Κατακόρυφη αύξηση της έντασης πάνω από το Αιγαίο

Κατα­κό­ρυφη αύξηση της τουρ­κι­κής στρα­τιω­τι­κής παρου­σίας πάνω από το Αιγαίο, με επι­μέ­ρους χαρα­κτη­ρι­στικά που δημιουρ­γούν κίνδυνο για ατύχημα, ανά πάσα στιγμή, παρα­τη­ρεί με ανη­συ­χία η Αθήνα. Παράλ­ληλα, οι Τούρκοι προ­βάλ­λουν με διά­φο­ρους τρόπους την άποψή τους για το καθε­στώς στο αρχι­πέ­λα­γος, απα­γο­ρεύ­ο­ντας σε στρα­τιω­τικά αερο­σκάφη τρίτων χωρών να εισέρ­χο­νται στο FIR Κων­στα­ντι­νού­πο­λης αν αυτά έχουν διέλθει νωρί­τερα από περιο­χές του FIR Αθηνών τις οποίες κατά πάγια πρα­κτική θεωρούν απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­νες. Το περα­σμένο καλο­καίρι (ιδιαί­τερα ο Ιούνιος και ο Ιούλιος) περι­γρά­φε­ται ως ένα από τα πλέον έντονα των τελευ­ταίων χρόνων σε αερο­πο­ρι­κές παρα­βά­σεις. Η «Κ» απο­κα­λύ­πτει σήμερα μια σειρά από περι­στα­τικά που κατα­γρά­φη­καν το προη­γού­μενο καλο­καίρι και εξε­τά­ζο­νται από την ελλη­νική πλευρά.

Καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές ανα­φέ­ρουν στην «Κ» ότι παρα­τη­ρή­θη­καν μια σειρά από τακτι­κές. Κατ’ αρχάς οι Τούρκοι έκαναν εκπαι­δευ­τι­κές ασκή­σεις εντός των FIR Αθηνών και Λευ­κω­σίας. Στις πρα­κτι­κές τους περι­λαμ­βά­νο­νταν ελιγμοί παρα­πλά­νη­σης, κυρίως μέσω της εισόδου στο FIR Αθηνών, από πάρα πολύ μεγάλο ύψος, με σιγή ασυρ­μά­του. Στο πλαίσιο αυτό εντάσ­σε­ται και ένα νέο φαι­νό­μενο, η είσοδος πολλών αερο­σκα­φών, τα οποία είναι σχεδόν πάντα οπλι­σμένα, για περιο­ρι­σμένο χρονικό διά­στημα, από 1-2 έως 15 λεπτά. Ως ενδια­φέ­ρουσα κατα­γρά­φε­ται, επίσης, η επιλογή των Τούρκων να προ­χω­ρούν σε παρα­βιά­σεις με αερο­σκάφη τα οποία απο­γειώ­νο­νται από απο­μα­κρυ­σμέ­νες αερο­πο­ρι­κές βάσεις, όπως η Μερ­ζι­φού­ντα στην επαρχία της Αμα­σείας στην κεντρική Μαύρη Θάλασσα και το Ικόνιο. Ο συντο­νι­στι­κός ρόλος για όλα αυτά παρα­μέ­νει στο κέντρο αερο­πο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων της Τουρ­κίας, στο Εσκί Σεχίρ. Η εμπλοκή πιλότων που εδρεύ­ουν σε αερο­δρό­μια που έχουν ως επι­χει­ρη­σιακή ευθύνη την ανα­το­λική Τουρκία στο­χεύει, πιθα­νό­τατα, στην εξοι­κεί­ωσή τους και με το Αιγαίο.

Από διάφορα σημεία

Ως και­νο­φα­νής πρα­κτική περι­γρά­φε­ται και η ταυ­τό­χρονη είσοδος τουρ­κι­κών μαχη­τι­κών στο FIR Αθηνών όχι από ένα αλλά από δύο ή και τέσσερα δια­φο­ρε­τικά σημεία. Εξίσου πρω­το­φα­νής για τους έμπει­ρους παρα­τη­ρη­τές ήταν η επιλογή των Τούρκων όχι απλώς να παρα­βιά­σουν το θερινό μορα­τό­ριουμ, αλλά να εντεί­νουν την παρου­σία τους πάνω από το Αιγαίο μετά τις 15 Ιουλίου έως και τα τέλη Αυγού­στου, δηλαδή κατά την περίοδο κορύ­φω­σης της του­ρι­στι­κής κίνησης. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι στο πρώτο ήμισυ του καλο­και­ριού εισήλ­θαν 55 τουρ­κικά μαχη­τικά στο FIR Αθηνών, ενώ στο δεύτερο, ο αριθμός αυτός εκτο­ξεύ­θηκε στα 150.

