«Οι 700 και πλέον οργανισμοί διαχείρισης του νερού δεν είναι μοντέλο για το μέλλον, δεν είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος διαχείρισης του νερού» τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου, σχολιάζοντας τα όσα ανέφεραν οι φορείς στη δεύτερη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής που επεξεργάζεται το νομοσχέδιο με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις»

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί οι οργανισμοί, από τους 700 που ανέφερα και πλέον, έχουν την ίδια ποιότητα. Υπάρχουν οργανισμοί, οι οποίοι πραγματικά έχουν καταφέρει σε μεγάλο βαθμό, δεν τα έχουν πάει τέλεια, αλλά έχουν καταφέρει να ανταποκριθούν είπε ο κ. Παπασταύρου σημειώνοντας ωστόσο ότι η ευρωπαϊκή πραγματικότητα, αυτό που γίνεται στην Ολλανδία, στη Σκωτία, στην Ιρλανδία, στην Πολωνία είναι ένα νοικοκύρεμα, είναι μια χρηστή διακυβέρνηση, οργανώνονται οι οργανισμοί διαχείρισης του νερού. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

«Οπότε, με το χέρι στην καρδιά σας λέω, για την Κυβέρνηση, η μεταρρύθμιση για τη διαχείριση του νερού, είναι επιλογή ευθύνης για το μέλλον. Το να παραμείνουμε σε ένα σύστημα ή να το βελτιώσουμε λίγο το οποίο έχει, διαρροές, το οποίο έχει εκτεταμένες σπατάλες, το οποίο έχει κατακερματισμό, δεν είναι, δεν θα είμαστε συνεπείς απέναντι στην υποχρέωσής μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης».

Τοποθετούμενος αναλυτικότερα στην επακόλουθη συνεδρίαση της επιτροπής είπε: Συμφωνούμε όλοι ότι το νερό είναι το υπέρτατο δημόσιο αγαθό, είναι πηγή ζωής. Όμως, εκεί που διαφωνούμε είναι πως αντιμετωπίζουμε τη διαχείριση του νερού. Προχωρούμε όπως είμαστε τώρα με τους 745 οργανισμούς ή με κάποιες βελτιώσεις; Είναι αυτό το μοντέλο; Αλλά, αυτό το μοντέλο μας έχει οδηγήσει σε τρομερή σπατάλη νερού. Μας έχει οδηγήσει σε τρομερές διαρροές. Μας έχει οδηγήσει σε περιοχές της Ελλάδας, στις όποιες οι Έλληνες πολίτες δεν έχουν πρόσβαση στο νερό, όπως στον Λαγκαδά. Αυτό το μοντέλο δεν μπορεί να συνεχιστεί» τόνισε ο κ. Παπασταύρου.

«Δεν είναι απλώς ότι η χώρα μας σύμφωνα με τις μελέτες είναι 19η στην επικινδυνότητα στο θέμα του νερού. Είναι ότι αυτό το μοντέλο του κατακερματισμού είναι αναποτελεσματικό και η ανάγκη της χρηστής διακυβέρνησης του νερού είναι πια στόχος βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ. Είναι ο στόχος βιώσιμης ανάπτυξης 6 παράγραφος 4 του ΟΗΕ που αναδεικνύει ότι η ασφάλεια των υδάτων προϋποθέτει την αποτελεσματικότερη χρήση του νερού με βασικό πυλώνα τη χρηστή διακυβέρνηση και είναι αντίστοιχα η στρατηγική που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2023 που θέτει στο επίκεντρο της πολιτικής για την ανθεκτικότητα την εξοικονόμηση νερού και τη μείωση των διαρροών».

Αναφερόμενος και πάλι στην ευρωπαϊκή εμπειρία, είπε ότι η Σκωτία και η Ολλανδία έχουν προχωρήσει σε συγχωνεύσεις εδώ και τρεις ή τέσσερις δεκαετίες. «Μισό αιώνα τώρα κάνουν τη συγχώνευση εκείνοι, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ οι λειτουργικές δαπάνες μειώθηκαν σχεδόν κατά 40% ενώ οι διαρροές περιορίστηκαν κατά 50%. Παράλληλα, οι χρεώσεις των νοικοκυριών παρουσίασαν ευνοϊκότερη εξέλιξη σε σύγκριση με την Αγγλία και την Ουαλία κατά την περίοδο της αξιολόγησης. Η Ολλανδία από 200 δημόσιες εταιρείες ύδρευσης πήγαν σε 10 και από 2.000 οργανισμούς διαχείρισης νερού πήγαν σε 24. Έτσι προχωράνε, το κάνουν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες η Πολωνία, η Ιρλανδία. Εμείς έχουμε μείνει πίσω».

Αναρωτήθηκε μάλιστα εάν εμείς μείνουμε στην αδράνεια.

«Θα μείνουμε στις συγκεκριμένη αρχιτεκτονική που έχουμε που είναι ο καθένας μόνος του λέγοντας ότι εάν ο καθένας είχε την οικονομία κλίμακος και αν ο καθένας είχε την τεχνογνωσία και αν μπορούσε να προσλάβει και αν είχε σύγχρονα δίκτυα. Μα, δεν υπάρχουν όλες αυτές οι υποθέσεις εργασίας. Γι’ αυτό κάνουμε αυτή τη νέα εθνική πολιτική για το νερό η οποία έχει τέσσερις παραμέτρους:

Πρώτον, έργα σε όλη την Ελλάδα αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών. Έχουμε έργα τα οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια είναι πάνω από 900 έργα σε όλη την Ελλάδα.

Δεύτερον, εθνική στρατηγική για το νερό.

Τρίτον, η νέα αρχιτεκτονική που ανακοινώσαμε τώρα και

Τέταρτον η ευρωπαϊκή τεχνογνωσία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Για το θέμα της αποτίμησης, είπε ότι θα γίνει από ορκωτό ελεγκτή και «δεν θα γίνει κατά το δοκούν της Ε.Υ.Δ.Α.Π. [. . .] Τη μεθοδολογία τη βγάζει η Ρ.Α.Ε.Υ., ο ανεξάρτητος ρυθμιστής. Ο ορκωτός ελεγκτής θα υλοποιήσει τη μεθοδολογία του ανεξάρτητου ελεγκτή, δεν θα την κάνει μόνος του. Δεν είναι μια αποτίμηση, η οποία θα γίνει σύμφωνα με τα μέτρα και σταθμά της Ε.Υ.Δ.Α.Π.» βεβαίωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Όσον αφορά τους εργαζόμενους, και γι’ αυτό υπάρχει πρόνοια να υπάρχει πλήρης προστασία τους. «Είδατε ότι οι εργαζόμενοι της Ε.Υ.Α.Θ. είχαν πολλή κριτική και επιφυλακτική στάση. Συμφωνώ. Οι εργαζόμενοι Ε.Υ.Δ.Α.Π. έχουν ήδη μιλήσει με τους συναδέλφους τους και τους έχουν εξηγήσει πως η νέα κατάσταση θα είναι πιο προστατευτική για τα δικά τους δικαιώματα και έτσι, πρέπει να είναι».

Για το θέμα της διαβούλευσης, είπε ότι «ήρθαμε σε επαφή με όλους τους δημάρχους των περιοχών, με εξαίρεση τον δήμαρχο Καρπενησίου. Με όλους τους άλλους δημάρχους συναντήθηκα και δύο και τρεις φορές. Η συμμετοχή εδώ των επικεφαλής των ΠΕΔ στερεάς Ελλάδας, Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας, είχε σαν στόχο ακριβώς να έχουμε σε διάδραση τους πιο αντιπροσωπευτικούς εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης. ‘Αρα, δεν υπήρχε καμία πρόθεση, παρά να λάβουμε υπόψη και πολλά από τα σχόλια που ειπώθηκαν, όπως θα δείτε, θα ληφθούν, τελικά, υπόψη».

Τέλος, τόνισε ότι «αυτή τη στιγμή έχουμε μία επιλογή.

Ή να μείνουμε στην αδράνεια, να αφήσουμε το σύστημα όπως είναι, να το βελτιώσουμε λίγο ή να κάνουμε μια νέα εθνική πολιτική για το νερό. Για μας η μεταρρύθμιση στο νερό είναι επιλογή ευθύνης, είναι επιλογή για το αύριο. Όποιος λέει όχι στη μεταρρύθμιση είναι σαν να λέει ναι στο να συνεχίσουμε την κατασπατάληση, να συνεχίσουμε να έχουμε τις εκτεταμένες διαρροές, να συνεχίσουμε να έχουμε άνισες υπηρεσίες προς τους πολίτες. Γι’ αυτό σας καλώ όλες και όλους να υπερψηφίσετε το νομοσχέδιο»

Οι θέσεις φορέων για τη διαχείριση του νερού
Εκ μέρους της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής, ΠΕΔΑ, ο δήμαρχος Σπάτων-Αρτέμιδος, Δημήτριος Μάρκου, αναφέρθηκε στο θέμα της αποτίμησης των δικτύων παρατηρώντας ότι το νομοσχέδιο αναθέτει την εκτίμηση της αξίας σε συμβούλους που επιλέγει η ίδια η ΕΥΔΑΠ. Δηλαδή ο αποκτών ορίζει μόνος του πόσο αξίζει αυτό που παραλαμβάνει. Η εισήγησή μας, είπε ο κ. Μάρκου είναι για τριμελή επιτροπή αποτίμησης με ένα μέλος της ΕΥΔΑΠ, ένα του Δήμου και ένα ανεξάρτητο από το Οικονομικό Επιμελητήριο. Επίσης, ο δήμαρχος Σπάτων, της ίδιας ΠΕΔΑ, Δ. Κιούσης ανέφερε υπάρχει ομόφωνη απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου «να μην παραδώσουμε το δίκτυο και να το διατηρήσουμε».

Ο πρόεδρος του ΔΣ της ΕΥΔΑΠ, Χαρ. Σαχίνης επισήμανε ότι η κλιματική αλλαγή, και άλλα σχετικά ζητήματα «μας υποχρεώνουν να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και διαχειριζόμαστε τον κύκλο του νερού. Γιατί τα προβλήματα αυτά, πλέον, δεν σταματούν στα όρια ενός Δήμου ή μιας περιφερειακής ενότητας.

Απαιτούν μακροχρόνιο σχεδιασμό, συντονισμό, μεγάλες επενδύσεις και εφαρμογή διεθνών βέλτιστων πρακτικών. Αυτό ακριβώς υπηρετεί το παρόν νομοσχέδιο. Δεν πρόκειται απλά για επέκταση αρμοδιοτήτων» πρόσθεσε ο κ. Στεργίου, επισημαίνοντας ότι η ΕΥΔΑΠ είναι η παλαιότερη δημόσια επιχείρηση κοινής ωφέλειας της χώρας και ότι εδώ και εκατό χρόνια «υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον».

Η ΕΥΔΑΠ με τους ανθρώπους της, που γνωρίζουν πολύ καλά το μέγεθος της ευθύνης, την τεχνογνωσία της και τον δημόσιο χαρακτήρα της είναι έτοιμη να συμβάλει ώστε αυτή η ευκαιρία να μετατραπεί σε πραγματικό αποτέλεσμα για κάθε πολίτη της χώρας, υπογράμμισε ο κ. Στεργίου

Στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτυπώνεται η εμπιστοσύνη που δίνεται στις δύο μεγαλύτερες εταιρείες Ύδρευσης και Αποχέτευσης της Ελλάδας, στην ΕΥΔΑΠ και στην ΕΥΑΘ, στο νέο μοντέλο διαχείρισης υδάτων επισήμανε ότι διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ‘Ανθιμος Αμανατίδης: «Με αυτό το νομοσχέδιο έχουμε την εθνική αποστολή να μεταδώσουμε την τεχνογνωσία μας και σε όμορες ΔΕΥΑ» είπε ο κ. Αμανατίδης σημειώνοντας ότι η ΕΥΑΘ επιτυγχάνει οικονομίες-κλίμακος ενώ διαθέτει χρηματοοικονομική επάρκεια.

