Με βεβαίωση τέλους ακινήτων οι μεταβιβάσεις

Στα συμβολαιογραφικά έγγραφα που συντάσσονται από τις 5 Απριλίου 2013, αντί του πιστοποιητικού Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ), τα φυσικά πρόσωπα πρέπει να προσκομίζουν εκκαθαριστικό σημείωμα-δήλωση Ενιαίου Τέλους Ακινήτων (ΕΤΑΚ) έτους 2009, αφού n υποχρέωση προσκόμισης πιστοποιητικού ΦΑΠ για τα φυσικά πρόσωπα τίθεται σε ισχύ από την 1n Ιανουαρίου 2014.
Η διευκρίνιση αυτή δόθηκε αρμοδίως με κατεπείγουσα εγκύκλιο (ΠΟΛ.1072/.11.4.2013)του γενικού γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, Χάρη Θεοχάρη, και n οποία εντάσσεται στο γενικότερο σχέδιο στενότερης παρακολούθησης των μεταβιβάσεων ακινήτων και κυρίως των αναλογούντων φόρων που πρέπει να καταβάλουν οι φορολογούμενοι στις εφορίες. Ειδικά για φέτος απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαιογραφικού εγγράφου, με το οποίο μεταβιβάζεται από φυσικό πρόσωπο με αντάλλαγμα ή με χαριστική αιτία n κυριότητα ακινήτου ή μεταβιβάζονται ή δημιουργούνται εμπράγματα δικαιώματα σε αυτό, αν δεν επισυναφθεί από το συμβολαιογράφο είτε: (α) βεβαίωση της αρμόδιας ΔΟΥ, με την οποία βεβαιώνεται ότι έχει καταβληθεί το ΕΤΑΚ έτους 2009 που αναλογεί επιμεριστικά για το ακίνητο αυτό, επί του επικυρωμένου αντιγράφου του εκκαθαριστικού σημειώματος ΕΤΑΚ 2009, είτε (β) θεωρημένο αντίγραφο από την αρμόδια ΔΟΥ της υποβαλλόμενης σε δύο αντίτυπα υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του N. 1599/1986 του φυσικού προσώπου, με την οποία δηλώνει το χρόνο απόκτησης του ακινήτου και στην οποία επισυνάπτεται αντίγραφο του τίτλου κτήσης του ακινήτου στις περιπτώσεις που το ακίνητο αποκτήθηκε μετά την 1n Ιανουαρίου 2009. Ειδικά για το έτος 2013 οι φύλακες μεταγραφών και οι προϊστάμενοι των κτηματολογικών γραφείων υποχρεούνται να αρνηθούν τη μεταγραφή ή την καταχώριση στα κτηματολογικά βιβλία συμβολαιογραφικού εγγράφου σύμφωνα με τα προηγούμενα εδάφια, εάν δεν επισυνάπτονται τα ανωτέρω έγγραφα. Με βάση εξάλλου τις διατάξεις του νόμου 4110/2013 «Ρυθμίσεις στη φορολογία εισοδήματος, ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας υπουργείου Οικονομικών και λοιπές διατάξεις», αλλά και του νόμου 4141/2013 «Επενδυτικά εργαλεία ανάπτυξης, παροχή πιστώσεων και άλλες διατάξεις» δόθηκαν και οι κατωτέρω πρόσθετες διευκρινίσεις:
-Στις περιπτώσεις που μεταβιβάζεται από φυσικό πρόσωπο με αντάλλαγμα ή με χαριστική αιτία n κυριότητα ακινήτου ή μεταβιβάζονται ή δημιουργούνται εμπράγματα δικαιώματα σε αυτό, απαιτείται n επισύναψη στο οικείο συμβολαιογραφικό έγγραφο επικυρωμένου από τη ΔΟΥ αντιγράφου του εκκαθαριστικού ΕΤΑΚ έτους 2009, επί του οποίου βεβαιώνεται n καταβολή του τέλους που επιμεριστικά αναλογεί σε αυτό. To ανωτέρω εκκαθαριστικό χορηγείται μετά από αίτηση του φορολογουμένου, στην οποία αναγράφονται ο ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου) του ακινήτου και n αιτιολογία για τη χορήγηση του.
-Εφόσον το ακίνητο αποκτήθηκε μετά την 1n Ιανουαρίου 2009, απαιτείται n επισύναψη υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του N. 1599/1986. Προς τούτο υποβάλλεται από το φορολογούμενο, στην αρμόδια για τη φορολογία εισοδήματος του ΔΟΥ, υπεύθυνη δήλωση με την οποία δηλώνει το χρόνο απόκτησης του ακινήτου και στην οποία επισυνάπτεται φωτοτυπία του τίτλου κτήσης του ακινήτου.
Η ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται σε δύο αντίγραφα, από τα οποία το ένα επιστρέφεται θεωρημένο, προκειμένου να επισυναφθεί στο οικείο συμβολαιογραφικό έγγραφο.
