Χωρίς νέα μέτρα το «μεσοπρόθεσμο»

Ανά­πτυξη 3,3% το χρόνο χωρίς άλλα νέα μέτρα έχει βάλει στόχο η κυβέρ­νηση, με βάση το νέο Μεσο­πρό­θε­σμο Πρό­γραμμα 2015-2018 που παρου­σί­ασε ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Χρήστος Σταϊ­κού­ρας, και κατα­θέ­τει μέχρι την Παρα­σκευή στη Βουλή η κυβέρ­νηση για να ψηφι­στεί στη διάρ­κεια της επό­με­νης εβδο­μά­δας.

Για να το επι­τύ­χει, η κυβέρ­νηση βασί­ζε­ται σε προ­βλέ­ψεις για ανά­καμψη της αγοράς, επι­στροφή της ρευ­στό­τη­τος, αύξηση των φορο­λο­γι­κών εσόδων, πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα τα επόμενα χρόνια αλλά και μέτρα ελά­φρυν­σης από τους ευρω­παί­ους εταί­ρους (κάτι για το οποίο ο κ. Σταϊ­κού­ρας δύο φορές τόνισε πως έχουν ήδη δεσμευ­τεί). Άφησε μάλιστα «παρά­θυρο» για μείωση φόρων από Οκτώ­βριο όπως στο πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης κλπ.

Μέχρι το 2018 πρέπει να βρεθούν περίπου 2 δισ. επι­πλέον κρατικά έσοδα ετησίως και μείωση κρα­τι­κών δαπανών 1,7 δισ. από φέτος έως το 2018.

Όλα αυτά όμως, όπως παρα­δέ­χτηκε, ενέχουν πολλούς κιν­δύ­νους (πολι­τι­κούς και όχι μόνο) και οι αμφι­βο­λίες της Τρόικα είναι μεγάλες. Στο Μεσο­πρό­θε­σμο η κυβέρ­νηση ανα­γνω­ρί­ζει ότι υπάρχει δημο­σιο­νο­μικό κενό για το 2015 αλλά ο κ.Σταϊ­κού­ρας δήλωσε ότι ευελ­πι­στεί ότι τελικώς θα μηδε­νι­στεί, χωρίς να χρεια­στούν άλλα πρό­σθετα νέα μέτρα, πέραν των 4,5 δισ. ευρώ που έχουν ήδη ψηφι­στεί και θα εφαρ­μο­στούν από φέτος.

Πρα­κτικά, πολλά μπορεί να αλλά­ξουν (επί τα βελτίω ή και επί τα χείρω) κατά τη συζή­τηση του νέου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, όπου θα δια­πι­στω­θεί αν η εκτέ­λεσή του δικαιώ­νει τις εκτι­μή­σεις της Αθήνας ή των ελεγ­κτών.

Επι­πλέον, στο Μεσο­πρό­θε­σμο κατα­γρά­φε­ται και η πρόθεση της κυβέρ­νη­σης για αλλαγή στόχων στο Μνη­μό­νιο. Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το νέο Μεσο­πρό­θε­σμο πρό­γραμμα θα προ­βλέ­πει καλύ­τε­ρες δημο­σιο­νο­μι­κές επι­δό­σεις και μεγα­λύ­τερο πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα έναντι των στόχων στο Μνη­μό­νιο για τα έτη 2014, 2017 και 2018, αλλά και υστέ­ρηση το 2015 και 2016. «Οι εκτι­μή­σεις μας είναι εις γνώσιν της Τρόικα αλλά είναι σαφές ότι δεν συμπί­πτουν με τις εκτι­μή­σεις της Τρόικα» δήλωσε ανώ­τα­τος παρά­γο­ντας του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, αν και απο­μέ­νει να φανεί ποια θα είναι η στάση της Τρόικα απέ­να­ντι σε όλα αυτά. Η ίδια πηγή δήλωσε πάντως πως δεν «κρύ­βο­νται» άλλα νέα μέτρα στο Μεσο­πρό­θε­σμο.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το Μεσο­πρό­θε­σμο θα συζη­τη­θεί από τα μέλη της Επι­τρο­πής Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων σε δύο συνε­δριά­σεις την ερχό­μενη Δευτέρα, 5 Μαΐου και Τετάρτη, 7 του μηνός. Στην Ολο­μέ­λεια θα εισα­χθεί για συζή­τηση και ψήφιση την επόμενη Πέμπτη και Παρα­σκευή.