Ο δήμαρχος Θέρμης Θ. Παπαδόπουλος, ως εκπρόσωπος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, μετέφερε την ομόφωνη απόφαση του ΔΣ της ΠΔΕΚΜ που« είναι αντίθετη με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο για τρεις λόγους: Η διαβούλευση έγινε στο “κατακαλόκαιρο” για πέντε μόλις ημέρες, ότι με την προηγούμενη διαβούλευση υπήρχε εθελοντική συνένωση ενώ τώρα είναι υποχρεωτική, και ότι δεν κατοχυρώνεται ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού.

Ο γενικός διευθυντής της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, Διονύσιος Γκούτης, είπε ότι η κατεύθυνση προς μια περισσότερο ολοκληρωμένη, οργανωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων είναι σήμερα αναγκαία. Η λειψυδρία, σημείωσε δεν αποτελεί ένα έκτακτο φαινόμενο, τείνει να αποκτήσει μόνιμα και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά ιδίως στη Μεσόγειο, επηρεάζοντας ταυτόχρονα την ύδρευση στην αγροτική παραγωγή και όλα τα οικοσυστήματα, αλλά και την ενεργειακή ασφάλεια και την περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας. Επομένως, κατά την γνώμη μας, χρειάζεται ισχυρούς φορείς, με σαφέστερες αρμοδιότητες, αποτελεσματικότερη εποπτεία και ενιαίο σχεδιασμό»

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργαζόμενων ΕΥΔΑΠ, Δημήτριος Κυρίτσης είπε πως «αναγνωρίζει ότι η αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων παγκοσμίως που συνδέονται με τη διαχείριση υδάτινων πόρων, τη λειψυδρία, την κλιματική κρίση και την ανάγκη αδιάλειπτης και υψηλής παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης προς την κοινωνία, πρέπει να αποτελεί και φαίνεται ότι αποτελεί με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο εθνική προτεραιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο συμφωνούμε». Η ΕΥΔΑΠ, πρόσθεσε, με την τεράστια τεχνογνωσία, τις υποδομές και κυρίως τους εργαζόμενους της έχει αποδείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί ορθολογικά και αποτελεσματικά προς το συμφέρον όλων των καταναλωτών τον πολυτιμότερο φυσικό και δημόσιο πόρο, το νερό. Είναι σημαντικό και θετικό ότι αναγράφεται στο σχέδιο νόμου στον σκοπό του στο πρώτο άρθρο, για την ολιστική διασφάλιση διαχείρισης του νερού ως δημόσιο αγαθό ζωτικής σημασίας». Επίσης, έκανε λόγο για την ανάγκη ενίσχυσης του προσωπικού της ΕΥΔΑΠ «για να συνεχίσει αδιάλειπτα η λειτουργία της εταιρείας και η προσφορά της σύμφωνα με τον κοινωνικό της ρόλο».

Ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός μίλησε για ένα πολύ σημαντικό και φιλόδοξο νομοσχέδιο, στο οποίο θα μπορούσαμε να βάλουμε τίτλο «προσπάθεια υδρολογικού νοικοκυρέματος της χώρας».

«Αυτό επί της αρχής είναι κάτι το οποίο το θεωρούμε εξαιρετικά θετικό. Θέλει ωστόσο και τη δέουσα προσοχή, την οποία βλέπουμε ότι επιδεικνύει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ούτως ώστε να γίνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ειδικότερα μιλώντας για την ΕΥΔΑΠ να αξιοποιηθούν όλα τα προφανή της πλεονεκτήματα, δηλαδή η εμπειρία, η τεχνογνωσία, η δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων και η δυνατότητα προσέλκυσης προσωπικού. Ταυτόχρονα, όμως, να προστατευτεί και η τοπικότητα όχι σαν ένας κενός τίτλος άνευ περιεχομένου, αλλά σαν μια ουσία καθώς ανέκαθεν ο κόσμος είναι εξοικειωμένος με το ότι το νερό και την αποχέτευσή του το διαχειρίζεται ένας τοπικός φορέας με μια αμεσότητα και μια τοπική ματιά και γνώση και βέβαια ένας κοινωνικός χαρακτήρας που είναι επίσης απαραίτητος».

Ο κ. Κωνσταντίνος Τριάντης, διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής εξέφρασε ευχαριστίες στον υΠΕν Στ. Παπασταύρου για τα άρθρα που αφορούν στον ΟΦΥΠΕΚΑ, όπως η δημιουργία μιας νέας τρίτης διεύθυνσης στον οργανισμό για τις προστατευόμενες περιοχές.

Ο κ. Σωτήριος Κρίσιλιας, πρόεδρος του ΔΣ του Συνδέσμου Λατόμων Σχιστολιθικών Πλακών Καρύστου ζήτησε πενταετή παράταση χρόνου λειτουργίας των Λατομείων Πλακών Καρύστου, από τις 30.06.2026 έως τις 30.06.2031.

Ο δήμαρχος Καρπενησίου Χρήστος Κακαβάς αναφέρθηκε στην πρόβλεψη για εκτροπή του ποταμού Κρικελοποτάμου και Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής, υποστηρίζοντας ότι το συγκεκριμένο άρθρο κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση με τη συνολική στρατηγική για το νερό, η οποία σε επίπεδο εθνικής στρατηγικής και ενωσιακού δικαίου μιλάει για ολοκληρωμένη διαχείριση, οικοσυστημική προσέγγιση, προστασία υδάτινων σωμάτων και συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις κρίσιμες αποφάσεις. «Η εκτροπή των ποταμών της Ευρυτανίας φτάνει σήμερα στη Βουλή ως νομοθετική ρύθμιση, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, με παράκαμψη ουσιαστικών και τυπικών διαδικασιών και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η τοπική κοινωνία. Γι’ αυτό, [. . .] δεν μπορούμε να συναινέσουμε και ζητούμε την απόσυρση κάθε διάταξης που επιτρέπει και επιταχύνει την εκτροπή των δύο ποταμών.[. . .] Οι άνθρωποι της Ευρυτανίας δεν βλέπουν τους ποταμούς μόνο ως ποσότητες σε υδρολογικούς πίνακες, αλλά ως κομμάτι της ταυτότητας, της ιστορίας και της καθημερινής ζωής τους» είπε ο κ. Κακαβάς.

Ο β΄ αντιπρόεδρος του ΔΣ του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΓΕΩΤΕΕ), Ευθύμιος Σπυρίδης τόνισε ότι «το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό ζωτικής σημασίας και η αναδιοργάνωση των παρόχων δεν πρέπει να συγχέεται με τη διαχείριση και προστασία του φυσικού πόρου με την παροχή και τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδατος ούτε να αποδυναμώνει τις αρμόδιες δημόσιες διευθύνσεις υδάτων». Σημείωσε, δε, ότι στις συζητούμενες περιοχές υπάρχουν και υφιστάμενα ιδιωτικά δίκτυα για τα οποία δεν γίνεται καμία αναφορά ή καμία πρόβλεψη τι θα συμβεί με αυτά.

Εκ μέρους των Εργαζομένων της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης νομού Θεσσαλονίκης, ο προέδρος του Σωματείου Γ. Αρχοντόπουλος εξέφρασε την ικανοποίησή του για την αναφορά στο νερό ως δημόσιο αγαθό και αναφέρθηκε στους αγώνες να παραμείνει «ο κύκλος του νερού από την πηγή μέχρι τη βρύση υπό δημόσιο έλεγχο¦ ωστόσο, «αυτός ο δημόσιος έλεγχος σήμερα, προσπαθεί να σπάσει με το νομοσχέδιο που φέρνετε προς ψήφιση την επόμενη εβδομάδα. Για εμάς είναι ξεκάθαρα μία ιδιωτικοποίηση.. Όταν η ΤΕΡΝΑ η οποία κατέχει το 12% σήμερα της ΕΥΔΑΠ ή η Veolia, η μεγαλύτερη πολυεθνική του νερού παγκοσμίως η οποία ελέγχει το 5,5% σήμερα της ΕΥΑΘ, την επόμενη μέρα της ψήφισης του νομοσχεδίου, θα ελέγχει στην Αθήνα όλους τους νόμους που ενσωματώνει η ΕΥΔΑΠ και στη Θεσσαλονίκη η αντίστοιχη πολυεθνική θα ελέγχει το νερό όλου του νομού Θεσσαλονίκης και όλης της Χαλκιδικής. Για εμάς χάνεται ο δημόσιος χαρακτήρα των ΔΕΥΑ με την ενσωμάτωσή τους και στην ΕΥΔΑΠ και στην ΕΥΑΘ» ανέφερε ο κ. Αρχοντόπουλος.

Η κα Θεοδότα Νάντσου από το WWF Ελλάς, μίλησε – μεταξύ άλλων – για την εκτροπή μέρους των ποταμών του Κρικελλοπόταμου και του Καρπενησιώτη στην Αθήνα που, τα οποία «δεν μπορούν να προσγειώνονται με νομοθετικές ρυθμίσεις, χωρίς να έχει προκύψει όλη η διαδικασία, η οποία προβλέπεται και από το Ενωσιακό Δίκαιο, το οποίο είναι ισχυρό και είναι και αποτελεσματικό («Οδηγία-Πλαίσιο για το Νερό»)

Τέλος, ο δήμαρχο Διστόμου – Αράχοβας – Αντίκυρας, Ιω. Σταθάς είπε ότι δεν βλέπει στο νομοσχέδιο για τις ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης, και ότι «δεν υπάρχει» κοινωνικό αγαθό με επιχειρήσεις Ύδρευσης, που να είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο. Πρότεινε επίσης στην κυβέρνηση α) να δώσετε «προαιρετικότητα», γιατί υπάρχουν και δήμοι και δήμαρχοι οι οποίοι θέλουν να έρθουνε, και αν δεν θέλουν να μην έρθουν «γιατί θα το βρείτε μπροστά σας στο Συμβούλιο Επικρατείας», και β) για την “αποτίμηση περιουσίας” «Δεν μπορεί να λες σε αυτούς που θα έρθουνε να πάρουνε την περιουσία, να κάνουν και την αποτίμηση. Και αυτό θα καταρρεύσει» εκτίμησε ο κ. Σταθάς.

Μετά και την ακρόαση φορέων, τα μέλη της επιτροπής ψήφισαν – κατά πλειοψηφία – υπέρ της αρχής του νομοσχεδίου (υπέρ ΝΔ, κατά τα κόμματα της αντιπολίτευσης)

