Θ. Φορτσάκης: «Ο κ. Ν. Φίλης υποτιμά συστηματικά την νοημοσύνη μας»

Σε λίγο καιρό ανοί­γουν τα σχολεία. Τα κενά παρα­μέ­νουν μόνιμο πρό­βλημα ιδιαί­τερα στα νησιά και τις απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές. Ωστόσο ο κ. Φίλης εξαγ­γέλ­λει συνεχώς προ­σλή­ψεις. Θα ήθελα το σχόλιό σας, δεδο­μέ­νου ότι και οι εκπαι­δευ­τι­κοί γνω­ρί­ζουν ότι υπάρχει αδιέ­ξοδο.

Οι χιλιά­δες ελλεί­ψεις εκπαι­δευ­τι­κών απο­τε­λεί ένα από τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα των σχο­λείων μας. Υπεν­θυ­μίζω ότι η περσινή χρονιά ξεκί­νησε με περίπου 25.000 ελλεί­ψεις εκπαι­δευ­τι­κών και 250 σχολεία κλειστά εξαι­τίας της αδρά­νειας του Υπουρ­γείου Παι­δείας. Το πρό­βλημα δεν αντι­με­τω­πί­στηκε απο­τε­λε­σμα­τικά με συνέ­πεια να υπάρ­ξουν χιλιά­δες κενά κατά τη διάρ­κεια του σχο­λι­κού έτους. Κατα­λα­βαί­νετε ότι τα μεγάλα κενά στα σχολεία ισο­δυ­να­μούν με μεγάλα κενά στην παρε­χό­μενη γνώση στους μαθητές μας.

Δυστυ­χώς, ο κ. Φίλης επι­χει­ρεί να αντι­με­τω­πί­σει το πρό­βλημα με λάθους τρόπους. Πρώτον, υπο­τι­μώ­ντας συστη­μα­τικά τη νοη­μο­σύνη μας. Έτσι, εδώ και μήνες επα­να­λαμ­βά­νει ότι σύντομα ξεκι­νούν χιλιά­δες μόνιμοι διο­ρι­σμοί στην εκπαί­δευση. Ξέρετε πόσοι από αυτούς τους μόνι­μους διο­ρι­σμούς έχουν λάβει χώρα μέχρι σήμερα από τον κ. Φίλη; Ούτε ένας. Δεύ­τε­ρον, απο­ψι­λώ­νο­ντας τα διδα­σκό­μενα αντι­κεί­μενα με απο­τέ­λε­σμα το εκπαι­δευ­τικό σύστημά μας να χρειά­ζε­ται λιγό­τε­ρους εκπαι­δευ­τι­κούς.Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η μείωση από τον κ. Φίλη των ωρών διδα­σκα­λίας στο Γυμνά­σιο. Έτσι, για μια ακόμη φορά καλού­νται να πλη­ρώ­σουν τα σπα­σμένα οι μαθητές μας που στε­ρού­νται τη διδα­σκα­λία συγκε­κρι­μέ­νων γνω­στι­κών αντι­κει­μέ­νων.

Ελπίζω να μη βιώ­σουμε και φέτος την ίδια οδυνηρή εμπει­ρία. Πάντως πρέπει όλοι να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε ότι η αντι­με­τώ­πιση των κενών προ­ϋ­πο­θέ­τει βαθιές και δομικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις για την πλήρη ανα­συ­γκρό­τηση της παι­δείας μας. Δεν πρέπει να διστά­σουμε να προ­χω­ρή­σουμε, αλλά χρειά­ζε­ται για αυτό σχέδιο και επιμονή.

