Στην κατάργηση όλων των εσωτερικών δομών του «Καλλικράτη» και στη θέσπιση νέας οργανωτικής δομής, που ως στόχο θα έχει να απεξαρτηθούν οι δήμοι από την κρατική χρηματοδότηση και στο μέλλον να τα βγάζουν πέρα μόνοι τους, προχωρά εντός του Νοεμβρίου η κυβέρνηση. Στόχος του νομοσχεδίου, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή μόλις ολοκληρωθεί η εκκρεμότητα με την ψήφιση του νέου πακέτου μέτρων, είναι η αναμόρφωση του συστήματος κατανομής κονδυλίων μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και η υιοθέτηση σύγχρονων επενδυτικών εργαλείων που θα οδηγήσουν στην οικονομική αυτοδυναμία των δήμων. «Από τον “Καλλικράτη” θα μείνει μόνο το κέλυφος, οι 325 δήμοι, τα διοικητικά όρια των οποίων δεν πρόκειται να αλλάξουν. Όλα τα υπόλοιπα είναι υπό αναθεώρηση», αποκαλύπτει στα «Επίκαιρα» υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος που μετέχει στη σύνταξη του νομοσχεδίου. Αυτό θα γίνει με δύο τρόπους:
Πρώτον, με την τροποποίηση του νομικού πλαισίου που διέπει τον τρόπο της κρατικής χρηματοδότησης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (OTA). Τα μέτρα που μελετώνται -δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις- από ειδική ομάδα συνταγματολόγων είναι τα εξής:
1. Οι δημόσιες δαπάνες που κατευθύνονται στους δήμους μέσω των ΚΑΠ θα κατανέμονται μόνο μετά την υποβολή ετήσιων επιχειρησιακών σχεδίων από κάθε δήμο, τα οποία θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένα. Το φαινόμενο των «φουσκωμένων» προϋπολογισμών που επέτρεπε ο «Καλλικράτης», οι υπερβάσεις και η κάλυψή τους από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων που προέβλεπε το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο καταργούνται. Οι ΟΤΑ ουσιαστικά κάθε καλοκαίρι θα υποβάλλουν προσχέδια προϋπολογισμού για την επόμενη χρονιά.
2. Το υπουργείο Εσωτερικών θα παρακολουθεί ηλεκτρονικά μήνα το μήνα την εξέλιξη των δαπανών των δήμων που θα δίδονται μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά την παλαιά αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Για το σκοπό αυτό θα ιδρυθούν στην κεντρική υπηρεσία του υπουργείου Εσωτερικών δυο ειδικές μονάδες:
• Το Ηλεκτρονικό Παρατηρητήριο Δαπανών, που θα παρέχει στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου τη δυνατότητα να παρακολουθεί την τήρηση ή την εκτροπή του προϋπολογισμού κάθε δήμου ξεχωριστά και να βγάζει προειδοποιητικές «κόκκινες κάρτες» σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι υπάρχει απόκλιση μεταξύ προϋπολογισμού και δαπανών.
• Η Κεντρική Υπηρεσία Προμηθειών, στην οποία οι δήμοι θα προσφεύγουν εγκαίρως για τους διαγωνισμούς ώστε μέσω του Κεντρικού Ελέγχου των διαγωνισμών να επιτυγχάνεται εξυπηρέτηση κόστους. Εναλλακτική πρόταση είναι η υπηρεσία αυτή να λειτουργεί με ευθύνη της ΚΕΔΕ. Στόχος και των δύο υπηρεσιών, οι οποίες θα εφαρμόζουν ενιαίους κανόνες στο σύνολο της οργανωτικής δομής κάθε δήμου ανεξαρτήτως της φύσης των Νομικών Προσώπων που ανήκουν σε αυτόν, θα είναι να διαλυθούν τα τοπικά αυτόνομα «μαγαζάκια» μέσα στους ΟΤΑ, που με τη δράση τους αύξαναν το κόστος λειτουργίας τους. Οι δήμοι θα κάνουν τις προμήθειες τους με ενιαίες τιμές.
