Ενας στους πέντε δεν είναι ειλικρινής στις δηλώσεις των Self Test!

Ερευ­να κα­τα­δει­κνύ­ει δυ­νη­τι­κές επι­κίν­δυ­νες «τρύ­πες» στην εφαρ­μο­γή του αυ­το­δια­γνω­στι­κού ελέγ­χου. Με­γά­λο πο­σο­στό πο­λι­τών τα θε­ω­ρούν ανα­ξιό­πι­στα, πολ­λοί και επι­κίν­δυ­νο. Το τεστ με την… Coca Cola και τα fake news.

Τα self tests που υιο­θε­τή­θη­καν στη χώρα μας από την πε­ρα­σμέ­νη άνοι­ξη έχουν ανα­δει­χτεί σε ένα ση­μα­ντι­κό ερ­γα­λείο που συ­νέ­βα­λε στο σπά­σι­μο αλυ­σί­δων με­τά­δο­σης, μέσω του πρώ­ι­μου εντο­πι­σμού θε­τι­κών κρου­σμά­των κο­ρο­νοϊ­ού σε χώ­ρους ερ­γα­σί­ας, σχο­λεία και αλλού, της απο­μό­νω­σής τους και του ελέγ­χου στε­νών τους επα­φών.

Στα τρωτά τους ση­μεία πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται η πι­θα­νό­τη­τα μη σω­στής εφαρ­μο­γής από τον χρή­στη που μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε ψευ­δές απο­τέ­λε­σμα, η επι­φύ­λα­ξη ενός μέ­ρους του πλη­θυ­σμού για την αξιο­πι­στία τους παρά τα υψηλά πο­σο­στά πι­στό­τη­τας, και κυ­ρί­ως η αδυ­να­μία ελέγ­χου ως προς την ει­λι­κρί­νεια του απο­τε­λέ­σμα­τος που δη­λώ­θη­κε στην πλατ­φόρ­μα.

Έρευ­να που πραγ­μα­το­ποί­η­σε η βιο­χη­μι­κός – βιο­τε­χνο­λό­γος Δή­μη­τρα Μου­λιού, με την υπο­στή­ρι­ξη του κα­θη­γη­τή Πνευ­μο­νο­λο­γί­ας στο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λί­ας, Κων­στα­ντί­νου Γουρ­γου­λιά­νη, απο­κά­λυ­ψε με­γά­λο βαθμό αμ­φι­βο­λί­ας του πλη­θυ­σμού για την αξιο­πι­στία, την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα, αλλά και την ασφά­λεια του αυ­το­δια­γνω­στι­κού ελέγ­χου.

Σύμ­φω­να με τα απο­τε­λέ­σμα­τά της, που δη­μο­σιεύ­τη­καν στο πε­ριο­δι­κό Diagnostics, δύο στους τρεις ερω­τη­θέ­ντες θε­ω­ρούν ως ανα­ξιό­πι­στα τα self tests και δύο στους πέντε ως επι­κίν­δυ­να.

Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο -ίσως- εύ­ρη­μα, που βρί­σκε­ται εκτός της δη­μο­σιευ­μέ­νης με­λέ­της, είναι πως ένας στους πέντε ερω­τη­θέ­ντες στο πλαί­σιο του  δια­δι­κτυα­κού ερω­τη­μα­το­λο­γί­ου, πα­ρα­δέ­χτη­κε πως δεν είναι ει­λι­κρι­νής με τη δή­λω­ση του απο­τε­λέ­σμα­τος του self-test.

«Αυτό δυ­στυ­χώς εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους και κυ­ρί­ως σε άτομα που εμ­φα­νί­ζουν συμ­πτω­μα­το­λο­γία πα­ρό­μοια με αυτή της COVID-19 ή ήρθαν σε επαφή με επι­βε­βαιω­μέ­νο κρού­σμα», λέει στο iatronet η κ.Μου­λιού.

Με δε­δο­μέ­νο ότι σή­με­ρα η διε­νέρ­γεια δύο self tests την εβδο­μά­δα απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θε­ση για την εί­σο­δο των μα­θη­τών στις σχο­λι­κές τά­ξεις, το συ­γκε­κρι­μέ­νο εύ­ρη­μα προ­κα­λεί προ­βλη­μα­τι­σμό, ενώ θε­ω­ρεί­ται πι­θα­νό το πο­σο­στό «μη ει­λι­κρί­νειας» να είναι με­γα­λύ­τε­ρο από αυτό που έχει ομο­λο­γη­θεί.