Δηλώ­σεις Σταϊ­κούρα

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο κ. Σταϊ­κού­ρας παρου­σιά­ζο­ντας το νέο Μεσο­πρό­θε­σμο:

1ον. Η χώρα έχει εισέλ­θει, από πέρυσι, σε μια μακρά περίοδο υψηλών και βιώ­σι­μων πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των.

α. Επέτυχε πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 0,8% του ΑΕΠ το 2013, υπερ­κα­λύ­πτο­ντας τους στόχους του Προ­γράμ­μα­τος.

β. Εκτι­μά­ται ότι θα επι­τύ­χει τους δημο­σιο­νο­μι­κούς της στόχους και εφέτος.

Το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα προ­βλέ­πε­ται ότι θα δια­μορ­φω­θεί στο 2,3% του ΑΕΠ το 2014, έναντι στόχου για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 1,5% του ΑΕΠ.

γ. Προ­βλέ­πε­ται μάλιστα ότι θα επι­τύ­χει, χωρίς επι­πλέον διαρ­θρω­τι­κές παρεμ­βά­σεις, πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα 2,5% του ΑΕΠ το 2015, 3,5% του ΑΕΠ το 2016, 4,6% του ΑΕΠ το 2017 και 5,3% του ΑΕΠ το 2018.

2ον. Οι δημο­σιο­νο­μι­κές παρεμ­βά­σεις, που ήταν ανα­γκαίες για την επί­τευξη αυτών των στόχων και έχουν υλο­ποι­η­θεί σχεδόν στο σύνολό τους, αθροί­ζουν στα 14 δισ. ευρώ.

Αξίζει να επι­ση­μά­νουμε τα εξής:

α. Αυτό περίπου ήταν το ύψος των παρεμ­βά­σεων που προ­βλέ­πο­νταν στο προη­γού­μενο Μεσο­πρό­θε­σμο.

β. Δεν παρα­τη­ρού­νται σημα­ντι­κές απο­κλί­σεις μεταξύ των προ­βλε­πό­με­νων απο­δό­σεων και των πραγ­μα­το­ποι­ή­σεων.

γ. Οι παρεμ­βά­σεις υλο­ποι­ή­θη­καν, κυρίως, το 2013 (9 από τα 14 δισ. ευρώ).

δ. Περίπου τα 2/3 των παρεμ­βά­σεων είναι στο σκέλος των δαπανών, και το υπό­λοιπο σε αυτό των εσόδων, ενι­σχύ­ο­ντας έτσι την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής.

ε. Το 2014, περι­λαμ­βά­νο­νται και παρεμ­βά­σεις που έχουν ήδη ψηφι­στεί και δεν ενσω­μα­τώ­νο­νταν στο προη­γού­μενο Μεσο­πρό­θε­σμο.

Κυρίως, αφορούν διαρ­θρω­τι­κές παρεμ­βά­σεις στο χώρο της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, εξορ­θο­λο­γι­σμό λει­τουρ­γι­κών δαπανών νομικών προ­σώ­πων, καθώς και την πλήρη εφαρ­μογή του νέου κώδικα φορο­λο­γι­κών δια­δι­κα­σιών.

ζ. Επίσης, το 2014, δεν περι­λαμ­βά­νο­νται παρεμ­βά­σεις, όπως είναι οι περαι­τέρω περι­κο­πές μισθών και συντά­ξεων των ενστό­λων και η εισφορά 2‰ υπέρ ΟΑΕΕ επί του τζίρου των επι­χει­ρή­σεων, που είχαν περι­λη­φθεί, για το 2014, στο προη­γού­μενο ΜΠΔΣ.

