ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ευάγγελος Βενιζέλος: Υγιής είναι η κοινωνία που προσπαθεί να βρει το δρόμο της προστατεύοντας το κεκτημένο της μέσα στο οποίο είναι το τριαδικό δόγμα ως εγγύηση της δημοκρατίας

news room 13 λεπτά ανάγνωση
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Ε

“Σίγουρα η υγιής κοι­νω­νία δεν είναι μία υγιει­νι­στική κοι­νω­νία, ούτε ιατρικά, ούτε κοι­νω­νιο­λο­γικά, ούτε θεο­λο­γικά. Είναι λοιπόν μία κοι­νω­νία η οποία προ­σπα­θεί να βρει το δρόμο της προ­στα­τεύ­ο­ντας το κεκτη­μένο της μέσα στο οποίο βρί­σκε­ται το τρια­δικό δόγμα ως εγγύηση της δημο­κρα­τίας. Στο πεδίο της «πολι­τι­κής θεο­λο­γίας », όπως την εννο­ούμε στην πολι­τειο­λο­γία και τη θεωρία του δικαίου, την πρώτη και βασική απά­ντηση στις ολο­κλη­ρω­τι­κές αντι­λή­ψεις που εξέ­φρασε ο Καρλ Σμιτ στον  μεσο­πό­λεμο την έδωσε ένας πολύ μεγάλος θεο­λό­γος, αντί­πα­λος του Καρλ Σμιτ, ο Έρικ Πέτερ­σον, ο οποίος τότε ήταν προ­τε­στά­ντης, αλλά μετά έγινε καθο­λι­κός, που επε­σή­μανε ότι ευτυχώς το τρια­δικό δόγμα δεν επι­τρέ­πει να διο­λι­σθή­σουμε στον αυταρ­χι­σμό και λει­τουρ­γεί κατά βάθος ως εγγύηση δημο­κρα­τίας, όπως και η συνο­δι­κό­τητα λει­τουρ­γεί ως προει­κό­νιση  για τον κοι­νο­βου­λευ­τι­σμό”

Αυτό υπο­γράμ­μισε μεταξύ άλλων ο κ. Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος στην ομιλία που πραγ­μα­το­ποί­ησε στο6ο Συνέ­δριο του δικτύου του  Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου για την Ποι­μα­ντική Δια­κο­νία της Υγείας, στη Ρόδο με θέμα: “Ποια είναι μια υγιής κοι­νω­νία;”

Η ομιλία του ανα­λυ­τικά:

Ευχα­ρι­στώ θερμά Σεβα­σμιώ­τατε Μητρο­πο­λίτη Νέας Ζηλαν­δίας, χαί­ρο­μαι πάρα πολύ που βρι­σκό­μα­στε εδώ στη Ρόδο και σας ευχα­ρι­στώ για τη γεν­ναιό­δωρη εισα­γωγή σας, για αυτήν θα έλεγα την τόσο φιλική και επιεική παρου­σί­αση της δια­δρο­μής μου στον ακα­δη­μαϊκό και στον δημόσιο βίο.

Σεβα­σμιώ­τατε Μητρο­πο­λίτη Ρόδου, Σεβα­σμιώ­τα­τοι και θεο­φι­λέ­στα­τοι άγιοι αρχιε­ρείς και λοιποί του ιερού κατα­λό­γου που είστε η σαφής πλειο­ψη­φία στην αίθουσα, κυρίες και κύριοι, κ. βου­λευτά και αγαπητέ συνά­δελφε, κύριοι εκπρό­σω­ποι της δημο­τι­κής αρχής, αγα­πη­τές φίλες και αγα­πη­τοί φίλοι,