Πηγή: skai.gr

Παπασταύρου: Οι 700 οργανισμοί διαχείρισης νερού δεν είναι μοντέλο για το μέλλον

Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται ο νέος μηχανισμός δημοσιονομικής πειθαρχίας για τους 332 δήμους και τις 13 περιφέρειες της χώρας, μετά τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στις 21 Ιουλίου 2026, δύο υπουργικών αποφάσεων που εκδόθηκαν κατ εξουσιοδότηση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αποτελεί νόμο του κράτους από τις 26 Ιουνίου 2026.
Πρόκειται για την υπ αριθμόν 40287 απόφαση της 17ης Ιουλίου 2026, που καθορίζει το ανώτατο ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης της δημόσιας πίστης δήμων και περιφερειών, και για την υπ’ αριθμόν 40932 απόφαση της 21ης Ιουλίου 2026, που μεταβάλλει τη βάση υπολογισμού των εισφορών οι οποίες επιβάλλονται στους δήμους με ειδικούς νόμους. Κοινός παρονομαστής και των δύο είναι ένας πίνακας συντελεστών ανά δήμο, στον οποίο ο Δήμος Ρόδου κατατάσσεται με 4,5 και ο Δήμος Κω με 5, στις υψηλότερες θέσεις πανελλαδικά. Αντίθετα με ό,τι θα μπορούσε να υποτεθεί εκ πρώτης όψεως, οι ρυθμίσεις δεν διευρύνουν τη δανειοληπτική ευχέρεια των ΟΤΑ.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας και αποδίδονται σε ανώτερη πηγή του Υπουργείου Εσωτερικών, πρόκειται για την ενεργοποίηση ενός διπλού φρένου χρέους γερμανικού τύπου, με ρητό στόχο να μην ξεπεράσει κανένας δήμος ή περιφέρεια ένα ορισμένο όριο δανεισμού, ιδίως μετά το 2028, οπότε προβλέπεται να κλείσει η στρόφιγγα των υφιστάμενων επενδυτικών προγραμμάτων, όπως το «Αντώνης Τρίτσης».
Το διπλό φρένο χρέους
Το πρώτο σκέλος του μηχανισμού αφορά στο ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης των δανείων που συνομολογούν οι δήμοι με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, περιλαμβανομένου του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Το κόστος αυτό δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20% επί του συντελεστή που αντιστοιχεί σε κάθε δήμο, εφαρμοζόμενο επί των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που του αποδόθηκαν για την κάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικών δαπανών την προηγούμενη χρήση. Η ουσιώδης μεταβολή σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς είναι η βάση υπολογισμού. Μέχρι σήμερα το αντίστοιχο όριο υπολογιζόταν ως ποσοστό 20% επί των τακτικών εσόδων κάθε δήμου, δηλαδή επί του συνόλου των επαναλαμβανόμενων εσόδων του, ενώ πλέον υπολογίζεται αποκλειστικά επί της κρατικής χρηματοδότησης, σταθμισμένης με τον συντελεστή. Το δεύτερο σκέλος, που λειτουργεί σωρευτικά με το πρώτο, ορίζει ότι το συνολικό χρέος κάθε ΟΤΑ δεν μπορεί να υπερβαίνει το 60% των συνολικών ετήσιων εσόδων του. Ο περιορισμός αυτός δεν είναι νέος, καθώς ίσχυε για τους δήμους από τον Ιούλιο του 2010 και για τις περιφέρειες από τον Ιούνιο του 2012, ωστόσο επικαιροποιείται με νεότερες ρήτρες, μεταξύ των οποίων η εξαίρεση από το συνολικό χρέος των δανειακών υποχρεώσεων που εξυπηρετούνται από άλλον φορέα.
Η δεύτερη απόφαση μεταφέρει την ίδια λογική στις υποχρεωτικές εισφορές των δήμων. Οι εισφορές που προβλέπονται από νομοθετικές διατάξεις και κανονιστικές πράξεις και υπολογίζονταν έως τώρα ως ποσοστό επί των τακτικών εσόδων, θα υπολογίζονται εφεξής με το ίδιο ανά είδος ποσοστό, πολλαπλασιαζόμενο όμως με τον συντελεστή κάθε δήμου και εφαρμοζόμενο επί των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων της προηγούμενης κλεισμένης χρήσης. Για τις Περιφέρειες διαπιστώνεται ότι δεν υφίστανται πλέον αντίστοιχες ετήσιες εισφορές επί των τακτικών εσόδων.
Τι σημαίνει ο συντελεστής 4,5 για τη Ρόδο
Ο συντελεστής κάθε δήμου δεν συνιστά επιβράβευση ούτε αυτοτελές προνόμιο. Λειτουργεί ως σταθμιστής που προσαρμόζει το ενιαίο ποσοστό 20% στα πραγματικά οικονομικά μεγέθη κάθε δήμου, αντανακλώντας κατά βάση τη σχέση των ιδίων εσόδων του προς την κρατική επιχορήγηση. Δεν είναι τυχαίο ότι τις υψηλότερες τιμές του πίνακα εμφανίζουν κατεξοχήν τουριστικοί δήμοι με ισχυρά ίδια έσοδα: η Μύκονος με 7, η Θήρα και ο Ασπρόπυργος με 5,5, η Κηφισιά, η Κασσάνδρα, η Χερσόνησος και η Κως με 5, ενώ με 4,5 ακολουθούν η Ρόδος, το Μαρούσι, η Πάρος και τα Σπάτα Αρτέμιδα. Στο άλλο άκρο, με συντελεστή 1, βρίσκονται μικροί νησιωτικοί δήμοι όπως η Ανάφη, η Γαύδος, η Σίκινος και ο Άγιος Ευστράτιος.
Για τον Δήμο Ρόδου, το 4,5 σημαίνει ότι το ανώτατο ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης δανείων του διαμορφώνεται στο 90% των ΚΑΠ λειτουργικών δαπανών της προηγούμενης χρήσης. Το αν το όριο αυτό είναι στην πράξη ευρύτερο ή στενότερο από το προηγούμενο, που υπολογιζόταν επί των τακτικών εσόδων, εξαρτάται από τα πραγματικά οικονομικά μεγέθη του δήμου και συγκεκριμένα από το αν τα τακτικά έσοδά του υπερβαίνουν ή υπολείπονται του 4,5πλασίου των ΚΑΠ του, στοιχείο που δεν προκύπτει από τα κείμενα των αποφάσεων.
Βέβαιο είναι, πάντως, ότι ο ίδιος συντελεστής λειτουργεί ταυτόχρονα και ως πολλαπλασιαστής στον υπολογισμό των υποχρεωτικών εισφορών του δήμου, γεγονός που καθιστά τη διπλή λειτουργία του κρίσιμο μέγεθος για τον οικονομικό προγραμματισμό, τόσο από την πλευρά των περιθωρίων δανεισμού όσο και από την πλευρά των επιβαρύνσεων.
Η εικόνα στα υπόλοιπα Δωδεκάνησα
Στα Δωδεκάνησα η διαβάθμιση αποτυπώνει τις διαφορές οικονομικού μεγέθους μεταξύ των νησιών. Την υψηλότερη τιμή εμφανίζει η Κως με 5, που την κατατάσσει στην πρώτη πεντάδα των δήμων όλης της χώρας, και ακολουθεί η Ρόδος με 4,5. Στη συνέχεια κατατάσσεται η Λέρος με 3, ενώ με 2,5 ακολουθούν η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Πάτμος και η Νίσυρος. Συντελεστή 2 λαμβάνουν η Σύμη, η Τήλος και η Αστυπάλαια και στη χαμηλότερη βαθμίδα της περιοχής, με 1,5, βρίσκονται η Ηρωική Νήσος Κάσος, οι Λειψοί, το Αγαθονήσι, η Χάλκη και η Μεγίστη. Πρακτικά, τα όρια εξυπηρέτησης δανείων των μεγάλων τουριστικών δήμων του συμπλέγματος υπολογίζονται σε πολλαπλάσιο των ΚΑΠ τους, ενώ οι μικροί νησιωτικοί δήμοι, με περιορισμένους πόρους και χαμηλό συντελεστή, θα κινούνται σε πολύ στενότερα περιθώρια, πάντοτε υπό τον πρόσθετο και κοινό για όλους περιορισμό του 60% στο συνολικό χρέος.
Η εικόνα για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Στο Παράρτημα 2 της ΥΑ 40287, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου λαμβάνει συντελεστή 14. Αυτό σημαίνει ότι το ανώτατο ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης των δανείων της διαμορφώνεται στο 20% επί του 14, δηλαδή στο 280% των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που της αποδόθηκαν για λειτουργικές και λοιπές γενικές δαπάνες την προηγούμενη χρήση. Οι υψηλοί συντελεστές των Περιφερειών σε σχέση με τους δήμους εξηγούνται από το ότι οι ΚΑΠ λειτουργικών δαπανών των Περιφερειών είναι πολύ μικρό μέγεθος σε σχέση με τα συνολικά τους έσοδα, οπότε ο σταθμιστής αναπληρώνει τη διαφορά βάσης.
Η θέση της στον πίνακα των 13 Περιφερειών είναι μεσαία προς χαμηλή. Το εύρος κινείται από το 8 του Βορείου Αιγαίου έως το 33 της Θεσσαλίας, με τη Δυτική Ελλάδα στο 28, τη Στερεά Ελλάδα στο 21, την Πελοπόννησο και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στο 20, την Κεντρική Μακεδονία στο 18, την Ήπειρο στο 17, το Νότιο Αιγαίο στο 14, την Αττική, τα Ιόνια Νησιά και την Κρήτη στο 12 και τη Δυτική Μακεδονία στο 10. Δηλαδή το Νότιο Αιγαίο έχει τον τέταρτο χαμηλότερο συντελεστή της χώρας, εικόνα αντεστραμμένη σε σχέση με τους δήμους του, όπου Ρόδος και Κως βρίσκονται στην κορυφή.
Κατά τα λοιπά, για την Περιφέρεια ισχύει ό,τι και για τους δήμους από τον νέο Κώδικα: το δεύτερο φρένο του 60% στο συνολικό χρέος επί των συνολικών εσόδων, που για τις Περιφέρειες προϋπήρχε από τον Ιούνιο του 2012 και επικαιροποιείται, καθώς και το νέο πλαίσιο επιτρεπόμενων σκοπών δανεισμού. Αντίθετα, η δεύτερη απόφαση, η ΥΑ 40932 για τις εισφορές, δεν την αγγίζει πρακτικά, αφού το άρθρο 2 διαπιστώνει ρητά ότι δεν προβλέπονται πλέον ετήσιες εισφορές Περιφερειών υπολογιζόμενες επί των τακτικών εσόδων. Αν θέλεις, εντάσσω τα στοιχεία αυτά ως πρόσθετη ενότητα στο άρθρο.
Το θεσμικό πλαίσιο και οι σκοποί δανεισμού
Παράλληλα με το διπλό φρένο, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης οριοθετεί εκ νέου και τους επιτρεπόμενους σκοπούς δανεισμού. Οι δήμοι και οι Περιφέρειες μπορούν να συνομολογούν δάνεια για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και τις δράσεις που απορρέουν από αυτές, με το νέο πλαίσιο να επεκτείνει, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, τις δυνατότητες χρηματοδότησης επενδύσεων, ενεργειακής αναβάθμισης, ψηφιακού μετασχηματισμού και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η φιλοσοφία του συστήματος είναι διπλή: από τη μία διευκολύνεται ο αναπτυξιακός δανεισμός, από την άλλη τίθενται σαφή και μετρήσιμα όρια ώστε να αποτραπεί η υπερχρέωση των ΟΤΑ σε μια περίοδο που η χρηματοδότηση μέσω επενδυτικών προγραμμάτων βαίνει προς ολοκλήρωση.

Ορια στον δανεισμό και νέες εισφορές φέρνει για τον Δήμο Ρόδου ο πίνακας συντελεστών του ΥΠΕΣ

Τα πολεοδομικά επιχειρήματα μπορεί να είναι και βάσιμα, ποιος ξέρει. Το πρόβλημα είναι ότι κατατίθενται 2 μήνες μετά την ομόφωνη απόφαση, μετά την πρωθυπουργική δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη και ενώ το σχέδιο της προγραμματικής σύμβασης των 4 εκατομμυρίων είναι ήδη έτοιμο. Η Ρόδος περίμενε 35 χρόνια για Δικαστικό Μέγαρο και τώρα που όλα κλείδωσαν, βρέθηκε κάποιος να δοκιμάσει αν η κλειδαριά αντέχει. Στο ραντεβού με τον υπουργό στα τέλη του μήνα θα φανεί αν το νησί πάει ενωμένο ή αν θα εξηγεί ξανά στην Αθήνα γιατί ό,τι υπογράφει το πρωί το ξεγράφει το βράδυ.

Τριάντα πέντε χρόνια αναμονής κινδυνεύουν να χαθούν όχι από έλλειψη χρημάτων αλλά από περίσσευμα απόντων.

Το βέτο που θυμήθηκε τον δρόμο για το δημοτικό συμβούλιο αλλά ξέχασε αυτόν της επιτροπής

Τάκης Πότσος: «Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης πρέπει να συζητηθεί δημόσια πριν εφαρμοστεί»

Κυριότερα προβλήματα είναι η έλλειψη χώρων στάθμευσης, η κατάσταση των πεζοδρομίων, η απουσία υποδομών για ΑμεΑ, η κατάσταση του οδικού δικτύου εντός των πόλεων αρμοδιότητας των δήμων και η διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς.

