ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: Διεθνής Ημέρα Εργατών

Την πρώτη Μαΐου γιορ­τά­ζε­ται η μέρα των ερ­γα­τών. Είναι στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα η κα­θιε­ρω­μέ­νη γιορ­τή της εξέ­γερ­σης των ερ­γα­τών του Σι­κά­γου. Τον Μάη του 1886 τα ερ­γα­τι­κά συν­δι­κά­τα στο Σι­κά­γο ξε­ση­κώ­θη­καν διεκ­δι­κώ­ντας ωρά­ριο ερ­γα­σί­ας στις 8 ώρες και κα­λύ­τε­ρες συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας. Εορ­τά­ζε­ται επί­σης και σαν μέρα των λου­λου­διών και της Άνοι­ξης. Η μέρα έχει θε­σπι­στεί ως αργία και όλες οι υπη­ρε­σί­ες και οι επι­χει­ρή­σεις πα­ρα­μέ­νουν κλει­στές.

Ερ­γα­τι­κή Πρω­το­μα­γιά

Η πρώτη του Μάη, είναι μέρα ορό­ση­μο για τους αγώ­νες του ερ­γά­τη.

Οι αι­μα­το­βαμ­μέ­νες εξε­γέρ­σεις των ερ­γα­τών του Σι­κά­γο στις αρχές Μάη του 1886, έγι­ναν ύστε­ρα από επι­τυ­χη­μέ­νες διεκ­δι­κή­σεις των ερ­γα­τών στον Κα­να­δά το 1872.

Δύο χρό­νια νω­ρί­τε­ρα, το 1884, πάρ­θη­κε στο συ­νέ­δριο της Αμε­ρι­κα­νι­κής Ομο­σπον­δί­ας Ερ­γα­σί­ας η από­φα­ση να γί­νουν την πρώτη Μάη του 1886 απερ­για­κές κι­νη­το­ποι­ή­σεις και δια­δη­λώ­σεις στο Σι­κά­γο, το με­γα­λύ­τε­ρο τότε βιο­μη­χα­νι­κό κέ­ντρο των ΗΠΑ. Αί­τη­μα η μεί­ω­ση των ωρών ερ­γα­σί­ας και σύν­θη­μα “Οχτώ ώρες δου­λειά, οχτώ ώρες ανά­παυ­ση, οχτώ ώρες ύπνο”.

Εκεί­νη τη μέρα, 1η Μαΐου του 1886, 400.000 άν­θρω­ποι συμ­με­τεί­χαν στις απερ­γί­ες που γί­νο­νταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σι­κά­γο. Αυτό το Σάβ­βα­το του 1886, μια ερ­γά­σι­μη μέρα, οι ερ­γά­τες, ξε­κί­νη­σαν με τις γυ­ναί­κες και τα παι­διά τους για να δια­δη­λώ­σουν ει­ρη­νι­κά στο χώρο της συ­γκέ­ντρω­σης στην πλα­τεία Haymarket.

Στη γύρω πε­ριο­χή, είχαν πα­ρα­τα­χθεί αστυ­νο­μι­κές δυ­νά­μεις απο­τε­λού­με­νες από 1350 άτομα, οπλι­σμέ­να με οπλο­πο­λυ­βό­λα οι οποί­οι πε­ρί­με­ναν το σύν­θη­μα για να δρά­σουν.

Κι ενώ το πλή­θος πα­ρα­κο­λου­θού­σε τις ομι­λί­ες, ο επι­κε­φα­λής της αστυ­νο­μι­κής δύ­να­μης, δια­τάσ­σει να δια­λυ­θεί η συ­γκέ­ντρω­ση. Μια βόμβα έσκα­σε κοντά στους αστυ­νο­μι­κούς οι οποί­οι άρ­χι­σαν να πυ­ρο­βο­λούν και να χτυ­πούν τους συ­γκε­ντρω­μέ­νους χωρίς καμιά διά­κρι­ση. Είναι ακόμα άγνω­στος ο αριθ­μός των θυ­μά­των αφού πολ­λοί τραυ­μα­τι­σμέ­νοι κα­τέ­λη­ξαν τις επό­με­νες ημέ­ρες, επί­ση­μα μόνο οκτώ νε­κροί αστυ­νο­μι­κοί και τέσ­σε­ρις δια­δη­λω­τές έχουν επα­λη­θευ­τεί.