-Εφόσον μεταβιβάζεται από φυσικό πρόσωπο με αντάλλαγμα ή με χαριστική αιτία n κυριότητα γηπέδου εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού (Πίνακας 2 της δήλωσης στοιχείων ακινήτων) ή μεταβιβάζονται ή δημιουργούνται εμπράγματα δικαιώματα σε αυτό, δεν επισυνάπτεται στο οικείο συμβολαιογραφικό έγγραφο επικυρωμένο αντίγραφο του εκκαθαριστικού ΕΤΑΚ έτους 2009, δεδομένου ότι τα γήπεδα αυτά δεν απεικονίζονται σε αυτό ως μη υποκείμενα σε ΕΤΑΚ (το αυτό ισχύει και σε κάθε περίπτωση ακινήτου το οποίο δεν υπόκειται σε ΕΤΑΚ, πχ. δουλεία κλπ.). Αν όμως επί του γηπέδου υπάρχει κτίσμα, απαιτείται n επισύναψη του εκκαθαριστικού ΕΤΑΚ έτους 2009 ή της υπεύθυνης δήλωσης, κατά περίπτωση, για το κτίσμα.
-Av στο εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ έτους 2009 παρουσιάζεται απόκλιση ως προς την επιφάνεια του περιγραφόμενου ακινήτου ή και τα λοιπά περιγραφικά στοιχεία αυτού και, για το λόγο αυτό, n προκύπτουσα από το εκκαθαριστικό αξία είναι μεγαλύτερη, τότε δεν πραγματοποιούνται διορθώσεις από το φορολογούμενο και το εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ έτους 2009 επισυνάπτεται στο συμβολαιογραφικό έγγραφο ως έχει. Στις περιπτώσεις όμως που στο εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ έτους 2009 παρουσιάζεται απόκλιση ως προς την επιφάνεια του περιγραφόμενου ακινήτου ή και τα λοιπά περιγραφικά στοιχεία αυτού και για το λόγο αυτό n προκύπτουσα από το εκκαθαριστικό αξία είναι μικρότερη ή δεν έχει δηλωθεί μέρος ή και όλο το ακίνητο, τότε υποβάλλεται δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) έτους 2009 με την ορθή απεικόνιση του ακινήτου.
Η δήλωση εκκαθαρίζεται άμεσα από την αρμόδια ΔΟΥ και, αφού καταβληθεί ο αναλογών κύριος και πρόσθετος φόρος από τον υπόχρεο, χορηγείται σε αυτόν το νέο εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ έτους 2009 επικυρωμένο, επί του οποίου βεβαιώνεται n καταβολή του επιμεριστικά αναλογούντος τέλους.
-Αν η απόκλιση δικαιολογείται από ρητή και σαφή οδηγία του υπουργείου Οικονομικών, ο φορολογούμενος υποβάλλει στην αρμόδια ΔΟΥ υπεύθυνη δήλωση του N. 1599/1986, με την οποία εξηγεί τους λόγους απόκλισης, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα παραστατικά. Η ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται σε δυο αντίγραφα, από τα οποία το ένα επιστρέφεται θεωρημένο, προκειμένου να επισυναφθεί στο οικείο συμβολαιογραφικό έγγραφο. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και για αυθαίρετα κτίσματα που τακτοποιήθηκαν με τους νόμους 3843/2010 και 4014/2011 (εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ 2009 ή/και υπεύθυνη δήλωση για το αυθαίρετο τακτοποιούμενο κτίσμα), καθώς και στην περίπτωση μεταβίβασης κτίσματος που ανεγέρθη μετά την 1/1/2009 (εκκαθαριστικό για το οικόπεδο, υπεύθυνη δήλωση για το κτίσμα).
-Στις περιπτώσεις που ο φορολογούμενος δεν έχει υποβάλει καμία δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9), ενώ είχε υποχρέωση γι’ αυτό, αν το ακίνητο το είχε πριν από την 1n Ιανουαρίου 2008 θα υποβάλει δηλώσεις για τα έτη 2008 και 2009, ενώ αν το απέκτησε εντός του έτους 2008, θα υποβάλει δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) για το έτος 2009. Αρμόδια ΔΟΥ για την παραλαβή της δήλωσης, εκκαθάριση αυτής και χορήγηση του εκκαθαριστικού ΕΤΑΚ έτους 2009 με βεβαίωση καταβολής του φόρου είναι n ΔΟΥ φορολογίας εισοδήματος του φυσικού προσώπου κατά την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9).
-Αρμόδια ΔΟΥ για τη χορήγηση του εκκαθαριστικού ΕΤΑΚ έτους 2009 με την επ’ αυτού βεβαίωση καταβολής του φόρου είναι n ΔΟΥ, n οποία εξέδωσε το ΕΤΑΚ του έτους 2009.
