός περιο­ρι­σμός στις απευ­θείας ανα­θέ­σεις, αρκεί να τηρού­νται τα οικο­νο­μικά όρια και να απο­φεύ­γο­νται τεχνη­τές κατα­τμή­σεις.

Η έρευνα αγοράς είναι υπο­χρε­ω­τική σε κάθε περί­πτωση, ενώ για επεί­γου­σες ανάγκες που υπερ­βαί­νουν τα όρια του άρθρου 118, προ­βλέ­πο­νται δια­φο­ρε­τι­κές δια­δι­κα­σίες (δια­πραγ­μά­τευση χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση).

Σημειώ­νε­ται ότι η δια­δι­κα­σία απευ­θείας ανά­θε­σης συμ­βά­σεων έχει εντα­χθεί στο Εθνικό Μητρώο Διοι­κη­τι­κών Δια­δι­κα­σιών «ΜΙΤΟΣ» με μονα­δικό αριθμό κατα­χώ­ρη­σης 383146 (https://mitos.gov.gr).

Με αυτή την εγκύ­κλιο, το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης στο­χεύει στη δημιουρ­γία ενός σαφούς πλαι­σίου για τις απευ­θείας ανα­θέ­σεις, ενι­σχύ­ο­ντας τη δια­φά­νεια και περιο­ρί­ζο­ντας τα περι­θώ­ρια λαθών ή κατα­χρή­σεων στη δια­χεί­ριση των δημό­σιων πόρων.

Πηγή: businessdaily.gr