Φορολογικές δηλώσεις 2023: Tα SOS και οι παγίδες

Προ­θε­σμία τριών μηνών έχουν οι φορο­λο­γού­με­νοι για την υποβολή των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων, στις οποίες θα περι­λαμ­βά­νο­νται τα εισο­δή­ματα που εισέ­πρα­ξαν μέσα στην προη­γού­μενη χρονιά.

Η ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα άνοιξε την περα­σμένη Παρα­σκευή 31 Μαρτίου και σύμφωνα με την νομο­θε­σία, κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία υπο­βο­λής των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων για τα 9 εκατ. φορο­λο­γου­μέ­νους είναι η 30η Ιουνίου.

Ο επι­πλέον φόρος, για όσους προ­κύ­πτει, θα πρέπει να εξο­φλη­θεί σε οκτώ ισό­πο­σες μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να κατα­βάλ­λε­ται έως το τέλος Ιουλίου και η τελευ­ταία έως τις 28 Φεβρουα­ρίου του 2024. Στην περί­πτωση που κάποιος φορο­λο­γού­με­νος έχει την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα, αλλά και τη θέληση να πλη­ρώ­σει εφάπαξ το σύνολο του φόρου, τότε θα τύχει έκπτω­σης 3% αρκεί αυτό να το πράξει έως τις 31 Ιουλίου.

Οι φορο­λο­γού­με­νοι θα πρέπει να είναι ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί και όπου χρεια­στεί θα πρέπει να προ­στρέ­ξουν στην βοήθεια λογι­στών, διότι υπάρ­χουν σημεία που ενδε­χο­μέ­νως μπορεί να υπο­κρύ­πτουν δυσά­ρε­στες εκπλή­ξεις και επι­πλέον φόρο.

Ας δούμε μερικές απα­ντή­σεις σε κομ­βι­κής σημα­σίας ερω­τή­ματα που ενδε­χο­μέ­νως έχουν αρκετοί φορο­λο­γού­με­νοι:

1. Ποιοι έχουν υπο­χρέ­ωση υπο­βο­λής φορο­λο­γι­κής δήλωσης;

Υπο­χρέ­ωση υπο­βο­λής έχουν όσοι έχουν φορο­λο­γική κατοι­κία στην Ελλάδα και έχουν συμπλη­ρώ­σει το 18ο έτος της ηλικίας. Επίσης δεν έχει καμία σημασία για την Εφορία, εάν το πρόσωπο αυτό είναι εξαρ­τώ­μενο ή όχι μέλος και αποκτά πραγ­μα­τικό ή τεκ­μαρτό εισό­δημα.

2. Μπορούν οι σύζυγοι να κάνουν χωρι­στές φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις και πως γίνεται η εκκα­θά­ριση;

Για να συμβεί αυτό θα έπρεπε να είχε δηλωθεί στην ΑΑΔΕ έως τις 28 Φεβρουα­ρίου. Εάν δεν έχει συμβεί τότε η δήλωση θα είναι κοινή. Εξαι­ρέ­σεις υπάρ­χουν στις περι­πτώ­σεις εκείνες που έχει δια­κο­πεί η έγγαμη συμ­βί­ωση κατά τον χρόνο υπο­βο­λής της δήλωσης ή ο ένας από τους δύο συζύ­γους είναι σε κατά­σταση πτώ­χευ­σης ή έχει υπο­βλη­θεί σε δικα­στική συμπα­ρά­σταση. Στην περί­πτωση των κοινών δηλώ­σεων η εκκα­θά­ριση διε­νερ­γεί­ται ξεχω­ρι­στά για τον καθένα και εκδί­δο­νται δύο πράξεις προσ­διο­ρι­σμού φόρου, που αντι­στοι­χεί μία για τον κάθε ένα σύζυγο. Να σημειω­θεί ότι τα παρα­πάνω ισχύουν και για εκεί­νους που έχουν συνάψει σύμφωνο συμ­βί­ω­σης και έχουν την ίδια φορο­λο­γική αντι­με­τώ­πιση με τους έγγα­μους.