Μετά τα δρα­μα­τικά γεγο­νότα με το camping από ομάδα αναρ­χι­κών στους προ­αύ­λιους χώρους του Αρι­στο­τέ­λειου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης, τι μπο­ρούμε να περι­μέ­νουμε σχετικά με την ανα­βάθ­μιση της Παι­δείας και των πανε­πι­στη­μίων και την εικόνα αυτής της ασυλίας;

Η πρό­σφατη «κατάληψη-κατασκήνωση» στο Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης από εκα­το­ντά­δες «αλλη­λέγ­γυους» απο­τε­λεί μία ακόμη μαύρη σελίδα στην ιστορία των πανε­πι­στη­μίων μας. Παρά τις απε­γνω­σμέ­νες εκκλή­σεις των πρυ­τα­νι­κών αρχών το Υπουρ­γείο Παι­δείας επέλεξε ουσια­στικά τη στάση της επι­δο­κι­μα­σίας αυτών των παρά­νο­μων ενερ­γειών. Με ποιο τρόπο; Αδρα­νώ­ντας πλήρως για τη λήψη μέτρων προ­στα­σίας του ιδρύ­μα­τος, που θα μπο­ρού­σαν να απο­τρέ­ψουν αυτό το χάλι. Δυστυ­χώς ορι­σμένα κυβερ­νη­τικά στελέχη προ­χώ­ρη­σαν και σε δηλώ­σεις επι­δο­κι­μα­σίας, δικαιο­λο­γώ­ντας την κατά­ληψη και έτσι ενθαρ­ρύ­νο­ντας τη.Επίσης, σπεύ­δο­ντας με πρω­τό­γνωρο ενδια­φέ­ρον να καλύψει το κόστος απο­κα­τά­στα­σης των σχε­τι­κών ζημιών. 40.000 ευρώ κόστισε στους Έλληνες φορο­λο­γου­μέ­νους η «κατάληψη-κατασκήνωση» των «αλλη­λέγ­γυων», χωρίς να συνυ­πο­λο­γι­στεί η ανε­πα­νόρ­θωτη ζημιά στη φήμη και το κύρος του Αρι­στο­τέ­λειου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Και αυτό σε μια περίοδο που το Υπουρ­γείο Παι­δείας συχνά μεμ­ψι­μοι­ρεί για την υπο­τι­θέ­μενη αδυ­να­μία του να δώσει υπο­τρο­φίες στους άρι­στους φοι­τη­τές μας ή να καλύψει τα έξοδα συμ­με­το­χής των μαθητών μας σε διε­θνείς δια­γω­νι­σμούς.

Δυστυ­χώς, δεν έχουμε να περι­μέ­νουμε τίποτα απο­λύ­τως από τη συγκυ­βέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ως προς την ανα­βάθ­μιση των πανε­πι­στη­μίων μας. Η «κατάληψη-κατασκήνωση» απο­τε­λεί το κερα­σάκι στην τούρτα της διά­λυ­σης των ιδρυ­μά­των μας. Η κατάρ­γηση των Συμ­βου­λίων του Ιδρύ­μα­τος, η εκδίωξη εξω­τε­ρι­κών αξιο­λο­γη­τών, οι διαρ­κείς κατα­λή­ψεις είναι μερικά μόνο από τα πολυά­ριθμα θλιβερά συμ­βά­ντα που έχουν ήδη προη­γη­θεί και θεμε­λιώ­νουν αυτή την πεποί­θηση.

 Πρό­σφατα η ανα­πλη­ρώ­τρια υπουρ­γός Παι­δείας Σία Ανα­γνω­στο­πού­λου, εξέ­φρασε την άποψη ότι οι ιδιω­τι­κοί εκπαι­δευ­τι­κοί θα πρέπει να υπά­γο­νται στο υπουρ­γείο Παι­δείας. Τι λέτε γι’ αυτό;

