• «Εθνική κυριαρχία είναι να αισθάνεται κάθε νησιώτης κυρίαρχος στον τόπο του και στη ζωή του» • «Το δημογραφικό, η ερήμωση της περιφέρειας και το ιδιωτικό χρέος, οι τρεις μεγάλες βόμβες στα θεμέλια της κοινωνίας μας» • «Να πείσουμε κάθε προοδευτικό πολίτη, από την Αριστερά και το Κέντρο, μέχρι τους απογοητευμένους προοδευτικούς ψηφοφόρους του κ. Μητσοτάκη, ότι αξίζουμε την εμπιστοσύνη τους»
Σε μια χρονική συγκυρία όπου το πολιτικό σκηνικό αναζητά σταθερές και η κοινωνία απαιτεί εφαρμόσιμες λύσεις απέναντι στην ακρίβεια και την περιφερειακή απομόνωση, ο Παύλος Γερουλάνος ανοίγει τα χαρτιά του στη «δημοκρατική».
Με αφορμή την πρόσφατη παρουσία του στη Ρόδο, το έμπειρο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και αρχιτέκτονας της πρότασης «Αναγέννηση», ξετυλίγει το όραμά του για μια «Πατριωτική Οικονομία» που δεν περιορίζεται στα στενά όρια των αριθμών, αλλά αγγίζει την καθημερινότητα του πολίτη από τη μια άκρη της Ελλάδας ως την άλλη.
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, ασκεί δριμεία κριτική στο «υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο του Μαξίμου», υπογραμμίζοντας ότι η πραγματική αποκέντρωση δεν είναι σύνθημα, αλλά επιτακτική ανάγκη για να εξουδετερωθούν οι «τρεις βόμβες» που απειλούν τη χώρα: το δημογραφικό, η ερήμωση της υπαίθρου και το ιδιωτικό χρέος.
Με την οπτική του πρώην υπουργού Τουρισμού, επαναπροσδιορίζει το μοντέλο ανάπτυξης των νησιών μας, ενώ στα εθνικά θέματα προειδοποιεί για τον κίνδυνο τα «ήρεμα νερά» με τη γείτονα να μετατραπούν σε «βαλτωμένα νερά» για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
Λίγο πριν το κρίσιμο συνέδριο του Μαρτίου, ο Παύλος Γερουλάνος στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα για την επόμενη μέρα της παράταξης υπογραμμίζοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται να ετεροπροσδιορίζεται μεταξύ Κέντρου και Αριστεράς, αλλά να επιστρέψει στις ρίζες του, μιλώντας απευθείας στις ανάγκες της κοινωνίας που, όπως ο ίδιος τονίζει, «διψάει για πολιτική αλλαγή».
• Κύριε Γερουλάνε, βρεθήκατε πρόσφατα στη Ρόδο για το βιβλίο του Γιάννη Παρασκευά, ενός στελέχους που εκπροσωπεί μια ολόκληρη εποχή για το κίνημά σας. Σήμερα, που οι ιδεολογικές αναφορές μοιάζουν συχνά “ρευστά”, τι θεωρείτε ότι παραμένει επίκαιρο από τις ρίζες του ΠΑΣΟΚ για την επόμενη μέρα της παράταξης;
Όπως είπα και στην παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Παρασκευά, επίκαιρη παραμένει καταρχάς η διαχρονική υπόσχεση του ΠΑΣΟΚ: η απελευθέρωση κάθε Έλληνα και Ελληνίδας σε ατομικό, κοινωνικό και εθνικό επίπεδο. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά σήμερα; Σημαίνει πολιτικές λύσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο, τις ανάγκες και τα θέλω του. Εξοντωτικούς ελέγχους για πραγματική μάχη ενάντια στα καρτέλ που λειτουργούν στην Ελλάδα για την πάταξη της αισχροκέρδειας και την ακρίβεια που γονατίζουν το οικογενειακό εισόδημα. Σπάσιμο του υπερσυγκεντρωτικού κράτους, περισσότερες και σημαντικότερες εξουσίες στις τοπικές κοινωνίες για καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη, στήριξη της μικρομεσαίας επιχείρησης και η αντιστροφή της ερήμωσης της περιφέρειας στο επίκεντρο του εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου της χώρας. Σημαίνει μια οικονομία Πατριωτική με παραγωγικό μοντέλο που δημιουργεί αγορές σε εσωτερικό για υπηρεσίες και στο εξωτερικό για τα προϊόντα της ελληνικής γης και παραγωγής. Επανάσταση φορολογικής δικαιοσύνης για να φορολογείται το πραγματικό εισόδημα και όχι το επάγγελμα. Παιδεία που βάζει πρώτο τον μαθητή και αναγέννηση του ΕΣΥ με τις ανάγκες του ασθενή στο επίκεντρο. Πολυεπίπεδη και ενεργητική εξωτερική πολιτική, με την Ελλάδα γέφυρα εθνών, πολιτισμών, ηπείρων.