3. Για όσους έχουν απο­βιώ­σει ισχύουν οι ίδιες προ­θε­σμίες υπο­βο­λής των δηλώ­σεων;

Όχι. Οι νόμιμοι κλη­ρο­νό­μοι των απο­βιω­σά­ντων θα πρέπει να υπο­βάλ­λουν την φορο­λο­γική δήλωση για τα εισο­δή­ματα που απέ­κτη­σαν το έτος 2022 και μέχρι την ημε­ρο­μη­νία του θανάτου τους, εμπρό­θε­σμα έως 31 Δεκεμ­βρίου του 2023 και μόνο στην Εφορία του απο­θα­νό­ντος, αφού κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει ηλε­κτρο­νικά.

4. Στην περί­πτωση που το ανήλικο τέκνο υπο­βάλ­λει ξεχω­ρι­στή δήλωση, λόγω εισο­δη­μά­των προ­κύ­πτει και άλλη υπο­χρέ­ωση;

Ναι. Εφόσον υπάρ­χουν εισο­δή­ματα από άλλη πηγή, όπως για παρά­δειγμα εισό­δημα από ακίνητη περιου­σία, αυτά ανα­γρά­φο­νται στη δήλωση του υπό­χρεου γονέα.

5. Πρέπει στην δήλωση να ανα­γρά­φε­ται και το ΑΜΚΑ;

Ναι. Το ΑΜΚΑ ανα­γρά­φε­ται υπο­χρε­ω­τικά, τόσο για τον υπόχρεο όσο και για τον ή την σύζυγο. Εξαι­ρού­νται μόνο εκείνοι που δεν υπο­χρε­ού­νται σε από­κτηση ΑΜΚΑ. Υπο­χρε­ω­τική είναι επίσης και η ανα­γραφή ΑΜΚΑ των εξαρ­τώ­με­νων μελών. Εξαι­ρού­νται οι φορο­λο­γού­με­νοι οι οποίοι για λόγους που άπτο­νται ευαί­σθη­των προ­σω­πι­κών τους δεδο­μέ­νων δεν επι­θυ­μούν να γνω­στο­ποι­ή­σουν τον ΑΜΚΑ, ούτε για τους ίδιους, ούτε για τα εξαρ­τώ­μενα μέλη τους, καθώς και οι υπάλ­λη­λοι της Τρά­πε­ζας Εμπο­ρίου και Ανά­πτυ­ξης Εύξει­νου Πόντου.

6. Για ποια μέλη της οικο­γέ­νειας πρέπει να υπάρχει ανα­γραφή του ΑΦΜ;

Για όλα τα εξαρ­τώ­μενα μέλη (άγαμα τέκνα, ανιό­ντες, ανή­λι­κοι ορφανοί συγ­γε­νείς, αδέλφια με ανα­πη­ρία κ.λπ., καθώς για τα εξαρ­τώ­μενα μέλη άνω των 18 ετών, αλλά και για τα εξαρ­τώ­μενα μέλη κάτω των 18, εφόσον τους έχει απο­δο­θεί ΑΦΜ κατά τον χρόνο υπο­βο­λής της δήλωσης.

7. Εάν κάποιο τέκνο φιλο­ξε­νεί­ται από τους γονείς, ποιον επι­βα­ρύ­νει το τεκ­μή­ριο;

Στην περί­πτωση που τα τέκνα φιλο­ξε­νού­νται από τους γονείς τους στην κατοι­κία των γονέων, τότε αυτά δεν επι­βα­ρύ­νο­νται με το τεκ­μή­ριο κατοι­κίας και το τεκ­μή­ριο επι­βα­ρύ­νει τους γονείς.