Θέλω να είμαι σαφής, γιατί αποτελώ θύμα μιας προ­σω­πι­κής, κλι­μα­κού­με­νης επί­θε­σης που έχει εξα­πο­λύ­σει το Υπουρ­γείο Παι­δείας και οι φίλα προ­σκεί­με­νοι σε αυτό συν­δι­κα­λι­στές ενα­ντίον μου για αυτάτα θέματα. Το Υπουρ­γείο Παι­δείας οφείλει  να   ασκεί   επο­πτεία  στη  λει­τουρ­γία   των ιδιω­τι­κών σχο­λείων λόγω της μεγάλης αξίας και ιδιαί­τε­ρης φύσης του αγαθού της παι­δείας. Οι ιδιω­τι­κοί εκπαι­δευ­τι­κοί πρέπει να προ­στα­τευ­τούν από ενδε­χό­με­νες κατα­χρή­σεις των σχο­λαρ­χών με την υιο­θέ­τηση του  κατάλ­λη­λου πλαι­σίου που θα τους επι­τρέ­ψει να ασκούν αντι­κει­με­νικά και αμε­ρό­λη­πτα το έργο τους. Αυτό όμως δεν σημαί­νει ότι θα πρέπει να εξο­μοιώ­σουμε τα δημόσια και τα ιδιω­τικά σχολεία, ότι θα πρέπει να μετα­φέ­ρουμε τις παθο­γέ­νειες των δημό­σιων σχο­λείων στα ιδιω­τικά. Αυτό κάνει το Υπουρ­γείο Παι­δείας με την προ­ω­θού­μενη ρύθμιση για την ιδιω­τική εκπαί­δευση. Πως φθά­νουμε εκεί;Κυρίως με τη στέρηση από τα ιδιω­τικά σχολεία της δυνα­τό­τη­τας αξιο­λό­γη­σης του εκπαι­δευ­τι­κού προ­σω­πι­κού τους και με τη δημιουρ­γία αντι­κι­νή­τρων για δια­φο­ρο­ποι­η­μέ­νες εκπαι­δευ­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

Η υλο­ποί­ηση αυτής της πολι­τι­κής ανα­μέ­νε­ται να κλι­μα­κω­θεί. Αν δεν αντι­δρά­σουμε τώρα, σε βάθος χρόνου η ιδιω­τική εκπαί­δευση θα απο­τε­λεί παρελ­θόν για το εκπαι­δευ­τικό σύστημά μας.

Η Ν.Δ. κατέ­θεσε αίτημα προ­κει­μέ­νου να γίνει συζή­τηση στη Βουλή για την Παιδεία –και δέχτηκε τα πυρά της κυβέρ­νη­σης. Τελικά, θα υπάρξει σοβαρή αντι­με­τώ­πιση σε ένα τόσο σημα­ντικό κοι­νω­νικό ζήτημα;

Η συγκυ­βέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ κατά τους 20 περίπου μήνες της δια­κυ­βέρ­νη­σής της έχει τινάξει το εκπαι­δευ­τικό σύστημά μας στον αέρα. Πρό­κει­ται για πάνω από 100 νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις, συνήθως με μορφή τρο­πο­λο­γιών ενταγ­μέ­νων την τελευ­ταία στιγμή σε άσχετα νομο­σχέ­δια, χωρίς προ­ε­τοι­μα­σία και χωρίς δια­βού­λευση και για πάμπολ­λες πράξεις και παρα­λεί­ψεις της ηγεσίας του Υπουρ­γείου Παι­δείας που δια­πνέ­ο­νται από ιδε­ο­λη­ψία και δεί­χνουν βαριά ανι­κα­νό­τητα. Κομ­μα­τι­σμός, ανα­ξιο­κρα­τία, πόλεμος στην αρι­στεία, εξίσωση προς τα κάτω. Δυστυ­χώς, αυτές και άλλες αντί­στοι­χες αρχές κρύ­βο­νται πίσω από την ισο­πε­δω­τική δράση της. Παράλ­ληλα, ο κ. Φίλης με μια πρω­το­φανή προ­πα­γάνδα επι­διώ­κει τον εξω­ραϊ­σμό της κατα­στρο­φι­κής πολι­τι­κής του και τη δια­στρέ­βλωση των θέσεων της Νέας Δημο­κρα­τίας.

Ο ελλη­νι­κός λαός πρέπει να συνει­δη­το­ποι­ή­σει ότι αυτή τη στιγμή συντε­λεί­ται ένα «έγκλημα» σε βάρος των παιδιών μας, σε βάρος του μέλ­λο­ντος τους. Οι τερά­στιες ευθύνες της συγκυ­βέρ­νη­σης πρέπει να ανα­δει­χθούν και να τις κατα­λά­βουν όλοι. Για αυτό το λόγο η Νέα Δημο­κρα­τία κατέ­θεσε το σχετικό αίτημα. Για αυτό το λόγο είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό να λάβει χώρα η σχετική συζή­τηση στη Βουλή. Ο κ. Φίλης δεσμεύ­τηκε ότι μέσα στο Σεπτέμ­βριο η συζή­τηση αυτή θα γίνει. Ελπίζω να τηρήσει το λόγο του.