Το τεστ με την… Coca Cola και τα fake news

Στο εξω­τε­ρι­κό, αλλά και στην Ελ­λά­δα έχουν γίνει viral κά­ποια βί­ντεο που εμ­φα­νί­ζουν δη­μο­φι­λή ανα­ψυ­κτι­κά να αλ­λοιώ­νουν το απο­τέ­λε­σμα ενός self test. Το γε­γο­νός έγινε ση­μαία από κά­ποιους κατά των δια­γνω­στι­κών ελέγ­χων, ενώ τρο­φο­δό­τη­σε νέα σε­νά­ρια περί συ­νω­μο­σιών. Η βιο­χη­μι­κός έχει την επι­στη­μο­νι­κή εξή­γη­ση:

«Σαφώς και η coca cola μπο­ρεί να ενερ­γο­ποι­ή­σει το γρή­γο­ρο τεστ προς θε­τι­κό/αρ­νη­τι­κό απο­τέ­λε­σμα –ανά­λο­γα το μη­χα­νι­σμό δρά­σης της κάθε κα­σέ­τας, και αυτό είναι επι­βε­βαιω­μέ­νο και από εμένα προ­σω­πι­κά. Τα κι­τρι­κά και τα φω­σφω­ρι­κά οξέα του αφε­ψή­μα­τος αντι­δρούν κυ­ρί­ως με τη χρω­στι­κή αλλά και άλλες ενώ­σεις του γρή­γο­ρου τεστ. Είναι θέμα χη­μεί­ας», λέει και εξη­γεί: «Με­ρι­κά κομ­μά­τια ενός παζλ αν τα πιέ­σου­με μπο­ρεί να ενω­θούν, αλλά κάθε κομ­μά­τι είναι σχε­δια­σμέ­νο για ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο ση­μείο του παζλ. Αυτό ακρι­βώς συμ­βαί­νει και με το γρή­γο­ρο τεστ. Ενώ μπο­ρεί να δώσει θε­ω­ρη­τι­κά απο­τέ­λε­σμα και σε άλλα δείγ­μα­τα λόγω χη­μεί­ας, έχει σχε­δια­στεί για ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο δείγ­μα της ανα­πνευ­στι­κής οδού. Αυτό όμως σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν το κα­θι­στά ανα­ξιό­πι­στο».

Ως προς τη θε­ω­ρία περί της καρ­κι­νο­γό­νου δρά­σης του αι­θυ­λε­νί­ου, που ενι­σχύ­ει τις από­ψεις περί επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, η ίδια επι­ση­μαί­νει: «Πε­ρί­που οι μισές ια­τρι­κές συ­σκευ­ές και ερ­γα­λεία απο­στει­ρώ­νο­νται με ατμούς οξει­δί­ου του αι­θυ­λε­νί­ου πριν τη χρήση τους –λόγω ευαι­σθη­σί­ας σε άλλες με­θό­δους απο­στεί­ρω­σης,  και ελέγ­χο­νται αυ­στη­ρά για τυχόν υπο­λείμ­μα­τα. Όμως δεν άκου­σα κα­νέ­ναν να φο­βη­θεί την πι­θα­νό­τη­τα κα­τα­λοί­πων αι­θυ­λε­νί­ου στη σύ­ριγ­γα ή στον κα­θε­τή­ρα, με την ίδια ευ­κο­λία που στο­χο­ποιεί το γρή­γο­ρο τεστ».

