Συνέντευξη Παντελιάδη στο Forbes

Ο Διευ­θύ­νων Σύµβου­λος της METRO “βλέ­πει” και άλλο κύκλο συ­γκέ­ντρω­σης στην αγορά µέσα στα επόµενα δύο-τρία χρό­νια, ενώ εκτιµά πως υπάρ­χουν προ­ο­πτι­κές στο εξω­τε­ρι­κό για το εγ­χώ­ριο λιανεµπόριο.

Συ­νέ­ντευ­ξη στον Νίκο Χρυ­σι­κό­που­λο 

Σί­γου­ρος ότι η METRO θα συ­νε­χί­σει να δια­δραµατί­ζει πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο στις εξε­λί­ξεις στο λιανεµπόριο και χον­δρεµπόριο τροφίµων εµφα­νί­ζε­ται ο επι­κε­φα­λής της εται­ρεί­ας, κ. Αρι­στο­τέ­λης Πα­ντε­λιά­δης.

Στην εφ’ όλης της ύλης συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στο “Forbes”, ο ισχυ­ρός άν­δρας της ΜΕΤRO, ο οποί­ος κα­τά­φε­ρε µαζί µε την οµάδα του να ολο­κλη­ρώ­σει µε επι­τυ­χία την ενσωµάτωση του πρώην δι­κτύ­ου της Βε­ρό­που­λος στον “ορ­γα­νισµό” της εται­ρεί­ας του, ανοί­γει τα χαρ­τιά του και δεν “µασάει” τα λόγια του όταν ανα­φέ­ρει: “Εξε­λισ­σόµαστε γιατί θέλουµε να παραµείνουµε ζω­ντα­νοί”. Εκτιµά πως η πρό­κλη­ση για όλους είναι να γί­νουν αρ­κε­τά ικα­νοί ώστε να ανα­πτύσ­σο­νται σε µια µικρό­τε­ρη, αρ­κε­τά δια­φο­ρε­τι­κή και σί­γου­ρα πιο αντα­γω­νι­στι­κή αγορά.

Ο κ. Πα­ντε­λιά­δης “βλέ­πει” και άλλο κύκλο συ­γκέ­ντρω­σης στην αγορά µέσα στα επόµενα δύο-τρία χρό­νια, ενώ εκτιµά πως υπάρ­χουν προ­ο­πτι­κές στο εξω­τε­ρι­κό για το εγ­χώ­ριο λιανεµπόριο. Σπεύ­δει, ωστό­σο, να σηµειώ­σει πως τα επόµενα χρό­νια η METRO πρέ­πει να επι­κε­ντρω­θεί στην Ελ­λά­δα και την Κύπρο (σ.σ. στις αρχές του 2020 εγκαι­νιά­ζει κα­τά­στηµα Cash & Carry).

Μιλά για το project του Ελ­λη­νι­κού και γε­νι­κό­τε­ρα της αναµόρ­φω­σης του πα­ρα­λια­κού µετώ­που, µε την έν­νοια ότι ανα­βαθµίζει συ­νο­λι­κά την Αθήνα, αλλά και για τη συµβολή του του­ρισµού στην κα­τα­νά­λω­ση. Ενώ σχο­λιά­ζει τον ανα­πτυ­ξια­κό νόµο ανα­φέ­ρο­ντας πως, αν και κι­νεί­ται προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νοµία, έχει ελά­χι­στη επί­δρα­ση στο εµπόριο, και αυτή µάλλον αρ­νη­τι­κή, όπως λέει. Σε ό,τι αφορά τη µείωση της φο­ρο­λο­γί­ας, λέει ότι είναι φυ­σι­κά κα­λο­δε­χούµενη, για να συµπλη­ρώ­σει: “Όταν ολο­κλη­ρω­θεί το πλάνο µειώ­σε­ων που έχει εξαγ­γεί­λει η κυ­βέρ­νη­ση, πε­ρι­λαµβανοµένου και του ΕΝΦΙΑ, τότε θα έχουµε ένα επί­πε­δο φο­ρο­λό­γη­σης σε φυ­σιο­λο­γι­κά επί­πε­δα, το οποίο θα πάψει να απο­τε­λεί αντι­κί­νη­τρο για το επι­χει­ρείν”.