ο πατέρας Σταύρος Κοφινάς, που είναι η ψυχή του δικτύου ποι­μα­ντι­κής δια­κο­νίας του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου για την υγεία, άσκησε μία πολύ ευγε­νική πίεση εδώ και μήνες προ­κει­μέ­νου να είμαι παρών και να μετάσχω και εγώ στη συζή­τησή σας. Βεβαίως το θέμα αντα­πο­κρί­νε­ται στους προ­βλη­μα­τι­σμούς, τη δράση, τα επι­τεύγ­ματα αυτού του δικτύου το οποίο νομίζω ότι λει­τουρ­γεί υπο­δειγ­μα­τικά και ήδη έχει δια­μορ­φώ­σει ένα είδος κεκτη­μέ­νου, όχι μόνον στο πλαίσιο της δικαιο­δο­σίας του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου, αλλά γενι­κό­τερα στον χώρο της Ορθο­δο­ξίας, γιατί πολλές εκκλη­σιές δια­πι­στώνω ότι εμπνέ­ο­νται από τις πρω­το­βου­λίες και τις παρα­δο­χές του δικτύου ποι­μα­ντι­κής δια­κο­νίας του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου για την υγεία.

Το θέμα όμως που τίθεται στο συνέ­δριο αυτό στη φιλό­ξενη Ρόδο, χάρη στη γεν­ναιο­δω­ρία του τοπικού Επι­σκό­που, και ειδι­κό­τερα στη συνε­δρί­αση αυτή την ονο­μα­σθείσα, για να μας  τιμήσει  προ­φα­νώς πανη­γυ­ρική και κεντρική, είναι ποια είναι μία υγιής κοι­νω­νία. Αυτό είναι ένα πολύ δύσκολο ερώτημα και στο ερώτημα αυτό, με έναν τρόπο σχεδόν απο­φα­τικό θα επι­χει­ρήσω να απα­ντήσω θέτο­ντας ερω­τή­ματα, ώστε μέσα από έναν καταιο­νι­σμό ερω­τη­μά­των να μπο­ρέ­σουμε να ανοί­ξουμε κάποιους δρόμους, δια­νοη­τι­κούς βεβαίως, επαφής με το ζήτημα αυτό το οποίο δεν είναι καθόλου μα καθόλου αυτο­νό­ητο.

Καταρ­χάς πρέπει να απο­σα­φη­νί­σουμε εάν το ερώτημα, ποια είναι μία υγιής κοι­νω­νία, τίθεται ως ερώτημα ιστο­ρικό, εάν δηλαδή μας απα­σχο­λεί από πλευράς πολι­τι­κής, κοι­νω­νιο­λο­γι­κής, οικο­νο­μι­κής, ανθρω­πο­λο­γι­κής, εντός της Ιστο­ρίας, ή εάν το ερώτημα τίθεται ως εσχα­το­λο­γικό, δηλαδή εάν το ερώτημα είναι εν τέλει θεο­λο­γικό. Θα επα­νέλθω, δεν δίνω την απά­ντηση, αλλά αφήνω να εκκρε­μεί το ερώτημα αυτό.

Το δεύτερο εισα­γω­γικό ερώτημά μου είναι εάν το θέμα μας τίθεται κατά κυριο­λε­ξία, εάν δηλαδή ανα­ζη­τούμε μία κοι­νω­νία που είναι υγιής, γιατί έχει υψηλό προσ­δό­κιμο επι­βί­ω­σης, γιατί έχει υψηλό επίπεδο δημό­σιας υγείας και υψηλό επίπεδο δημό­σιων και ιδιω­τι­κών υπη­ρε­σιών υγείας με εύκολη πρό­σβαση, εάν οργα­νώ­νει προ­λη­πτι­κούς ελέγ­χους, εάν υπα­κούει σε μία σειρά από standards ή εάν, όπως παρά­γε­ται και η ποίηση άλλωστε που βασί­ζε­ται στη μετα­φορά, το ερώτημα τίθεται μετα­φο­ρικά, εάν όταν λέμε υγιής κοι­νω­νία, εννο­ούμε μία κοι­νω­νία δίκαιη, συνε­κτική, συμπε­ρι­λη­πτική, αλλη­λέγ­γυα, οργα­νω­μένη, λει­τουρ­γική.