Αυτά και πολλά άλλα να περιμένετε από την επόμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Έχουμε κυβερνήσει, έχουμε πλήρη συναίσθηση τι συμβαίνει στην κοινωνία, ξέρουμε τι χρειάζεται ο τόπος. Μπορεί η ΝΔ να υποστηρίξει κάτι από τα παραπάνω; Όχι, γιατί 7 χρόνια τώρα δεν τα έχει κάνει, ούτε τα πιστεύει. Άρα, μπορεί πολλοί να λένε ότι «οι ιδεολογίες πέθαναν», αλλά κάνουν, λάθος.
• Ποια πολιτικά μηνύματα πήρατε από τη Ρόδο;
Ότι και στη Ρόδο όπως και σε όλη την Ελλάδα η κοινωνία διψάει για πολιτική αλλαγή. Πολιτική αλλαγή για ένα κράτος που θα είναι στήριγμα στην οικογένεια, στην πρόοδο και στη δημιουργία, αλλά και για μια Δημοκρατία πιο ουσιαστική, με περισσότερη συμμετοχή και αποφάσεις πιο κοντά στον πολίτη. Γιατί όταν η εξουσία συγκεντρώνεται μακριά από την κοινωνία, οι ανάγκες της μένουν πίσω. Χρειαζόμαστε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που εμπιστεύεται τις τοπικές κοινωνίες, ενισχύει τη φωνή των πολιτών και δίνει πραγματικό ρόλο στη συμμετοχή τους. Έτσι και μόνο έτσι θα αντιμετωπίσουμε τις τρεις μεγάλες βόμβες στα θεμέλια της κοινωνίας μας: το δημογραφικό, την ερήμωση της περιφέρειας και το ιδιωτικό χρέος.
• Η νησιωτικότητα αναφέρεται συχνά ως συνταγματική επιταγή, αλλά στη Ρόδο η καθημερινότητα δείχνει άλλα, από το κόστος μεταφορών μέχρι την υποστελέχωση της Υγείας. Είναι τελικά η αποκέντρωση ένα “σύνθημα” για τα συνέδρια ή υπάρχει ρεαλιστικό σχέδιο για να πάρουν τα νησιά την τύχη τους στα χέρια τους;
Ξέρετε, πάντα έλεγα ότι η εθνική κυριαρχία δεν σχετίζεται μόνο με την άμυνα ή την εξωτερική πολιτική. Εθνική κυριαρχία είναι να αισθάνεται κάθε νησιώτης κυρίαρχος στον τόπο του και στη ζωή του. Με τοπική ανάπτυξη, αξιοπρεπές εισόδημα, ποιοτική δημόσια παιδεία και υγεία.
Για να μπορέσουμε να το πετύχουμε αυτό οφείλουμε να σπάσουμε το υπερσυγκεντρωτικό κράτος του Μαξίμου και να μεταφερθούν πόροι, ευθύνες και αποφάσεις κοντά στον πολίτη. Στην πολιτική μου πρόταση «Αναγέννηση» το έχω ονομάσει αποσυγκέντρωση της εξουσίας. Αυτό είναι ρεαλιστικό σχέδιο. Και μπορεί να γίνει μόνο με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.
Γιατί η αποσυγκέντρωση είναι η βάση για να χτίσουμε μια διαφορετική διοίκηση και, τελικά, μια διαφορετική οικονομία. Την Πατριωτική Οικονομία: ένα κράτος που δημιουργεί αγορές, επενδύει στα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε τόπου και δίνει πραγματική δύναμη στις τοπικές κοινωνίες.