Πότε μπο­ρεί το self test να δώσει ψευ­δές απο­τέ­λε­σμα

Υπάρ­χουν αρ­κε­τοί λόγοι για τους οποί­ους το απο­τέ­λε­σμα ενός τεστ μπο­ρεί να είναι ψευ­δές θε­τι­κό ή ψευ­δές αρ­νη­τι­κό. Σε άρθρο ανα­σκό­πη­σης, δη­μο­σιευ­μέ­νο στο πε­ριο­δι­κό Expert Review of Respiratory Medicine, επί­σης με τη συμ­με­το­χή του κα­θη­γη­τή Κ. Γουρ­γου­λιά­νη, η κ. Μου­λιού συ­νο­ψί­ζει αυ­τούς τους λό­γους: «Η θέση της κα­σέ­τας κατά την ανα­μο­νή του απο­τε­λέ­σμα­τος του γρή­γο­ρου τεστ, η χρο­νι­κή στιγ­μή της δειγ­μα­το­λη­ψί­ας, το πολύ χα­μη­λό ιικό φορ­τίο και η κακή δειγ­μα­το­λη­ψία, οι επι­μο­λύν­σεις και οι πι­θα­νές δια­σταυ­ρού­με­νες αντι­δρά­σεις με άλλα μι­κρό­βια ή χη­μι­κές ου­σί­ες –τα δυο τε­λευ­ταία σύμ­φω­να, πάντα, με τις οδη­γί­ες χρή­σης του εκά­στο­τε τεστ, μπο­ρούν να επη­ρε­ά­σουν ένα γρή­γο­ρο τεστ αντι­γό­νου, και να οδη­γή­σουν σε ένα ψευ­δές απο­τέ­λε­σμα», ανα­φέ­ρει και συ­μπλη­ρώ­νει: «Αντί­στοι­χα, στη δο­κι­μή ενί­σχυ­σης νου­κλει­κού οξέος που έχει χρη­σι­μο­ποι­η­θεί αλλά και χρη­σι­μο­ποιεί­ται ευ­ρέ­ως για την ανα­γνώ­ρι­ση του γε­νώ­μα­τος του κο­ρο­νοιού, την PCR, η κακή δειγ­μα­το­λη­ψία και η κακή χρο­νι­κή στιγ­μή, το χα­μη­λό ιικό φορ­τίο, οι επι­μο­λύν­σεις και οι τυχόν ανα­στο­λείς της δο­κι­μής (αίμα ή υψηλό ιξώ­δες στο δείγ­μα λόγω βλέν­νης ή ει­σπνοή χη­μι­κών), απο­τε­λούν τις κυ­ριό­τε­ρες πα­ρα­μέ­τρους που θα πρέ­πει να λη­φθούν υπ’ όψη στο τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα».

Το πο­σο­στό αξιο­πι­στί­ας του κάθε τεστ δεν μπο­ρεί να προσ­διο­ρι­στεί με ακρί­βεια, διότι «ενώ είναι εγκε­κρι­μέ­να πα­γκο­σμί­ως τα τεστ που εμ­φα­νί­ζουν αξιο­πι­στία πολύ με­γα­λύ­τε­ρη του 90% -σε ορθές χρή­σεις όπως ανέ­φε­ρα προη­γου­μέ­νως, βλέ­που­με και με­ρι­κές μη ορθές χρή­σεις αυτών, στις οποί­ες σαφώς δεν μπο­ρεί να λο­γί­ζε­ται το πο­σο­στό της ρε­α­λι­στι­κής αξιο­πι­στί­ας».

Τεστ και σε εμ­βο­λια­σμέ­νους

Ο εμ­βο­λια­σμός γί­νε­ται για να απο­κτή­σου­με ανο­σία απέ­να­ντι στον ιό, ενώ το τεστ γί­νε­ται για να δια­πι­στώ­σου­με αν εί­μα­στε αρ­χι­κά φο­ρείς του ιού. «Εάν δυο άν­θρω­ποι, ο ένας εμ­βο­λια­σμέ­νος και ο άλλος ανεμ­βο­λί­α­στος, κολ­λή­σουν το ίδιο ιικό φορ­τίο σε πρώτη φάση, τότε ο εμ­βο­λια­σμέ­νος που θα έχει επι­τυ­χη­μέ­νη ανο­σία ή κά­ποιος που έχει νο­σή­σει από κο­ρο­νο­ϊό στο πα­ρελ­θόν, θα αντι­με­τω­πί­σει νωρίς τον ιό και δεν θα τον αφή­σει να ανα­πα­ρα­χθεί κατά τα μέ­γι­στα στα κύτ­τα­ρα του ανώ­τε­ρου ανα­πνευ­στι­κού του συ­στή­μα­τος, όπως θα έκανε ο ανεμ­βο­λί­α­στος, και άρα θα φέρει πολύ λι­γό­τε­ρο ιικό φορ­τίο από τον ανεμ­βο­λί­α­στο. Επο­μέ­νως, ασχέ­τως φορ­τί­ου, όλοι μπο­ρούν να είναι φο­ρείς του ιού και να τον με­τα­δώ­σουν», ση­μειώ­νει η βιο­χη­μι­κός, υπο­στη­ρί­ζο­ντας πως θα έπρε­πε να ελέγ­χο­νται όλοι για το αν είναι φο­ρείς του ιού, σε χώ­ρους όπου κρί­νε­ται ανα­γκαίο, μέσω τεστ. Επι­πλέ­ον, διευ­κρι­νί­ζει πως ένα αρ­νη­τι­κό τεστ ανα­φέ­ρε­ται σε απο­τέ­λε­σμα δε­δο­μέ­νου δείγ­μα­τος και χρο­νι­κής στιγ­μής, και δεν μπο­ρεί να εξα­σφα­λί­σει ότι ο εξε­τα­ζό­με­νος δεν θα γίνει φο­ρέ­ας την επό­με­νη χρο­νι­κή στιγ­μή.