–Το 2019 φαί­νε­ται να κλεί­νει με ορια­κή αύ­ξη­ση του κύ­κλου ερ­γα­σιών του λια­νε­μπο­ρί­ου. Πώς αξιο­λο­γεί­τε τη φε­τι­νή επί­δο­ση για τη βιω­σι­μό­τη­τα και την επό­με­νη ημέρα του κλά­δου;

Πα­ρό­τι στη δου­λειά µου προ­σπα­θώ να προ­ε­τοιµάζοµαι πάντα για το χει­ρό­τε­ρο εν­δε­χόµενο, είµαι γε­νι­κά αι­σιό­δο­ξος και θέλω να βλέπω τα πράγµατα από τη θε­τι­κή τους πλευ­ρά. Η επί­δο­ση της αγο­ράς τα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια µε ικα­νο­ποιεί ιδιαί­τε­ρα. Επί οκτώ χρό­νια περιµέναµε πότε επι­τέ­λους θα σταµατή­σει η πτώση. Ε, τώρα που έχουµε µια, έστω και αναιµική, άνοδο, δεν µπορούµε να γκρι­νιά­ζουµε. Από την άλλη µεριά, ας µη γελιόµαστε. Ακόµα και αν υπο­θέ­σουµε ότι η ορια­κή άνο­δος θα συ­νε­χι­στεί για αρ­κε­τά χρό­νια ακόµα, δεν θα πάρουµε ποτέ πίσω το 25% της αγο­ράς που εξανεµίστη­κε κατά τη διάρ­κεια της κρί­σης, ούτε το δια­θέ­σιµο ει­σό­δηµα θα επα­νέλ­θει εκεί που ήταν, ούτε θα γυ­ρί­σουν οι εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες άν­θρω­ποι που έφυ­γαν από τη χώρα – όχι όλοι του­λά­χι­στον. Η πρό­κλη­ση για όλους µας είναι να γίνουµε αρ­κε­τά ικα­νοί ώστε να ανα­πτυσ­σόµαστε σε µια µικρό­τε­ρη, αρ­κε­τά δια­φο­ρε­τι­κή και σί­γου­ρα πιο αντα­γω­νι­στι­κή αγορά.

–Το δικό σας τριε­τές πλάνο ανά­πτυ­ξης έως το 2019 βα­σι­ζό­ταν σε με­γά­λο βαθμό στην απορ­ρό­φη­ση της Βε­ρό­που­λος και την αντί­στοι­χη ανά­πτυ­ξη του δι­κτύ­ου σας. Ποιος ο απο­λο­γι­σμός σή­με­ρα;

Όπως είχαµε σχε­διά­σει, στο τέλος της προη­γούµενης χρο­νιάς ολο­κλη­ρώ­θη­κε και η απορ­ρό­φη­ση της Βε­ρό­που­λος. Όλα τα κα­τα­στήµατα ανα­και­νί­στη­καν, όλοι οι ερ­γα­ζόµενοι εκ­παι­δεύ­τη­καν στα νέα συστήµατα και δια­δι­κα­σί­ες και, το πιο σηµαντι­κό, γίναµε µια ενιαία και δυ­να­τή οµάδα. Για να γί­νουν όλα αυτά πράξη, χρειά­στη­κε πολλή προ­σπά­θεια από πολ­λούς αν­θρώ­πους που έδω­σαν τον κα­λύ­τε­ρο εαυτό τους, αλλά και ένα επεν­δυ­τι­κό πρό­γραµµα 120 εκατ. ευρώ. Άξιζε, όµως, τον κόπο: Σήµερα η METRO είναι µια δια­φο­ρε­τι­κή εται­ρεία, όχι µόνο στο µέγε­θος, αλλά κυ­ρί­ως στη δυναµική της. Έχουµε µια στα­θε­ρή ανο­δι­κή πο­ρεία και στους δύο τοµείς δρα­στη­ριό­τη­τάς µας, τα My market και τα METRO Cash & Carry. Βελ­τιώ­νουµε την κερ­δο­φο­ρία µας, µάθαµε να αλ­λά­ζουµε και προ­χω­ράµε µπρο­στά, βλέ­πο­ντας πλέον τις αλ­λα­γές ως ευ­και­ρία για να γινόµαστε κα­λύ­τε­ροι.

–Η πε­ρί­ο­δος των τε­λευ­ταί­ων χρό­νων χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε από συγ­χω­νεύ­σεις και συχνά θε­α­μα­τι­κές αλ­λα­γές στο τοπίο του κλά­δου. Θε­ω­ρεί­τε ότι έχει απο­κα­τα­στα­θεί μια ισορ­ρο­πία ή ανα­μέ­νε­τε νέες αλ­λα­γές μέσω συγ­χω­νεύ­σε­ων και εξα­γο­ρών;