η. Αντί­θετα, περι­λαμ­βά­νο­νται παρεμ­βά­σεις όπως είναι η μείωση του φόρου μετα­βί­βα­σης ακι­νή­των, ο μειω­μέ­νος ενιαίος φόρος ιδιο­κτη­σίας ακι­νή­των, ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής ΦΠΑ στην εστίαση.

θ. Επίσης, προ­βλέ­πε­ται και η διανομή «κοι­νω­νι­κού μερί­σμα­τος», η κατάρ­γηση μη-ανταποδοτικών χρε­ώ­σεων και η μείωση των εισφο­ρών κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης κατά 3,9%, παρεμ­βά­σεις που καλύ­πτο­νται από την υπέρ­βαση του δημο­σιο­νο­μι­κού στόχου για το 2014.

ι. Υπέρ­βαση, η οποία, σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις, και μετά την υλο­ποί­ηση αυτών των πολι­τι­κών, εκτι­μά­ται στο 1,5 δισ. ευρώ για το 2014.

3ον. Η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση εκτιμά ότι η ικα­νο­ποι­η­τική εκτέ­λεση του εφε­τι­νού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, με τη σημα­ντική υπέρ­βαση των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων, η εφαρ­μογή των διαρ­θρω­τι­κών παρεμ­βά­σεων και η στα­διακή βελ­τί­ωση της ρευ­στό­τη­τας, έπειτα από την επα­να­φορά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου και των Ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών στις αγορές, σε συν­δυα­σμό με τις ευρύ­τε­ρες ανα­πτυ­ξια­κές πρω­το­βου­λίες που θα ανα­κοι­νω­θούν στο αμέσως προ­σε­χές διά­στημα, θα μηδε­νί­σουν την όποια δημο­σιο­νο­μική από­κλιση αυτή τη στιγμή υπάρχει για τα έτη 2015 και 2016.

Σε αντί­στοι­χες προ­βλέ­ψεις για την αβε­βαιό­τητα των εκτι­μή­σεων και τη δυνα­τό­τητα περιο­ρι­σμού και κάλυψης τυχόν μελ­λο­ντι­κής δημο­σιο­νο­μι­κής από­κλι­σης κατα­λή­γει και η τελευ­ταία Έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Τονί­ζε­ται δε ότι για τα έτη 2017 και 2018 προ­βλέ­πε­ται, και πάλι, υπέρ­βαση των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων.

4ον. Η υφε­σιακή πορεία τερ­μα­τί­ζε­ται και η χώρα εισέρ­χε­ται σε ανα­πτυ­ξιακή τροχιά.

Το 2013, η ύφεση ήταν χαμη­λό­τερη τόσο σε σχέση με το 2012, όσο και με τις προ­βλέ­ψεις.

Το 2014, το πραγ­μα­τικό ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί κατά 0,6%.

Το 2015-2018, η οικο­νο­μία ανα­μέ­νε­ται να ανα­πτυ­χθεί, κατά μέσο όρο, κατά 3,3%.

5ον. Η όντως πολύ υψηλή ανεργία, αντι­δρώ­ντας με κάποιο βαθμό υστέ­ρη­σης στην πορεία της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, ανα­μέ­νε­ται να αρχίσει στα­διακά να μειώ­νε­ται τα προσεχή χρόνια.

Το 2014, το ποσοστό ανερ­γίας, σε εθνι­κο­λο­γι­στική βάση, ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί στο 24,5%, από 25,8% το 2013.

Το 2015-2018, η ανεργία προ­βλέ­πε­ται να συνε­χί­σει να μειώ­νε­ται και να φτάσει το 15,9% το 2018.