Το γνω­στό σκί­τσο ενός αναρ­χι­κού που πε­τά­ει μία βόμβα εμ­φα­νί­στη­κε έπει­τα αυτού του συμ­βά­ντος.

Οκτώ συλ­λη­φθέ­ντες δια­δη­λω­τές δι­κά­στη­καν, τέσ­σε­ρις αυτών κα­τα­δι­κά­στη­καν σε θά­να­το και άλλος ένας αφαί­ρε­σε μόνος τη ζωή του στην φυ­λα­κή. Η διε­θνής προ­βο­λή αυτής της δίκης δη­μιούρ­γη­σε τα θε­μέ­λια της Ερ­γα­τι­κής Πρω­το­μα­γιάς ως Ερ­γα­τι­κής Γιορ­τής.

Πρω­το­μα­γιά στην Ελ­λά­δα

Το 1892 έγινε η πρώτη πρω­το­μα­γιά­τι­κη συ­γκέ­ντρω­ση στην Ελ­λά­δα, από τον Σο­σια­λι­στι­κό Σύλ­λο­γο του Καλ­λέρ­γη. Το 1893, 2000 δια­δή­λω­σαν ζη­τώ­ντας οχτά­ω­ρο, Κυ­ρια­κή αργία και κρα­τι­κή ασφά­λι­ση στα θύ­μα­τα ερ­γα­τι­κών ατυ­χη­μά­των. Το 1894, γί­νε­ται μια με­γά­λη συ­γκέ­ντρω­ση με τα ίδια αι­τή­μα­τα που λήγει με 10 συλ­λή­ψεις και τον Αύ­γου­στο ακο­λου­θεί σύλ­λη­ψη του σο­σια­λι­στή Σταύ­ρου Καλ­λέρ­γη.

Το 1936 έχου­με τους κα­πνερ­γά­τες της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Τα γε­γο­νό­τα ξε­κί­νη­σαν γύρω στο Φε­βρουά­ριο, με κα­τά­λη­ψη ενός ερ­γο­στα­σί­ου ύστε­ρα από την απόρ­ρι­ψη των αι­τη­μά­των των ερ­γα­τών και συ­νε­χί­στη­κε με συ­μπα­ρά­στα­ση κα­πνερ­γα­τών από άλλα ερ­γο­στά­σια. Ενα­ντί­ον τους χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε τόσο η αστυ­νο­μία όσο και ο στρα­τός. Δεν υπήρ­χε κε­ντρι­κή συ­γκέ­ντρω­ση, αλλά μι­κρές συ­γκε­ντρώ­σεις με ομι­λη­τές σε διά­φο­ρα μέρη της πόλης. Σε μια συ­γκέ­ντρω­ση στη δια­σταύ­ρω­ση Εγνα­τί­ας και Βε­νι­ζέ­λου, χω­ρο­φύ­λα­κες πυ­ρο­βό­λη­σαν και σκό­τω­σαν 7-8 ερ­γά­τες. Σ’ αυτό το ση­μείο έχει στη­θεί το μνη­μείο του κα­πνερ­γά­τη. Με πυ­ρο­βο­λι­σμούς προ­σπά­θη­σαν να δια­λύ­σουν και τις άλλες συ­γκε­ντρώ­σεις και συ­νο­λι­κά εί­χα­με του­λά­χι­στον 12 νε­κρούς και 300 τραυ­μα­τί­ες. Οι δο­λο­φο­νί­ες των ερ­γα­τών ήταν η έμπνευ­ση του Ρί­τσου για τον “Επι­τά­φιο”.

Ση­μειώ­νε­ται ότι στην Και­σα­ρια­νή την 1η Μαΐου 1944, η ερ­γα­τι­κή Πρω­το­μα­γιά συ­νέ­πε­σε με την άναν­δρη εκτέ­λε­ση 200 Ελ­λή­νων αν­δρών από τις γερ­μα­νι­κές δυ­νά­μεις Κα­το­χής. Έτσι, η Και­σα­ρια­νή δεν εορ­τά­ζει μόνο την Ερ­γα­τι­κή Πρω­το­μα­γιά όπως όλος ο υπό­λοι­πος ελεύ­θε­ρος και δη­μο­κρα­τι­κός κό­σμος. Η ίδια ημέρα είναι ημέρα ιστο­ρι­κής τιμής και μνή­μης. (wikipedia)