Παρα­τη­ρού­νται, επι­πλέον, και ορι­σμέ­νες ασυ­νή­θι­στες, εκ μέρους των Τούρκων, κινή­σεις. Οπως απο­κα­λύ­πτει σήμερα η «Κ», στις αρχές του περα­σμέ­νου Ιουλίου, κατά τη διάρ­κεια άσκησης του ΝΑΤΟ, η Αγκυρα κατέ­θεσε αίτημα για τη δέσμευση και τη χρήση περιο­χής στα νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου, που βρί­σκε­ται εντός του FIR Αθηνών. Το αίτημα ενε­κρίθη από την Αθήνα. Ωστόσο, πρό­κει­ται για εξαί­ρεση, καθώς η Αγκυρα εξα­κο­λου­θεί να μην εγκρί­νει την είσοδο στο FIR Κων­στα­ντι­νού­πο­λης στρα­τιω­τι­κών αερο­σκα­φών τρίτων χωρών τα οποία εισέρ­χο­νται στον τουρ­κικό εναέριο χώρο, έχοντας προη­γου­μέ­νως διέλθει από το Ανα­το­λικό Αιγαίο, με το επι­χεί­ρημα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης. Η Αγκυρα έχει εντεί­νει τη συγκε­κρι­μένη πρα­κτική, περι­λαμ­βά­νο­ντας μάλιστα όχι αμιγώς στρα­τιω­τικά αερο­σκάφη (όπως τα ιπτά­μενα ραντάρ AWACS), αλλά και σε κρατικά τα οποία είθι­σται να υπά­γο­νται στην πολε­μική αερο­πο­ρία κάθε χώρας. Το καλο­καίρι η Αγκυρα απα­γό­ρευσε τέτοιες πτήσεις ακόμη και προς αερο­σκάφη που επι­χει­ρού­σαν στη Συρία, από χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Γερ­μα­νία, η Ισπανία και η Ιταλία.

Η τουρ­κική κινη­τι­κό­τητα γίνεται, βεβαίως, αντι­λη­πτή από την Αθήνα ως προ­σπά­θεια της Αγκυρας να παγιώ­σει ένα καθε­στώς «συγκυ­ριαρ­χίας» στο Αιγαίο, είτε αμφι­σβη­τώ­ντας το FIR Αθηνών διά της μη υπο­βο­λής σχεδίων πτήσης είτε, εμμέσως, μέσα από ασκή­σεις του ΝΑΤΟ. Στους προ­φα­νείς στόχους εντάσ­σε­ται, επίσης, η κατα­πό­νηση της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας. Μέχρι και τον Αύγου­στο, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι σε ανα­χαι­τί­σεις και εικο­νι­κές αερο­μα­χίες ενε­πλά­κη­σαν 600 μονάδες επι­φυ­λα­κής της Π.Α. Επι­χει­ρη­σιακά, η μεγα­λύ­τερη δυσκο­λία της ελλη­νι­κής πλευράς είναι η δια­χεί­ριση μιας οφθαλ­μο­φα­νούς ανι­σορ­ρο­πίας μεταξύ των δύο πλευρών. Πρό­κει­ται για τις πτήσεις οι οποίες δεν έχουν σταθερή πορεία εντός ή εκτός του FIR Αθηνών, των αερο­σκα­φών ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας CN-235. Οι Τούρκοι χρη­σι­μο­ποιούν εντα­τικά τα συγκε­κρι­μένα αερο­σκάφη, τα οποία παρέ­χουν στην Αγκυρα ναυτική εικόνα σε πραγ­μα­τικό χρόνο.

Ελλειψη πιλότων

Η αυξη­μένη κινη­τι­κό­τητα, σε συν­δυα­σμό με την ουσια­στική απουσία πυρήνα έμπει­ρων πιλότων στην τουρ­κική αερο­πο­ρία, προ­κα­λεί τις εύλογες ανη­συ­χίες της Αθήνας για πιθανό ατύχημα. Ενδειξη της έλλει­ψης πιλότων είναι ότι για κάθε μαχη­τικό F-16 της τουρ­κι­κής αερο­πο­ρίας δεν ισο­δυ­να­μεί ούτε… μισός πιλότος, κάτι που οδηγεί ακόμη και σε διπλές βάρδιες. Ελλεί­ψεις υπάρ­χουν και σε επίπεδο εκπαι­δευ­τών, με απο­τέ­λε­σμα η Τουρκία να προ­σπα­θεί να εισα­γά­γει –ανε­πι­τυ­χώς προς το παρόν– από το Πακι­στάν. Οι ρυθμοί ανα­πλή­ρω­σης από πιλό­τους της πολι­τι­κής αερο­πο­ρίας δεν προ­χω­ρούν ικα­νο­ποι­η­τικά, καθώς οι αμοιβές στην πολε­μική αερο­πο­ρία είναι σχεδόν 70% μικρό­τε­ρες, κάτι που δεν δημιουρ­γεί κίνητρα, παρά τις πολύ έντονες πιέσεις οι οποίες ασκού­νται.