Ως προς το ερώτημά σας για το αν πρό­κει­ται να υπάρξει σοβαρή αντι­με­τώ­πιση στα θέματα παι­δείας από την ηγεσία του Υπουρ­γείου Παι­δείας. Η μέχρι σήμερα δράση της μας ωθεί δυστυ­χώς στο να απα­ντή­σουμε με βεβαιό­τητα όχι. Το Υπουρ­γείο δεν δια­θέ­τει άλλο σχέδιο και άλλο όραμα από την επιβολή της μετριό­τη­τας και την εξίσωση προς τα κάτω.

Πώς βλέπετε τις προ­τει­νό­με­νες αλλαγές στην Παιδεία οι οποίες ρυθ­μί­ζουν τη λει­τουρ­γία δημο­τι­κών, γυμνα­σίων, λυκείων, καθώς και το εξε­τα­στικό σύστημα εισόδου στα πανε­πι­στή­μια; Θα ανα­βαθ­μί­σουν την εκπαί­δευση;

Ανα­φέ­ρε­στε προ­φα­νώς στα πορί­σματα του υπο­τι­θέ­με­νου Εθνικού Δια­λό­γου για την Παιδεία. Θέλω στο σημείο αυτό να επι­ση­μάνω τα ακό­λουθα. Ο εν λόγω διά­λο­γος ήταν δυστυ­χώς απο­λύ­τως προ­σχη­μα­τι­κός. Το Υπουρ­γείο Παι­δείας απο­ψί­λωνε συστη­μα­τικά το περιε­χό­μενό του, προ­ω­θώ­ντας διαρκώς, ενώ αυτός διε­ξα­γό­ταν,νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις. Στην Επι­τροπή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής κυριάρ­χη­σαν η ακρόαση φορέων και οι παράλ­λη­λοι μονό­λο­γοι. Η Επι­τροπή Σοφών του κ. Λιάκου απέτυχε να πείσει την εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα τόσο για την αντι­κει­με­νι­κό­τητα όσο και για την ειλι­κρινή διάθεσή της για διάλογο, όπως κατέ­δει­ξαν οι πολυά­ριθ­μες απο­τυ­χη­μέ­νες δημό­σιες συζη­τή­σεις που επι­χεί­ρησε να διορ­γα­νώ­σει. Το Εθνικό Συμ­βού­λιο Παι­δείας δεν έπαιξε κανένα ρόλο στο διάλογο, ενώ ποτέ δεν κλη­θή­καμε σε αυτό.

Οι προ­τει­νό­με­νες αλλαγές δεν απο­τε­λούν πράγ­ματι προϊόν γνήσιου δια­λό­γου και δεν μπορούν καταρ­χήν να γίνουν απο­δε­κτές. Ορι­σμέ­νες έχουν θετικό χαρα­κτήρα, οι περισ­σό­τε­ρες όμως είναι είτε ιδε­ο­λη­πτι­κές είτε πρό­χει­ρες και επι­φα­νεια­κές και οδηγούν στην υπο­βάθ­μιση της εκπαί­δευ­σης. Για να δώσω ένα παρά­δειγμα. Η πρόταση της Επι­τρο­πής Σοφών του κ. Λιάκου για εισα­γωγή συντε­λε­στή βαρύ­τη­τας που θα εξα­σφα­λί­ζει την πρι­μο­δό­τηση των πρώτων επι­λο­γών των υπο­ψη­φίων εισα­γω­γής στο πανε­πι­στή­μιο και θα τελεί σε συνάρ­τηση του συνο­λι­κού αριθμού των επι­λο­γών τους δεν αντα­πο­κρί­νε­ται σε αξιο­κρα­τικά κρι­τή­ρια και πρέπει να απορ­ρι­φθεί.

