Δικαστικό Μέγαρο Ρόδου: Παράταση 5 μηνών για να κλειδώσει η μελέτη αποκατάστασης

• Επέ­κτα­ση της σύμ­βα­σης έως 7/05/2026 ώστε η με­λέ­τη να εγκρι­θεί από την αρ­μό­δια υπη­ρε­σία νε­ω­τέ­ρων μνη­μεί­ων και να προ­σαρ­μο­στεί στις υπο­δεί­ξεις της, σε ένα έργο που αφορά ταυ­τό­χρο­να στη Δι­καιο­σύ­νη, στην ασφά­λεια και στην πο­λι­τι­στι­κή μνήμη της πόλης

Η απο­κα­τά­στα­ση του Δι­κα­στι­κού Με­γά­ρου της Ρόδου δεν είναι ένα ακόμη τε­χνι­κό έργο που «τρέ­χει» στα συρ­τά­ρια της διοί­κη­σης. Είναι μια υπό­θε­ση που ακου­μπά στην κα­θη­με­ρι­νή λει­τουρ­γία της Δι­καιο­σύ­νης στο νησί, αλλά και στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο μια πόλη φρο­ντί­ζει τα κτή­ρια που αφη­γού­νται την ιστο­ρία της. Μέσα σε αυτό το πλαί­σιο, η πρό­σφα­τη από­φα­ση για πα­ρά­τα­ση της σύμ­βα­σης της με­λέ­της λει­τουρ­γεί ως κρί­σι­μη γέ­φυ­ρα ανά­με­σα στην τε­χνι­κή ωρι­μό­τη­τα και στη θε­σμι­κή έγκρι­ση που απαι­τεί­ται όταν το αντι­κεί­με­νο είναι δια­τη­ρη­τέο μνη­μείο, μέσα σε ζώνες προ­στα­σί­ας και με αυ­στη­ρούς όρους πα­ρέμ­βα­σης.

Η από­φα­ση της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής και το κα­θα­ρό μή­νυ­μα της ομο­φω­νί­ας

Η Πε­ρι­φε­ρεια­κή Επι­τρο­πή έλαβε ομο­φώ­νως από­φα­ση για τη χο­ρή­γη­ση πα­ρά­τα­σης στη σύμ­βα­ση της με­λέ­της «συ­ντή­ρη­σης και απο­κα­τά­στα­σης Δι­κα­στι­κού Με­γά­ρου Ρόδου».

Η πα­ρά­τα­ση εγκρί­θη­κε για 5 μήνες, έως 7/05/2026, χωρίς ευ­θύ­νη του ανα­δό­χου, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία έγκρι­σης από την αρ­μό­δια Γε­νι­κή Διεύ­θυν­ση και ει­δι­κό­τε­ρα από την Υπη­ρε­σία Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων και Τε­χνι­κών Έργων Δω­δε­κα­νή­σου, και στη συ­νέ­χεια να προ­σαρ­μο­στεί η με­λέ­τη σε τυχόν υπο­δεί­ξεις της υπη­ρε­σί­ας.

Η διοι­κη­τι­κή ει­κό­να που προ­κύ­πτει είναι σαφής. Το έργο κι­νεί­ται σε πεδίο όπου ο χρό­νος δεν κα­θο­ρί­ζε­ται μόνο από τε­χνι­κά πα­ρα­δο­τέα, αλλά και από μια αλ­λη­λου­χία εγκρί­σε­ων που είναι ανα­πό­φευ­κτη όταν ένα κτή­ριο έχει ιστο­ρι­κή και αρ­χι­τε­κτο­νι­κή αξία, με θε­σμι­κές δε­σμεύ­σεις προ­στα­σί­ας.