Ο κλά­δος µας ήταν, και σε µεγάλο βαθµό –παρά τις εξα­γο­ρές των τε­λευ­ταί­ων ετών– παραµένει ακόµη, αρ­κε­τά δια­σπασµένος. Μια τάση συ­γκέ­ντρω­σης υπέ­βο­σκε ήδη από την αρχή της χι­λιε­τί­ας, η οι­κο­νοµική ύφεση όµως και η συ­να­κό­λου­θη µείωση του κύ­κλου ερ­γα­σιών του κλά­δου επι­τά­χυ­ναν αρ­κε­τά αυτήν τη δια­δι­κα­σία. Είναι πολύ θε­τι­κό πως η συ­γκέ­ντρω­ση έγινε προς όφε­λος του κα­τα­να­λω­τή. Δεν είναι τυ­χαίο πως οι εται­ρεί­ες που δεν άντε­ξαν ήταν και αυτές που δεν προ­σέ­φε­ραν ικα­νο­ποι­η­τι­κές υπη­ρε­σί­ες στους πε­λά­τες τους. Δεν θεωρώ ότι αυτή η δια­δι­κα­σία συ­γκέ­ντρω­σης έχει ολο­κλη­ρω­θεί. Αντί­θε­τα, περιµένω και νέες αλ­λα­γές στο τοπίο του λιανεµπο­ρί­ου τροφίµων τα επόµενα δύο-τρία χρό­νια. Προ­σω­πι­κά πι­στεύω ότι ο “µεσαί­ος χώρος” θα συ­νε­χί­σει να δέ­χε­ται σηµαντι­κές πιέ­σεις. Στο µέλλον βλέπω να ευηµερούν πολύ µεγά­λες και κά­ποιες µικρές, αλλά εξει­δι­κευµένες, αλυ­σί­δες και µεµονωµένα κα­τα­στήµατα.

–Κλεί­νο­ντας τον κύκλο ανα­φο­ράς μας στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν, θα ήθελα να κα­τα­γρά­ψε­τε ποιες ήταν οι πα­ρά­με­τροι που έπαι­ξαν τον ση­μα­ντι­κό­τε­ρο ρόλο στην επι­τυ­χία της απορ­ρό­φη­σης της Βε­ρό­που­λος και ποιο το με­γα­λύ­τε­ρο ρίσκο σε επι­χει­ρη­μα­τι­κό αλλά και σε προ­σω­πι­κό επί­πε­δο, με δε­δο­μέ­νο ότι εσείς πή­ρα­τε την από­φα­ση για μια ση­μα­ντι­κή αλ­λα­γή σε επί­πε­δο με­γε­θών της εται­ρεί­ας.

Με δυο λέ­ξεις θα έλεγα ότι οι κα­θο­ρι­στι­κοί πα­ρά­γο­ντες ήταν οι άν­θρω­ποι και η τα­χύ­τη­τα.  Στε­λέ­χη δια­φό­ρων επι­πέ­δων στη METRO πήραν το εγ­χεί­ρηµα προ­σω­πι­κά και δού­λε­ψαν σκλη­ρά και µε πάθος, έδω­σαν τον κα­λύ­τε­ρο εαυτό τους και πέ­τυ­χαν πε­ρισ­σό­τε­ρα και από τα αναµενόµενα. Με­γά­λη προ­σο­χή δώσαµε εξαρ­χής και στους αν­θρώ­πους της Βε­ρό­που­λος. Τους βοη­θή­σαµε να στα­θούν στα πόδια τους, στεί­λαµε οµάδες έµπει­ρων αν­θρώ­πων της METRO να τους υπο­στη­ρί­ξουν και να τους εκ­παι­δεύ­σουν στα νέα συστήµατα και τους εµπι­στευ­τή­καµε τα κα­τα­στήµατα του δι­κτύ­ου τους. Σε δεύ­τε­ρη φάση, κάναµε αρ­κε­τές µετα­κι­νή­σεις αν­θρώ­πων, δί­νο­ντας πάντα ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στην απά­λει­ψη του “εµείς και εσείς”. Πολλά ικανά στε­λέ­χη της Βε­ρό­που­λος κα­τέ­χουν σήµερα εξέ­χου­σες θέ­σεις στον ορ­γα­νισµό µας και η προ­έ­λευ­ση του κα­θε­νός δεν έχει πια καµία σηµασία.

Ο δεύ­τε­ρος πα­ρά­γο­ντας ήταν η τα­χύ­τη­τα. Πα­ρό­τι δεν είχαµε καµία προη­γούµενη εµπει­ρία (σας θυµίζω ότι η METRO δεν είχε προ­βεί σε καµία εξα­γο­ρά στην ιστο­ρία της), σχε­διά­σαµε ανα­λυ­τι­κά όλες τις ενέρ­γειές µας και τις υλο­ποι­ή­σαµε µε ακρί­βεια. Και το πιο εντυ­πω­σια­κό: µέσα στο χρο­νι­κό πλάνο που είχαµε θέσει. Στην πο­ρεία κάναµε πολλά λάθη, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα οποία τα διορ­θώ­σαµε γρή­γο­ρα. Η µεγάλη ει­κό­να, όµως, είναι εξαι­ρε­τι­κά καλή.

Ρω­τά­τε για το ρίσκο. Φυ­σι­κά και υπήρ­χε, και ήταν τε­ρά­στιο. Όπως ξε­κα­θά­ρι­σα από την πρώτη στιγµή, τόσο δηµόσια όσο και εσω­τε­ρι­κά στην εται­ρεία, δεν υπήρ­χε πε­ρι­θώ­ριο απο­τυ­χί­ας, δεν υπήρ­χε τρό­πος οπι­σθο­χώ­ρη­σης. Ή θα πε­τυ­χαί­ναµε ή θα βου­λιά­ζαµε. Και αυτό, ξέ­ρε­τε, µερι­κές φορές ωθεί προς τα µπρος και βοηθά την επι­τυ­χία του εγ­χει­ρήµατος.

