ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κληρονομιές: Πότε τίθεται σε ισχύ το νέο πλαίσιο – Τι αλλάζει σε διαθήκες, χρέη και δικαιώματα

news room 5 λεπτά ανάγνωση
ΔΙΑΘΗΚΗ

Νέα σελίδα θα γυρίσει σύντομα το κλη­ρο­νο­μικό δίκαιο, καθώς το σύνθετο και πολυ­ε­πί­πεδο σχέδιο νόμου τέθηκε ήδη σε δημόσια δια­βού­λευση και μετά τις 20 Απρι­λίου ανα­μέ­νε­ται να πάρει τον δρόμο για τη Βουλή ώστε μετά την ψήφισή του να γίνει νόμος του κράτους.

Σκοπός του νομο­σχε­δίου, που θα τεθεί σε εφαρ­μογή από το νέο δικα­στικό έτος, δηλαδή από τις 16 Σεπτεμ­βρίου 2026, ώστε να δοθεί ο χρόνος για την ομαλή μετά­βαση στη νέα εποχή, είναι ο εκσυγ­χρο­νι­σμός και η προ­σαρ­μογή του κλη­ρο­νο­μι­κού δικαίου στις σύγ­χρο­νες οικο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές ανάγκες.

«ΤΑ ΝΕΑ» από τις πρώτες κιόλας συνε­δριά­σεις της Ομάδας Εργα­σίας, πριν ακόμα λάβει σάρκα και οστά το νέο νομο­θέ­τημα, παρα­κο­λού­θη­σαν βήμα βήμα τις αλλαγές που αφορούν, όπως φάνηκε, ένα ευρύ­τατο κομμάτι της κοι­νω­νίας, με στόχο την ενη­μέ­ρωση του ανα­γνω­στι­κού κοινού. Οι έξι βασικοί άξονες στους οποίους κινού­νται οι αλλαγές είναι:

α) Η ανα­μόρ­φωση της εξ αδια­θέ­του κλη­ρο­νο­μι­κής δια­δο­χής και της νόμιμης μοίρας.

β) Η ανα­θε­ώ­ρηση του συστή­μα­τος για την ευθύνη του κλη­ρο­νό­μου για τις υπο­χρε­ώ­σεις της κλη­ρο­νο­μίας.

γ) Η ανα­βάθ­μιση του θεσμού της δικα­στι­κής εκκα­θά­ρι­σης κλη­ρο­νο­μίας.

δ) Η απλο­ποί­ηση της διευ­θέ­τη­σης των σχέσεων των συγκλη­ρο­νό­μων.

ε) Η εισα­γωγή των νέων θεσμών κλη­ρο­νο­μι­κού δικαίου, ήτοι των κλη­ρο­νο­μι­κών συμ­βά­σεων αιτία θανάτου και των κλη­ρο­νο­μι­κών συμ­βά­σεων παραί­τη­σης από μελ­λο­ντικά δικαιώ­ματα στην κλη­ρο­νο­μία.

στ) Η κατάρ­γηση θεσμών του κλη­ρο­νο­μι­κού δικαίου που έχουν περι­πέ­σει σε αχρησία.

Οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες

Οι επερ­χό­με­νες αλλαγές ανα­μέ­νε­ται να έχουν σημα­ντι­κές οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες, καθώς εκτι­μά­ται ότι θα επι­φέ­ρουν:

Μείωση απο­ποι­ή­σεων και επα­νέ­νταξη αδρανών περιου­σια­κών στοι­χείων στο οικο­νο­μικό πεδίο.

Ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας του κλη­ρο­νό­μου και της εμπο­ρευ­σι­μό­τη­τας των ακι­νή­των, καθώς οι επεν­δυ­τές και οι αγο­ρα­στές λει­τουρ­γούν πλέον σε περι­βάλ­λον μεγα­λύ­τε­ρης ασφά­λειας.

Στήριξη οικο­γε­νεια­κών επι­χει­ρή­σεων, που δεν κιν­δυ­νεύ­ουν πια από άγνωστα χρέη· οι κλη­ρο­νό­μοι μπορούν να συνε­χί­σουν τη λει­τουρ­γία τους, δια­τη­ρώ­ντας θέσεις εργα­σίας.

Ενί­σχυση των δημό­σιων εσόδων από μετα­βι­βά­σεις και επεν­δύ­σεις.