Ωστόσο, πρώτο μέλημά μας είναι να δια­ψεύ­σουμε επί τα βελτίω αυτή την πρό­βλεψη.

6ον. Έχει επι­τευ­χθεί σημα­ντική μείωση των ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεων του Κράτους.

Συγκε­κρι­μένα, σε επίπεδο Γενικής Κυβέρ­νη­σης, εντός του 2013, οι ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις μειώ­θη­καν κατά 50%, και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 4,7 δισ. ευρώ, από 9,4 δισ. ευρώ στο τέλος του 2012.

Για το τρέχον έτος εκτι­μά­ται ότι θα υπάρξει δυνα­τό­τητα περαι­τέρω εξό­φλη­σης ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών, ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ.

Σημειώ­νε­ται ότι η δια­δι­κα­σία απο­πλη­ρω­μής είναι δημο­σιο­νο­μικά ουδέ­τερη.

7ον. Το χρέος, μετά την ανοδική του πορεία μέχρι το έτος 2013, αρχίζει στα­διακά να απο­κλι­μα­κώ­νε­ται στα επόμενα έτη.

Εκτι­μά­ται ότι θα δια­μορ­φω­θεί στο 139% του ΑΕΠ το 2018, από 175% του ΑΕΠ το 2013.

Επι­πλέον, η σύνθεση και η δομή του βελ­τιώ­θη­καν, η μέση υπο­λει­πό­μενη φυσική διάρ­κειά του έχει χρονικά επε­κτα­θεί και οι δαπάνες εξυ­πη­ρέ­τη­σής του έχουν αισθητά μειωθεί.

Ενώ, η επί­τευξη των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων της χώρας, υπο­χρε­ώ­νει τους εταί­ρους και δανει­στές μας, σύμφωνα με τις ευρω­παϊ­κές απο­φά­σεις, να ανα­λά­βουν, σύντομα, συγκε­κρι­μέ­νες πρω­το­βου­λίες για την περαι­τέρω ενί­σχυση και την ορι­στική τακτο­ποί­ηση της μακρο­χρό­νιας βιω­σι­μό­τη­τάς του.

8ον. Οι χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες της χώρας, του­λά­χι­στον για τους προ­σε­χείς 12 μήνες, είναι ήδη καλυμ­μέ­νες.

Αυτό επι­τυγ­χά­νε­ται με την επα­να­γορά από τις τρά­πε­ζες των προ­νο­μιού­χων μετοχών, τις οποίες το Ελλη­νικό Δημόσιο είχε αγο­ρά­σει κατά την περίοδο 2009–2011, συνο­λι­κού ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ, από την έκδοση νέου ομο­λό­γου 5ετούς διάρ­κειας του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, ύψους 3 δισ. ευρώ, από βρα­χυ­χρό­νιες πράξεις δια­χεί­ρι­σης ταμεια­κής ρευ­στό­τη­τας του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, ύψους έως και 4,5 δισ. ευρώ.

Ενώ, δεν περι­λαμ­βά­νε­ται ενδε­χό­μενη μελ­λο­ντική προ­σφυγή στις διε­θνείς αγορές με έκδοση νέου ομο­λό­γου του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, ύψους 3-6 δισ. ευρώ.

Ο στόχος του εν λόγω προ­γράμ­μα­τος παρα­μέ­νει η δημιουρ­γία αξιό­πι­στης καμπύ­λης απο­δό­σεων των ελλη­νι­κών κρα­τι­κών χρε­ο­γρά­φων, η οποία θα αντι­κα­το­πτρί­ζει πλέον τα θετικά απο­τε­λέ­σματα, τόσο στο δημο­σιο­νο­μικό πεδίο, όσο και ανα­φο­ρικά με τις σημα­ντι­κές διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, που έχουν υλο­ποι­η­θεί τα τελευ­ταία χρόνια στην ελλη­νική οικο­νο­μία.