–Από την πλευ­ρά σας, τι πε­ρι­λαμ­βά­νει πλέον ο σχε­δια­σμός σας για τα επό­με­να τρία χρό­νια; Έχετε πρό­σφα­τα ανα­φερ­θεί σε επεν­δύ­σεις της τάξης των 100 εκατ. ευρώ.

Έχουµε πράγµατι σχε­διά­σει ένα έντο­νο επεν­δυ­τι­κό πλάνο. Θα επε­κτεί­νουµε και τα τρία Κέ­ντρα Διανοµής µας, ώστε να µπο­ρούν να υπο­στη­ρί­ξουν την ανά­πτυ­ξή µας. Θα ανοί­ξουµε αρ­κε­τά νέα κα­τα­στήµατα και θα ανα­και­νί­σουµε πα­λαιό­τε­ρα. Θα ει­σα­γά­γουµε πολ­λές τε­χνο­λο­γι­κές και­νο­τοµίες στα κα­τα­στήµατα, ενώ, ταυ­τό­χρο­να, συ­νε­χί­ζουµε να επεν­δύ­ουµε στο e-shop µας. Ανοί­γουµε το Cash & Carry µας στη Λεµεσό, το πρώτο βήµα της METRO εκτός Ελ­λά­δας. Σε εφαρµογή ενός νέου τρό­που προ­σέγ­γι­σης του χώρου της εστί­α­σης από τα Cash & Carry, επεν­δύ­ουµε σε ένα εκτε­ταµένο δί­κτυο πω­λη­τών και οχηµάτων διανοµής. Με µία λέξη, εξε­λισ­σόµαστε γιατί θέλουµε να παραµείνουµε ζω­ντα­νοί.

–Του­λά­χι­στον η Αθήνα, σε επί­πε­δο αγο­ράς, φαί­νε­ται να απο­κτά και δια­φο­ρε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Στα­δια­κά κα­θί­στα­ται εντο­νό­τε­ρος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός, την ώρα που το Airbnb έχει κερ­δί­σει ση­μα­ντι­κό με­ρί­διο αγο­ράς. Υπάρ­χει, μά­λι­στα, σε τε­λι­κό στά­διο σχε­δια­σμού μια τε­ρά­στια δο­μι­κή αλ­λα­γή, μέσα από το project του Ελ­λη­νι­κού. Πόσο έχει επη­ρε­ά­σει αυτό το λια­νε­μπό­ριο, πόσο τον δικό σας κύκλο ερ­γα­σιών και τι θέση έχει στον σχε­δια­σμό σας για την επό­με­νη μέρα;

Ο του­ρισµός µας επη­ρε­ά­ζει θε­τι­κά, τόσο άµεσα όσο και έµµεσα. Επη­ρε­ά­ζει, φυ­σι­κά, τα Cash & Carry, γιατί ο του­ρί­στας αγο­ρά­ζει από µικρά κα­τα­στήµατα και τρώει, πίνει καφέ και ποτό έξω. Έχο­ντας το 45% αυτής της αγο­ράς, είµαστε ιδιαί­τε­ρα ωφεληµένοι. Αφορά όµως και το σού­περ-µάρκετ, στον βαθµό που οι Airbnb του­ρί­στες χρειά­ζο­νται υλικά για να µαγει­ρέ­ψουν.

Είναι, επί­σης, δεδοµένο ότι ο του­ρισµός ευ­νο­εί ολό­κλη­ρη την οι­κο­νοµία, καθώς φέρ­νει ζεστό χρήµα, το οποίο κυ­κλο­φο­ρεί. Είµαι αι­σιό­δο­ξος για το project του Ελ­λη­νι­κού και γε­νι­κό­τε­ρα της αναµόρ­φω­σης του πα­ρα­λια­κού µετώ­που, µε την έν­νοια ότι ανα­βαθµίζει συ­νο­λι­κά την Αθήνα ως του­ρι­στι­κό προ­ο­ρισµό. Μην ξε­χνά­τε ότι σε από­στα­ση δύο-τριών ωρών κα­τοι­κούν εκα­το­ντά­δες εκατοµµύρια Ευ­ρω­παί­οι που έχουν ακού­σει πολλά για την Ελ­λά­δα και οι πε­ρισ­σό­τε­ροι δεν την έχουν ακόµη επι­σκε­φθεί. Με τις απευ­θεί­ας αε­ρο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις, µια long-weekend εκδροµή είναι το λι­γό­τε­ρο που µπορούµε να περιµένουµε.