Η Επι­τροπή Εθνικού Δια­λό­γου ειση­γεί­ται επίσης να καταρ­γη­θούν οι μαθη­τι­κές παρε­λά­σεις, ο υπο­χρε­ω­τι­κός εκκλη­σια­σμός και η υπο­χρε­ω­τική προ­σευχή. Είναι προς την σωστή κατεύ­θυνση αυτά κατά την άποψή σας ή όχι;

Στα ζητή­ματα αυτά εκδη­λώ­νε­ται με πρω­το­φανή τρόπο η πολι­τική δειλία του Υπουρ­γείου Παι­δείας. Η Επι­τροπή Σοφών του κ. Λιάκου, που στε­λε­χώ­θηκε κυρίως με κομ­μα­τικά κρι­τή­ρια και απο­τε­λεί φερέ­φωνο του Υπουρ­γείου Παι­δείας, προ­τεί­νει πράγ­ματι την κατάρ­γησή τους. Ο κ. Φίλης όμως, φοβού­με­νος το πολι­τικό κόστος, μετα­θέ­τει το βάρος των σχε­τι­κών απο­φά­σεων στους ώμους των εκπαι­δευ­τι­κών, καλώ­ντας αυτούς να απο­φα­σί­σουν.

Αυτά τα θέματα είναι εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητα, δεδο­μέ­νου ότι συν­δέ­ο­νται με την εθνική ταυ­τό­τητά μας, με την επι­κρα­τούσα θρη­σκεία στην Ελλάδα και τις εθνικές παρα­δό­σεις μας. Δεν μπορούν να λύνο­νται στο πόδι. Οι όποιες αλλαγές πρέπει να είναι προϊόν πραγ­μα­τι­κού εθνικού δια­λό­γου, πραγ­μα­τι­κής συναί­νε­σης και να λαμ­βά­νουν χώρα στα­διακά. Σημείο εκκί­νη­σης μπορεί να απο­τε­λέ­σει η άμεση επα­νε­ξέ­ταση του υπο­χρε­ω­τι­κού χαρα­κτήρα τους.

Ποιες μεταρ­ρυθ­μί­σεις θα πρέπει να γίνουν στην Παιδεία για μια ολο­κλη­ρω­τική ανα­βάθ­μιση;

Με αυτή την ερώτησή σας ανοί­γετε ένα πολύ μεγάλο θέμα για το οποίο θα μπο­ρού­σαμε να μιλάμε για ώρες. Για λόγους συντο­μίας θα περιο­ρι­στώ στα εξής. Καταρ­χάς είναι επι­τα­κτική ανάγκη η άμεση ανα­τροπή των κατα­στρο­φι­κών αλλαγών των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην παιδεία. Ο πόλεμος κατά της αρι­στείας και της αξιο­κρα­τίας που η συγκυ­βέρ­νηση έχει κηρύξει πρέπει επι­τέ­λους να τελειώ­σει. Η οπι­σθο­δρό­μηση πρέπει να στα­μα­τή­σει και αντι­λή­ψεις όπως «η αρι­στεία είναι ρετσι­νιά» και η «καριέρα είναι σαν τη χολέρα» να απο­τε­λέ­σουν σύντομα δυσά­ρε­στο παρελ­θόν. Σε δεύτερη φάση, όπως ήδη γνω­ρί­ζετε, η Νέα Δημο­κρα­τία με τη συμ­με­τοχή των πολιτών εκπονεί ολο­κλη­ρω­μένο πρό­γραμμα και για τα θέματα παι­δείας, που σύντομα θα δοθεί στη δημο­σιό­τητα. Δεν θα ήθελα να μπω σε λεπτο­μέ­ρειες πριν την επίσημη ανα­κοί­νωση του προ­γράμ­μα­τος.

Σε γενικές γραμμές θέλω να τονίσω ότι η ολο­κλη­ρω­τική ανα­βάθ­μιση της παι­δείας μας χρειά­ζε­ται να στη­ρι­χθεί σε ορι­σμέ­νες αρχές. Αυτές είναι κυρίως η αρι­στεία ως ιδεώδες, η αξιο­κρα­τία, η αξιο­λό­γηση, η επιμονή στην ποιό­τητα, η εξω­στρέ­φεια, η δια­σύν­δεση με την οικο­νο­μία και την αγορά της εργα­σίας. Μόνο έτσι μπο­ρούμε να πάμε πραγ­μα­τικά μπροστά.