Μιχ. Καντιδενός: Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση αλλά σοβαρή κοινωνική παθογένεια

Ο δικη­γό­ρος Ρόδου κ. Μιχάλης Καντι­δε­νός, μέλος της Ένωσης Ελλήνων Ποι­νι­κο­λό­γων έκανε εισή­γηση με θέμα την πρόληψη και κατα­πο­λέ­μηση της βίας, κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας σε δια­δι­κτυακό εκπαι­δευ­τικό σεμι­νά­ριο για Αστυ­νο­μι­κούς.

Ο κ. Καντι­δε­νός ανα­φέρ­θηκε διε­ξο­δικά στις τρο­πο­ποι­ή­σεις που επέφερε ο Ν.4531/2018 στο νόμο για την αντι­με­τώ­πιση της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας. Επε­σή­μανε τη διεύ­ρυνση της έννοιας της οικο­γέ­νειας, που πλέον κατα­λαμ­βά­νει και τα πρόσωπα που συν­δέ­ο­νται με σύμφωνο συμ­βί­ω­σης όπως και το γεγονός ότι πλέον παύει να είναι απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση η συνοί­κηση της μόνιμης συντρό­φου του άνδρα ή του μόνιμου συντρό­φου της γυναί­κας και των τέκνων τους, κοινών ή ενός εξ αυτών.

Στη συνέ­χεια έγινε λόγος για τη δια­δι­κα­σία της ποι­νι­κής δια­με­σο­λά­βη­σης και τις νέες δια­τά­ξεις που δια­φυ­λάτ­τουν την ορθή λει­τουρ­γία της δια­δι­κα­σίας όπως στην περίπτωση που έχει κριθεί αναγκαία η παρα­κο­λούθηση ειδικού συμ­βου­λευ­τι­κού-θεραπευτικού προγράμματος σε δημόσιο φορέα και το εν λόγω πρόσωπο δεν ολο­κληρώσει υπαίτια την παρα­κο­λούθηση του προγράμματος, τότε ο εισαγ­γελέας διακόπτει τη δια­δι­κασία δια­με­σολάβησης και προ­κα­λεί την ανα­δρο­μική άρση των επελθόντων απο­τε­λε­σμάτων και ως εκ τούτου ανασύρεται η δικο­γραφία από το αρχείο και συνεχίζεται η ποινική δια­δι­κασία κατά τις κοινές διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικο­νομίας.

Επι­πλέον ο κ. Καντι­δε­νός τόνισε το γεγονός πως οι προ­βλεπόμενοι περιο­ρι­στι­κοί όροι για την προ­στασία της σωμα­τικής και ψυχικής υγείας του θύματος μπορούν να επι­βλη­θούν, πλέον, και από τον εισαγ­γελέα που έχει επι­λη­φθεί της υπόθεσης με αιτιο­λο­γημένη διάταξή του ενώ η απαρίθμηση των περιο­ρι­στικών όρων (απομάκρυνση από την οικο­γε­νειακή κατοικία, μετοίκηση, κλπ.) είναι πλέον ενδει­κτική και κατά συνέπεια, το αρμόδιο δικα­στικό όργανο μπορεί να επιβάλει τον πλέον ενδε­δειγμένο περιο­ρι­στικό όρο (π.χ. απαγόρευση να προ­σεγγίζει ο κατη­γο­ρούμενος το νοσο­κο­μείο όπου νοσηλεύεται το θύμα). Επίσης, επε­σή­μανε πως προβλέπεται πλέον ποινή φυλάκισης σε όποιον παραβιάζει τον περιο­ρι­στικό όρο που του έχει επι­βλη­θεί, ώστε το εν λόγω μέτρο να κατα­στεί ουσια­στικό και απο­τε­λε­σμα­τικό.

Επειτα, ο κ. Καντι­δε­νός στην εισή­γησή του τόνισε πως η ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία δεν είναι ιδιω­τική υπόθεση αλλά σοβαρή κοι­νω­νική παθο­γέ­νεια που παρα­βιά­ζει ατο­μι­κές ελευ­θε­ρίες κυρίως γυναι­κών. Επι­πλέον, επε­σή­μανε ότι η άμεση και απο­τε­λε­σμα­τική αντί­δραση της γυναί­κας θύματος που βρίσκει το θάρρος να σπάσει τη σιωπή της, είναι αυτή που θα οδη­γή­σει στην κοι­νο­ποί­ηση του συμ­βά­ντος στους αρμό­διους ώστε να ακο­λου­θη­θεί η νόμιμη δια­δι­κα­σία .