–Εκτός της Κύ­πρου, υπάρ­χει πρό­σφο­ρο έδα­φος ει­σό­δου και σε άλλες γει­το­νι­κές αγο­ρές, είτε στο χον­δρε­μπό­ριο είτε στο λια­νε­μπό­ριο;

Φυ­σι­κά και υπάρ­χει. Έχουµε άλ­λω­στε ένα λαµπρό πα­ρά­δειγµα, τον Βε­ρό­που­λο, που, ενώ απέ­τυ­χε στην Ελ­λά­δα, πη­γαί­νει εξαι­ρε­τι­κά στη Βό­ρεια Μα­κε­δο­νία και πολύ καλά στο Βε­λι­γρά­δι. Θεωρώ ότι το ελ­λη­νι­κό λιανεµπόριο, εξαι­τί­ας του έντο­νου αντα­γω­νισµού που αντιµετω­πί­ζει, είναι ιδιαί­τε­ρα απο­τε­λεσµατικό. Αν όµως µε ρω­τά­τε για τη METRO, θα έλεγα ότι βα­σι­κό συ­στα­τι­κό της επι­τυ­χί­ας στο επι­χει­ρείν απο­τε­λεί η ισορ­ρο­πία µεταξύ της τόλµης και της επί­γνω­σης των δυ­να­το­τή­των της επι­χεί­ρη­σης. Τα επόµενα χρό­νια πρέ­πει να επι­κε­ντρω­θούµε στην Ελ­λά­δα και την Κύπρο.

–Υπάρ­χει χώρος κι­νή­σε­ων και στη λια­νι­κή αγορά της Κύ­πρου;

Η Κύ­προς είναι γεµάτη σού­περ-µάρκετ κάθε µεγέ­θους, από συ­νοι­κια­κά κα­τα­στήµατα µέχρι υπε­ρα­γο­ρές. Και καθώς οι µέχρι πρό­τι­νος το­πι­κοί παί­κτες ανοί­γουν κα­τα­στήµατα και σε άλλες πό­λεις, πέρα από τη βάση τους, ο αντα­γω­νισµός µεγα­λώ­νει ακόµα πε­ρισ­σό­τε­ρο. Κατά την άποψή µου, η Κύ­προς δεν χωρά άλλη µία αλυ­σί­δα σού­περ-µάρκετ. Από την άλλη µεριά, όµως, πα­ρέ­χει ευ­και­ρί­ες για εξα­γο­ρές.

–Υπάρ­χει στον κλάδο σας μια γε­νι­κό­τε­ρη τάση αξιο­ποί­η­σης των τε­χνο­λο­γιών, τόσο σε επί­πε­δο κα­θη­με­ρι­νής δια­χεί­ρι­σης όσο και σε επί­πε­δο πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών προς τους πε­λά­τες εντός των κα­τα­στη­μά­των. Πώς το­πο­θε­τεί­στε απέ­να­ντι σε αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα;

Θα έλεγα ότι στα κα­τα­στήµατά µας ει­σερ­χόµαστε στη δεύ­τε­ρη φάση του ψη­φια­κού µετα­σχηµατισµού. Η πρώτη φάση αφο­ρού­σε την ει­σα­γω­γή της βα­σι­κής τε­χνο­λο­γί­ας, κά­ποια PC δη­λα­δή στους χώ­ρους διοί­κη­σης του κα­τα­στήµατος και στα ταµεία, καθώς και φο­ρη­τά τερµατικά που κά­νουν διά­φο­ρες δου­λειές µέσα στο κα­τά­στηµα. Η φάση που ξε­κι­νά τώρα είναι πολύ πιο εντυ­πω­σια­κή και πε­ρι­λαµβάνει δια­δρα­στι­κές οθό­νες επα­φής µε τον πε­λά­τη για πλη­ρο­φό­ρη­ση, δια­σκέ­δα­ση, έκ­δο­ση κου­πο­νιών κ.λπ., οθό­νες για προ­ώ­θη­ση προ­ϊ­ό­ντων σε διά­φο­ρα σηµεία του κα­τα­στήµατος, tablet σε όλα τα τµήµατα του κα­τα­στήµατος για απευ­θεί­ας ενηµέρωση και εκ­παί­δευ­ση των ερ­γα­ζοµένων σε αυτά, ζυ­γα­ριές µε οθό­νες που µετα­δί­δουν πλη­ρο­φο­ρία και µηνύµατα σε αυτόν που ψω­νί­ζει και διά­φο­ρα applications για τον πε­λά­τη, πέρα, φυ­σι­κά, από το ίδιο το ηλε­κτρο­νι­κό κα­τά­στηµα.