Όμως με ποια κρι­τή­ρια θα μπο­ρού­σαμε να ορί­σουμε μία κοι­νω­νία ως υγιή υπό την παρα­πάνω έννοια; Τα κρι­τή­ριά μας είναι επι­στη­μο­νικά, υπάρχει επι­στη­μο­νι­κός ορισμός της υγιούς κοι­νω­νίας και εάν ναι, κατά ποια επι­στήμη, κοι­νω­νιο­λο­γικά, ανθρω­πο­λο­γικά, κάτι που θα αφο­ρούσε τις αρχαϊ­κές κοι­νω­νίες, οικο­νο­μικά, θεσμικά; Το ερώτημά μας είναι ένα ερώτημα Συνταγ­μα­τι­κού Δικαίου, συνταγ­μα­τι­κής μηχα­νι­κής, το οποίο υπό την έννοια αυτή θα μου ήταν πάρα πολύ οικείο; Ή μήπως είναι απλώς εμπει­ρικά τα κρι­τή­ριά μας, ανι­χνεύ­ουμε ένα αντι­κεί­μενο, προ­σπα­θούμε να οριο­θε­τή­σουμε τις έννοιες; Ή μήπως τα κρι­τή­ριά μας είναι κατά βάθος ιδε­ο­λο­γικά, όχι θεο­λο­γικά, αλλά ιδε­ο­λο­γικά που σημαί­νει ότι υπάρχει μία προ­ε­πι­λογή, μία προ­ερ­μη­νευ­τική επιλογή σε αυτό που λέμε και σε αυτό που εννο­ούμε και σε αυτό που θέλουμε να κατα­λή­ξουμε; Μήπως τελικά το ερώτημα εμπε­ριέ­χει μία λήψη του ζητου­μέ­νου, μία petitio principii, μήπως εκλαμ­βά­νουμε ως υγιή την κοι­νω­νία που εμείς θεω­ρούμε ή διαι­σθα­νό­μα­στε ότι είναι αυτή που μας ται­ριά­ζει;

Εν πάση περι­πτώ­σει, τι εννο­ούμε λέγο­ντας υγιής κοι­νω­νία; Εννο­ούμε μία κοι­νω­νία ηθικά και αξιακά πει­θαρ­χη­μένη, θρη­σκευ­τικά ενιαία; Μπορεί, για παρά­δειγμα, να είναι υγιής μία κοι­νω­νία, που -ευτυχώς τα παρα­δείγ­ματα αυτά είναι πάρα πολύ λίγα πλέον στον χάρτη της υφηλίου – η οποία είναι αταξική, εξι­σω­τική, κομ­μου­νι­στική, ή θα ήταν προ­τι­μό­τερο να ορί­σουμε ως υγιή μία κοι­νω­νία ταξική και ταυ­τό­χρονα πολι­τι­στικά και κοι­νω­νικά πολυ­δια­σπα­σμένη και συγκρου­σιακή; Ποια από τις δύο θα προ­τι­μή­σουμε;

Πώς μας φαί­νε­ται μια κοι­νω­νία η οποία είναι πολυ­ε­θνο­τική, πολυ­γλωσ­σική, πολυ­θρη­σκευ­τική, που υφί­στα­ται ισχυρή πίεση από τις μετα­να­στευ­τι­κές ροές; Μία κοι­νω­νία που εμείς εδώ στην Ελλάδα ή στην Κύπρο την έχουμε συνη­θί­σει, η οποία κατά παρά­δοση είναι μία κοι­νω­νία ορθό­δοξη κατά πλειο­ψη­φία, δηλαδή είναι μία κοι­νω­νία που ανήκει στη λεγό­μενη πλειο­νο­τική Ορθο­δο­ξία ή πρέπει να μας προ­κα­λέ­σει το ενδια­φέ­ρον μία κοι­νω­νία η οποία από πλευράς Ορθο­δο­ξίας είναι μειο­νο­τική; Γιατί η Ορθο­δο­ξία πρέπει να παρου­σιά­ζει τη μαρ­τυ­ρία της με δύσκολο και επώδυνο τρόπο μέσα σε ένα περι­βάλ­λον όπου πλειο­ψη­φεί άλλη θρη­σκεία ή άλλο δόγμα, μία κοι­νω­νία ισλα­μική, μία κοι­νω­νία ανι­μι­στική, μία κοι­νω­νία η οποία είναι καθο­λική ή ανήκει στη δια­μαρ­τύ­ρηση, πάντως στη δυτική χρι­στια­νο­σύνη, μία κοι­νω­νία στην οποία η Ορθο­δο­ξία επαγ­γέλ­λε­ται ένα λόγο επα­νευαγ­γε­λι­σμού, ένα λόγο ιερα­πο­στο­λικό.