• Η πρόσφατη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο διεξήχθη σε ένα κλίμα “ήρεμων νερών”, όμως τα ανοιχτά ζητήματα παραμένουν στο τραπέζι. Εκτιμάτε ότι αυτές οι επαφές παράγουν ουσιαστικό αποτέλεσμα για την ασφάλεια των νησιών μας ή αποτελούν απλώς μια διαχείριση χρόνου που επιτρέπει στην Άγκυρα να συντηρεί τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο;
Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ θωράκισαν στρατιωτικά τα νησιά και την αξιοπιστία της αποτροπής μας στο Αιγαίο απέναντι στην Τουρκία. Αλλά επίσης το ΠΑΣΟΚ ήταν που πρωταγωνίστησε στον διάλογο με τη γείτονα. Γιατί; Γιατί οι επαφές και ο διάλογος έχουν ή μπορούν να έχουν θετικό αποτέλεσμα σε δύο επίπεδα: πρώτον, η συνεργασία σε τομείς όπως το εμπόριο και ο τουρισμός έχει συνήθως αμοιβαία οφέλη για όλους. Σας θυμίζω για παράδειγμα ότι η αύξηση του αριθμού των τουριστών από την Τουρκία χάρη στις ενέργειες που κάναμε το 2010, που εξισορρόπησε ένα μεγάλο ποσοστό της πτώσης που είχαμε από τις αφίξεις από τη δυτική Ευρώπη λόγω της κρίσης. Έτσι κρατήθηκε ζωντανός ο ελληνικός τουρισμός στην κρίση. Δεύτερον, η συνεργασία σε τομείς όπου δεν υπάρχουν προβλήματα αλλά μόνο αμοιβαία οφέλη, μπορεί να δημιουργήσει καλύτερο κλίμα για την επίλυση των δύσκολων θεμάτων. Αρκεί βέβαια να μην έχεις αυταπάτες όταν φοβάσαι να ποντίσεις το καλώδιο έξω από την Κάσο και μέχρι την Κύπρο. Χρειάζεται, πέρα από την αμυντική θωράκιση, χτίσιμο συμμαχιών, ανάληψη διεθνών πρωτοβουλιών και αξιοποίηση της εμπειρίας πρώην πρωθυπουργών, υπουργών εξωτερικών κ.α. μέσα σε ένα πλαίσιο εθνικής συνεννόησης. Αυτά δυστυχώς είναι άγνωστες έννοιες για την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Έτσι όμως υπάρχει κίνδυνος τα χρήσιμα «ήρεμα νερά» να καταντήσουν «βαλτωμένα νερά» για τα εθνικά μας δίκαια.
• Πιστεύετε ότι η χώρα κινείται με σαφές στρατηγικό βάθος στα εθνικά θέματα ή εγκλωβίζεται σε μια λογική απλής αντίδρασης στις κινήσεις της Τουρκίας; Ποιες πρωτοβουλίες θα έπρεπε να λάβει η Αθήνα ώστε η αποτρεπτική μας ισχύς να συνδυάζεται με μια αποτελεσματική ευρωπαϊκή θωράκιση;
Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση αντιδρά, αντί να δρα. Το είδαμε στη Λιβύη, το είδαμε στην Αίγυπτο, το είδαμε στη Συρία και το είδαμε με τις εκλογές στην Αμερική. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η κυβέρνηση πιάστηκε στον ύπνο. Τι πρέπει να γίνει; Να επιστρέψουμε σε μια πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική. Αυτό σημαίνει ότι μιλάς με όλους, χτίζεις γέφυρες, αναλαμβάνεις πρωτοβουλίες και γίνεσαι χρήσιμος στους συμμάχους σου, ανεβάζοντας έτσι το κύρος και την επιρροή της Ελλάδας. Τηρουμένων των αναλογιών, αυτό έκαναν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ: από τη στρατηγική 1994–1999 που οδήγησε στο Ελσίνκι και την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε., μέχρι τη «διπλωματία των σεισμών» και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας το 2010. Εμείς δεν αφήναμε μέρα να περάσει που να μην αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες, προκειμένου να πιέσουμε την Τουρκία να μπει σε έναν δρόμο συνεργασίας και ειρηνικής επίλυσης διαφορών, εγκαταλείποντας τον αναθεωρητισμό.
• Η κυβέρνηση μιλά για ανάπτυξη, αλλά ο επαγγελματίας στη Ρόδο βλέπει τη ρευστότητα να περιορίζεται και το κόστος ζωής να εκτοξεύεται. Έχετε μιλήσει επανειλημμένα για τις τράπεζες και το ιδιωτικό χρέος. Είναι θέμα έλλειψης βούλησης της Πολιτείας ή δομικό πρόβλημα της ελληνικής αγοράς που δεν διορθώνεται;
Με τη Νέα Δημοκρατία έχουμε μια βασική διαφορά που διαπερνά όλα τα θέματα του τραπεζικού συστήματος (και όχι μόνο): Εκείνοι πιστεύουν ότι οι δυνατές τράπεζες δημιουργούν δυνατούς δανειολήπτες. Εμείς, πιστεύουμε το αντίθετο: οι δυνατοί δανειολήπτες δημιουργούν δυνατές τράπεζες, γιατί την οικονομία την κινεί η δημιουργική δύναμη της κοινωνίας. Σήμερα έχουμε ένα ολιγοπωλιακό τραπεζικό σύστημα με κέρδη χωρίς πραγματικό ανταγωνισμό, που αποφεύγει τη δύσκολη και κοστοβόρα δουλειά της χρηματοδότησης των μικρομεσαίων. Αν η Πολιτεία δεν αυξήσει τον ανταγωνισμό, με εργαλεία όπως τοπικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και νέες πηγές ρευστότητας, ο πλούτος της χώρας θα μένει αδρανής και περιοχές όπως η Ήπειρος, η Θράκη και η Στερεά θα συνεχίσουν να ερημώνουν. Είναι θέμα πολιτικής βούλησης και διορθώνεται. Αλλά από κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.