–Τον τε­λευ­ταίο χρόνο κα­θί­στα­ται εντο­νό­τε­ρη –σε ευ­ρύ­τε­ρο επί­πε­δο επι­και­ρό­τη­τας– η δια­σύν­δε­ση της βιω­σι­μό­τη­τας και της πρά­σι­νης ανά­πτυ­ξης των εται­ρειών. Πόσο επη­ρε­ά­ζει τη λει­τουρ­γία σας; 

Απο­τε­λού­σε πά­ντο­τε πε­ποί­θη­σή µου ότι η φρο­ντί­δα προς το πε­ρι­βάλ­λον µπορεί και πρέ­πει να συ­νά­δει µε εξοι­κο­νόµηση πόρων. Αυτό στη METRO το έχουµε κάνει πράξη, έχο­ντας επεν­δύ­σει αρ­κε­τά εκατοµµύρια σε τε­χνο­λο­γι­κά συστήµατα που επι­τυγ­χά­νουν µεγάλη εξοι­κο­νόµηση ενέρ­γειας. Έχουµε ολο­κλη­ρώ­σει την αλ­λα­γή όλων των φω­τι­στι­κών σωµάτων σε όλα µας τα κα­τα­στήµατα µε φω­τι­στι­κά σχε­διασµένα από το δικό µας τµήµα έρευ­νας και ανά­πτυ­ξης, τα οποία έχουν βρα­βευ­θεί διε­θνώς και πα­ρά­γουν εξαι­ρε­τι­κό αι­σθη­τι­κό απο­τέ­λεσµα µε τη µέγι­στη οι­κο­νοµία. Το ίδιο κάναµε και στα Κέ­ντρα Διανοµής µας και, από τον προη­γούµενο χρόνο, έχουµε ξε­κι­νή­σει τη µετά­βα­ση σε ψυ­κτι­κά µέσα πολύ πιο φι­λι­κά προς το πε­ρι­βάλ­λον, που δεν χρησιµοποιούν φρέον και επι­τυγ­χά­νουν, επί­σης, σηµαντι­κή οι­κο­νοµία. Ξε­κι­νούµε να χρησιµοποιούµε, επί­σης, την πα­ρα­γόµενη θερµότητα των ψυ­γεί­ων για θέρµανση του κα­τα­στήµατος.

Θα συ­νε­χί­σουµε στην κα­τεύ­θυν­ση αυτή, γιατί είναι υπο­χρέ­ω­σή µας προς την κοι­νω­νία και τον πλα­νή­τη. Είµαστε, άλ­λω­στε, η πρώτη εται­ρεία του κλά­δου που απέ­κτη­σε πρό­σφα­τα ISO 50001. Θα επιµείνω, όµως, ότι η έξυ­πνη και δια­τη­ρή­σιµη πρά­σι­νη ανά­πτυ­ξη είναι αυτή που ωφε­λεί ταυ­τό­χρο­να το πε­ρι­βάλ­λον και τον επεν­δυ­τή.

Η έν­νοια της βιωσιµότη­τας έχει και µια άλλη διά­στα­ση: Μια επι­χεί­ρη­ση πρέ­πει να είναι έµπρα­κτα ενταγµένη στην κοι­νω­νία στην οποία δρα­στη­ριο­ποιεί­ται. Να επι­στρέ­φει, δη­λα­δή, αξία στο κοι­νω­νι­κό σύ­νο­λο. Η δέσµευση της METRO στα θέµατα υπεύ­θυ­νης συµπε­ρι­φο­ράς είναι δια­χρο­νι­κή και πο­λυ­διά­στα­τη. Η εται­ρεία έχει ενο­ποι­ή­σει όλες τις καλές πρα­κτι­κές που ανέ­κα­θεν εφάρµοζε σε µια ολο­κλη­ρωµένη οµπρέλα δρά­σε­ων Εται­ρι­κής Κοι­νω­νι­κής Ευ­θύ­νης υπό τον τίτλο “Πρά­ξεις Ευ­θύ­νης”, µε έµφαση στην κοι­νω­νία, τους ερ­γα­ζοµένους, τους πε­λά­τες και το πε­ρι­βάλ­λον. Μέσω αυτών, υπο­στη­ρί­ζει στα­θε­ρά και σε ετή­σια βάση το έργο µεγά­λου αριθµού φι­λαν­θρω­πι­κών ιδρυµάτων και φο­ρέ­ων.

Το­πο­θε­τώ­ντας στο επί­κε­ντρο των προ­τε­ραιο­τή­των µας τους ερ­γα­ζοµένους µας, έχουµε σχε­διά­σει και πα­ρέ­χουµε ένα από τα µεγα­λύ­τε­ρα προ­γράµµατα ιδιω­τι­κής ασφά­λι­σης στη χώρα, ενώ, πα­ράλ­λη­λα, υλο­ποιούµε µαζί τους εθε­λο­ντι­κές δρά­σεις µε σηµείο ανα­φο­ράς την οµαδι­κό­τη­τα και επί­κε­ντρο την το­πι­κή κοι­νω­νία: Τα “Χιλιόµετρα Προ­σφο­ράς”, µε αγώ­νες δρόµου φι­λαν­θρω­πι­κού χα­ρα­κτή­ρα σε όλη την Ελ­λά­δα, και τις δρά­σεις αστι­κής παρέµβασης “Πάµε Μπρο­στά – Δίνουµε Πίσω”, µέσω των οποί­ων ανα­βαθµίζουµε πλα­τεί­ες και πάρκα σε µεγά­λες ελ­λη­νι­κές πό­λεις κοντά σε κα­τα­στήµατά µας.

