Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος στην Αστυπάλαια

Έχοντας σαλ­πά­ρει νωρίς το πρωί σήμερα από την Αστυ­πά­λαια, το σκάφος Ναυ­τί­λος του Ινστι­τού­του Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας «Αρχι­πέ­λα­γος» έβαλε πλώρη προς το ΒΑ Αιγαίο. Στο νησί προ­σκλη­θή­καμε από το Δήμο της Αστυ­πά­λαιας – με τον οποίο βρι­σκό­μα­στε σε στενή συνερ­γα­σία για πολυά­ριθμα περι­βαλ­λο­ντικά ζητή­ματα – για να λάβουμε μέρος στο ιδιαί­τερα χρήσιμο «περι­βαλ­λο­ντικό τρι­ή­μερο» που διορ­γά­νωσε ο Δήμος του νησιού, σε ένα πρω­τό­τυπο σκηνικό στο λιμάνι της Αστυ­πά­λαιας. Η παρέμ­βαση του Ινστι­τού­του Αρχι­πέ­λα­γος επι­κε­ντρώ­θηκε στις περι­βαλ­λο­ντι­κές και κοινωνικό-οικονομικές επι­πτώ­σεις της σχε­δια­ζό­με­νης εγκα­τά­στα­σης αιο­λι­κών πάρκων βιο­μη­χα­νι­κής κλί­μα­κας στην Αστυ­πά­λαια, τις γύρω νησίδες, καθώς σε άλλα νησιά και περιο­χές υψηλού φυσικού κάλλους της Ελλάδας.

Στην εισα­γω­γική ομιλία, ο υφυ­πουρ­γός Του­ρι­σμού καθ. Μάνος Κόν­σο­λας, τόνισε την ανα­γκαιό­τητα να στρα­φούν τα νησιά – και ιδίως τα μικρό­τερα νησιά – στις ποιο­τι­κές, ήπιες και εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού και στην επι­τα­κτική ανάγκη να δημιουρ­γη­θούν οι απα­ραί­τη­τες προ­ϋ­πο­θέ­σεις και υπο­δο­μές. Ιδιαί­τερα ενδια­φέ­ρου­σες ήταν οι δυνα­μι­κές παρεμ­βά­σεις από τον Δήμαρχο Σαρω­νι­κού, τον Δήμαρχο Τρι­κά­λων και τον Δήμαρχο Νισύρου. Σημα­ντική ήταν η ξεκά­θαρη θέση του Δημάρ­χου Αστυ­πά­λαιας ενάντια στον κατα­στρο­φικό σχε­δια­σμό εγκα­τά­στα­σης βιο­μη­χα­νι­κών αιο­λι­κών πάρκων στο νησί– ένα σχε­δια­σμό που έγινε τα προη­γού­μενα χρόνια ερήμην των τοπικών κοι­νω­νιών και της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, με γνώμονα τις τυχο­διω­κτι­κές επεν­δύ­σεις και το ευκαι­ριακό κέρδος μεγάλων επεν­δυ­τι­κών ομίλων και εται­ρειών.

Αντι­κεί­μενο έντονης συζή­τη­σης από τους κατοί­κους και τους φορείς του νησιού ήταν η ξεκά­θαρη αντί­φαση των κυβερ­νη­τι­κών στρα­τη­γι­κών που ενώ ανα­δει­κνύ­ουν ως προ­τε­ραιό­τητα την ήπια του­ρι­στική αξιο­ποί­ηση και τη δια­φύ­λαξη του φυσικού και αρχι­τε­κτο­νι­κού πλούτου των μικρών νησιών, παράλ­ληλα στις ίδιες περιο­χές σχε­διά­ζουν βιο­μη­χα­νι­κές ζώνες και φαρα­ω­νικά έργα τσι­με­ντο­ποί­η­σης, διά­νοι­ξης δρόμων, εκσκα­φών κλπ., δηλαδή τη μη- ανα­στρέ­ψιμη βεβή­λωση του φυσικού και αισθη­τι­κού τοπίου των νησιών.

Αξιο­ση­μεί­ω­τος είναι ο έντονος προ­βλη­μα­τι­σμός και η μεγάλη ανη­συ­χία του συνόλου της τοπικής κοι­νω­νίας και των αρχών της Αστυ­πά­λαιας για το θέμα αυτό, με δυνα­μική συμ­με­τοχή στις συζη­τή­σεις από κατοί­κους όλων των ηλικιών.

Παρόλο που η τοπική κοι­νω­νία στη­ρί­ζει απόλυτα μία πιθανή εγκα­τά­σταση ΑΠΕ ήπιας κλί­μα­κας που θα μπο­ρούσε να εξα­σφα­λί­σει την ενερ­γειακή αυτο­νο­μία του νησιού, εκφρά­στηκε ξεκά­θαρα η καθο­λική αντί­δραση της τοπικής κοι­νω­νίας, έναντι στην εγκα­τά­σταση αιο­λι­κών πάρκων βιο­μη­χα­νι­κής κλί­μα­κας. Σε μία εποχή που οι ΑΠΕ μικρής κλί­μα­κας και μεγάλης από­δο­σης βρί­σκο­νται στο απόγειό τους παγκο­σμίως, είναι παρά­δοξο ότι οι κρα­τι­κές αρχές επι­μέ­νουν να εφαρ­μό­ζουν τεχνο­λο­γίες που ανήκουν στο παρελ­θόν, αλλά ακόμα παρά­γουν υψηλό κέρδος για τους μεγά­λους επεν­δυ­τές και τους κατα­σκευα­στές.

Η παρέμ­βαση του Ινστι­τού­του Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας Αρχι­πέ­λα­γος επι­κε­ντρώ­θηκε στην ανάλυση των περι­βαλ­λο­ντι­κών και κοινωνικό-οικονομικών επι­πτώ­σεων της σχε­δια­ζό­με­νης εγκα­τά­στα­σης αιο­λι­κών πάρκων βιο­μη­χα­νι­κής κλί­μα­κας στην Αστυ­πά­λαια και στα νησιά του Αιγαίου γενι­κό­τερα. Απο­τε­λεί μία παρα­νοϊκή και τυχο­διω­κτική επεν­δυ­τική σύλληψη, που προ­ω­θεί­ται μάλιστα με την προ­κά­λυψη της σωτη­ρίας του κλί­μα­τος….