Πρόκειται για τα πρώτα αποτελέσματα της διαδικασίας ηλεκτρονικής αξιολόγησης των δημοσίων υπηρεσιών που πραγματοποίησε το υπουργείο Εσωτερικών φέτος για δεύτερη φορά. Οι ψηφιακές υπηρεσίες που αφορούν αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης βαθμολογούνται με 7,56 και το gov.gr με 8,3 με άριστα το 10. Αντιθέτως, οι υπηρεσίες των δήμων και των περιφερειών όταν ο πολίτης πηγαίνει στο γκισέ δεν πιάνουν καν τη βάση (4,13) και οι αντίστοιχες υπηρεσίες της κεντρικής κυβέρνησης βαθμολογούνται με 5,37. Οι πολίτες θεωρούν ότι το κεντρικό κράτος και οι ΟΤΑ έχουν αποτύχει σε τρεις βασικούς τομείς, για τους οποίους βαθμολογούν τις παρεχόμενες υπηρεσίες πολύ χαμηλά: τους χώρους στάθμευσης με βαθμό 3,72, την κατάσταση των πεζοδρομίων με 3,74 και τις υποδομές για ΑμεΑ με 3,94.

Ψηφιακή πλατφόρμα: Οι πολίτες θα βλέπουν την πορεία των αιτημάτων τους
Ανοδος
Ο μέσος όρος ικανοποίησης των πολιτών ανέβηκε λίγο φέτος και από το 5,46 με άριστα το 10 έφτασε το 6,2, ωστόσο φέτος ο αριθμός των πολιτών που συμμετείχαν στη διαδικασία ήταν αισθητά μειωμένος: δόθηκαν 38.367 απαντήσεις σε σχέση με 64.789 πέρυσι. Είναι επίσης σημαντικό ότι εκτός από όλα τα άλλα «κακώς κείμενα», οι πολίτες ζητούν ενοποίηση του κράτους, απλοποίηση και διαφάνεια για όλες τις διαδικασίες είτε πρόκειται για ψηφιακές είτε για υπηρεσίες που απαιτούν τη διά ζώσης παρουσία. Ενα από τα βασικά αιτήματα είναι να υπάρχει ένας φάκελος για κάθε πολίτη στον οποίο να έχει πρόσβαση και μέσα στον οποίο να μπορεί να βρει όλα τα στοιχεία που τον αφορούν, τα πτυχία, τις πιστοποιήσεις του, το βιογραφικό του, τα σεμινάρια που έχει κάνει, τα ένσημα που έχει, τα συντάξιμα χρόνια, τα αιτήματά του προς το Δημόσιο και το στάδιο που αυτά βρίσκονται. Επίσης ενιαίος φάκελος υγείας έτσι ώστε να υπάρχει καταγεγραμμένο πλήρως το ιατρικό προφίλ του καθενός.

Η απόσταση ανάμεσα σε αυτά που χρειάζονται και θα ήθελαν οι πολίτες και σε αυτά που τους παρέχουν οι δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και οι ΟΤΑ, καταγράφεται καθαρά στο «ελεύθερο κείμενο», σε όσα δηλαδή αναφέρουν στο κουτάκι της πλατφόρμας που οι ίδιοι οι πολίτες μπορούν να προτείνουν λύσεις ή να ζητήσουν διευκρινίσεις για τα προβλήματα της δημόσιας διοίκησης στο επίπεδο της εξυπηρέτησης των πολιτών.

To gov.gr βαθμολογείται με 8,3, ενώ άλλες ηλεκτρονικές υπηρεσίες της κεντρικής διοίκησης με 7,56 – Με 4,13 αξιολογούνται οι υπηρεσίες των ΟΤΑ όπου υπάρχει διά ζώσης επαφή και οι υπόλοιπες με 5,37.
Η κακή κατάσταση του οδικού δικτύου και των πεζοδρομίων και η έλλειψη καθαριότητας συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν τη δυσαρέσκεια των πολιτών, όπως προκύπτει από όσα οι ίδιοι γράφουν. Μπαλώματα, λακκούβες, βρωμιά, κακοτεχνίες και αδιαφορία για τους πεζούς είναι το σκηνικό που καταγράφουν οι πολίτες και όχι μόνο στις μεγάλες πόλεις.

«Τα πεζοδρόμια όλης της Ελλάδας έχουν φτιαχτεί τη δεκαετία του ’70. Οι πλατείες και οι πεζόδρομοι έχουν απίστευτες κακοτεχνίες», γράφει πολίτης και προτείνει να εφαρμοστεί ISO σε κάθε είδους εργασία και να γίνουν καμπάνιες ενημέρωσης των πολιτών για το πώς πρέπει να φέρονται.

«Να γίνουν πεζόδρομοι στα κέντρα των δήμων-πόλεων. Τα αυτοκίνητα παρκάρουν στα πεζοδρόμια, στις ράμπες και δεν μπορούν να περπατήσουν ανάπηροι, παιδάκια, γέροντες. Ο πολίτης είναι εγκαταλελειμμένος προς όφελος των αυτοκινήτων», σημειώνει άλλος. «Κανένας νόμος σχετικά με τα αδέσποτα δεν τηρείται στην περιοχή μου. Περπατάμε ζιγκ-ζαγκ για να αποφεύγουμε τις ακαθαρσίες των ζώων. Σιχαινόμαστε να ακουμπήσουμε σε παγκάκια. Καινούργια πεζοδρόμια που παραδόθηκαν μόλις εντός τριμήνου, έχουν τρύπες, έχουν κενά, πλακάκια ξεχαρβαλωμένα παντού, και αρκετά σπασμένα και πλημμελώς τοποθετημένα. Η ταχύτητα των έργων προχωράει με ρυθμό ένα μέτρο την ημέρα (χωρίς υπερβολή για 500 μέτρα πεζοδρόμησης χρειάστηκαν περίπου δύο χρόνια)», αναφέρει κάτοικος δήμου της Αττικής.

Αντιμετώπιση
Πολλά είναι ακόμη τα παράπονα για τη στάση και τη συμπεριφορά των δημοσίων υπαλλήλων. «Οι υπηρεσίες του Δημοσίου, όταν είσαι αναγκασμένος να έρθεις σε επαφή με φυσικά πρόσωπα, είναι άθλιες!!! Η αλαζονεία των υπαλλήλων, η αγένεια, η τεμπελιά, η αδιαφορία, ο ωχαδερφισμός, η ασέβεια, η αναβλητικότητα σε κάνουν να νιώθεις πολίτης τρίτης κατηγορίας!», σημειώνει κάποιος. Ειδικά οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ έχουν την τιμητική τους στην κριτική: «ΠΟΤΕ ΜΑ ΠΟΤΕ δεν απαντούν σε τηλέφωνο με τη δικαιολογία ότι δεν προλαβαίνουν», αναφέρει πολίτης. Στο ίδιο κλίμα ένας άλλος προσθέτει ότι «είναι εξωφρενικό να υπάρχει η πλατφόρμα e-ΕΦΚΑ και όμως να περνάνε μήνες χωρίς να ενημερώνεται ο πολίτης για το πότε θα πάρει σύνταξη, επικουρικό, εάν εκκρεμεί τροποποίηση απόφασης κ.λπ.».

Ελεύθερος επαγγελματίας σημειώνει ότι «από τις υπηρεσίες τόσο του ΕΦΚΑ όσο και του e-ΕΦΚΑ ο πολίτης υφίσταται τη μεγαλύτερη ταλαιπωρία».

Πηγή: kathimerini.gr

Αριστα στο gov.gr, κάτω από τη βάση στους δήμους

Η φιλοσοφία του νέου Κώδικα διαφοροποιείται σημαντικά από το μέχρι σήμερα καθεστώς. Δεν αντιμετωπίζει πλέον τη δημοτική περιουσία ως ένα σύνολο διάσπαρτων ακινήτων που απλώς πρέπει να προστατεύονται, αλλά ως περιουσιακό στοιχείο που οφείλει να παράγει οικονομική, αναπτυξιακή και κοινωνική αξία. Άλλωστε, ήδη από το άρθρο 545 προβλέπεται ότι οι δήμοι έχουν υποχρέωση όχι μόνο να προστατεύουν αλλά και να αξιοποιούν την περιουσία τους με επιμελή και αποδοτικό τρόπο, ενώ υποχρεώνονται να καταρτίζουν πρόγραμμα διαχείρισης και αξιοποίησης της περιουσίας τους.

 Υποχρεωτικό σχέδιο αξιοποίησης για κάθε δήμο
Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή είναι ότι κάθε δήμος καλείται να αποκτήσει οργανωμένο σχέδιο διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας του. Το πρόγραμμα δεν αποτελεί μια απλή απογραφή των ακινήτων, αλλά έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό, μέσω του οποίου θα αξιολογείται η κατάσταση κάθε περιουσιακού στοιχείου, οι δυνατότητες αξιοποίησής του, η αναπτυξιακή του προοπτική και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να αποφέρει έσοδα ή να καλύψει κοινωνικές ανάγκες.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι καλούνται να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της περιουσίας τους και να σταματήσει το φαινόμενο δημοτικά οικόπεδα, κτίρια και εκτάσεις να παραμένουν επί χρόνια εγκαταλελειμμένα ή χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο αξιοποίησης.

Από τις δωρεές μέχρι τις εκποιήσεις
Ο νέος Κώδικας προβλέπει ένα ευρύ φάσμα επιλογών για τη διαχείριση των δημοτικών ακινήτων. Οι δήμοι μπορούν να προχωρούν σε δωρεές ακινήτων όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος, να παραχωρούν δωρεάν τη χρήση δημοτικών ακινήτων σε άλλους δήμους, στο Δημόσιο, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οργανισμούς κοινής ωφέλειας, αλλά και σε κοινωφελείς ή φιλανθρωπικούς φορείς για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και υπό συγκεκριμένους όρους. Η παραχώρηση μπορεί να ανακληθεί εφόσον εκλείψουν οι λόγοι που την δικαιολογούν ή παραβιαστούν οι όροι της.

Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα εκποίησης δημοτικών ακινήτων, καθώς και ανταλλαγής τους με άλλα ακίνητα όταν αυτό εξυπηρετεί τις ανάγκες του δήμου, ενώ προβλέπεται και η αγορά νέων ακινήτων για την κάλυψη δημοτικών λειτουργιών ή την υλοποίηση αναπτυξιακών σχεδίων.

Η κοινωνική αντιπαροχή γίνεται εργαλείο ανάπτυξης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για την αξιοποίηση δημοτικών ακινήτων μέσω σύμβασης κοινωνικής αντιπαροχής. Το νέο εργαλείο επιτρέπει στους δήμους να συνεργάζονται με ιδιώτες για την ανάπτυξη ή αξιοποίηση ακινήτων, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα κοινωνικές υποδομές ή κατοικίες που μπορούν να διατεθούν για κοινωνική στέγαση ή άλλους κοινωφελείς σκοπούς. Πρόκειται για μια διάταξη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου το στεγαστικό πρόβλημα βρίσκεται στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας και αρκετοί δήμοι διαθέτουν ανενεργά ακίνητα χωρίς τους απαραίτητους πόρους για την αξιοποίησή τους.

Νέοι κανόνες για τις μισθώσεις
Εκτενείς είναι και οι ρυθμίσεις για τις εκμισθώσεις δημοτικών ακινήτων, που εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική πηγή αξιοποίησης της δημοτικής περιουσίας. Ο Κώδικας καθορίζει τους όρους εκμίσθωσης, ενώ προβλέπει και το πλαίσιο για τις περιπτώσεις στις οποίες οι ίδιοι οι δήμοι χρειάζεται να μισθώσουν ακίνητα για τη στέγαση υπηρεσιών τους. Ως γενικός κανόνας προβλέπεται η διενέργεια δημοπρασίας, ενώ κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η απευθείας μίσθωση όταν έχουν προηγηθεί δύο άγονες δημοπρασίες ή όταν μόνο ένα συγκεκριμένο ακίνητο μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του δήμου. Παράλληλα, ρυθμίζεται και το δικαίωμα εκμετάλλευσης κυλικείων που λειτουργούν σε δημοτικά κτίρια.

Δεν αφορά μόνο οικόπεδα και κτίρια
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στα αστικά ακίνητα. Περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για τη διαχείριση και αξιοποίηση αγροτικών εκτάσεων, βοσκήσιμων γαιών, δημοτικών δασών και δενδροστοιχιών, καθώς και για τη χρηματοδοτική μίσθωση δημοτικών ακινήτων.

