WSJ: Η Ευρώπη αποτυγχάνει να περιορίσει την Τουρκία

Καθώς οι φιλο­δο­ξίες του Ερντο­γάν μεγα­λώ­νουν, η Ευρώπη στε­ρεί­ται της απα­ραί­τη­της ενό­τη­τας και ισχύος προ­κει­μέ­νου να υπε­ρα­σπι­στεί τα συμ­φέ­ρο­ντα της Ένωσης, ανα­φέ­ρει σε άρθρο του στην «Wall Street Journal» ο αντα­πο­κρι­τής της «Καθη­με­ρι­νής» στις Βρυ­ξέλ­λες, Γιάννης Παλαιο­λό­γος.

Οπως σημειώ­νει ο αρθρο­γρά­φος οι σχέσεις μεταξύ Τουρ­κίας και Ευρω­παϊ­κής Ένωσης βρί­σκο­νται σε άσχημο σημείο, ωστόσο πρό­κει­ται για μια κατά­σταση που βαίνει προς το χει­ρό­τερο επί μισή δεκα­ε­τία. Ενδει­κτικά, υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ο Τούρκος πρό­ε­δρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν ανα­κοί­νωσε τον Φεβρουά­ριο ότι δεν θα τηρήσει πλέον τη συμ­φω­νία του 2016 για να κρα­τή­σει περισ­σό­τε­ρους από τρία εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες στο τουρ­κικό έδαφος και κατη­γο­ρεί την Αγκυρα ότι δεν τηρεί τις οικο­νο­μι­κές της δεσμεύ­σεις.

Επίσης, ο Ερντο­γάν επι­πλήτ­τει τακτικά τους ηγέτες της Ε.Ε. για την κριτική που του ασκεί­ται με αφορμή τα σκληρά μέτρα ενάντια στην από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος τον Ιούλιο του 2016. Οι παρα­βιά­σεις των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των στην Τουρκία υπό την ηγεσία του κ. Ερντο­γάν έχουν προ­κα­λέ­σει απο­γο­ή­τευση στις Βρυ­ξέλ­λες, οδη­γώ­ντας σε πάγωμα των εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων και άλλων μορφών στε­νό­τε­ρης συνερ­γα­σίας.

Ωστόσο, το 2020 η σχέση Ε.Ε.-Τουρκίας επι­δει­νώ­θηκε εκ νέου, τονίζει ο αρθρο­γρά­φος, καθώς η τουρ­κική κυβέρ­νηση επέ­τρεψε σε χιλιά­δες αιτού­ντες άσυλο να δια­σχί­σουν τον ποταμό Έβρο στην Ελλάδα στα τέλη Φεβρουα­ρίου, οδη­γώ­ντας σε βίαιες συγκρού­σεις εβδο­μά­δων καθώς οι ελλη­νι­κές αρχές επι­δί­ω­ξαν να ενι­σχύ­σουν τα σύνορά τους. Σε όλα αυτά ήρθε να προ­στε­θεί και το ζήτημα του Ορούτς Ρέις που ταξί­δεψε με μια συνο­δεία πολε­μι­κών πλοίων στα ανοιχτά του Καστελ­λό­ρι­ζου, γεγονός που πυρο­δό­τησε μια στρα­τιω­τική ανα­μέ­τρηση που διήρ­κησε περισ­σό­τερο από ένα μήνα.

«Η σύγκρουση της ελλη­νι­κής και τουρ­κι­κής φρε­γά­τας στα ύδατα που διεκ­δι­κούν και οι δύο χώρες ώθησε τη γαλλική κυβέρ­νηση να ανα­πτύ­ξει τα δικά της πολε­μικά πλοία και μαχη­τικά στην περιοχή», προ­σθέ­τει ο αρθρο­γρά­φος.

