Απαράδεκτες οι συνθήκες διαβίωσης των ελαφιών!

Τι συμ­βαί­νει με τα ελάφια που βρί­σκο­νται στο πάρκο του Ροδι­νιού; Υπάρ­χουν τα προ­βλή­ματα που κατά καιρούς ακού­στη­καν ή όχι; Οι πλέον αρμό­διοι, απα­ντούν στην «δ». Και αυτοί είναι ο Δήμος και η Διεύ­θυνση Δασών. Από την πλευρά του Δήμου και την επι­φορ­τι­σμένη με την φρο­ντίδα του χώρου και των ελαφιών Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος και Πρα­σί­νου, ο κ. Ηλίας Μπού­κλας και η κτη­νί­α­τρος του Δήμου κ. Κατε­ρίνα Βελώνη. Να σημειώσω πως η συζή­τηση έγινε παρου­σία και των δύο. Από την πλευρά της Δασικής Υπη­ρε­σίας, η Διευ­θύ­ντρια κ. Καίτη Μπα­λα­τσούκα και ο κ. Νίκος Θεο­δω­ρί­δης, Διευ­θυ­ντής Δασών και Αγρο­τι­κών υπο­θέ­σεων, της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου.

• Κυρία Βελώνη, είστε επι­φορ­τι­σμένη ως κτη­νί­α­τρος του Δήμου για την φρο­ντίδα των ελαφιών. Εχετε κάποια εξει­δί­κευση σε άγρια ζώα, όπως το ελάφι;

‘Εχω εξει­δι­κευ­θεί στα ελάφια. Η δε δια­τριβή μου είναι για την μοριακή διε­ρεύ­νηση Leishmania sp., Ehrlichia sp. και Βartonella sp στο περι­φε­ρικό αίμα ελαφιών φυλής dama dama της Ρόδου. Επι­φορ­τι­σμένη μεν από τον Δήμο για την φρο­ντίδα τους, αλλά χωρίς οργα­νική θέση στην Διεύ­θυνση Πρα­σί­νου που έχει την αρμο­διό­τητα .

• Πόσα ελάφια φιλο­ξε­νού­νται αυτή την στιγμή στο πάρκο και πρό­σφατα αδειο­δο­τη­μέ­νου ελα­φο­κο­μείου;

Περίπου 85. Λέω περίπου, γιατί δεν είναι δυνατή η ακριβής κατα­μέ­τρηση του πλη­θυ­σμού.

• Μητρώα υπάρ­χουν; Υπάρ­χουν κατα­γε­γραμ­μέ­νοι δηλαδή θάνατοι και γεν­νή­σεις;

Ναι, υπάρ­χουν.

• Θεω­ρείτε πως ένας χώρος, όπως αυτός, είναι κατάλ­λη­λος για να ζουν 85 άγρια ζώα;

Είναι ανε­παρ­κής. Αλλά πολύ καλύ­τε­ρος και ασφαλής από τα παρ­κά­κια που ζούσαν πριν εγκλω­βι­σμένα.

• Υπάρχει πρό­βλημα εκφυ­λι­σμού του DNA των συγκε­κρι­μέ­νων ελαφιών από πιθανές αιμο­μι­ξίες;

Οχι, δεν υπάρχει. Του­λά­χι­στον αυτό απο­δει­κνύ­ε­ται και από έρευνα του γενε­τι­στή Μασέτι.

• Τον Ιούλιο του 2012, δημο­σιο­ποι­ή­θη­καν καταγ­γε­λίες πολιτών, για έλλειψη συμπλη­ρω­μα­τι­κών τροφών, απα­ραί­τη­των για την δια­βί­ωση των ελαφιών, ότι ελάφια πεθαί­νουν από αδυ­να­μία λόγω αυτής της έλλει­ψης, πως δεν υπήρχαν φάρμακα, ακόμη και για ύπαρξη ληγ­μέ­νων φαρ­μά­κων. Είχαν βάση οι καταγ­γε­λίες αυτές;

Εχουν βάση. Υπήρχε πρό­βλημα μη λήψης συμπλη­ρω­μα­τι­κής τροφής όπως και έλλειψη φαρ­μά­κων. Ναι, υπήρχαν και ληγμένα φάρμακα. Ηταν πολλές οι φορές, βλέ­πο­ντας κάποιο ελάφι με πρό­βλημα να σφα­δά­ζει, να αγοράζω με χρήματα δικά μου φάρμακα ή με χρήματα που μεταξύ μας εδώ μαζεύ­αμε.