Άρα έχει πολύ μεγάλη σημασία να αρχί­σουμε να προ­σα­να­το­λι­ζό­μα­στε προς την προ­τί­μησή μας, κυρίως όμως να αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε με πόσο πολύ­πλο­κους και αντι­φα­τι­κούς όρους μπορεί να τεθεί το ερώτημα. Για παρά­δειγμα μία κοι­νω­νία φτωχή, με χαμηλό κατά κεφαλήν εισό­δημα, με χαμηλό επίπεδο δημό­σιας υγείας και χαμηλό προσ­δό­κιμο ζωής, που είναι η πλειο­νό­τητα των χωρών της Αφρικής, μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί μία υγιής κοι­νω­νία ή θα την κατα­τά­ξουμε στις ασθε­νείς κοι­νω­νίες αυτή την κοι­νω­νία που αγω­νί­ζε­ται να επι­βιώ­σει;

Μία κοι­νω­νία δια­βρω­μένη από το οργα­νω­μένο έγκλημα, το εμπόριο ναρ­κω­τι­κών που τη δια­χει­ρί­ζο­νται συμ­μο­ρίες, ένα φαι­νό­μενο το οποίο υπάρχει σε πολλές περιο­χές του κόσμου, τι κοι­νω­νία είναι; Μία κοι­νω­νία που οι πολίτες της κιν­δυ­νεύ­ουν από βίαιο θάνατο ή μία κοι­νω­νία εμπό­λεμη όπως η Ουκρα­νία; Μία κοι­νω­νία η οποία φαί­νε­ται εξαι­ρε­τικά προηγ­μένη, η αμε­ρι­κα­νική κοι­νω­νία, βασι­σμένη στην Establishment Clause, στη θρη­σκευ­τική ουδε­τε­ρό­τητα, παρότι βέβαια οι θρη­σκείες, τα δόγματα, ο θεο­λο­γι­κός λόγος κυριαρ­χούν επί του πολι­τι­κού λόγου; Μία κοι­νω­νία βαθιά διχα­σμένη, μία κοι­νω­νία σε συν­θή­κες οιονεί εμφυ­λίου πολέμου, με το υψη­λό­τερο κατά κεφαλήν εισό­δημα, με πολε­μική ισχύ, με τεχνο­λο­γική ισχύ, που ελέγχει τις εξε­λί­ξεις της νέας εποχής, τις εξε­λί­ξεις της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί μία υγιής κοι­νω­νία;

Άρα τι θα προ­τι­μή­σουμε; Μία ενδιά­μεση ευρω­παϊκή λύση, σκαν­δι­να­βική; Ας πούμε την παλιά καλή ευρω­παϊκή σοσιαλ­δη­μο­κρα­τία; Μία κοι­νω­νία η οποία λει­τουρ­γεί ως κράτος δικαίου, σέβεται τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, οργα­νώ­νει και προ­σφέ­ρει ένα ανε­πτυγ­μένο πλου­σιο­πά­ροχο κοι­νω­νικό κράτος, με μηχα­νι­σμούς ανα­δια­νο­μής του πλούτου; Αυτό είναι ένα μοντέλο το οποίο πόσο κοντά είναι πια στις δυνα­τό­τη­τες που έχουμε στην Ευρώπη, όχι σε άλλες περιο­χές του κόσμου; Γιατί σε άλλες περιο­χές του κόσμου δεν έχουμε καθόλου τις δυνα­τό­τη­τες αυτές. Ή μήπως πρέπει να κατα­φύ­γουμε στο επι­χεί­ρημα που λέει, μην ασχο­λεί­στε με τα γνωστά μεγέθη, δηλαδή με το ΑΕΠ ή το κατά κεφαλήν εισό­δημα ή το δια­θέ­σιμο εισό­δημα, ασχο­λη­θείτε με τον δείκτη ευτυ­χίας, γιατί υγιής είναι η κοι­νω­νία η οποία έχει υψηλό δείκτη ευτυ­χίας, ανε­ξαρ­τή­τως των στα­τι­στι­κών  δεδο­μέ­νων.