Παράλληλα, καθορίζονται οι διαδικασίες λειτουργίας των επιτροπών εκτίμησης της αξίας των ακινήτων, οι οποίες αποκτούν κρίσιμο ρόλο στις αγοραπωλησίες, τις ανταλλαγές και τις εκποιήσεις της δημοτικής περιουσίας.

Αυστηρότερο πλαίσιο για τα δημοτικά λατομεία
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνεται στα δημοτικά λατομεία. Ο Κώδικας προβλέπει ότι η εκμετάλλευσή τους γίνεται είτε μέσω δημοπρασίας είτε με απευθείας σύμβαση στις περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία, ενώ απαγορεύεται η μεταβίβαση του δικαιώματος εκμετάλλευσης σε τρίτους χωρίς τις νόμιμες διαδικασίες.

Σε περίπτωση παραβίασης των όρων προβλέπονται αυστηρές οικονομικές κυρώσεις, ενώ ορίζονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες των δήμων ως προς τη διαχείριση των συγκεκριμένων φυσικών πόρων.

Στεγαστική πολιτική και σχολική περιουσία
Στο ίδιο κεφάλαιο εντάσσονται επίσης οι διατάξεις για τη στεγαστική αποκατάσταση δημοτών, μέσω αξιοποίησης δημοτικής γης, καθώς και ειδικές προβλέψεις για τη διαχείριση της σχολικής περιουσίας. Ο νέος Κώδικας καθορίζει ακόμη το πλαίσιο για τους κοινόχρηστους χώρους, τα δημοτικά νεκροταφεία και άλλες ειδικές κατηγορίες δημοτικής περιουσίας, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο νομοθέτημα διατάξεις που μέχρι σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτες σε διαφορετικούς νόμους.

Χρηματοδοτική μίσθωση ως νέο εργαλείο αξιοποίησης
Στις σημαντικές καινοτομίες περιλαμβάνεται η δυνατότητα χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) δημοτικών ακινήτων. Η διάταξη δίνει στους δήμους ένα επιπλέον χρηματοδοτικό εργαλείο για την ανάπτυξη ή την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας τους, χωρίς να απαιτείται άμεση εκποίηση περιουσιακών στοιχείων.

Το εργαλείο αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί κυρίως σε επενδύσεις που απαιτούν σημαντικά κεφάλαια, επιτρέποντας στους δήμους να αναπτύξουν ακίνητα μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων και να εξασφαλίσουν σταθερά έσοδα από τη διαχείρισή τους.

Επιτροπές εκτίμησης για μεγαλύτερη διαφάνεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαδικασία αποτίμησης της αξίας των δημοτικών ακινήτων. Ο Κώδικας προβλέπει τη λειτουργία ειδικών επιτροπών εκτίμησης, οι οποίες θα έχουν καθοριστικό ρόλο πριν από κάθε αγορά, πώληση, ανταλλαγή ή άλλη αξιοποίηση ακινήτου.

Στόχος είναι να διασφαλίζεται ότι κάθε συναλλαγή πραγματοποιείται με αντικειμενικά κριτήρια και ότι προστατεύεται η περιουσία των δήμων από υποτιμημένες αποτιμήσεις ή αδιαφανείς διαδικασίες.

Η αξιοποίηση ως πηγή νέων εσόδων
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης έργων, ενεργειακών παρεμβάσεων, κοινωνικών δομών και υποδομών, με περιορισμένους ίδιους πόρους. Η καλύτερη αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας μπορεί να δημιουργήσει νέα, σταθερά έσοδα για τους ΟΤΑ, μειώνοντας την εξάρτησή τους από κρατικές επιχορηγήσεις. Η δυνατότητα ανάπτυξης δημοτικών ακινήτων, αξιοποίησης αναξιοποίητων εκτάσεων ή εκμίσθωσης περιουσιακών στοιχείων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τα οικονομικά των δήμων, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή ζήτηση για επενδύσεις ή τουριστική ανάπτυξη.

Παράλληλα, η αξιοποίηση της περιουσίας δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως οικονομικό εργαλείο. Μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής και των ειδικών διατάξεων για τη στεγαστική αποκατάσταση, ο νέος Κώδικας επιτρέπει στους δήμους να χρησιμοποιούν τα ακίνητά τους και για την υλοποίηση κοινωνικών πολιτικών, ενισχύοντας τον δημόσιο χαρακτήρα της δημοτικής περιουσίας.

Το κρίσιμο ζήτημα της καταγραφής
Ωστόσο, το νέο θεσμικό πλαίσιο από μόνο του δεν αρκεί. Βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει είναι οι δήμοι να γνωρίζουν με ακρίβεια τι διαθέτουν. Η καταγραφή της ακίνητης περιουσίας εξακολουθεί να αποτελεί ανοιχτή πρόκληση για αρκετούς ΟΤΑ, καθώς υπάρχουν ακίνητα με ελλιπή στοιχεία, εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο, ασαφή ιδιοκτησιακά καθεστώτα ή παλαιές παραχωρήσεις που δεν έχουν επικαιροποιηθεί. Χωρίς πλήρες περιουσιολόγιο και σύγχρονη ψηφιακή αποτύπωση, ακόμη και οι πιο σύγχρονες διατάξεις δύσκολα μπορούν να αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Το επόμενο βήμα είναι οι επενδύσεις
Η πραγματική δοκιμασία του νέου Κώδικα θα ξεκινήσει όταν οι δήμοι κληθούν να εφαρμόσουν στην πράξη τις νέες δυνατότητες που τους παρέχονται. Οι δημοτικές αρχές θα πρέπει να αξιολογήσουν ποια ακίνητα μπορούν να αποφέρουν έσοδα, ποια πρέπει να αξιοποιηθούν για κοινωνικούς σκοπούς και ποια μπορούν να προσελκύσουν ιδιωτικά κεφάλαια μέσω συνεργασιών ή μακροχρόνιων μισθώσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν μετατρέψει τη δημοτική περιουσία σε βασικό αναπτυξιακό εργαλείο, χρηματοδοτώντας νέες υποδομές, έργα αστικής ανάπλασης και κοινωνική κατοικία μέσα από την ενεργητική διαχείριση των ακινήτων τους.

Σύμφωνα με την επεξεργασία στοιχείων και της BluPeak Estate Analytics στο συγκεντρωτικό αρχείο Κτηματολογίου ανά Δήμο, στους 332 Δήμους της χώρας εμφανίζονται συνολικά 389.556 εγγραφές και δικαιώματα που σχετίζονται με δημοτική ακίνητη περιουσία. Από αυτά, 194.787 αφορούν ΚΑΕΚ, δηλαδή μοναδικούς αριθμούς ταυτότητας ακινήτων στο Κτηματολόγιο, ενώ 194.769 αφορούν εγγραφές ή δικαιώματα που συνδέονται με τη δημοτική ακίνητη περιουσία.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική στους Δήμους με το μεγαλύτερο πλήθος καταγραφών. Ο Δήμος Γρεβενών εμφανίζει 10.960 εγγραφές, ο Δήμος Μετεώρων 9.849, ο Δήμος Κιλκίς 9.577, ο Δήμος Αγρινίου 8.414 και ο Δήμος Τρικκαίων 7.428. Πρόκειται για μεγέθη που δεν αφορούν απλώς τεχνικές καταχωρήσεις σε ένα μητρώο. Αφορούν δημόσια περιουσία, η οποία πρέπει να προστατευθεί, να ταυτοποιηθεί, να αποτιμηθεί και, όπου είναι εφικτό, να αξιοποιηθεί.

Η έρευνα δείχνει ότι 126 Δήμοι εμφανίζουν πάνω από 1.000 εγγραφές, ενώ 54 Δήμοι εμφανίζουν πάνω από 2.500 εγγραφές. Μεγέθη που είναι αδύνατο να ελεγχθούν αποτελεσματικά με αποσπασματικά αρχεία, χειρόγραφες καταστάσεις ή μεμονωμένα excel που τηρούνται ξεχωριστά από κάθε υπηρεσία. Η διαχείριση ενός τόσο μεγάλου αριθμού δικαιωμάτων απαιτεί ενιαίο ψηφιακό μητρώο, διασταύρωση δεδομένων και σαφή εικόνα για το νομικό, τεχνικό και οικονομικό προφίλ κάθε ακινήτου.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον όγκο των δεδομένων. Αφορά κυρίως την ποιότητά τους. Σε 56 Δήμους δεν εμφανίζεται συμπληρωμένο συνολικό πλήθος εγγραφών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι εγγραφές Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ή ΕΚ είναι μηδενικές. Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο διοικητικό ερώτημα. Πρόκειται πιθανότατα για Δήμους χωρίς καταγεγραμμένα δικαιώματα ή για Δήμους των οποίων η περιουσία δεν έχει αποτυπωθεί επαρκώς στο διαθέσιμο μητρώο.

Πηγή: powergame.gr

Δήμοι: Το σχέδιο για τα “ξεχασμένα” ακίνητα, πώς ανοίγει ο δρόμος για την αξιοποίησή τους

Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις έρχονται με τον νέο νόμο 5314/2026, ο οποίος αποτελεί τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με αυτόν επιχειρείται, όπως επιχειρηματολογούν όσοι τον ψήφισαν, η δημιουργία ενός σύγχρονου πλαισίου που ανταποκρίνεται στις αυξημένες ευθύνες των αιρετών, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική ισορροπία των δήμων και των περιφερειών. Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην ορθολογική κατανομή των πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Το νέο καθεστώς αποδοχών για τους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τίθεται σε ισχύ, μετά τη δημοσίευση δύο Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το Υπουργείο Εσωτερικών ενεργοποιεί τις σχετικές διατάξεις, υλοποιώντας όσα προβλέπει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026).

Νέοι μισθοί για Δημάρχους και Περιφερειάρχες

Με στόχο την αποκατάσταση της θεσμικής θέσης των στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την εναρμόνισή τους με την κρατική ιεραρχία, το Υπουργείο Εσωτερικών και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχώρησαν σε ριζική τροποποίηση του τρόπου υπολογισμού των αντιμισθιών για τους εκλεγμένους άρχοντες της χώρας.

Η βασικότερη φιλοσοφία του νέου ΦΕΚ είναι η σύνδεση των αμοιβών με τον πληθυσμό των δήμων, έχοντας ως «οροφή» (100%) τον μισθό του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου.

Αποζημιώσειςκαι επιδόματα

Οι νέοι μισθοί των Δημάρχων

Η αντιμισθία των Δημάρχων καθορίζεται πλέον με βάση συγκεκριμένα ποσοστά επί του μισθού του Γενικού Γραμματέα (5.121€ μικτά):

• Δήμοι άνω των 200.000 κατοίκων: Η αντιμισθία ορίζεται στο 100%, δηλαδή 5.121,00 ευρώ.
• Δήμοι από 100.001 έως 200.000 κατοίκους: Η αντιμισθία διαμορφώνεται στο 90%, δηλαδή 4.608,90 ευρώ.
• Δήμοι από 20.001 έως 100.000 κατοίκους: Η αντιμισθία ανέρχεται στο 76%, δηλαδή 3.891,96 ευρώ.
• Δήμοι κάτω των 20.000 κατοίκων: Η αντιμισθία ορίζεται στο 62%, δηλαδή 3.175,02 ευρώ.

Οι νέοι μισθοί στις Περιφέρειες

Στο επίπεδο της Β’ Βαθμίδας Αυτοδιοίκησης, οι αμοιβές των αιρετών κλειδώνουν οριζόντια με βάση τη θέση ευθύνης:

• Περιφερειάρχες: Λαμβάνουν το 100% των αποδοχών του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, ήτοι 5.121,00 ευρώ.
• Αναπληρωτές Περιφερειάρχες & Αντιπεριφερειάρχες: Η αντιμισθία τους ισούται με το 75% της αμοιβής του Περιφερειάρχη, δηλαδή 3.840,75 ευρώ.
• Πρόεδροι Περιφερειακών Συμβουλίων: Δικαιούνται το 25% της αντιμισθίας του Περιφερειάρχη, δηλαδή 1.280,25 ευρώ.