• Είχαν ενη­με­ρω­θεί οι αρμό­διοι για τις ελλεί­ψεις;

Ναι, τους είχα ενη­με­ρώ­σει.

• Το πρό­βλημα εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει;

Εξα­κο­λου­θούν να μην υπάρ­χουν συμπλη­ρω­μα­τι­κές τροφές. Δυσκο­λεύ­ο­μαι να επέμβω -όπως στις δυστο­κίες για παράδειγμα- από έλλειψη φαρ­μά­κων. Υπάρχει και έλλειψη ανα­λώ­σι­μων.

• Ποιο άλλο πρό­βλημα αντι­με­τω­πί­ζετε όσον αφορά την φρο­ντίδα των ελαφιών;

Δεν υπάρχει ένας χώρος, υπο­τυ­πω­δώς κατάλ­λη­λος που κάποιο τραυ­μα­τι­σμένο ή με πρό­βλημα ελάφι να δεχθεί περί­θαλψη. Αν χρεια­στεί κάτι τέτοιο, γίνεται στο χώμα, και με τον ορό κρε­μα­σμένο στα σύρματα.

• Κάποια ελάφια που πρό­σφατα είχαν φύγει από τον κυρίως χώρο φύλαξης, επέ­στρε­ψαν;

Όχι, ανοί­ξαμε όμως, ένα μέρος του μικρού περι­φραγ­μέ­νου χώρου, τους βάζουμε εκεί τροφή μήπως και μπο­ρέ­σουμε να τα εγκλω­βί­σουμε. Μέχρι τώρα, έρχο­νται, τρώνε και ξανα­φεύ­γουν.

• Εχουν δοθεί ελάφια σε ιδιώτες;

Στο παρελ­θόν είχαν δοθεί, παρ’ όλες τις αντιρ­ρή­σεις μου. Ενδει­κτικό είναι, πως πολλές φορές, αυτό γινόταν όταν έλειπα με άδεια.

• Κυρία Βελώνη, επι­σκε­πτό­μενη τον χώρο, παρα­τή­ρησα πως δεν υπάρ­χουν μικρά ελα­φά­κια. Γιατί;

Εκτός από τους φυσιο­λο­γι­κούς θανά­τους, είτε πέθαναν στην γέννα μαζί με τις μητέρες τους, που δεν τα κατά­φε­ραν λόγω αδυ­να­μίας, είτε μετά την γέννα δεν τα κατά­φε­ραν τα μικρά και πάλι λόγω αδυ­να­μίας.

Ο κ. Μπού­κλας μας είπε:

• Ποια είναι ακριβώς η αρμο­διό­τητα της υπη­ρε­σίας σας, όσον αφορά τον χώρο που φιλο­ξε­νού­νται τα ελάφια;

Η δια­σφά­λιση της ασφα­λούς δια­βί­ω­σης των ελαφιών.

• Με ποιο σκε­πτικό και πότε δημιουρ­γή­θηκε το πάρκο αυτό;

Πριν 17 χρόνια, όταν κρίθηκε απα­ραί­τητο να μετα­φερ­θούν σε κάποιο χώρο τα ελάφια που ήταν στην Τάφρο και σε άλλους χώρους δεξιά κι αρι­στερά. Με σκοπό να γίνει θεμα­τικό πάρκο, αλλά και για να δια­σφα­λι­σθεί ένας πλη­θυ­σμός ασφα­λείας.

• Με τι νομο­θε­τικό πλαίσιο λει­τουρ­γεί;

Μέχρι το 2010 λει­τουρ­γούσε χωρίς άδεια ελα­φο­κο­μείου. Οταν το 2010 ανέλαβε η και­νούρ­για δημο­τική αρχή και μπήκαμε στην λογική χρη­μα­το­δό­τη­σης, ανα­κα­λύ­ψαμε ότι δεν υπήρχε άδεια. Ξεκί­νη­σαν οι δια­δι­κα­σίες και στις 16/4/2013 εκδό­θηκε άδεια ελα­φο­κο­μείου.