Για να γίνω πιο συγκε­κρι­μέ­νος σε σχέση με τα ενδια­φέ­ρο­ντα του συνε­δρίου: Μία κοι­νω­νία, η πλειο­ψη­φία της οποίας δεν απο­δέ­χε­ται τον χρι­στια­νι­σμό ή έχει απο­χρι­στια­νι­στεί, δεν έχει απλώς εκκο­σμι­κευ­τεί, μία κοι­νω­νία που έχει ανάγκη από επα­νευαγ­γε­λι­σμό, θα χαρα­κτη­ρι­ζό­ταν από εμάς, από εσάς, τους εκπρο­σώ­πους της Εκκλη­σίας, μία κοι­νω­νία υγιής; Ας πάρουμε, όμως και την κοι­νω­νία της Παλαιάς Δια­θή­κης όπως προ­βάλ­λε­ται στις ημέρες μας. Μία κοι­νω­νία λοιπόν ηθικά χαλαρή, όπως τα Σόδομα και τα Γόμορα, μία κοι­νω­νία ανε­κτική, ελευ­θε­ριακή ως προς τις ερω­τι­κές και οικο­γε­νεια­κές σχέσεις, μία κοι­νω­νία στην οποία υπάρχει ο γάμος των ομο­φύ­λων, υπάρ­χουν δυνα­τό­τη­τες να αλλά­ζεις γνώμη σε σχέση με την ταυ­τό­τητα φύλου, θα χαρα­κτη­ρι­ζό­ταν υγιής; Για να το πω ευθέως, μία κοι­νω­νία αμαρ­τωλή κατά την χρι­στια­νική έννοια  μπορεί να είναι υγιής ή εντός της Ιστο­ρίας ματαιο­πο­νούμε τελικά ανα­ζη­τώ­ντας τον ορισμό της υγιούς κοι­νω­νίας;

Ας απο­δε­χθώ ότι δεν ματαιο­πο­νούμε. Μία κοι­νω­νία λοιπόν νεω­τε­ρική που ανά­γε­ται μόνον στο κράτος, στο Σύνταγμα, στη δημο­κρα­τία, τη φιλε­λεύ­θερη και συνταγ­μα­τική δημο­κρα­τία, τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, είναι μία κοι­νω­νία που θα τη χαρα­κτη­ρί­ζαμε υγιή, γιατί πιστεύει στις αρχές του Δια­φω­τι­σμού; Αυτή η κοι­νω­νία δεν υπάρχει πια, αλλά από αυτή θα ξεκι­νή­σουμε για να θέσουμε το ερώτημα αν μία κοι­νω­νία μετα-νεωτερική, ανα­σφα­λής, που αναζητά την αλήθεια της στην τεχνητή νοη­μο­σύνη, που επι­κοι­νω­νεί με τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης είναι υγιής; Ακόμη πιο σκληρό ερώτημα, μία κοι­νω­νία υπό τον έλεγχο της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, που τείνει στον μετα-ανθρωπισμό, θα είναι μία κοι­νω­νία υγιής;

Για να απα­ντή­σουμε σε αυτόν λοιπόν στον καταιο­νι­σμό των  ερω­τη­μά­των, την αλλη­λου­χία, διότι μέσω της τριβής των ιδεών παρά­γε­ται ο σπιν­θή­ρας της αλη­θείας, ποιος έχει την εξουσία να ορίζει ποια κοι­νω­νία είναι υγιής; Αυτό είναι το ερώτημα. Την έχει αυτή την εξουσία η δυτι­κο­κε­ντρική μας αντί­ληψη του κόσμου; Αυτή η δυτι­κο­κε­ντρική αλα­ζο­νεία μας, ότι υγιής κοι­νω­νία είναι αυτή που ται­ριά­ζει σε ένα λίγο ή πολύ δυτικό πρότυπο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και όλων των πραγ­μα­τι­κών η φαντα­σια­κών επαφών μας με την καθ’ ημάς ανατολή που στη summa divisio είναι Δύση και αυτή; Το πρότυπο το ορίζει μήπως ο οριε­ντα­λι­σμός μας, δηλαδή το γεγονός ότι  βλέ­πουμε υπο­τι­μη­τικά τελικά τις μη δυτικές κοι­νω­νίες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης, όπως είπα, και της καθ’ ημάς Ανα­το­λής, γιατί ο ελλη­νό­φω­νος κόσμος, ο ελλη­νι­κός πολι­τι­σμός έχει αυτό το πλε­ο­νέ­κτημα, να θέλει να εμφα­νί­ζε­ται ως η Ανατολή της Δύσης και η Δύση της Ανα­το­λής, γνω­ρί­ζο­ντας ότι δεν συγκρο­τεί­ται η Δύση χωρίς αυτόν;