Ακόμη, έκανε λόγο για την δυσκο­λία που έχει η ποινική αντι­με­τώ­πιση της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας στην πράξη για τις γυναί­κες καθώς μεσο­λα­βεί αρκετό διά­στημα μεταξύ συμ­βά­ντος και ακρο­α­μα­τι­κής δια­δι­κα­σίας με απο­τέ­λε­σμα την ανά­κληση της καταγ­γε­λίας μετά από επι­κοι­νω­νία μεταξύ θύτη, θύματος και των οικο­γε­νειών αφού ο φερό­με­νος ως κατη­γο­ρού­με­νος προ­φα­σί­ζε­ται διά­φο­ρες δικαιο­λο­γίες και επι­χει­ρή­ματα, εκβιά­ζει με έμμε­σους τρόπους το θύμα επι­κα­λού­με­νος συχνά το παιδί, την κοι­νω­νία, την οικο­νο­μική εξάρ­τηση της γυναί­κας και προ­βάλ­λει δικαιο­λο­γίες ότι το εν λόγω αδίκημα δεν θα επα­να­λη­φθεί στο μέλλον και ότι απο­τε­λεί μεμο­νω­μένο περι­στα­τικό.

Περαι­τέρω, ανα­φέρ­θηκε στο γεγονός πως ο ρυθ­μι­στι­κός της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας Νόμος προ­σπά­θησε να αντι­με­τω­πί­σει την δυσκο­λία της καταγ­γε­λίας και ανα­φο­ράς της γυναί­κας καθώς σημα­ντικό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει το ενυ­πάρ­χον πλέγμα συγ­γε­νι­κών σχέσεων που απο­τρέ­πει τη γυναίκα – θύμα να εμπλέ­ξει το σύζυγο της, προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί ο στιγ­μα­τι­σμός ολό­κλη­ρης της οικο­γέ­νειας και η δια­πό­μπευση του, φαι­νό­μενο που παρου­σιά­ζε­ται συνήθως στις μικρές κοι­νω­νίες. Επι­πλέον, εξέθεσε τη θυμα­το­ποί­ηση και την εξα­θλί­ωση της ψυχικής υγείας της γυναί­κας που απο­φέ­ρει η καθυ­στέ­ρηση και ματαί­ωση της ποι­νι­κής δια­δι­κα­σίας με απο­τέ­λε­σμα να ζει στην ανα­σφά­λεια και τα τραύ­ματα της ψυχής που δεν είναι εμφανή να καθί­στα­νται βαθύ­τερα, μακρό­χρονα και συνήθως ανε­ξί­τηλα.

Όλα αυτά και ιδίως η μη καταγ­γε­λία της εγκλη­μα­τι­κής πράξης έχουν ως απο­τέ­λε­σμα το φαι­νό­μενο της «αφανούς εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας» του λεγό­με­νου «αόρατου εγκλή­μα­τος».

Τέλος, ο κ. Καντι­δε­νός έκλεισε την εισή­γησή του με το αισιό­δοξο μήνυμα πως η ελλη­νική νομο­θε­σία με τις νέες τρο­πο­ποι­ή­σεις, με τις επαυ­ξη­μέ­νες ποινές, τις δράσεις της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας με την δημιουρ­γία υπη­ρε­σιών σε όλη την Επι­κρά­τεια για την εξά­λειψη και κατα­πο­λέ­μηση της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας των γυναι­κών, τον εθε­λο­ντι­σμό και τον κοι­νω­νικό προ­γραμ­μα­τι­σμό ως ενδεί­ξεις πολι­τι­σμού και κράτους δικαίου, κινεί­ται στη σωστή κατεύ­θυνση και πως η λύση που θα αντι­με­τω­πί­σει σε βάθος χρόνου και πρω­το­γε­νώς «το αόρατο έγκλημα της βίας κατά των γυναι­κών» κρύ­βε­ται στις λέξεις «παιδεία», «μάθηση» και «μόρφωση».