• Σε τι θα σας βοη­θή­σει αυτό;

Θα υπάρχει συγκε­κρι­μέ­νος αριθμός ελαφιών, μέχρι 60, όπως ορίζει η άδεια και θα λύσουμε και προ­βλή­ματα χρη­μα­το­δό­τη­σης. Ισως μπο­ρέ­σουμε να το εντά­ξουμε και σε κάποιο πρό­γραμμα.

• Είστε ενή­με­ρος για τα προ­βλή­ματα έλλει­ψης συμπλη­ρω­μα­τι­κών τροφών και φαρ­μά­κων;

Το πρό­βλημα αυτό υπάρχει και είναι δια­χρο­νικό. Υπάρ­χουν προ­βλή­ματα λόγω παλαιών χρεών σε προ­μη­θευ­τές, οι οποίοι στα­μά­τη­σαν να μας δίνουν τροφές, θέλουν απα­ραί­τητα μετρητά. Γνωστές και οι δυσκο­λίες που συνα­ντάμε με το ελεγ­κτικό συνέ­δριο.

• Και πώς σκέ­πτε­στε να λύσετε το πρό­βλημα άμεσα, μέχρι να βρεθεί ορι­στική και βιώσιμη λύση;

Ελπί­ζουμε πως θα λυθεί από τον Φεβρουά­ριο και μετά, με την βοήθεια του Γεωρ­γι­κού Συνε­ται­ρι­σμού Εμπωνας, ο οποίος θα μας δίνει με πίστωση τις τροφές, μέχρι να υπάρχει έγκριση για την πληρωμή από το ελεγ­κτικό συνέ­δριο. Επίσης, απα­ραί­τητο είναι να λυθεί και η δια­χεί­ριση του πλη­θυ­σμού. Τι θα γίνουν τα περίπου 25 ελάφια που πλε­ο­νά­ζουν μετά από όσα ορίζει η άδεια, αλλά και θα γίνεται ο πλε­ο­νά­ζων μελ­λο­ντι­κός πλη­θυ­σμός. Γι’ αυτό, θα χρεια­στεί η βοήθεια της Διεύ­θυν­σης Δασών, στην οποία ήδη δια­βι­βά­ζουμε σχετικό αίτημα.

• Τι υπο­δο­μές υπάρ­χουν στον χώρο;

Μια αποθήκη για το χόρτο. Δεν υπάρχει χώρος περί­θαλ­ψης όπως είπε και η κυρία Βελώνη, ρεύμα, ούτε καν ένα κιόσκι για τον φύλακα, να μπορεί να προ­φυ­λάσ­σε­ται όταν βρέχει. Είναι αρχαιο­λο­γι­κός χώρος και αυτό είναι ένα πρό­βλημα.

• Είναι επι­σκέ­ψι­μος ο χώρος;

Ναι, εάν είναι ώρες που είναι εκεί ο φύλακας. Υπάρχει έλλειψη προ­σω­πι­κού. Παλιά υπήρχαν τρεις άνθρω­ποι που εναλ­λάσ­σο­νταν στον χώρο. Τώρα απέ­μεινε ένας, ο οποίος πηγαί­νει μια φορά για να ταΐζει τα ελάφια.

H άποψη της Διεύ­θυν­σης Δασών από την διευ­θύ­ντρια κ. Καίτη Μπα­λα­τσούκα:

• Η δασική υπη­ρε­σία τι αρμο­διό­τητα έχει σε ό,τι αφορά τα ελάφια που βρί­σκο­νται στο Ροδίνι;