Από τις πρώτες κιόλας μέρες που το νομο­σχέ­διο τέθηκε σε δημόσια δια­βού­λευση κατα­γρά­φο­νται σχόλια, με πολίτες να ζητούν επί της ουσίας από το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης να υπάρξει μέριμνα μέσω μετα­βα­τι­κών δια­τά­ξεων για να προ­στα­τευ­τούν πολίτες που κλη­ρο­νό­μη­σαν χρέη χωρίς να έχουν καμία ανά­μειξη, τα προη­γού­μενα έτη, και έκαναν εκπρό­θε­σμες απο­ποι­ή­σεις, πάντα στο πλαίσιο της ίσης μετα­χεί­ρι­σης.

Η διεύ­ρυνση της ελευ­θε­ρίας του διαθέτη, η δια­σφά­λιση της πραγ­μα­τι­κής του βού­λη­σης, η ενί­σχυση της ασφά­λειας των συναλ­λα­γών και η αξιο­ποί­ηση της περιου­σίας προς όφελος της οικο­νο­μίας απο­τέ­λε­σαν την πυξίδα στις επι­στη­μο­νι­κές ζυμώ­σεις των μελών της Ομάδας Εργα­σίας.

Οι βασικές αλλαγές

1. Η προ­σαρ­μογή της κλη­ρο­νο­μι­κής δια­δο­χής στις σύγ­χρο­νες μορφές οικο­γέ­νειας. Η σημε­ρινή οικο­γε­νειακή πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν περιο­ρί­ζε­ται στους στενούς συγ­γε­νι­κούς δεσμούς. Νέες μορφές συμ­βί­ω­σης και οικο­γέ­νειας δημιουρ­γούν ουσια­στι­κές προ­σω­πι­κές σχέσεις που το δίκαιο οφείλει να ανα­γνω­ρί­σει. Η μεταρ­ρύθ­μιση διευ­ρύ­νει την προ­στα­σία σε πρόσωπα που, παρότι δεν είναι συγ­γε­νείς με την παρα­δο­σιακή έννοια, απο­τε­λούν μέρος της οικο­γε­νεια­κής ζωής του διαθέτη. Με τον τρόπο αυτό ενι­σχύ­ε­ται ο σεβα­σμός στη βούλησή του και αντι­με­τω­πί­ζο­νται οι σύγ­χρο­νες κοι­νω­νι­κές ανάγκες.

Τα ίδια δικαιώ­ματα επι­ζώ­ντος συζύγου έχουν και εκείνοι που έχουν κάνει σύμφωνο ελεύ­θε­ρης συμ­βί­ω­σης. Με ειδική διάταξη, ο επιζών σύντρο­φος (όταν δεν υπάρχει σύμφωνο συμ­βί­ω­σης) θα έχει πλήρες κλη­ρο­νο­μικό δικαί­ωμα όταν δεν υπάρ­χουν άλλοι συγ­γε­νείς που έχουν κλη­ρο­νο­μικό δικαί­ωμα. Με τις αλλαγές, η κλη­ρο­νο­μία πάει στον επι­ζώ­ντα σύντροφο, εφόσον ζούσαν μαζί του­λά­χι­στον τρία χρόνια. Ο σύντρο­φος οφείλει να κάνει αίτηση μέσα σε τέσ­σε­ρις μήνες από τον θάνατο του διαθέτη για να κλη­ρο­νο­μή­σει τον θανόντα, ενώ μπορεί να χρη­σι­μο­ποιεί την κοινή κατοι­κία τους για έναν χρόνο. Σε περί­πτωση που έχουν παιδιά, τότε μπορεί στο κοινό σπίτι να μείνει η οικο­γέ­νεια για μεγάλο διά­στημα.

 

2. Ο εξορ­θο­λο­γι­σμός του θεσμού της νόμιμης μοίρας και της μετα­τρο­πής της σε ενοχική αξίωση. Με αυτόν τον τρόπο απο­τρέ­πε­ται ο κατα­κερ­μα­τι­σμός παρα­γω­γι­κών ή επι­χει­ρη­μα­τι­κών μονάδων και διευ­κο­λύ­νε­ται η ορθο­λο­γική μετα­βί­βαση της περιου­σίας.