Οι προ­τει­νό­με­νες ερ­γα­σί­ες σε βάθος

Από το αί­τη­μα πα­ρά­τα­σης στη θε­σμι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση της ανά­γκης

Η από­φα­ση δεν ήρθε «ξαφ­νι­κά». Προη­γή­θη­κε αί­τη­μα πα­ρά­τα­σης από τον ανά­δο­χο στις 05/12/2025, ενώ κα­τα­γρά­φε­ται και υπη­ρε­σια­κό έγ­γρα­φο της αρ­μό­διας διεύ­θυν­σης της Πε­ρι­φέ­ρειας στις 08/12/2025 που ει­ση­γεί­ται την έγκρι­ση της πα­ρά­τα­σης.

Στη συ­νε­δρί­α­ση συμ­με­τεί­χε υπη­ρε­σια­κό στέ­λε­χος της Γε­νι­κής Διεύ­θυν­σης Υπο­δο­μών που ενη­μέ­ρω­σε τα μέλη για το πε­ριε­χό­με­νο της γρα­πτής ει­σή­γη­σης και το πραγ­μα­τι­κό αντι­κεί­με­νο της κα­θυ­στέ­ρη­σης, που συν­δέ­ε­ται με τη δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης και έγκρι­σης από τις υπη­ρε­σί­ες μνη­μεί­ων.

Η πα­ρά­τα­ση, με άλλα λόγια, δεν απο­τυ­πώ­νει τε­χνι­κή αδυ­να­μία ολο­κλή­ρω­σης, αλλά τη θε­σμι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ενός έργου απο­κα­τά­στα­σης σε προ­στα­τευό­με­νο κέ­λυ­φος, όπου ακόμη και η κα­λύ­τε­ρη με­λέ­τη οφεί­λει να πε­ρά­σει έλεγ­χο συμ­βα­τό­τη­τας με τους κα­νό­νες δια­τή­ρη­σης, μορ­φο­λο­γί­ας, υλι­κών και επεμ­βά­σε­ων.

Ένα μέ­γα­ρο με ιστο­ρι­κό βάρος και αρ­χι­τε­κτο­νι­κή ταυ­τό­τη­τα που δεν επι­τρέ­πει πρό­χει­ρες λύ­σεις

Το Δι­κα­στι­κό Μέ­γα­ρο Ρόδου δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως ένα απλό διοι­κη­τι­κό ακί­νη­το. Είναι κτή­ριο που κου­βα­λά πε­ρί­ο­δο κα­τα­σκευ­ής 1923 έως 1939, χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ρα­σιο­να­λι­στι­κής αρ­χι­τε­κτο­νι­κής, ενώ δια­μορ­φώ­θη­κε ως σύν­θε­ση επι­μέ­ρους κτι­σμά­των που ενο­ποι­ή­θη­καν σε ένα ενιαίο σύ­νο­λο, με στοι­χεία που συν­δέ­ουν δια­φο­ρε­τι­κές ιστο­ρι­κές φά­σεις της πόλης.

Ακρι­βώς αυτή η ταυ­τό­τη­τα εξη­γεί γιατί η έγκρι­ση από την υπη­ρε­σία νε­ω­τέ­ρων μνη­μεί­ων είναι κα­θο­ρι­στι­κή και γιατί η πα­ρά­τα­ση μοιά­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο με ανα­γκαίο βήμα προ­σαρ­μο­γής παρά με γρα­φειο­κρα­τι­κή πα­ρέκ­κλι­ση.

Η πα­θο­λο­γία ενός κτη­ρί­ου που έφτα­σε στα όριά του

Η τε­χνι­κή αφε­τη­ρία είναι γνω­στή και βαριά. Το κτή­ριο έχει υπο­στεί για χρό­νια φθο­ρές από υγρα­σία και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές κα­τα­πο­νή­σεις, με ει­κό­να εγκα­τά­λει­ψης σε κρί­σι­μα δο­μι­κά και λει­τουρ­γι­κά στοι­χεία. Ρωγ­μές, απο­σα­θρώ­σεις, προ­βλή­μα­τα σε σκυ­ρό­δε­μα και οπλι­σμούς, φθαρ­μέ­να κου­φώ­μα­τα, επι­φά­νειες και δά­πε­δα, συν­θέ­τουν μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που δεν επι­τρέ­πει κα­θυ­στε­ρή­σεις στην πράξη, αλλά απαι­τεί ακρί­βεια στη με­λέ­τη.