H υπη­ρε­σία μας εμπλέ­κε­ται στα πλαίσια της υπο­χρέ­ω­σής της να μεριμνά για τη δια­τή­ρηση των ειδών της άγριας πανίδας. Εκδώ­σαμε πράξη χαρα­κτη­ρι­σμού και στη συνέ­χεια, όπως πλη­ρο­φο­ρή­θηκα, ο Δήμος εξέδωσε άδεια ίδρυσης και λει­τουρ­γίας κτη­νο­τρο­φι­κής μονάδας, προ­κει­μέ­νου να νομι­μο­ποι­ή­σει την κατοχή των ελαφιών, την οποία περι­μέ­νουμε να μας κοι­νο­ποι­ή­σει. Η Διεύ­θυνση Δασών, υπο­στή­ριξε αυτή τη δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης του εκτρο­φείου, αφ΄ ενός μεν, γιατί στο παρελ­θόν τα πλα­τώ­νια ζούσαν υπό απα­ρά­δε­κτες συν­θή­κες δια­τρο­φής, υγιει­νής και ασφά­λειας στην μεσαιω­νική τάφρο, αφ΄ ετέρου δε, διότι επι­θυ­μού­σαμε την ύπαρξη ενός βιο­γε­νε­τι­κού

απο­θέ­μα­τος του ντόπιου πλη­θυ­σμού, που είχε φθάσει στο παρελ­θόν σε πολύ χαμηλά επίπεδα και κιν­δύ­νευε να εξα­φα­νι­στεί από το νησί. Για τους λόγους αυτούς δημιουρ­γή­θηκε στο Ροδίνι το εκτρο­φείο και μάλιστα προ­σε­λή­φθη και κτη­νί­α­τρος για την περί­θαλψή τους.

• Ποια είναι η ευθύνη του Δήμου ως ιδιο­κτήτη ελαφιών;

Ο Δήμος είναι ιδιο­κτή­της του χώρου και της κτη­νια­τρι­κής εγκα­τά­στα­σης και είναι υπεύ­θυ­νος για την υγεία και την ευζωία των πλα­τω­νιών, σύμφωνα με τη σχετική νομο­θε­σία και την άδεια λει­τουρ­γίας του εκτρο­φείου.

• Η υπη­ρε­σία σας ξέρει ότι τα ελάφια αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα έλλει­ψης των απα­ραί­τη­των συμπλη­ρω­μα­τι­κών τροφών και φαρ­μά­κων;

Επίσημη ενη­μέ­ρωση δεν έχω από το Δήμο για τυχόν οικο­νο­μι­κές ή άλλες δυσχέ­ρειες στη δια­χεί­ριση του εκτρο­φείου. Γνωρίζω κυρίως από περι­στα­τικά τραυ­μα­τι­σμού ελαφιών σε τροχαία, όταν ζητή­σαμε τη βοήθεια περί­θαλ­ψής τους από την κτη­νί­α­τρο ότι υπήρχε έλλειψη φαρ­μά­κων στο εκτρο­φείο. Η υπη­ρε­σία μας θα προβεί σε αυτοψία, μετά και το δημο­σί­ευμά σας.

• Τι θα γίνουν τα περίπου 25 ελάφια που υπάρ­χουν επι­πλέον μετά την άδεια ελα­φο­κο­μείου;

Επι­θυ­μία της υπη­ρε­σίας είναι να βοη­θή­σουμε το Δήμο να δια­τη­ρή­σει το εκτρο­φείο σε καλή κατά­σταση λει­τουρ­γίας προ­κει­μέ­νου να εκπλη­ρώ­νει τους σκοπούς ίδρυσής του. Θα πρέπει λοιπόν αρχικά, να μας δηλωθεί επίσημα η δυνα­τό­τητα ή μη του Δήμου να συντη­ρεί το εκτρο­φείο και ανάλογα να εξε­τά­σουμε τι μπο­ρούμε να κάνουμε για να βοη­θή­σουμε. Όταν π.χ. επι­σκευα­στεί η περί­φραξη του πάρκου ελαφιών στον Άγιο Σουλά, θα μπο­ρού­σαμε να απε­λευ­θε­ρώ­σουμε κάποιο μικρό αριθμό εκεί και ίσως σε άλλα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου μετά από έρευνα και την ανεύ­ρεση κατάλ­λη­λων βιο­τό­πων. Σε κάθε περί­πτωση, θα εξε­τά­σουμε τι πρέπει να γίνει στα πλαίσια της δασικής νομο­θε­σίας και της ηθικής ανάγκης που υπάρχει να δια­βιούν τα ζώα με ασφά­λεια και αξιο­πρέ­πεια.