• Με την εμπειρία σας από το Υπουργείο Τουρισμού, θεωρείτε ότι χρειαζόμαστε ένα “restart” στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον τουρισμό και την ανάπτυξη στα νησιά;
Δεν θα έλεγα restart. Υπάρχουν πολλά πράγματα που ο ελληνικός τουρισμός κάνει σωστά, κυρίως το ό,τι σταμάτησε να αντιγράφει ξένα μοντέλα φιλοξενίας και άρχισε να αναδεικνύει τις δικές μας αξίες. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι μια συνειδητή αλλαγή κατεύθυνσης. Αντί να κυνηγάμε απλώς περισσότερους επισκέπτες, πρέπει να επενδύσουμε στην ποιότητα και σε ταξιδιώτες που σέβονται τον πολιτισμό και το περιβάλλον μας γιατί αυτοί είναι που επιλέγουν να ξοδέψουν περισσότερα για να γνωρίσουν ουσιαστικά έναν τόπο. Να αναπτύξουμε εναλλακτικές μορφές τουρισμού σε περιοχές που μένουν εκτός και να κατανείμουμε πιο δίκαια τον πλούτο που δημιουργείται, συνδέοντας τον τουρισμό με την αγροδιατροφή, τον πολιτισμό και τις μεταφορές. Οι μεγάλες αλλαγές γίνονται όταν τα πράγματα πάνε καλά και σήμερα ο τουρισμός «πετάει». Χρειάζεται θάρρος για να φύγουμε από την άναρχη μεγέθυνση και να χτίσουμε ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης με συνέχεια στον σχεδιασμό, συνεργασία κράτους και τοπικών κοινωνιών και ουσιαστικό όφελος για όλη τη χώρα.
• Το ΠΑΣΟΚ οδηγείται στο συνέδριο στα τέλη Μαρτίου. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια σταθεροποίηση, αλλά η κοινωνία φαίνεται να αναζητά μια πιο καθαρή κυβερνητική πρόταση. Τι λείπει σήμερα από το κίνημα για να αποτελέσει τον αδιαμφισβήτητο εναλλακτικό πόλο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία;
Δεν μας λείπει τίποτα. Δουλειά χρειάζεται. Δουλειά, πάνω σε ένα καθαρό τρίπτυχο: καθαρές θέσεις, διακριτή ηγετική ομάδα και προεκλογική εκστρατεία πόρτα πόρτα. Έτσι κερδίζαμε στο παρελθόν, έτσι μπορούμε να κερδίσουμε και τώρα.
• Συζητάμε συχνά για το αν το ΠΑΣΟΚ πρέπει να κοιτάξει προς το Κέντρο ή προς την Αριστερά. Μήπως αυτή η αναζήτηση κατεύθυνσης στερεί από το κίνημα μια καθαρή ταυτότητα;
Ένα πράγμα πρέπει να κοιτάμε: την κοινωνία. Να πείσουμε κάθε προοδευτικό πολίτη, από την Αριστερά και το Κέντρο, μέχρι τους απογοητευμένους προοδευτικούς ψηφοφόρους του κ. Μητσοτάκη, ότι αξίζουμε την εμπιστοσύνη τους. Με ειδική στόχευση στα εκατομμύρια προοδευτικών ψηφοφόρων που απέχουν από την κάλπη. Για αυτόν τον κόσμο που σήμερα δεν ψηφίζει η ταυτότητά μας είναι καθαρή: Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα. Όσο μένουμε πιστοί σε αυτό που σημαίνουν οι τρεις αυτές λέξεις, και το όραμα του ΠΑΣΟΚ που απορρέει από αυτές, ο κόσμος που σήμερα απέχει, θα μας εμπιστευτεί.