–Πόσο επη­ρε­ά­ζουν τη λει­τουρ­γία της εται­ρεί­ας οι πρό­σφα­τες αλ­λα­γές μέσω του νέου ανα­πτυ­ξια­κού νόμου και των πα­ρεμ­βά­σε­ων στη φο­ρο­λο­γία;

Σύµφωνα µε µια πα­τρο­πα­ρά­δο­τη πε­ποί­θη­ση της ελ­λη­νι­κής Πο­λι­τεί­ας, εµπόριο και ανά­πτυ­ξη δεν πάνε µαζί. Το εµπόριο θε­ω­ρεί­ται στη χώρα που το γέν­νη­σε λίγο-πολύ πα­ρα­σι­τι­κό επάγ­γελµα και δεν πε­ρι­λαµβά­νε­ται ποτέ στα κί­νη­τρα των ανα­πτυ­ξια­κών νόµων. Έτσι, πα­ρό­τι αναµφί­βο­λα ο νέος ανα­πτυ­ξια­κός νόµος κι­νεί­ται προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νοµία, έχει ελά­χι­στη επί­δρα­ση στο εµπόριο, και αυτή µάλλον αρ­νη­τι­κή. Ακόµα και δρα­στη­ριό­τη­τες οι οποί­ες σε άλ­λους κλά­δους επι­δο­τού­νται, µια εµπο­ρι­κή επι­χεί­ρη­ση πρέ­πει να τις χρηµατο­δο­τή­σει µόνη της. Σας ανα­φέ­ρω, για πα­ρά­δειγµα, τις υπη­ρε­σί­ες logistics: Στη METRO έχουµε τρία Κέ­ντρα Διανοµής συ­νο­λι­κής έκτα­σης 80.000 τε­τρα­γω­νι­κών µέτρων, από τα οποία δια­κι­νούµε εµπορεύµατα αξίας 1 δισ. κάθε χρόνο. Οι επε­κτά­σεις που πρό­κει­ται σύντοµα να υλο­ποι­ή­σουµε, έκτα­σης 25.000 τε­τρα­γω­νι­κών µέτρων, θα πρέ­πει να γί­νουν απο­κλει­στι­κά µε δικά µας κε­φά­λαια.

Πέρα από αυτά, ο ανα­πτυ­ξια­κός νόµος πε­ρι­λαµβάνει κά­ποιες ρυθµίσεις ιδιαί­τε­ρα αρ­νη­τι­κές για το εµπόριο, όπως την αύ­ξη­ση του κό­στους ερ­γα­σί­ας των ερ­γα­ζοµένων µερι­κής απα­σχό­λη­σης, πα­ρα­γνω­ρί­ζο­ντας προ­φα­νώς πόσο απα­ραί­τη­τη είναι αυτή για ένα εµπο­ρι­κό κα­τά­στηµα.

Σε ό,τι αφορά, τέλος, τη µείωση της φο­ρο­λο­γί­ας, είναι φυ­σι­κά κα­λο­δε­χούµενη. Όταν ολο­κλη­ρω­θεί το πλάνο µειώ­σε­ων που έχει εξαγ­γεί­λει η κυ­βέρ­νη­ση, πε­ρι­λαµβανοµένου και του ΕΝΦΙΑ, ο οποί­ος δεν άλ­λα­ξε ακόµη κα­θό­λου για τις επι­χει­ρή­σεις, τότε θα έχουµε ένα επί­πε­δο φο­ρο­λό­γη­σης σε φυ­σιο­λο­γι­κά επί­πε­δα, το οποίο θα πάψει να απο­τε­λεί αντι­κί­νη­τρο για το επι­χει­ρείν.

–Για τον κα­τα­να­λω­τή η… 100% “ελ­λη­νι­κό­τη­τα” μιας επι­χεί­ρη­σης φαί­νε­ται να λει­τουρ­γεί. Άλ­λω­στε, ακόμα και μη ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις προ­σπα­θούν να ανα­δεί­ξουν τα στοι­χεία της ελ­λη­νι­κό­τη­τάς τους. Tι ρόλο παί­ζει για εσάς η ελ­λη­νι­κό­τη­τα αυτή σή­με­ρα;