«Δεν εί­μα­στε ρο­μπότ με βιο­αι­σθη­τή­ρες, να ανά­βει πάνω μας το λα­μπά­κι όταν θα φέ­ρου­με έναν ιό», ση­μειώ­νει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και επι­ση­μαί­νει τη σύ­στα­ση του CDC να πραγ­μα­το­ποιούν κα­νο­νι­κά τεστ οι εμ­βο­λια­σμέ­νοι με συμ­πτώ­μα­τα ή που ήρθαν σε επαφή με επι­βε­βαιω­μέ­νο κρού­σμα.

Πού κά­νου­με το τεστ, στα σκου­πί­δια τα από­βλη­τα

Ένας στους τρεις που απά­ντη­σαν στο ερω­τη­μα­το­λό­γιο κάνει την αυ­το­διά­γνω­ση στην τρα­πε­ζα­ρία του σπι­τιού του, άλλος ένας στους τρεις στο μπά­νιο και το 20,6% στην κου­ζί­να. Το 23,6% κάνει το τεστ φο­ρώ­ντας γά­ντια.

Σε ό,τι αφορά την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή διά­στα­ση, οι τρεις στους τέσ­σε­ρις (74,8%) είπαν πως πε­τούν τα από­βλη­τα στον κάδο απορ­ριμ­μά­των. Το 9,4% στον κάδο ανα­κύ­κλω­σης και μόνο το 15,8% τα επι­στρέ­φει στο φαρ­μα­κείο.

Σύμ­φω­να με την κ.Μου­λιού, είναι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά επι­τα­κτι­κή η ανά­γκη το να γί­νε­ται επι­στρο­φή των χρη­σι­μο­ποι­η­μέ­νων τεστ αυ­το­διά­γνω­σης και των σκου­πι­διών στο φαρ­μα­κείο, όπως ανα­φέ­ρε­ται και στη δη­μο­σιευ­μέ­νη με­λέ­τη.

Στη με­λέ­τη, που έγινε μέσω συ­μπλη­ρω­μέ­νου ερω­τη­μα­το­λο­γί­ου στο δια­δί­κτυο, συμ­με­τεί­χαν συ­νο­λι­κά 614 πο­λί­τες (268 άν­δρες και 346 γυ­ναί­κες), σε τέσ­σε­ρις ηλι­κια­κές κα­τη­γο­ρί­ες, από 18 ως 75 ετών.

Τα πο­σο­στά αμ­φι­βο­λί­ας των πο­λι­τών ως προς την αξιο­πι­στία και την ασφά­λεια των self tests δεν πα­ρου­σιά­ζουν ση­μα­ντι­κές δια­φο­ρές με βάση το φύλλο. Ωστό­σο, πα­ρα­τη­ρού­νται αξιο­ση­μεί­ω­τες δια­φο­ρές με­τα­ξύ πο­λι­τών με δια­φο­ρε­τι­κό μορ­φω­τι­κό επί­πε­δο. Η επι­φύ­λα­ξη είναι μι­κρό­τε­ρη σε άτομα με υψη­λό­τε­ρη μόρ­φω­ση.

«Τα γρή­γο­ρα τεστ, εάν χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ορθά, δη­λα­δή κυ­ρί­ως σε άτο­μα­με συμ­πτω­μα­το­λο­γία πα­ρό­μοια με αυτή της COVID-19, σε άτομα που ήρθαν σε επαφή με επι­βε­βαιω­μέ­νο κρού­σμα, ή σε άτομα πε­ριο­χών με πραγ­μα­τι­κά πολύ υψηλό επι­δη­μιο­λο­γι­κό φορ­τίο, έχουν αυ­ξη­μέ­νες πι­θα­νό­τη­τες να δώ­σουν ένα αλη­θές απο­τέ­λε­σμα. Αντι­θέ­τως, σε πε­ρι­πτώ­σεις μη ορθής χρή­σης των γρή­γο­ρων τεστ,μπο­ρεί να προ­κύ­ψουν ψευδή απο­τε­λέ­σμα­τα», διευ­κρι­νί­ζει η κ.Μου­λιού, για να προ­σθέ­σει: «σαφώς, αν χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με τα γρή­γο­ρα τε­στσε μια κοι­νω­νία χωρίς ίχνος κο­ρο­νοιού, τότε τα όποια θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα θα είναι ψευ­δώς θε­τι­κά. Επο­μέ­νως, το να θε­ω­ρού­με γε­νι­κά τα γρή­γο­ρα τεστ ως ανα­ξιό­πι­στα, είναι άτοπο».

Πηγή euro2day.gr