Τι ισχύει για Αντιδημάρχους και Προέδρους Δημοτικών Συμβουλίων

Οι αλλαγές συμπαρασύρουν προς τα πάνω και τις αμοιβές των υπόλοιπων στελεχών των δήμων, καθώς αυτές υπολογίζονται ως ποσοστό επί της αντιμισθίας του οικείου Δημάρχου:

Αποζημιώσειςκαι επιδόματα

• Αντιδήμαρχοι: Η αμοιβή τους αυξήθηκε στο 55% της αντιμισθίας του Δημάρχου (από 50% που ίσχυε παλαιότερα).
• Πρόεδροι Δημοτικών Συμβουλίων: Η αντιμισθία τους ανέρχεται στο 21% της αντιμισθίας του Δημάρχου.

Έξοδα παράστασης

Το δεύτερο ΦΕΚ καθορίζειτο πλαίσιο εξόδων παράστασης για τους αιρετούς που δεν λαμβάνουν αντιμισθία.

Οι δήμαρχοι και περιφερειάρχες που επιλέγουν να μη λαμβάνουν αντιμισθία θα εισπράττουν έξοδα παράστασης ίσα με το 50% της αντιμισθίας τους, οι αντιδήμαρχοι, αντιπεριφερειάρχες και αναπληρωτές περιφερειάρχες θα λαμβάνουν 30%, οι πρόεδροι δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων θα λαμβάνουν 35% της αντιμισθίας του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, ενώ προβλέπονται πλέον συγκεκριμένα έξοδα παράστασης και για τους προέδρους και εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων, με προσαυξήσεις ανάλογα με τη χιλιομετρική απόσταση από την έδρα του δήμου.​

‌Σημειώνεται ότι όλες οι παραπάνω αμοιβές υπόκεινται στις νόμιμες κρατήσεις και θεωρούνται εισόδημα από μισθωτή εργασία.

Πηγή: alithia.gr

Οι νέοι μισθοί Περιφερειάρχη, Δημάρχων, Αντιπεριφερειαρχών και Αντιδημάρχων

• Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Λειψοί;
Οι προκλήσεις κα. Παμπρή, για ένα ακριτικό νησί είναι πολλές και καθημερινές. Είναι η διασφάλιση των υδάτινων πόρων, η στελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών, η υγεία, η εκπαίδευση, οι συγκοινωνίες και η ακτοπλοϊκή σύνδεση. Είναι ζητήματα που για κάποιον στην ηπειρωτική Ελλάδα μπορεί να θεωρούνται αυτονόητα, αλλά για εμάς απαιτούν συνεχή σχεδιασμό, επιμονή και διαρκή διεκδίκηση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το νερό. Σήμερα οι Λειψοί διαθέτουν σύγχρονη μονάδα αφαλάτωσης και δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα επάρκειας, ακόμη και κατά τους θερινούς μήνες. Ωστόσο, δεν επαναπαυόμαστε. Η κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη τουριστική κίνηση και οι ανάγκες του αύριο, μάς οδηγούν στην εγκατάσταση μίας ακόμη μονάδας αφαλάτωσης, ώστε να διασφαλίσουμε ότι το νησί μας θα συνεχίσει να είναι αυτάρκες και τα επόμενα χρόνια. Πιστεύω βαθιά ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν ακριτικό δήμαρχο δεν είναι να διαχειρίζεται τα προβλήματα της ημέρας· είναι να προλαμβάνει τα προβλήματα της επόμενης δεκαετίας. Αυτή είναι και η αρχή που θα πρέπει να διέπει τη διοίκηση των Λειψών, κατά την άποψη μου.
Από εκεί και πέρα, αν υπάρχει ένα ζήτημα που με απασχολεί περισσότερο από κάθε άλλο, αυτό είναι η υγεία. Για έναν κάτοικο ενός μικρού νησιού, η αίσθηση ασφάλειας ξεκινά από το να γνωρίζει ότι όταν χρειαστεί ιατρική φροντίδα, αυτή θα είναι εκεί. Η επαρκής στελέχωση του ΠΠΙ με γιατρούς και νοσηλευτές αποτελεί για μένα κορυφαία προτεραιότητα και μια διαρκή διεκδίκηση απέναντι στην Πολιτεία. Το ίδιο σημαντική είναι και η παιδεία, αλλά και συνολικά η στελέχωση όλων των δημόσιων υπηρεσιών. Θέλουμε οι εκπαιδευτικοί, οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι δημόσιοι λειτουργοί να επιλέγουν τους Λειψούς και να έχουν πραγματικά κίνητρα να παραμένουν εδώ. Γιατί οι υποδομές από μόνες τους δεν αρκούν· χρειάζονται και οι άνθρωποι που θα τις Στην πραγματικότητα, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι μία: να κρατήσουμε το νησί μας ζωντανό. Να υπάρχουν παιδιά στα σχολεία, νέοι άνθρωποι που θα επιλέξουν να μείνουν ή να επιστρέψουν, οικογένειες που θα δημιουργήσουν το μέλλον τους εδώ και επαγγελματίες που θα επενδύσουν στον τόπο τους. Αυτός είναι ο πιο σημαντικός δείκτης επιτυχίας για κάθε δημοτική αρχή ενός μικρού ακριτικού νησιού.
Εξίσου μεγάλη πρόκληση είναι να διαχειριστούμε με σύνεση την ανάπτυξη των Λειψών. Τα τελευταία χρόνια και στο πλαίσιο στοχευμένων ενεργειών, το νησί μας γνωρίζει ολοένα και μεγαλύτερη αναγνώριση, κάτι που μας χαροποιεί ιδιαίτερα. Όμως η ανάπτυξη για εμάς δεν είναι αυτοσκοπός. Θέλουμε να είναι ελεγχόμενη, ισορροπημένη και απόλυτα εναρμονισμένη με το φυσικό περιβάλλον, την τοπική κουλτούρα, τον παλμό της τοπικής κοινωνίας και την αυθεντικότητα του τόπου μας. Παράλληλα, πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα να δούμε τη νησιωτικότητα με μια πιο σύγχρονη ματιά. Δεν μπορούν όλοι οι νόμοι και όλες οι διοικητικές απαιτήσεις να εφαρμόζονται οριζόντια είτε είναι ένας μεγάλος αστικός δήμος, είτε ένας μικρός ακριτικός δήμος, όπως οι Λειψοί. Οι δυνατότητες, οι ανάγκες και οι αντικειμενικές δυσκολίες είναι διαφορετικές και αυτό πρέπει να αποτυπώνεται περισσότερο και στη νομοθεσία. Δεν ζητάμε ευνοϊκή μεταχείριση· ζητάμε δίκαιη μεταχείριση, ώστε να μπορούμε να προσφέρουμε στους κατοίκους μας υπηρεσίες αντίστοιχες με εκείνες που απολαμβάνει κάθε πολίτης της χώρας, ανεξάρτητα από το πού επέλεξε να ζει. Όσο οι άνθρωποι συνεχίζουν να επιλέγουν να ζουν, να δημιουργούν και να ονειρεύονται στους Λειψούς, θα ξέρουμε ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση.
• Τι σας έχει διδάξει κα Λαουντού η εκπαιδευτική σας πορεία που θα αξιοποιήσετε ως δήμαρχος;
Η εκπαίδευση δεν είναι απλώς το επάγγελμά μου. Είναι το λειτούργημά μου και ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της ζωής μου. Μέχρι πριν ένα μήνα, είχα την τύχη να βρίσκομαι καθημερινά μέσα στην τάξη, δίπλα σε παιδιά με διαφορετικές προσωπικότητες, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικά όνειρα. Αυτή η εμπειρία σε αλλάζει ως άνθρωπο. Σε μαθαίνει πρώτα να ακούς και μετά να μιλάς. Να κατανοείς πριν κρίνεις. Να αναζητάς λύσεις, αντί να στέκεσαι στα προβλήματα. Η παιδεία δεν μεταδίδει μόνο γνώσεις. Διαμορφώνει χαρακτήρες. Η ενασχόλησή μου με την ειδική αγωγή με δίδαξε ίσως το σημαντικότερο μάθημα: Ότι πίσω από κάθε ανάγκη υπάρχει ένας άνθρωπος και πίσω από κάθε δυσκολία, υπάρχει μια δυνατότητα που μπορεί να αναδειχθεί. Με έκανε να βλέπω πέρα από αριθμούς, έγγραφα και διαδικασίες. Να αναζητώ την ουσία και να θυμάμαι ότι κάθε απόφαση που λαμβάνεται έχει αντίκτυπο στην καθημερινότητα κάποιου ανθρώπου. Και πιστεύω ότι αυτή είναι μια πολύτιμη οπτική για την αυτοδιοίκηση.
• Ποιο είναι το όραμά σας για τους Λειψούς τα επόμενα χρόνια;
Το όραμά μου για τους Λειψούς είναι ένα όραμα συνέχειας, εξέλιξης και ισορροπίας. Πιστεύω βαθιά ότι κανένας τόπος δεν ξεκινά από το μηδέν. Κάθε γενιά παραλαμβάνει μια παρακαταθήκη από εκείνους που προηγήθηκαν και οφείλει να την προστατεύσει, να την εμπλουτίσει και να την παραδώσει ακόμη πιο δυνατή στις επόμενες γενιές. Οι Λειψοί έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια σπουδαία βήματα προόδου. Έχουν δημιουργηθεί σημαντικές υποδομές, έχουν υλοποιηθεί έργα που βελτιώνουν την καθημερινότητα των κατοίκων και έχει διαμορφωθεί μια ισχυρή ταυτότητα για το νησί μας. Το δικό μας καθήκον είναι να συνεχίσουμε αυτή την πορεία με σχέδιο, συνέπεια και ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια. Θέλω να συνεχίσουν να αποτελούν ένα νησί πρότυπο: Ένα νησί σύγχρονο, λειτουργικό, εξωστρεφές και φιλικό προς τους κατοίκους του, χωρίς όμως να χάσει ποτέ αυτό που το κάνει μοναδικό. Μέλημα μας πρέπει να είναι η ενίσχυση των παραγωγικών πυλώνων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Η γεωργία, η κτηνοτροφία, η αλιεία και η ανάδειξη των ποιοτικών τοπικών προϊόντων αποτελούν κομμάτια της ταυτότητας των Λειψών και μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη και στη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους κατοίκους μας. Παράλληλα, πιστεύω βαθιά ότι η ανάπτυξη πρέπει να έχει μέτρο και κατεύθυνση. Η επιτυχία μας δεν θα είναι να γίνουμε κάτι άλλο, αλλά να εξελιχθούμε παραμένοντας αυτό που είμαστε. Θέλουμε μια ελεγχόμενη και βιώσιμη ανάπτυξη, που θα σέβεται το φυσικό περιβάλλον. Θέλουμε έναν ποιοτικό τουρισμό. Θέλουμε μια ισχυρή τοπική οικονομία και μια κοινωνία που θα εξελίσσεται χωρίς να χάνει την ψυχή της.
• Τι θα λέγατε στους νέους ανθρώπους του νησιού για να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στους Λειψούς;
Θα τους έλεγα πρώτα απ’ όλα να τολμήσουν να ονειρευτούν. Να μορφωθούν, να ταξιδέψουν, να γνωρίσουν τον κόσμο, να αποκτήσουν εμπειρίες και εφόδια. Το να φύγει κάποιος από έναν μικρό τόπο για να αναζητήσει νέες γνώσεις και ευκαιρίες δεν είναι απομάκρυνση από τις ρίζες του. Αντίθετα, πολλές φορές είναι ο τρόπος για να επιστρέψει πιο δυνατός και πιο έτοιμος να προσφέρει. Το λέω αυτό και από προσωπική εμπειρία. Ένα νησί δεν είναι μόνο οι δρόμοι, τα κτήρια ή οι υποδομές του. Είναι κυρίως οι άνθρωποί του, και ιδιαίτερα οι νέες γενιές που θα γράψουν το επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας του. Ταυτόχρονα, ως δημοτική αρχή έχουμε ευθύνη να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε οι νέοι να μπορούν πραγματικά να επιλέξουν να μείνουν. Δεν αρκεί να τους ζητάμε να επιστρέψουν. Πρέπει να τους προσφέρουμε ένα περιβάλλον με καλύτερες υπηρεσίες, ποιοτική εκπαίδευση, πρόσβαση στην υγεία, δυνατότητες επαγγελματικής δραστηριότητας και μια καθημερινότητα που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Ο στόχος μας δεν είναι ένας τόπος που κρατά τους νέους πίσω από υποχρέωση. Είναι ένας τόπος που τους κάνει να θέλουν να επιστρέψουν από επιλογή. Ένας τόπος που θα μπορούν να δημιουργήσουν οικογένεια, να αναπτύξουν τις ιδέες τους και να αισθάνονται ότι το μέλλον τους μπορεί να βρίσκεται εδώ.
• Η τουριστική σεζόν πώς εξελίσσεται στο νησί;
Από την αρχή της χρονιάς, λαμβάνοντας υπόψη το ευρύτερο διεθνές περιβάλλον και τις εξελίξεις που διαμορφώνονταν στην παγκόσμια σκηνή, με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις πολεμικές συγκρούσεις που δημιούργησαν ένα κλίμα αβεβαιότητας και προβληματισμού διεθνώς, ήμασταν ιδιαίτερα συγκρατημένοι στις εκτιμήσεις μας για την τουριστική περίοδο. Γνωρίζαμε ότι τέτοιες συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση και τη δυνατότητα των ανθρώπων να ταξιδέψουν. Αυτή η συγκρατημένη προσέγγιση επιβεβαιώθηκε κατά τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού. Είχαμε επισκέπτες στο νησί, η τουριστική κίνηση υπήρχε, όμως δεν ήταν στα επίπεδα που θα περιμέναμε σε μια διαφορετική διεθνή συγκυρία, ούτε αντίστοιχη με ορισμένες προηγούμενες χρονιές. Ωστόσο, σταδιακά η εικόνα αλλάζει. Τις τελευταίες εβδομάδες βλέπουμε σημαντική ενίσχυση της κίνησης, η επισκεψιμότητα αυξάνεται και πλέον μπορούμε να βλέπουμε με μεγαλύτερη αισιοδοξία τη συνέχεια της καλοκαιρινής περιόδου. Οι Λειψοί, όμως, δεν ανταγωνίζονται άλλους προορισμούς με βάση τους αριθμούς.
Η μεγαλύτερη δύναμή μας είναι η ποιότητα της εμπειρίας που προσφέρουμε. Όποιος έρχεται εδώ αναζητά κάτι διαφορετικό: ηρεμία, αυθεντικότητα, καθαρές θάλασσες, όμορφες παραλίες χωρίς υπερβολές, καλό φαγητό, ανθρώπινη φιλοξενία και την αίσθηση ότι για λίγες ημέρες γίνεται μέλος της τοπικής μας κοινωνίας. Αυτό είναι το μεγάλο συγκριτικό μας πλεονέκτημα. Οι επισκέπτες δεν έρχονται μόνο για να δουν έναν όμορφο τόπο. Έρχονται για να ζήσουν μια εμπειρία. Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι πολλοί από αυτούς επιστρέφουν κάθε χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι κάτι κάνουμε σωστά. Παράλληλα, η διεθνής και η εγχώρια προβολή που έχει γνωρίσει τα τελευταία χρόνια το νησί μας – σε μεγάλο βαθμό με πρωτοβουλίες του Δήμου, με σύστημα και πλάνο – έχει συμβάλει ώστε οι Λειψοί να γίνονται γνωστοί σε ανθρώπους που αναζητούν έναν διαφορετικό τρόπο διακοπών, πιο αυθεντικό, πιο ήρεμο και πιο κοντά στη φύση και τον άνθρωπο. Την ίδια στιγμή, πρέπει να βλέπουμε την πραγματικότητα με υπευθυνότητα. Ο τουρισμός αποτελεί σήμερα τον βασικό πυλώνα της οικονομίας των Λειψών. Ωστόσο, είναι ένας τομέας δυναμικός και ευμετάβλητος, που επηρεάζεται από παραμέτρους οι οποίοι πολλές φορές ξεπερνούν τα όρια ενός μικρού νησιού. Η φετινή χρονιά μάς υπενθυμίζει ακριβώς αυτή την πραγματικότητα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς είναι να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην ποιότητα, στις υποδομές, στη φιλοξενία και στη μοναδική εμπειρία που προσφέρουν οι Λειψοί. Η δική μας ευθύνη είναι να διαχειριστούμε αυτή την ανάπτυξη με σοβαρότητα και όραμα. Γιατί η μεγαλύτερη περιουσία των Λειψών δεν είναι μόνο το φυσικό τους κάλλος. Είναι η αυθεντικότητά τους, η ποιότητα ζωής και η μοναδική σχέση ανθρώπου και τόπου. Και αυτή είναι μια κληρονομιά που έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε. λειτουργήσουν.