Πα­ράλ­λη­λα, η λει­τουρ­γι­κή διά­στα­ση είναι εξί­σου πιε­στι­κή. Η πα­λαιό­τη­τα των εγκα­τα­στά­σε­ων και η δυ­σκο­λία προ­σαρ­μο­γής σε σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις ασφα­λεί­ας, προ­σβα­σι­μό­τη­τας και κα­θη­με­ρι­νής χρή­σης κά­νουν τη με­λέ­τη όχι απλώς τε­χνι­κό έγ­γρα­φο, αλλά προ­ϋ­πό­θε­ση για αξιο­πρε­πή λει­τουρ­γία της Δι­καιο­σύ­νης στο νησί.

Η με­λέ­τη ως ερ­γα­λείο διά­σω­σης και ο ρόλος της έγκρι­σης μνη­μεί­ου

Η Πε­ρι­φέ­ρεια έχει ήδη πα­ρα­δώ­σει ολο­κλη­ρω­μέ­νη τε­χνι­κή με­λέ­τη απο­κα­τά­στα­σης και ανα­βάθ­μι­σης, σε συ­νερ­γα­σία με το αρ­μό­διο υπουρ­γείο και το Τα­μείο Χρη­μα­το­δό­τη­σης Δι­κα­στι­κών Κτη­ρί­ων. Το τε­χνι­κό αντι­κεί­με­νο πε­ρι­λαμ­βά­νει απο­τυ­πώ­σεις, στα­τι­κούς ελέγ­χους και ενι­σχύ­σεις, γε­ω­τε­χνι­κή διε­ρεύ­νη­ση, ανα­σχε­δια­σμό ηλε­κτρο­μη­χα­νο­λο­γι­κών υπο­δο­μών, πρό­βλε­ψη για προ­σβα­σι­μό­τη­τα ΑμεΑ, τεκ­μη­ρί­ω­ση ιστο­ρι­κών στοι­χεί­ων, ακόμη και τρισ­διά­στα­τες απει­κο­νί­σεις και πλήρη τεύχη δη­μο­πρά­τη­σης.

Σε αυτή τη φάση, η πα­ρά­τα­ση που απο­φα­σί­στη­κε δεν αλ­λά­ζει τον πυ­ρή­να του στό­χου. Τον προ­στα­τεύ­ει. Διότι η έγκρι­ση από την αρ­μό­δια υπη­ρε­σία δεν είναι τυ­πι­κή υπο­γρα­φή, αλλά ου­σια­στι­κός έλεγ­χος που μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε κα­τευ­θύν­σεις, διορ­θώ­σεις και εξει­δι­κεύ­σεις. Και αυτό ακρι­βώς πε­ρι­γρά­φε­ται ως σκο­πός της πα­ρά­τα­σης, δη­λα­δή να εγκρι­θεί η με­λέ­τη και να προ­σαρ­μο­στεί σε τυχόν υπο­δεί­ξεις.

Το Δι­κα­στι­κό Μέ­γα­ρο Ρόδου δεν είναι απλώς ένα κτή­ριο που πρέ­πει να «φτια­χτεί». Είναι χώρος κα­θη­με­ρι­νής λει­τουρ­γί­ας, ση­μείο ανα­φο­ράς στο αστι­κό τοπίο και ταυ­τό­χρο­να μνη­μείο μιας συ­γκε­κρι­μέ­νης πε­ριό­δου που άφησε έντο­να ίχνη στην αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της Ρόδου. Η απο­κα­τά­στα­σή του αφορά στην ασφά­λεια, στην αξιο­πι­στία των υπο­δο­μών και στην ει­κό­να της πόλης απέ­να­ντι στους κα­τοί­κους της, αλλά και απέ­να­ντι στην ίδια την ιστο­ρία της.