Είµαστε υπε­ρή­φα­νοι για το γε­γο­νός ότι η METRO είναι µια 100% ελ­λη­νι­κή εται­ρεία. Θε­ω­ρούµε, επί­σης, πολύ σηµαντι­κό ότι στον κλάδο µας πολ­λές ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις έχουν πε­τύ­χει και µεγα­λώ­σει, ενώ πολ­λές σηµαντι­κές πο­λυ­ε­θνι­κές έχουν ανα­γκα­στεί να απο­χω­ρή­σουν. Από την άλλη πλευ­ρά, δύο σηµαντι­κές διε­θνείς επι­χει­ρή­σεις εµφα­νί­ζουν εξαι­ρε­τι­κές επι­δό­σεις, ενώ αρ­κε­τές ελ­λη­νι­κές πτώ­χευ­σαν ή ανα­γκά­στη­καν να που­λη­θούν. Τι σηµαίνει τε­λι­κά όλο αυτό; Κατά τη γνώµη µου, δεν είναι η εθνι­κό­τη­τα αυτή που κα­θο­ρί­ζει την προτίµηση του κα­τα­να­λω­τή. Είναι να κά­νεις καλά τη δου­λειά σου και να εξυ­πη­ρε­τείς σωστά τον πε­λά­τη σου.

–Έχο­ντας πλέον ξε­φύ­γει από τα με­γέ­θη μιας μέσης ελ­λη­νι­κής ιδιό­κτη­της επι­χεί­ρη­σης, πώς αντι­λαμ­βά­νε­στε τον ρόλο της “οι­κο­γε­νεια­κής” επι­χεί­ρη­σης στην Ελ­λά­δα; Τι έχει αλ­λά­ξει στον τρόπο που την αντι­λαμ­βά­νε­στε;

Η METRO είναι µια από τις µεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις στην Ελ­λά­δα σε αριθµό ερ­γα­ζοµένων και σε κύκλο ερ­γα­σιών. Σε έναν τόσο βαρύ και πε­ρί­πλο­κο ορ­γα­νισµό, η έν­νοια της οι­κο­γε­νεια­κής ιδιο­κτη­σί­ας δεν µπορεί να έχει καµία σχέση µε το κλα­σι­κό στε­ρε­ό­τυ­πο µιας µικρής επι­χεί­ρη­σης, όλες τις καί­ριες θέ­σεις της οποί­ας κα­τα­λαµβά­νουν µέλη της οι­κο­γέ­νειας.

Υπάρ­χει, όµως, µια ει­δο­ποιός δια­φο­ρά και είναι πολύ σηµαντι­κή σε µια οι­κο­γε­νεια­κή επι­χεί­ρη­ση, όσο µεγάλη και αν είναι. Η τε­λι­κή ευ­θύ­νη των κρίσιµων απο­φά­σε­ων βα­ραί­νει το ή τα µέλη της οι­κο­γέ­νειας που ασκούν την ανώ­τα­τη διοί­κη­ση. Δεν υπάρ­χει κα­νέ­να διοι­κη­τι­κό συµβού­λιο ή executive committee κάπου στο εξω­τε­ρι­κό να µοι­ρα­στεί το βάρος και την ευ­θύ­νη. Αυτό δίνει µεγάλη τα­χύ­τη­τα από­φα­σης, αλλά µερι­κές φορές κάνει τη ζωή λίγο πιο δύ­σκο­λη.

–Πώς αντι­λαμ­βά­νε­στε την εξέ­λι­ξη των δια­τρο­φι­κών τά­σε­ων και πώς προ­σαρ­μό­ζε­στε σε αυτήν; 

Μια τε­ρά­στια αλ­λα­γή προς το κα­λύ­τε­ρο βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη στον δυ­τι­κό κόσµο σε ό,τι αφορά τα ζητήµατα δια­τρο­φής. Τόσο η διό­γκω­ση του φαινοµένου της πα­χυ­σαρ­κί­ας όσο και ένας δια­φο­ρε­τι­κός τρό­πος σκέ­ψης των millennials βοη­θούν στην κα­θιέ­ρω­ση της ισορ­ρο­πηµένης δια­τρο­φής χωρίς ακρό­τη­τες ως κυ­ρί­αρ­χη τάση. Ο κλά­δος µας βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο αυτής της αλ­λα­γής και, ως εται­ρεία, αντι­λη­φθή­καµε από την πρώτη στιγµή το µήνυµα.

Όχι απλώς προ­σαρµοστή­καµε, αλλά το αγκα­λιά­σαµε και σήµερα πρω­το­πο­ρούµε στη χώρα µας στην κα­τεύ­θυν­ση αυτή. Κάτω από τον τίτλο “Μάθε, Φάε, Ζήσε” εντάσ­σουµε µια πλειά­δα δρά­σε­ων, που ξε­κι­νούν από τη διαµόρ­φω­ση της ποι­κι­λί­ας και φτά­νουν σε όλες τις προ­ω­θη­τι­κές ενέρ­γειες, για να βοη­θή­σουµε τους πε­λά­τες µας να τρα­φούν πιο υγιει­νά χωρίς να χά­σουν την από­λαυ­ση που προ­σφέ­ρει το καλό φα­γη­τό.