-Στις περιπτώσεις συζύγων που βρίσκονται σε διάσταση ή όταν υπάρχει διαζύγιο και το εκκαθαριστικό σημείωμα-δήλωση ΕΤΑΚ έτους 2009 ήταν κοινό, αντί του κοινού εκκαθαριστικού σημειώματος-δήλωσης ΕΤΑΚ έτους 2009, χορηγείται από την αρμόδια ΔΟΥ βεβαίωση, στην οποία περιγράφεται αναλυτικά το δηλωθέν ακίνητο καθώς και n εξόφληση του φόρου, προκειμένου να επισυναφθεί αυτή στο κοινό συμβόλαιο, στο πλαίσιο της διασφάλισης του φορολογικού απορρήτου.
– Αυτός που αποδέχεται αγοραπωλησία ακινήτου έπειτα από τελεσίδικη δικαστική απόφαση, με την οποία καταδικάστηκε φυσικό πρόσωπο σε δήλωση βουλήσεως, πρέπει, πριν από την αποδοχή, να υποβάλει κυρωμένο αντίγραφο της απόφασης αυτής στον προϊστάμενο της αρμόδιας για τη φορολογία εισοδήματος ΔΟΥ του φυσικού προσώπου που καταδικάστηκε. Η δικαστική απόφαση υποβάλλεται σε δύο (2) αντίτυπα, από τα οποία το ένα επιστρέφεται θεωρημένο για να επισυναφθεί, αντί του εκκαθαριστικού σημειώματος ΕΤΑΚ έτους 2009 στο οικείο συμβόλαιο.
– Τα ανωτέρω πιστοποιητικά επισυνάπτονται σε συμβολαιογραφικά έγγραφα που συντάσσονται από 5 Απριλίου 2013 και μετά.
Σημειώνεται ότι n ίδια υποχρέωση (για επισύναψη εκκαθαριστικού ΕΤΑΚ έτους 2009) υπήρχε από τις 2 Ιανουαρίου 2013 έως και τις 22 Ιανουαρίου 2013. Για το διάστημα από 23 Ιανουαρίου 2013 έως και 4 Απριλίου 2013 δεν απαιτείτο να επισυναφθεί κανένα πιστοποιητικό ή εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ φυσικού προσώπου κατά τη σύνταξη συμβολαιογραφικών εγγράφων.
-To εκκαθαριστικό ή/και n υπεύθυνη δήλωση, κατά περίπτωση, επισυνάπτονται στην πρωτότυπη πράξη και παραμένουν στο αρχείο του συμβολαιογράφου, γενομένης ρητής μνείας περί τούτου στο καταρτιζόμενο συμβολαιογραφικό έγγραφο. Οι υποθηκοφύλακες και οι προϊστάμενοι των κτηματολογικών γραφείων υποχρεούνται να αρνηθούν τη μεταγραφή ή καταχώριση, αντίστοιχα, συμβολαιογραφικών πράξεων, αν δεν προκύπτει ρητά από αυτά ότι έχει επισυναφθεί το εκκαθαριστικό ΕΤΑΚ έτους 2009 ή/και n θεωρημένη από τη ΔΟΥ υπεύθυνη δήλωση και ότι αυτά τηρούνται στο αρχείο του συμβολαιογράφου με την πρωτότυπη πράξη.
– Τονίζεται ιδιαίτερα ότι τα προαναφερόμενα περί υποχρέωσης προσκόμισης εκκαθαριστικών ΕΤΑΚ έτους 2009 εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που ο υπόχρεος είναι φυσικό πρόσωπο. Στις περιπτώσεις που ο υπόχρεος είναι νομικό πρόσωπο, κατά την κατάρτιση των πιo πάνω συμβολαιογραφικών πράξεων απαιτείται n προσκόμιση του πιστοποιητικού ΦΑΠ των ετών 2011 και 2012. Επισημαίνεται ότι τα νομικά πρόσωπα για το έτος 2013 υποχρεούνται σε ηλεκτρονική υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9), στην οποία θα περιλαμβάνεται n περιουσιακή τους κατάσταση, όπως αυτή υφίσταται κατά την 1n Ιανουαρίου 2013.
Από την άλλη πλευρά, τα φυσικά πρόσωπα, που την 1n Ιανουαρίου 2013 έχουν πλήρη ή ψιλή κυριότητα ή επικαρπία σε γήπεδα εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού (2ος Πίνακας της δήλωσης στοιχείων ακινήτων), υποχρεούνται να ελέγξουν ηλεκτρονικά την περιουσιακή κατάσταση των γηπέδων αυτών, όπως αυτή εμφανίζεται στην ιστοσελίδα της ΓΓΠΣ (Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων) και να τροποποιήσουν, συμπληρώσουν ή και διαγράψουν αυτά, έτσι ώστε ο 2ος Πίνακας της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) να απεικονίζεται ορθά. Σε περίπτωση συμφωνίας με την απεικόνιση της ΓΓΠΣ υποχρεούνται να οριστικοποιήσουν την περιουσιακή τους κατάσταση.