8. Εάν τα παιδιά σπου­δά­ζουν σε άλλη πόλη, από αυτή των γονέων και ενοι­κιά­ζουν κατοι­κία, πως δηλώ­νε­ται αυτή;

Για τα εξαρ­τώ­μενα μέλη η φοι­τη­τική κατοι­κία, που ενοι­κιά­ζουν τα παιδιά, το οποία και σπου­δά­ζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης δια­μο­νής δηλώ­νε­ται ως δευ­τε­ρεύ­ουσα από τον γονέα, ώστε να επι­βα­ρύ­νε­ται εκείνος από το τεκ­μή­ριο.

9. Ποιοι είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να χτίζουν το αφο­ρο­λό­γητο με e-αποδείξεις;

Όλοι. Εξαι­ρού­νται μόνο οι φορο­λο­γού­με­νοι που έχουν συμπλη­ρώ­σει το 70ό έτος της ηλικίας τους, αλλά και όσοι κατοι­κούν μόνιμα σε χωριά με πλη­θυ­σμό έως 500 κατοί­κους και σε νησιά με πλη­θυ­σμό κάτω των 3.100 κατοί­κων. Εάν πρό­κει­ται για του­ρι­στι­κές περιο­χές τότε, απαλ­λάσ­σο­νται από την κάλυψη του 30% του εισο­δή­μα­τός τους με ηλε­κτρο­νι­κές απο­δεί­ξεις.

10. Υπάρ­χουν εξαι­ρέ­σεις ή δια­φο­ρε­τική πρό­βλεψη για τα τεκ­μή­ρια;

Ναι. Προ­βλέ­πε­ται μείωση κατά 30% στα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης για εκεί­νους που έχουν συμπλη­ρώ­σει το 65ο έτος τους ηλικίας του.

11. Υπάρχει κάποια ειδική πρό­βλεψη για τους νέους επι­τη­δευ­μα­τίες;

Ναι. Ο ελά­χι­στος φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής μειώ­νε­ται στο μισό.

12. Όσοι αμεί­βο­νται με Δελτίο Παροχής Υπη­ρε­σιών, έχουν δια­φο­ρε­τική αντι­με­τώ­πιση;

Ναι. Οι εργα­ζό­με­νοι αυτής της κατη­γο­ρίας, δικαιού­νται έκπτωση φόρου από 777 ευρώ για άγαμο χωρίς εξαρ­τώ­μενα τέκνα έως και 1.120 ευρώ για έγγαμο γονέα με 3 εξαρ­τώ­μενα τέκνα.

13. Τι προ­κα­τα­βολή φόρου θα πλη­ρώ­σουν όσοι έχουν για πρώτη φορά εισο­δή­ματα από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα;

Θα πλη­ρώ­σουν προ­κα­τα­βολή φόρου μειω­μένη κατά 50%.

14. Τι ισχύει για εκεί­νους που εξα­γό­ρα­σαν χρόνο ασφά­λι­σης;

Οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που κατέ­βα­λαν το 2022 οι μισθω­τοί σε ασφα­λι­στι­κούς οργα­νι­σμούς υπο­χρε­ω­τι­κής ασφά­λι­σης για να εξα­γο­ρά­σουν χρόνο ασφά­λι­σης (π.χ. χρόνο στρα­τιω­τι­κής θητείας) μειώ­νουν το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα από μισθωτή εργασία.

15. Σε περί­πτωση που κάποιος υπο­βάλ­λει εκπρό­θε­σμα την φορο­λο­γική του δήλωση τι πρό­στιμο πλη­ρώ­νει;

Από φέτος δεν προ­βλέ­πε­ται κανενός είδους πρό­στιμο, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι ο φόρος που θα προ­κύ­ψει δεν θα υπερ­βαί­νει τα 100 ευρώ.