Οι μονάδες αυτές, που θα λειτουργούν σαν εσωτερική τρόικα, καθώς θα συντάσσουν εκθέσεις αξιολόγησης της πορείας του προϋπολογισμού κάθε δήμου, θα «χτυπούν καμπανάκια» σε κάθε δήμο όταν ξεφεύγει από τον προϋπολογισμό και θα προειδοποιούν ότι τυχόν ελλείμματα δεν θα καλύπτονται από έκτακτες επιχορηγήσεις-παλιά αμαρτία-, αλλά από τοπική φορολόγηση, όπως αποκάλυψε σε πρόσφατη τηλεοπτική του συνέντευξη ο υπουργός Εσωτερικών, κ. Στυλιανίδης. Ουσιαστικά, οι δήμαρχοι θα ξέρουν πως όταν ξεφεύγουν από τους προϋπολογισμούς θα έχουν πολιτικό κόστος σε τοπικό επίπεδο: Τις «τρύπες» στα οικονομικά τους θα καλούνται να τις καλύψουν οι δημότες μέσω νέας φορολογίας και όχι το σύνολο των φορολογουμένων μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, θα δρομολογηθεί, δηλαδή, επιπλέον, παράλληλη φορολόγηση, την οποία θα επιβάλλουν οι δήμοι.
Δεύτερον, η κυβέρνηση, πέραν της εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών των δήμων, θέλει να βοηθήσει τους δημάρχους να αρχίσουν να λειτουργούν ως μάνατζερ, που δεν πρέπει να τα περιμένουν όλα από το κράτος. Κομβικό σημείο στην προσπάθεια αυτή θα έχουν η αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις λιμνάζει αδικαιολογήτως, η συγκρότηση μεικτών σχημάτων από δήμους και ξένα funds για την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων – τα οποία θα αποτελούν προνομιακό πεδίο για τις γερμανικές επιχειρήσεις, που θα έχουν προτεραιότητα ελέω… Φούχτελ-, όπως οι Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων και τα φωτοβολταϊκά, καθώς και η εκχώρηση λειτουργιών των δήμων σε εταιρείες κοινωνικής οικονομίας, που είναι απόλυτα συμβατές με το ευρωπαϊκό μοντέλο αυτοδιοίκησης. Για το λόγο αυτό η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών επέμεινε στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα να εγκριθούν πολιτικές εξοικονόμησης δημόσιων δαπανών μέσω μεταρρυθμίσεων που αμφισβητούνταν από τους ξένους εμπειρογνώμονες, όπως η τοποθέτηση φωτοβολταϊκών στις στέγες των σχολείων για εξοικονόμηση ενέργειας, η αξιοποίηση του τζίρου των δήμων (από τα 8 δις ευρώ που διαχειρίζονται δεν καταφέρνουν να μείνει στα ταμεία τους ούτε το 10%), η μίσθωση της δημοτικής περιουσίας σε ιδιώτες (ήδη το κάνουν δήμοι της Πιερίας για την Ίδρυση Ακαδημίας Κλασικών Σπουδών στον Όλυμπο), η συμμετοχή στο κεφάλαιο επενδυτικών funds μέσω της παροχής εγγυήσεων σε περίπτωση αδυναμίας καταβολής κεφαλαίου κ.ά.
Στόχος αυτού του σχεδίου είναι η ριζική μεταρρύθμιση της λειτουργίας των δήμων, η μείωση της ολοκληρωτικής εξάρτησης τους από τα κονδύλια του κρατικού προϋπολογισμού και η υιοθέτηση σύγχρονων ιδιωτικοοικονομικών κανόνων στη λειτουργία τους προκειμένου από ελλειμματικοί οργανισμοί, που συνεχώς επαιτούν για κρατική χρηματοδότηση, να μετατραπούν σε σύγχρονες, λειτουργικές και κερδοφόρες μονάδες του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