Ευαγγελίστρα Λαουντού: Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι μία, να κρατήσουμε το νησί μας ζωντανό

Τα δεδομένα που ίσχυαν μέχρι σήμερα για τους αυτοδιοικητικούς, οι οποίοι υπηρετούν στο Δημόσιο άλλαξε η εγκύκλιος του υπουργείου Εσωτερικών για την εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που έχει τεθεί σε ισχύ εδώ και μία εβδομάδα.

Έτσι, μόνιμοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου ή δικηγόροι με έμμισθη εντολή, σε οποιαδήποτε θέση στο Δημόσιο ή σε νομικά πρόσωπα του δημοσίου τομέα, γιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) ή στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και ένστολο προσωπικό των σωμάτων ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής δεν μπορούν να αναλάβουν ούτε θέση άμισθου αντιδημάρχου, καθώς η θέση του αντιδημάρχου, βάσει της εγκυκλίου, θεωρείται ότι συνεπάγεται την εφαρμογή του καθεστώτος αναστολής άσκησης των υπηρεσιακών του καθηκόντων.

Αυτό, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε πανικό στις δημοτικές και περιφερειακές Αρχές καθώς όπως όριζε η εγκύκλιος μέχρι και την περασμένη Δευτέρα 7 Ιουλίου, οι αρμόδιες υπηρεσίες των δήμων και των Περιφερειών έπρεπε να προχωρήσουν σε αυτοδίκαιη αναστολή καθηκόντων για τους αντιδημάρχους που είναι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι, μέλη ΔΕΠ, ένστολοι ή γιατροί του ΕΣΥ. Σε αρκετές περιπτώσεις, δημοτικές και περιφερειακές Αρχές εξέταζαν ακόμη και το ενδεχόμενο να προχωρήσουν σε νομικές ενέργειες, καθώς όπως υποστήριζαν η εν λόγω απαγόρευση στην εγκύκλιο, δεν είχε ρητή διατύπωση.

Πάντως, δήμοι αλλά και Περιφέρειες, που στους κόλπους τους είχαν αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες – και μάλιστα με κρίσιμα χαρτοφυλάκια – που προέρχονται από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, έσπευσαν να περιορίσουν τη… ζημιά, προχωρώντας σε τάχιστη αντικατάστασή τους. Σημειώνεται δε, πως δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις, όπου οι αιρετοί δημόσιοι υπάλληλοι υπέβαλαν την παραίτησή τους, για να διευκολυνθεί η διαδικασία.

Με αναδρομική ισχύ
Θέλοντας, λοιπόν, να βάλει τέλος σε αυτό το αλαλούμ, ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος θα φέρει ρύθμιση με την οποία θα επανέλθει το προηγούμενο καθεστώς για τους άμισθους αντιδημάρχους που είναι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι, ως φαίνεται, θα συνεχίσουν να ασκούν τα αυτοδιοικητικά τους καθήκοντα.

Μάλιστα, η απόφαση αναμένεται να έχει αναδρομική ισχύ, προκειμένου να καλυφθούν και οι αυτοδίκαιες αναστολές καθηκόντων που έχουν ήδη εκδοθεί.

Οπως εξηγούν στα «ΝΕΑ» ανώτατα στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών, η εγκύκλιος στην ουσία αφορά περί τους 400 άμισθους αντιδημάρχους σε όλη την Ελλάδα, ωστόσο θα έχει περιορισμένη ισχύ, καθώς θα καλύψει τους αιρετούς μέχρι και το τέλος αυτής της αυτοδιοικητικής υπηρεσίας. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως από 1η Ιανουαρίου 2029, με την ανάληψη καθηκόντων των νέων αυτοδιοικητικών Αρχών, οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν θα μπορούν να πάρουν θέση άμισθου αντιδημάρχου.

Στο μεταξύ, η εν λόγω εγκύκλιος του υπουργείου Εσωτερικών, θέτει το πλαίσιο και για τους αιρετούς, οι οποίοι προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Για πρώτη φορά, αντιδήμαρχοι, οι οποίοι εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, έχουν την επιλογή είτε να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα, λαμβάνοντας ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος και έξοδα παράστασης, είτε να βγουν σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών, εισπράττοντας αντιμισθία, όπως ίσχυε μέχρι τώρα.

Μάλιστα, την απόφαση αυτή θα πρέπει να την πάρουν μέχρι και τις 17 Ιουλίου, οπότε και εκπνέει η προθεσμία.

Πηγή: tanea.gr

Πράσινο φως για τις αντιδημαρχίες

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που ψηφίστηκε στις 26 Ιουνίου 2026, διαμορφώνει εκ νέου το πλαίσιο συγκρότησης των δημοτικών συνδυασμών ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών της 26 Νοεμβρίου 2028. Για τον Δήμο Ρόδου, τον μεγαλύτερο δήμο των Δωδεκανήσων με μόνιμο πληθυσμό 125.113 κατοίκων σύμφωνα με την απογραφή του 2021, οι νέες ρυθμίσεις καθορίζουν με ακρίβεια τον ελάχιστο και τον μέγιστο αριθμό υποψηφίων δημοτικών και κοινοτικών συμβούλων που μπορεί να περιλαμβάνει κάθε συνδυασμός. Την αναλυτική αποτύπωση των αριθμών επεξεργάστηκε ο κ. Δημήτρης Λίτσας, χημικός μηχανικός και σύμβουλος οργάνωσης πολιτικών γραφείων, με ειδίκευση στην προετοιμασία και διεξαγωγή προεκλογικών αγώνων.

Τα στοιχεία αυτά αποκτούν ιδιαίτερη πρακτική σημασία για τα επιτελεία των παρατάξεων, καθώς η κατάρτιση των ψηφοδελτίων αποτελεί την πρώτη και ίσως κρισιμότερη οργανωτική δοκιμασία κάθε υποψήφιου δημάρχου. Οι αριθμοί δεν αφήνουν περιθώρια αυτοσχεδιασμών, αφού ο νέος κώδικας ορίζει τόσο κατώτατα όσο και ανώτατα όρια ανά δημοτική ενότητα.

Οι έδρες και οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι ανά δημοτική ενότητα

Σύμφωνα με την ανάλυση, το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Ρόδου θα εκλεγεί με βάση 43 έδρες, κατανεμημένες στις 10 δημοτικές ενότητες του νησιού ανάλογα με τον μόνιμο πληθυσμό τους. Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων κάθε συνδυασμού ταυτίζεται με τον αριθμό των εδρών κάθε ενότητας, δηλαδή 43 συνολικά, ενώ το ανώτατο όριο φθάνει τους 97 υποψηφίους. Η αναλυτική εικόνα αποτυπώνεται στον πίνακα που ακολουθεί.

Όπως προκύπτει από τον πίνακα, η μερίδα του λέοντος ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Ρόδου, η οποία με 56.440 μόνιμους κατοίκους εκλέγει 19 συμβούλους και επιτρέπει σε κάθε συνδυασμό να κατεβάσει έως 43 υποψηφίους μόνο σε αυτήν. Ακολουθεί η Δημοτική Ενότητα Πεταλούδων με 5 έδρες και ανώτατο όριο 11 υποψηφίων, ενώ Ιαλυσός και Καλλιθέα εκλέγουν από 4 συμβούλους η καθεμία, με δυνατότητα έως 9 υποψηφίων. Στον αντίποδα, οι μικρότερες πληθυσμιακά ενότητες, Ατάβυρος, Κάμειρος και Νότια Ρόδος, εκλέγουν από 1 σύμβουλο, με ανώτατο όριο μόλις 2 υποψηφίων ανά συνδυασμό.