Έχουμε μήπως προ­σχω­ρή­σει κατά βάθος σε μία δια­νοη­τική και ηθική «αποι­κιο­κρα­τία» η οποία δια­τη­ρεί­ται και μετά το τέλος, το πολι­τικό και θεσμικό, της αποι­κιο­κρα­τίας; Εάν μιλού­σαμε κατά κυριο­λε­ξία για μία υγιή κοι­νω­νία, ιατρικά δηλαδή, από πλευράς δημό­σιας υγείας εν τέλει, θα είχαμε πρω­τό­κολλα. Θα είχαμε συμ­φω­νή­σει, με τη βοήθεια των επι­στη­μο­νι­κών ιατρι­κών εται­ριών, για το ποιες είναι οι ασθέ­νειες και ποιες είναι οι θερα­πείες. Τώρα έχουμε τέτοια πρω­τό­κολλα ή το μόνο πρω­τό­κολλο που έχουμε είναι η Ιστορία και το κεκτη­μένο της και άρα μία κοι­νω­νία η οποία έχει προ­ο­δεύ­σει θεσμικά, είναι μία κοι­νω­νία δημο­κρα­τική, συνταγ­μα­τική, φιλε­λεύ­θερη, μία κοι­νω­νία ανε­πτυγ­μένη, άρα με μία οικο­νο­μία της αγοράς, καπι­τα­λι­στική δηλαδή, είναι μία κοι­νω­νία η οποία είναι ό,τι πιο κοντά υπάρχει στο υγιές. Η Κίνα υπά­γε­ται σε αυτό; Η Ινδία που είναι ένα καθε­στώς κοι­νο­βου­λευ­τικό, με Σύνταγμα, με συνταγ­μα­τικό δικα­στή­ριο; Μία ισλα­μική ενιαία συγκρο­τη­μένη κοι­νω­νία που διέ­πε­ται από τη Σαρία, με τις γυναί­κες εκτός οικο­νο­μι­κής και πολι­τι­κής ζωής, μπορεί να είναι υγιής ή την απο­κλεί­ουμε επειδή δεν είναι χρι­στια­νική και επειδή δεν ανήκει στο πολι­τι­στικό παρά­δειγμά μας;

Εάν όλες οι κοι­νω­νίες τελούν υπό την απειλή της κλι­μα­τι­κής κρίσης και υπό την απειλή της κατά­χρη­σης της τεχνο­λο­γίας και του συν­δυα­σμού τους, ιδίως όταν εισερ­χό­μεθα στο πεδίο της βιο­τε­χνο­λο­γίας με όλα τα μέσα της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, μία κοι­νω­νία που υφί­στα­ται τέτοια πίεση και τέτοια απειλή, μπορεί λοιπόν να είναι μία κοι­νω­νία υγιής; Μήπως όλο αυτό που κάνουμε, ως άσκηση, ενέχει τον κίνδυνο μίας ολι­στι­κής προ­σέγ­γι­σης που συνο­ρεύει με μία ολο­κλη­ρω­τική αντί­ληψη;

Είμαι όμως έτοιμος να δεχθώ ότι το ερώτημα υπονοεί μία θεο­λο­γική και εν τέλει εκκλη­σιο­λο­γική μέριμνα, η οποία μας απε­λευ­θε­ρώ­νει κάπως, μας ανα­παύει, γιατί μία μη υγιής κοι­νω­νία, μία κοι­νω­νία ασθενών, μία κοι­νω­νία ασθενής η ίδια, προ­φα­νώς συγκρο­τεί­ται και αυτή σε corpus mysticum, είναι το σώμα του Χριστού, σώμα ασθενές και αμαρ­τωλό που υπε­ρυ­ψού­ται και αγιά­ζε­ται. Ξέρετε καλύ­τερα από εμένα «καὶ εἴρηκέ μοι· ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθε­νείᾳ τελειο­ῦται. ἥδιστα οὖν μᾶλλον καυ­χήσο­μαι ἐν ταῖς ἀσθε­νε­ίαις μου, ἵνα ἐπι­σκη­νώσῃ ἐπ᾿ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ Χριστοῦ.»