Η άποψη του κ. Θεο­δω­ρίδη, μετα­φέ­ρο­ντάς του, τα προ­βλή­ματα όπως παρου­σιά­στη­καν από τους αρμο­δί­ους του Δήμου, την κ. Βελώνη και τον κ. Μπούκλα:

Από την στιγμή που το μαθαίνω από εσάς, μετά μάλιστα και από το δημο­σί­ευμά σας, θα πρέπει οπωσ­δή­ποτε να ληφθούν κάποια μέτρα για την επίλυση του προ­βλή­μα­τος. Προ­σω­πικά θα επι­κοι­νω­νήσω με το ΥΠΕΚΑ για κάποιου είδους χρη­μα­το­δό­τηση. Σε περί­πτωση που μας δώσει χρήματα -τα οποία ασφαλώς δεν θα είναι εσαεί – θα λυθεί το πρό­βλημα προ­σω­ρινά μέχρι να βρούμε μια ορι­στική λύση. Στην αντί­θετη περί­πτωση ίσως μας προ­τεί­νει να μετα­φερ­θούν τα ελάφια κάπου στην υπό­λοιπη Ελλάδα ή στο εξω­τε­ρικό. Αυτό θα είναι μια δυσά­ρε­στη τροπή για την Ρόδο. Το να φύγουν τα ελάφια, που σήμερα απο­τε­λούν ένα βιο­γε­νε­τικό απόθεμα, από τον τόπο τους θα είναι μια αρνη­τική εξέλιξη και για την ιστορία της Ρόδου και για την κουλ­τούρα και για τον πολι­τι­σμό της. Η δική μας πρόταση θα είναι για κάποια συνεχή ετήσια χρήματα από το Πράσινο Ταμείο. Θα δούμε τι δυνα­τό­τη­τες έχει και τι θα απο­φα­σί­σει το Υπουρ­γείο και τι θα μας απα­ντή­σει. Στην χει­ρό­τερη περί­πτωση εγώ θα προ­τείνω να φύγουν προ­κει­μέ­νου να λιμο­κτο­νούν και να βασα­νί­ζο­νται.

Kαι τέλος, μιλή­σαμε και με την κίνηση πολιτών «Ο Πλατωνι-κός έρωτας της Ρόδου», οι οποίοι ανέ­δει­ξαν το θέμα και δημο­σιο­ποί­η­σαν το πρό­βλημα τον Ιούλιο του 2012. Μας είπε το μέλος της κίνησης κ. Μανώλης Σαρρής:

• Τον Ιούλιο του 2012, μαθαί­νουμε μέσα από δελτίο τύπου που στεί­λατε στα ΜΜΕ, ότι η κίνηση πολιτών που συμ­με­τέ­χετε, συγκε­ντρώ­νει χρήματα για την αγορά συμπλη­ρω­μα­τι­κών τροφών και φαρ­μά­κων για τα ελάφια στο Ροδίνι. Εσείς, πώς πλη­ρο­φο­ρη­θή­κατε την έλλειψή τους;