3. Η κάμψη της από­λυ­της απα­γό­ρευ­σης των κλη­ρο­νο­μι­κών συμ­βά­σεων. Η ισχύ­ουσα απόλυτη απα­γό­ρευση σύναψης κλη­ρο­νο­μι­κών συμ­βά­σεων δημιουρ­γεί σημα­ντι­κές πρα­κτι­κές δυσχέ­ρειες, ιδίως όταν η κλη­ρο­νο­μία περι­λαμ­βά­νει οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις ή παρα­γω­γικά ακίνητα. Σε τέτοιες περι­πτώ­σεις, ο κλη­ρο­νο­μού­με­νος έχει εύλογο συμ­φέ­ρον να δια­σφα­λί­σει ότι η επι­χεί­ρηση ή το ακίνητο θα περιέλ­θει στο πρόσωπο που δια­θέ­τει τις ανα­γκαίες γνώσεις, την εμπει­ρία ή το πραγ­μα­τικό ενδια­φέ­ρον για τη συνέ­χιση και περαι­τέρω ανά­πτυξη της παρα­γω­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Για πρώτη φορά στην ελλη­νική έννομη τάξη θα επι­τρέ­πε­ται η κατάρ­τιση κλη­ρο­νο­μι­κών συμ­βά­σεων. Η ρύθμιση αυτή επι­τρέ­πει την ορθο­λο­γική και έγκαιρη οργά­νωση των μετα­θα­νά­τιων περιου­σια­κών σχέσεων, συμ­βάλ­λο­ντας στην αποφυγή οικο­γε­νεια­κών προ­στρι­βών, στον περιο­ρι­σμό του κατα­κερ­μα­τι­σμού περιου­σια­κών μονάδων και στη μείωση των δικα­στι­κών αντι­δι­κιών.

4. Ο δια­χω­ρι­σμός της κλη­ρο­νο­μι­κής περιου­σίας από την ατομική περιου­σία του κλη­ρο­νό­μου – Η μεταρ­ρύθ­μιση με τη μεγα­λύ­τερη επί­δραση στην οικο­νο­μία. Μέχρι σήμερα, ο κλη­ρο­νό­μος έφερε απε­ριό­ρι­στη ευθύνη για τα χρέη του κλη­ρο­νο­μου­μέ­νου. Η αβε­βαιό­τητα αυτή είχε ως απο­τέ­λε­σμα ατέρ­μο­νες απο­ποι­ή­σεις κλη­ρο­νο­μίας, ακόμη και περιου­σιών με σημα­ντική οικο­νο­μική αξία. Με το νέο πλαίσιο, θεσπί­ζε­ται ο από­λυ­τος δια­χω­ρι­σμός: τα χρέη εξο­φλού­νται απο­κλει­στικά από την κλη­ρο­νο­μία και δεν επι­βα­ρύ­νουν την ατομική περιου­σία του κλη­ρο­νό­μου. Ετσι εκτι­μά­ται ότι θα επέλθει μείωση απο­ποι­ή­σεων και επα­νέ­νταξη μεγάλου όγκου περιου­σίας στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα.

5. Εξ αδια­θέ­του διαδοχή. Το ποσοστό του επι­ζώ­ντος συζύγου αυξά­νε­ται στο 33% όταν κλη­ρο­νο­μεί και υπάρχει μόνον ένα παιδί. Εάν υπάρ­χουν δύο παιδιά ή περισ­σό­τερα, τότε ο επιζών σύζυγος κλη­ρο­νο­μεί το 25% και τα παιδιά το υπό­λοιπο.

6. Ιδιό­γρα­φες δια­θή­κες. Δια­τη­ρού­νται οι ιδιό­γρα­φες δια­θή­κες, ωστόσο για να ισχύ­σουν πρέπει να ελεγ­χθεί η γνη­σιό­τητά τους με μάρ­τυ­ρες και πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, όταν προ­σκο­μί­ζο­νται σε συμ­βο­λαιο­γράφο από συγ­γε­νείς που δεν είναι παιδιά ή σύζυγοι. Το ίδιο θα γίνεται και όταν προ­σκο­μί­ζο­νται στον συμ­βο­λαιο­γράφο από παιδιά ή επι­ζώ­ντα σύζυγο αν έχει περάσει ένας χρόνος από τον θάνατο του διαθέτη.

7. Δια­θή­κες ανη­λί­κων και ανα­πή­ρων. Για πρώτη φορά δίνεται η δυνα­τό­τητα η σύνταξη δια­θή­κης από πρόσωπο που έχει συμπλη­ρώ­σει το 16ο έτος της ηλικίας του. Σε ό,τι αφορά τα άτομα με ανα­πη­ρία, θα μπορούν να συντά­ξουν διαθήκη με τη βοήθεια της τεχνο­λο­γίας, όπως φωνη­τική υπο­στή­ριξη. Σύμφωνα με άλλη διάταξη, απα­γο­ρεύ­ε­ται η διαθήκη σε άτομα που νοση­λεύ­ο­νται σε νοσο­κο­μείο, οίκους ευγη­ρίας, ιδρύ­ματα περί­θαλ­ψης και άλλα, με κλη­ρο­νό­μους άτομα που υπη­ρε­τούν ή έχουν άμεση σχέση με τη διοί­κηση αυτών των ιδρυ­μά­των ή παρέ­χουν υπη­ρε­σίες σε αυτά.

Πηγή: ot.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.