Μία μη υγιής κοι­νω­νία ανα­μέ­νει το θαύμα αλλά μπορεί και να το προ­κα­λέ­σει το θαύμα μέσα από την πτώση της. Εάν η οπτική μας είναι αντί­στροφη, δηλαδή κανο­νι­στική, νομική και όχι πραγ­μα­τικά θεο­λο­γική, η μετα­τροπή μίας μη υγιούς κοι­νω­νίας σε υγιή προ­ϋ­πο­θέ­τει κάποιου είδους θερα­πεία. Αυτή λοιπόν η θερα­πεία, αυτό το πρω­τό­κολλο το θερα­πευ­τικό, συνιστά ένα πρό­γραμμα πολι­τι­κής θεο­λο­γίας; Και τι πρό­γραμμα, μαχη­τικό, ριζο­σπα­στικό, βίαιο, ή ένα πρό­γραμμα μετριο­πα­θές, δημο­κρα­τικό και φιλε­λεύ­θερο; Η Γενεύη του Καλ­βί­νου, για να μην αναζητώ άλλα παρα­δείγ­ματα, ήταν μία υγιής κοι­νω­νία;

Άρα πρέπει να γυρί­σουμε ξανά σε έννοιες οι οποίες μπορεί να έχουν μία θεο­λο­γική κατα­γωγή, αλλά έχουν εκκο­σμι­κευ­θεί. Δηλαδή μία κοι­νω­νία για να είναι υγιής πρέπει να είναι πρω­τί­στως θεσμικά υγιής, να δια­θέ­τει εγγυ­ή­σεις δημο­κρα­τι­κής και δικαιο­κρα­τι­κής οργά­νω­σης. Με τους θεσμούς, με τον νόμο, με το Σύνταγμα, με την έννομη τάξη, εις πείσμα και του Ακινάτη και του Αυγου­στί­νου, δεν δια­σφα­λί­ζε­ται η αγάπη, η αλλη­λεγ­γύη, η ανε­κτι­κό­τητα, η σχέση των προ­σώ­πων, ο εσχα­το­λο­γι­κός προ­σα­να­το­λι­σμός, αλλά η αξία του ανθρώ­που, τα θεμε­λιώδη δικαιώ­ματά του και η πολι­τική συμ­με­τοχή του δια­σφα­λί­ζο­νται.

Άρα η επι­δί­ωξη μίας υγιούς κοι­νω­νίας δεν μπορεί να είναι φοντα­με­ντα­λι­στική, δεν μπορεί να είναι θρη­σκό­λη­πτη. Εάν δεν είναι φοντα­με­ντα­λι­στική και θρη­σκό­λη­πτη, και αντι­λαμ­βά­νε­ται αυτό το δώρο και το αντί­δωρο των εννοιών μεταξύ θεο­λο­γι­κού λόγου και δυτικού συνταγ­μα­τι­κού λόγου, τότε μπο­ρούμε να βρούμε μία λύση, να πλη­σιά­σουμε, εάν όχι τον ορισμό, πάντως την ψηλά­φηση μίας υγιούς κοι­νω­νίας.