16. Πως υπο­βάλ­λο­νται τρο­ποι­η­τι­κές δηλώ­σεις παρελ­θό­ντων ετών;

Για ανα­δρο­μικά ποσά μισθών, συντά­ξεων, επι­δο­μά­των και λοιπών ανα­δρο­μι­κών ποσών φορο­λο­γι­κού έτους 2015 και επό­με­νων, υπο­βάλ­λο­νται ηλε­κτρο­νικά.

17. Τι γίνεται με τα ανεί­σπρα­κτα ενοίκια;

Όσοι δεν εισέ­πρα­ξαν ενοίκια το 2022 θα πρέπει μέχρι την προ­θε­σμία υπο­βο­λής της δήλωσης να έχουν εκδώσει διαταγή πλη­ρω­μής ή διαταγή από­δο­σης χρήσης μισθίου ή δικα­στική απόφαση απο­βο­λής ή επι­δί­κα­σης μισθω­μά­των ή να έχει ασκηθεί (κατα­τε­θεί και κοι­νο­ποι­η­θεί) ενα­ντίον του μισθωτή αγωγή απο­βο­λής ή επι­δί­κα­σης μισθω­μά­των.

18. Πως υπο­βάλ­λο­νται οι δηλώ­σεις με επι­φύ­λαξη και τι υπο­χρε­ώ­σεις έχουν οι φορο­λο­γού­με­νοι;

Υπο­βάλ­λο­νται ηλε­κτρο­νικά μέσω της ψηφια­κής πύλης myAADE, και εντός χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος 30 ημερών από την ημε­ρο­μη­νία υπο­βο­λής της δήλωσης οφεί­λουν οι φορο­λο­γού­με­νοι να προ­σκο­μί­σουν στη Δ.Ο.Υ. τα απα­ραί­τητα δικαιο­λο­γη­τικά, τα οποία απο­δει­κνύ­ουν τους ισχυ­ρι­σμούς τους και τον λόγο της επι­φύ­λα­ξης, προ­κει­μέ­νου να εκκα­θα­ρι­στούν οι δηλώ­σεις και να εκδο­θούν οι πράξεις διοι­κη­τι­κού προσ­διο­ρι­σμού φόρου από τη Δ.Ο.Υ. προ­θε­σμίας των 90 ημερών από την υποβολή της δήλωσης. Σε περί­πτωση που τα απαι­τού­μενα δικαιο­λο­γη­τικά δεν προ­σκο­μι­στούν εντός της προ­α­να­φερ­θεί­σας προ­θε­σμίας των 30 ημερών, οι δηλώ­σεις εκκα­θα­ρί­ζο­νται, χωρίς να ληφθεί υπόψη η επι­φύ­λαξη.

19. Τι γίνεται με την εισφορά αλλη­λεγ­γύης για τους δημο­σί­ους υπαλ­λή­λους και τους συντα­ξιού­χους;

Η εισφορά αλλη­λεγ­γύης έπαψε να ισχύει για όλους από την 1η Ιανουα­ρίου του 2023. Για το φορο­λο­γικό έτος 2022, ωστόσο η απαλ­λαγή από την ειδική εισφορά αλλη­λεγ­γύης αφορά μόνο τα εισο­δή­ματα του ιδιω­τι­κού τομέα, αλλά ισχύει κανο­νικά για τα εισο­δή­ματα από μισθωτή εργασία στο δημόσιο τομέα και τις συντά­ξεις.

20. Τι προ­βλέ­πε­ται για όσους μετέ­φε­ραν την φορο­λο­γική τους έδρα στο εξω­τε­ρικό;

Σε περί­πτωση που φορο­λο­γι­κός κάτοι­κος Ελλάδας μετέ­φερε την κατοι­κία του στο εξω­τε­ρικό εντός του 2022, η δήλωση υπο­βάλ­λε­ται εμπρό­θε­σμα καθ’ όλη τη διάρ­κεια του φορο­λο­γι­κού έτους και το αργό­τερο έως τις 31.12.2023.

Πηγή: ΑΠΕ / ΜΠΕ