Οι πρόσθετες δυνατότητες των συνδυασμών

Πέραν του βασικού αριθμού υποψηφίων, ο νέος κώδικας παρέχει σε κάθε δημοτικό συνδυασμό 2 πρόσθετες δυνατότητες ενίσχυσης του ψηφοδελτίου του. Πρώτον, κάθε συνδυασμός μπορεί να περιλαμβάνει έως 4 επιπλέον υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, υπό την προϋπόθεση ότι οι υποψήφιοι αυτοί κατά την 31 Δεκεμβρίου του έτους διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών συμπληρώνουν έως και το τριακοστό έτος της ηλικίας τους. Πρόκειται για ρύθμιση που στοχεύει εμφανώς στην ενθάρρυνση της συμμετοχής νέων ανθρώπων στα κοινά της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Δεύτερον, προβλέπεται η δυνατότητα συμπερίληψης έως 3 υποψηφίων δημοτικών συμβούλων οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δίνει στους επικεφαλής των συνδυασμών ένα εργαλείο για την εξασφάλιση της εκλογής προσώπων που κρίνονται απαραίτητα για τη λειτουργία της παράταξης, χωρίς αυτά να υποβληθούν στη δοκιμασία της σταυροδοσίας.

Η ποσόστωση των φύλων

Ο νέος κώδικας διατηρεί και στις εκλογές του 2028 την υποχρεωτική ποσόστωση των φύλων. Από κάθε φύλο απαιτείται ποσοστό τουλάχιστον 40% του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου δημάρχου. Από τον υπολογισμό του συνολικού αριθμού εξαιρούνται οι εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, καθώς και οι υποψήφιοι των πρόσθετων κατηγοριών, δηλαδή οι έως 4 νέοι κάτω των 30 ετών και οι έως 3 υποψήφιοι χωρίς σταυρό προτίμησης.

Οι υποψήφιοι κοινοτικοί σύμβουλοι σε 42 δημοτικές κοινότητες

Εξίσου αναλυτική είναι η εικόνα και για τα κοινοτικά συμβούλια. Ο Δήμος Ρόδου αριθμεί 42 δημοτικές κοινότητες, με συνολικά 145 έδρες κοινοτικών συμβούλων και ανώτατο όριο 299 υποψηφίων ανά συνδυασμό. Η κατανομή ανά δημοτική ενότητα και κοινότητα έχει ως εξής.

Στα κοινοτικά συμβούλια, το μεγαλύτερο βάρος συγκεντρώνει και πάλι η Δημοτική Κοινότητα Ρόδου με 15 έδρες και έως 30 υποψηφίους, ενώ ακολουθεί η Δημοτική Κοινότητα Ιαλυσού με 11 έδρες και ανώτατο όριο 22 υποψηφίων. Οι κοινότητες Αρχαγγέλου, Αφάντου, Καλυθιών, Κοσκινού, Κρεμαστής, Παραδεισίου και Παστίδας εκλέγουν από 5 συμβούλους η καθεμία, με δυνατότητα έως 10 υποψηφίων. Η συντριπτική πλειονότητα των μικρότερων κοινοτήτων εκλέγει 3 συμβούλους με ανώτατο όριο 6 υποψηφίων, ενώ στις ολιγοπληθέστερες κοινότητες, όπως ο Μεσαναγρός με 96 κατοίκους ή τα Πλατάνια με 103, εκλέγεται 1 σύμβουλος με έως 3 υποψηφίους.

Το κρίσιμο όριο του 80% των κοινοτήτων

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί μια πρόβλεψη που ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την οργάνωση των συνδυασμών. Σύμφωνα με το άρθρο 47 παράγραφος 16 περίπτωση ε του νέου κώδικα, κάθε συνδυασμός οφείλει να μετέχει τουλάχιστον στο 80% των κοινοτήτων του δήμου. Με δεδομένο ότι ο Δήμος Ρόδου αριθμεί 42 δημοτικές κοινότητες, η υποχρέωση αυτή σημαίνει πρακτικά ότι κανένας συνδυασμός δεν μπορεί να περιοριστεί στα μεγάλα πληθυσμιακά κέντρα του νησιού, αλλά θα πρέπει να διαθέτει οργανωμένη παρουσία και υποψηφίους σχεδόν σε ολόκληρη τη ροδιακή ενδοχώρα, από τα χωριά του Αταβύρου έως τις κοινότητες της Νότιας Ρόδου.

Το παρασκήνιο και η σημασία των αριθμών

Η αποτύπωση των ορίων υποψηφιοτήτων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα πολιτικά επιτελεία του νησιού έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζονται για την επόμενη αυτοδιοικητική αναμέτρηση, παρότι απομένουν περισσότερα από 2 χρόνια έως τις κάλπες της 26 Νοεμβρίου 2028. Η γνώση των ακριβών αριθμητικών περιθωρίων επιτρέπει στους υποψήφιους δημάρχους να σχεδιάσουν εγκαίρως τη γεωγραφική κατανομή των υποψηφίων τους, να αναζητήσουν πρόσωπα στις μικρές κοινότητες όπου η κάλυψη του 80% καθίσταται υποχρεωτική και να αξιοποιήσουν τις πρόσθετες θέσεις για νέους έως 30 ετών, οι οποίες δεν προσμετρώνται στην ποσόστωση των φύλων. Ένας συνδυασμός που θα επιδιώξει την πλήρη ανάπτυξη του ψηφοδελτίου του θα κληθεί να συγκεντρώσει αριθμό υποψηφίων που, αθροιστικά για δημοτικό και κοινοτικά συμβούλια, μπορεί να προσεγγίσει τα 400 πρόσωπα, μέγεθος που αναδεικνύει το οργανωτικό στοίχημα των επόμενων εκλογών στον μεγαλύτερο δήμο της Δωδεκανήσου.

Πόσους υποψηφίους μπορεί να κατεβάσει κάθε συνδυασμός στον Δήμο Ρόδου στις εκλογές του 2028

• Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα των τελευταίων ημερών είναι ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πώς αξιολογείτε τις αλλαγές που εισάγει;
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο νομοθέτημα, το οποίο παραλάβαμε κυριολεκτικά μία ημέρα πριν από την αλλαγή στη διοίκηση του Περιφερειακού Συμβουλίου. Επομένως, βρισκόμαστε ακόμη στη φάση της μελέτης και της αξιολόγησής του. Ωστόσο, υπάρχει ένα στοιχείο που θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό και θετικό. Για πρώτη φορά συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο διατάξεις που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτες σε νόμους πολλών δεκαετιών. Αυτό διευκολύνει τη λειτουργία της διοίκησης και ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, τόσο για τα αιρετά όργανα όσο και για τους πολίτες.
• Συνεπώς, θεωρείτε ότι αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση;
Ναι, ως προς τη συστηματοποίηση της νομοθεσίας αποτελεί αναμφίβολα ένα θετικό βήμα. Από εκεί και πέρα, όμως, κάθε νέος νόμος πρέπει να δοκιμάζεται στην πράξη. Οι Περιφέρειες έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και διαφορετικές ανάγκες. Είναι υποχρέωσή μας, ως θεσμικοί εκπρόσωποι, να επισημαίνουμε εγκαίρως τις δυσλειτουργίες που ενδεχομένως θα προκύψουν και να προτείνουμε τις απαραίτητες διορθώσεις προς την κεντρική διοίκηση.
• Το ζήτημα που προκάλεσε τις περισσότερες αντιδράσεις ήταν η κατάργηση του θεσμού των επάρχων. Γιατί θεωρείτε ότι δημιουργήθηκε τόσο μεγάλη ανησυχία;
Διότι δεν μιλάμε για έναν τυπικό θεσμό χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Οι έπαρχοι αποτελούν τους άμεσους εκπροσώπους της Περιφέρειας στα νησιά. Είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στις τοπικές κοινωνίες, γνωρίζουν τα προβλήματα, παρεμβαίνουν άμεσα και λειτουργούν ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην Περιφέρεια και τους κατοίκους. Η κατάργηση του θεσμού προκάλεσε εύλογη ανησυχία, γιατί δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι θα αποδυναμωνόταν αυτή η παρουσία.
• Ο περιφερειάρχης κ. Χατζημάρκος ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει ότι ο ρόλος τους δεν πρόκειται να καταργηθεί.
Πράγματι. Ο περιφερειάρχης ήταν απολύτως σαφής. Παρότι ο θεσμός μεταβάλλεται νομοθετικά, ο ίδιος διαθέτει τα διοικητικά εργαλεία ώστε οι άνθρωποι που υπηρετούν σήμερα ως έπαρχοι να συνεχίσουν να ασκούν ουσιαστικά τον ίδιο ρόλο. Μάλιστα, έχει εκφράσει την πρόθεση να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις αρμοδιότητές τους, ώστε να ολοκληρώσουν το έργο για το οποίο εξελέγησαν. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις τοπικές κοινωνίες.

• Γιατί ο θεσμός των επάρχων έχει τόσο βαρύνουσα σημασία ειδικά για το Νότιο Αιγαίο;
Ο θεσμός των επάρχων στο Νότιο Αιγαίο είναι σημαντικός διότι η νησιωτικότητα δημιουργεί εντελώς διαφορετικές συνθήκες διοίκησης. Σε μια ηπειρωτική περιφέρεια ένας χωρικός αντιπεριφερειάρχης μπορεί να μετακινηθεί οδικώς, να επισκεφθεί πολλές περιοχές μέσα στην ίδια ημέρα και να επιστρέψει στην έδρα του. Στο Νότιο Αιγαίο αυτό είναι πρακτικά αδύνατο. Οι αποστάσεις, η θαλάσσια μετακίνηση και οι ιδιαίτερες συνθήκες κάθε νησιού απαιτούν διαρκή τοπική παρουσία. Αυτή ακριβώς την πραγματικότητα εξυπηρετεί ο θεσμός των επάρχων. Πρόκειται για μια ιδιαιτερότητα της νησιωτικής Ελλάδας που πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη όταν σχεδιάζονται θεσμικές αλλαγές.
• Εκτός από τα νέα σας καθήκοντα ως πρόεδρος, εξακολουθείτε να έχετε ενεργό ρόλο στην Αναπτυξιακή και Ενεργειακή Εταιρεία της Περιφέρειας;
Μέχρι αυτή τη στιγμή εξακολουθώ να ασκώ τα συγκεκριμένα καθήκοντα και αναμένουμε τις οριστικές αποφάσεις σχετικά με τις αλλαγές που θα επιφέρει το νέο θεσμικό πλαίσιο. Η Ενεργειακή και Αναπτυξιακή Εταιρεία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και στην υλοποίηση αναπτυξιακών δράσεων για τα νησιά μας.
• Ο νέος Κώδικας επηρεάζει και τις δικές σας αρμοδιότητες;
Η βασική αλλαγή αφορά στην ιδιότητά μου ως εντεταλμένης για τα ευρωπαϊκά προγράμματα, καθώς ο θεσμός των εντεταλμένων καταργείται. Μέχρι σήμερα υπήρχε στενή συνεργασία ανάμεσα στην Περιφέρεια και την Ενεργειακή Εταιρεία, ώστε να υπάρχει ενιαία διαχείριση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και καλύτερος συντονισμός. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο και εξετάζουμε πώς θα οργανωθεί το νέο σχήμα, ώστε να μη χαθεί η αποτελεσματικότητα που είχε επιτευχθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Κλείνοντας θα ήθελα διαβεβαιώσω τους πολίτες ότι θα εργαστώ με συνέπεια, διαφάνεια και απόλυτο σεβασμό στον θεσμικό μου ρόλο. Το Περιφερειακό Συμβούλιο πρέπει να αποτελεί χώρο σύνθεσης απόψεων και παραγωγής λύσεων. Οι προκλήσεις για τη νησιωτική Ελλάδα είναι πολλές, όμως με συνεργασία, σοβαρότητα και προσήλωση στο κοινό συμφέρον μπορούμε να πετύχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα για όλα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου.

Μάρα Αντωνιάδη: «Στόχος μας είναι ένα Περιφερειακό Συμβούλιο που παράγει έργο και υπηρετεί ουσιαστικά τους νησιώτες»