Η κοι­νω­νία που λαμ­βά­νει μέτρα περιο­ρι­σμού των θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των για να αντι­με­τω­πί­σει την παν­δη­μία και περιο­ρί­ζει το δικαί­ωμα του συνέρ­χε­σθαι, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του θρη­σκευ­τι­κού συνέρ­χε­σθαι, που περιο­ρί­ζει την ελευ­θε­ρία της κίνησης για να μείνει υγιής είναι απο­δε­κτή από εμάς; Νομίζω ότι αξίζει να το συζη­τή­σουμε. Σίγουρα όμως δεν είναι υγιής μία κοι­νω­νία που ενδια­φέ­ρε­ται πάρα πολύ για το μέλλον της και επι­δί­δε­ται σε ευγο­νι­κές επι­λο­γές, αυτές δεν ήταν χιτλε­ρι­κές, ήταν και σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κές. Η Σουηδία επί δεκα­ε­τίες, μέχρι τη δεκα­ε­τία του 1980, εφάρ­μοζε ευγο­νι­κές πρα­κτι­κές για να δια­τη­ρή­σει υγιές, όσο μπο­ρούσε, το κοι­νω­νικό της σώμα, δεν χρειά­ζε­ται να ανα­χθούμε στην αρχαία Σπάρτη.

Όλα τα βιοη­θικά και τεχνοη­θικά διλήμ­ματα, τα πολύ κλασικά, αυτά που αφορούν την άμβλωση, την ευθα­να­σία, το τελευ­ταίο στάδιο  –είδα προχθές  στα πορί­σματα του συνε­δρίου του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου για την  βιοη­θική ιδιαί­τερη αντι­με­τώ­πιση του τελικού σταδίου – μας επι­βάλ­λουν να θυμη­θούμε  τους κοι­νω­νιο­λο­γι­κούς λόγους για τους οποίους επι­βλή­θηκε ο χρι­στια­νι­σμός.

Γιατί την εποχή των μεγάλων παν­δη­μιών, οι πρω­το­χρι­στια­νι­κές κοι­νό­τη­τες, έχοντας υψηλό βαθμό αλλη­λεγ­γύης και παροχής υπη­ρε­σιών νοση­λευ­τι­κών στους ασθε­νού­ντες, δια­σφά­λι­ζαν σε από­λυ­τους αριθ­μούς την επι­βί­ωσή τους και τελικά σε μία κοι­νω­νία που πέθανε για λόγους ιατρι­κούς, αύξανε το ποσοστό των χρι­στια­νών. Άρα έχουμε κατα­γω­γική σχέση με το πρό­βλημα αυτό.

Σίγουρα λοιπόν η υγιής κοι­νω­νία δεν είναι μία υγιει­νι­στική κοι­νω­νία, ούτε ιατρικά, ούτε κοι­νω­νιο­λο­γικά, ούτε θεο­λο­γικά. Είναι λοιπόν μία κοι­νω­νία η οποία προ­σπα­θεί να βρει το δρόμο της προ­στα­τεύ­ο­ντας το κεκτη­μένο της μέσα στο οποίο βρί­σκε­ται το τρια­δικό δόγμα ως εγγύηση της δημο­κρα­τίας. Στο πεδίο της «πολι­τι­κής θεο­λο­γίας », όπως την εννο­ούμε στην πολι­τειο­λο­γία και τη θεωρία του δικαίου, την πρώτη και βασική απά­ντηση στις ολο­κλη­ρω­τι­κές αντι­λή­ψεις που εξέ­φρασε ο Καρλ Σμιτ στον  μεσο­πό­λεμο την έδωσε ένας πολύ μεγάλος θεο­λό­γος, αντί­πα­λος του Καρλ Σμιτ, ο Έρικ Πέτερ­σον, ο οποίος τότε ήταν προ­τε­στά­ντης, αλλά μετά έγινε καθο­λι­κός, που επε­σή­μανε ότι ευτυχώς το τρια­δικό δόγμα δεν επι­τρέ­πει να διο­λι­σθή­σουμε στον αυταρ­χι­σμό και λει­τουρ­γεί κατά βάθος ως εγγύηση δημο­κρα­τίας, όπως και η συνο­δι­κό­τητα λει­τουρ­γεί ως προει­κό­νιση  για τον κοι­νο­βου­λευ­τι­σμό.

Ελπίζω ότι θα προ­βλη­μα­τι­σθούμε γύρω από τις έννοιες αυτές και συγ­χω­ρέ­στε με που απά­ντησα στο ερώτημα με ερώτημα, αλλά η βάτος πρέπει να είναι φλε­γο­μένη, αλλά μη καιο­μένη.

 

https://www.youtube.com/live/_MIoBY4qBWQ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.