Σε όλα αυτά έρχο­νται να προ­στε­θούν οι κινή­σεις του Ερντο­γάν για τη μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας και άλλων ιερών χώρων σε τζαμιά, κάτι που έχει εξορ­γί­σει τους χρι­στια­νούς, αλλά και οι προ­σβο­λές του Τούρκου προ­έ­δρου προς τον Ελληνα πρω­θυ­πουργό αλλά και τον Γάλλο πρόεδρο τους οποίους χαρα­κτή­ρισε «άπλη­στους και ανί­κα­νους».

Επίσης, ο Ερντο­γάν έχει παρέμ­βει στρα­τιω­τικά στη Λιβύη, παρα­βιά­ζο­ντας εμπάρ­γκο όπλων του ΟΗΕ. Και έχει δημιουρ­γή­σει νέες συμ­μα­χίες με τη Ρωσία και το Ιράν, απο­τρέ­πο­ντας έτσι την επιρροή των ΗΠΑ και της Ευρώπης στη Μέση Ανατολή.

Παρόλα αυτά η στρα­τη­γική της Ε.Ε. απέ­να­ντι στην Τουρκία είναι ασυ­νε­πής. Η Ελλάδα και η Κύπρος, με την υπο­στή­ριξη της Γαλλίας, πέρασαν τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες πιέ­ζο­ντας για νέες και ευρύ­τε­ρες κυρώ­σεις για να δείξουν ότι μια απειλή για την κυριαρ­χία ενός κράτους μέλους της Ε.Ε. θα προ­κα­λέ­σει την παρέμ­βαση ολό­κλη­ρου του μπλοκ. Η Γερ­μα­νία, ωστόσο, ανη­συ­χεί ότι μια νέα σειρά κυρώ­σεων θα επι­δει­νώ­σει τις εντά­σεις με τον κ. Ερντο­γάν, ο οποίος στα μάτια της καγκε­λά­ριου Άνγκελα Μέρκελ έχει δια­δρα­μα­τί­σει χρήσιμο ρόλο στον περιο­ρι­σμό της μετα­νά­στευ­σης στην Ευρώπη. Η στάση του Βερο­λί­νου επη­ρε­ά­ζε­ται επίσης από τη μεγάλη τουρ­κική μειο­νό­τητα στη Γερ­μα­νία και από τους στενούς οικο­νο­μι­κούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών. Την περα­σμένη εβδο­μάδα, η κυρία Μέρκελ κατά­φερε να πείσει την Ελλάδα και την Τουρκία να επα­νέλ­θουν στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για έναν ακόμη γύρο συνο­μι­λιών. Αυτό έχει κάνει την προ­ο­πτική των νέων κυρώ­σεων να υπο­χω­ρή­σει, προς απο­γο­ή­τευση της κυπρια­κής κυβέρ­νη­σης.

Η κ. Μέρκελ, σημειώ­νει ο αρθρο­γρά­φος, είναι η μόνη ηγέτις της ΕΕ που ασκεί επιρροή στον Ερντο­γάν και η Γερ­μα­νία κατέχει επί του παρό­ντος την προ­ε­δρία του Συμ­βου­λίου της Ε.Ε., οπότε είναι το κατάλ­ληλο άτομο για να μεσο­λα­βή­σει μεταξύ της Άγκυρας και της Αθήνας. Αλλά η ιδέα ότι η Γερ­μα­νία μπορεί να μεσο­λα­βή­σει μεταξύ ενός κράτους-μέλους της Ε.Ε. και μιας ξένης χώρας που απειλεί την κυριαρ­χία της είναι επίσης πρό­βλημα. Όπως δήλωσε ο Μάν­φρεντ Βέμπερ, ο Γερ­μα­νός πολι­τι­κός που ηγείται του συντη­ρη­τι­κού Ευρω­παϊ­κού Λαϊκού Κόμ­μα­τος στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, σε συνέ­ντευξή του στο «Der Spiegel» νωρί­τερα αυτόν τον μήνα: «Πρέπει να κατα­στεί σαφές ότι η Ευρώπη και η Γερ­μα­νία είναι στο πλευρό της Ελλάδας».