Κανένα Πρό­γραμμα, όμως, Οικο­νο­μι­κής Πολι­τι­κής δεν είναι χωρίς κιν­δύ­νους.

Κιν­δύ­νους πολι­τι­κούς, κιν­δύ­νους καθυ­στέ­ρη­σης υλο­ποί­η­σης μεταρ­ρυθ­μί­σεων, κιν­δύ­νους απο­κλί­σεων στο πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων και αξιο­ποί­η­σης περιου­σίας του Δημο­σίου, κιν­δύ­νους που σχε­τί­ζο­νται με γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις.

Σε κάθε περί­πτωση όμως, οι μακρο­οι­κο­νο­μι­κοί και δημο­σιο­νο­μι­κοί κίν­δυ­νοι υλο­ποί­η­σης και επί­τευ­ξης των στόχων του Μεσο­πρό­θε­σμου για την περίοδο 2015-2018 έχουν περιο­ρι­σθεί σημα­ντικά, σε σχέση με τους κιν­δύ­νους του αντί­στοι­χου για την περίοδο 2013-2016.

Και αυτό γιατί:

1ον. Η πορεία των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών, κατά την τελευ­ταία διετία, ήταν καλύ­τερη των αρχικών εκτι­μή­σεων.

Ενώ, και η εκτέ­λεση του εφε­τι­νού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού κινεί­ται εντός στόχων.

2ον. Η μακρο­οι­κο­νο­μική κατά­σταση δια­μορ­φώ­νε­ται σε επίπεδα καλύ­τερα από αυτά που προ­βλέ­πο­νταν το καλο­καίρι του 2013.

Η ύφεση για το 2013 και η ανά­πτυξη για το 2014, ανα­θε­ω­ρή­θη­καν, για πρώτη φορά, επί τα βελτίω.

3ον. Η Ελλάδα επι­στρέ­φει στα­διακά στις διε­θνείς αγορές, νωρί­τερα από τις προ­βλέ­ψεις, βελ­τιώ­νο­ντας καθο­ρι­στικά τις προ­ο­πτι­κές, τόσο σε όρους δια­χεί­ρι­σης των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών, όσο και σε όρους ρευ­στό­τη­τας στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία.

Δια­μορ­φώ­νο­ντας τις συν­θή­κες για την άμεση χρη­μα­το­δό­τηση από τις διε­θνείς αγορές των τρα­πε­ζών και των μεγάλων επι­χει­ρή­σεων, κάτι που έχει ήδη αρχίσει να υλο­ποιεί­ται.

Το κόστος, βέβαια, για την Ελλη­νική κοι­νω­νία από τη στιγμή που η χώρα οδη­γή­θηκε, πριν από 4 χρόνια, στην υπο­γραφή του 1ου «Μνη­μο­νίου», είναι τερά­στιο.

Οι πολίτες βιώνουν τη βαθιά και παρα­τε­τα­μένη ύφεση και την υψηλή ανεργία.

Σήμερα όμως, μετά από τα πολύ δύσκολα, για τα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις, χρόνια η χώρα και η οικο­νο­μία της βρί­σκο­νται σε θέση με σαφώς καλύ­τε­ρες προσ­δο­κίες και προ­ο­πτι­κές.

Η αξιο­πι­στία της χώρας στο εξω­τε­ρικό ενι­σχύ­ε­ται συνεχώς.

Στα δημόσια οικο­νο­μικά έγιναν βήματα εξυ­γί­αν­σης, προ­σαρ­μο­γής και πει­θαρ­χίας.

Όπως, όμως, η κρίση ξεκί­νησε από τους αριθ­μούς και μετα­φέρ­θηκε στην κοι­νω­νία, έτσι και η βελ­τί­ωση θα ξεκι­νή­σει από τα δημο­σιο­νο­μικά μεγέθη και στη συνέ­χεια θα γίνει αισθητή στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία και στην κοι­νω­νία.

Ήδη είμαστε στην αρχή αυτής της μετά­βα­σης.