Από μια εντελώς τυχαία παρου­σία μου στον χώρο, όπου η άσχημη εικόνα της κατά­στα­σης των ελαφιών, με έκανε να ψάξω το γιατί. Δια­πι­στώ­νο­ντας διάφορα, συλ­λέ­γο­ντας πλη­ρο­φο­ρίες εκ των έσω και από άλλες έγκυρες και εμπλε­κό­με­νες πηγές, μαθαίνω ότι, εκτός από συμπλη­ρω­μα­τι­κές τροφές, δεν είχαν και τα απα­ραί­τητα φάρμακα και αυτά τα λίγα που έτυχε να δω ήταν ληγμένα προ διετίας. Ετσι, δημιουρ­γή­θηκε η δια­δι­κτυακή κίνηση πολιτών ο «Πλατωνι-κός έρωτας της Ρόδου», με σκοπό να βοη­θή­σουμε. Η πρώτη επι­τυ­χία ήταν η αγορά 3,5 τόνων συμπλη­ρω­μα­τι­κών τροφών, από τα οποία μισός τόνος μετα­φέρ­θηκε για τα ελάφια του Αγ. Σουλά, γιατί εκείνη την περίοδο υπήρξε και το πρό­βλημα των εκεί ελαφιών μετά την πυρ­κα­γιά, καθώς και πλάκες λήξεως (για ιχνο­στοι­χεία). Παράλ­ληλα, ψάχναμε και για άλλες εναλ­λα­κτι­κές και μη πολυ­έ­ξο­δες λύσεις, τις οποίες θα χρη­μα­το­δο­τού­σαμε εμείς σαν κίνηση πολιτών, ώστε να βοη­θη­θεί ο Δήμος να μειώσει το κόστος της βασικής τροφής, ούτως ώστε τα χρήματα αυτά, να δια­τί­θε­νται για την αγορά των απα­ραί­τη­των συμπλη­ρω­μα­τι­κών τροφών. Τον Σεπτέμ­βριο του 2012, επι­σκε­φθή­καμε τον δήμαρχο να του παρου­σιά­σουμε τις λύσεις αυτές, αλλά όπως μας δια­βε­βαί­ωσε, δεν υπήρχε καμία ανάγκη ούτε τροφών ούτε φαρ­μά­κων. Για τον λόγο αυτό, παγώ­σαμε τις επό­με­νες δρα­στη­ριό­τη­τές μας, για να μην κιν­δυ­νεύ­σουμε να χαρα­κτη­ρι­σθούμε ψεύτες και πως παρα­πλα­νούμε τον κόσμο για ανύ­παρ­κτα προ­βλή­ματα, παρ’ όλο που δεχό­μα­σταν τηλε­φω­νή­ματα για παροχή βοή­θειας, με το αιτιο­λο­γικό ότι τα ελάφια πεθαί­νουν και κάποιες φορές στην αρχή, αντα­πο­κρι­θή­καμε αγο­ρά­ζο­ντας μικρές ποσό­τη­τες. Αυτό όμως, δεν μπο­ρούσε να εξα­κο­λου­θή­σει, για τον λόγο που σας ανέφερα. Όμως, παρα­κο­λου­θού­σαμε την εξέλιξη των παλιών και νέων προ­βλη­μά­των που προ­έ­κυ­πταν, χωρίς να μπο­ρούμε να κάνουμε καμία παρέμ­βαση ώστε να βοη­θή­σουμε, αφού παρέ­με­ναν πλη­ρο­φο­ρίες και ενδεί­ξεις και όχι απο­δεί­ξεις, όλα όσα γνω­ρί­ζαμε. Κανείς τότε, δεν ήθελε να μιλήσει επω­νύ­μως.

• Κύριε Σαρρή, σήμερα οι αρμό­διοι παρα­δέ­χο­νται την ύπαρξη αυτών των προ­βλη­μά­των. Τι λέτε γι’ αυτό;

Οι πολίτες, όταν ενερ­γούν σαν απλοί πολίτες, δεν είναι «επώ­νυ­μοι», δεν είναι παρά­γο­ντες, δεν έχουν επαφές και συν­διαλ­λα­γές με το σύστημα και λει­τουρ­γούν ανι­διο­τε­λώς, δεν ακού­γο­νται. Αγνο­ού­νται ή κιν­δυ­νεύ­ουν να φανούν ψεύτες και συκο­φά­ντες – όπως κιν­δυ­νεύ­σαμε εμείς. Τελικά, κάποιοι, δεν έχουν αντι­λη­φθεί το βάθος του προ­βλή­μα­τος και πόσο δυσμενή εξέλιξη μπορεί να έχει για τη Ρόδο και το δικό της μονα­δικό ελάφι και σύμβολό της. Καιρός να αντι­με­τω­πί­σουν το πρό­βλημα με μεγάλη σοβα­ρό­τητα. Πρέπει άμεσα να εξα­σφα­λι­σθεί η ευζωία των ελαφιών, με φρο­ντίδα και όχι συντή­ρηση και αυτό σημαί­νει μόνιμη και ορι­στική λύση.