«Ο τουρισμός μας πέρασε πολλά εμπόδια και δυσχέρειες, και δεν έχουμε τη δυνατότητα να περιμένουμε άλλο.Το καλοκαίρι αυτό εργαζόμαστε πυρετωδώς για να προετοιμάσουμε ευνοϊκότερες συνθήκες για το 2013, στο οποίο επίσης μας περιμένει πολλή δουλειά. Μετά την σοβαρή κάμψη χρειαζόμαστε μια νέα δυναμική εκκίνηση».
Αυτό υπογραμμίζει μεταξύ άλλων σε συνέντευξή του στη «δ» ο πρόεδρος του Συνδέσμου των Εν Ελλάδι Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων (ΗΑΤΤΑ) κ. Γιώργος Τελώνης.
Επιβάλλεται, όπως δηλώνει ο πρόεδρος του ΗΑΤΤΑ, να καταβληθούν σοβαρές προσπάθειες, προκειμένου να έρθουν τουρίστες όχι μόνο από τις παραδοσιακές αγορές αλλά και από λοιπές διεθνείς αγορές με έμφαση στις αγορές της Ασίας, που αποτελούν την πρώτη αναπτυσσόμενη δύναμη στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.
«Μόνο με μια απόλυτα συντονισμένη πολιτική, ανά αγορά και ομάδα – στόχο και στοχευμένες δράσεις μπορούμε να ελπίζουμε στη βελτίωση της εικόνας της χώρας μας και κατ’ επέκταση, στην τόνωση του τουρισμού της χώρας, ενός κλάδου που αποτελεί μοχλό για την ανάπτυξη της οικονομίας», τονίζει ο κ. Γιώργος Τελώνης.
Ερωτηθείς σχετικά με την ιδιωτικοποίηση των αεροδρομίων ο κ. Τελώνης υπογραμμίζει πως είναι μία θετική προοπτική για τις υποδομές της Ελλάδας αλλά πρέπει να πραγματοποιηθεί συστηματικά και με προσοχή στο κόστος και στους όρους.
Η συνέντευξη του προέδρου του ΗΑΤΤΑ κ. Γιώργου Τελώνη, αναλυτικά:
• Πώς εξελίσσεται η φετινή σεζόν που ξεκίνησε πολύ δύσκολα για όλους τους τουριστικούς προορισμούς της χώρας μας;
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία για το διάστημα Ιαν- Ιούλιος του 2012, δείχνουν μείωση στις αφίξεις τουριστών στα κυριότερα αεροδρόμια της χώρας μας, της τάξεως του 3,8%. Όσον αφορά τις αφίξεις τουριστών γενικότερα, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, στο πρώτο τρίμηνο του 2012 η μείωση ήταν 11,7 %, σε σχέση με τους αντίστοιχους περσινούς μήνες.
Δυστυχώς, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μειώθηκαν την περίοδο Ιαν – Μάιος 2012 κατά 12,45%, σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2011. Γενικότερα, οι κρατήσεις και οι αφίξεις μετά την σταθεροποίηση της κατάστασης στην Ελλάδα, έχουν αρχίσει να αυξάνονται.
Μπορεί τα πρώτα θετικά μηνύματα να έχουν ήδη καταγραφεί, όμως βρισκόμαστε ήδη στα μέσα Αυγούστου, περίοδο που παραδοσιακά κάθε χρόνο τα ξενοδοχεία εμφανίζουν πολύ υψηλές πληρότητες, και από τη μέχρι στιγμής εικόνα, η εκτίμηση είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται οι αφίξεις αλλά και τα έσοδα να ανέλθουν στα περσινά επίπεδα. Αντίθετα το Υπουργείο Τουρισμού αλλά και οι φορείς του κλάδου, προσπαθούν με κάθε τρόπο να περιοριστεί το ποσοστό μείωσης σε μονοψήφιο αριθμό.
• Θα αντέξουν οι επιχειρήσεις του κλάδου τις απώλειες που καταγράφονται σε αφίξεις, διανυκτερεύσεις και έσοδα;
Τα έσοδα των τουριστικών επιχειρήσεων είναι το μεγάλο «αγκάθι», γιατί η μείωση στα έσοδα καταγράφεται, τα τελευταία χρόνια συνεχώς. Οι λόγοι είναι η μείωση των τιμών στην προσπάθεια για προσέλκυση τουριστών στις τιμές των υπηρεσιών του συνόλου του τουριστικού πακέτου, ο υψηλός ΦΠΑ στις τουριστικές υπηρεσίες και πολλά άλλα.
Θέλω να πιστεύω ότι οι επιχειρήσεις θα αντέξουν.
Χρειάζεται, βεβαίως, η έμπρακτη στήριξη της πολιτείας στις επιχειρήσεις του κλάδου.
• Υπάρχουν κάποιες τουριστικές αγορές που πηγαίνουν καλύτερα και ποιες είναι αυτές;
Οι χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης είναι εκείνες που τονώνουν τον ελληνικό τουρισμό και οι αφίξεις κινούνται ανοδικά, ιδιαίτερα στη Ρόδο, Κρήτη, Κέρκυρα και Κω. Οι Ανατολικές χώρες όπως η Πολωνία και η Τσεχία, δείχνουν να πηγαίνουν καλά, μέχρι στιγμής, αλλά μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχουμε πιο ασφαλή στοιχεία. Ιδιαίτερη τόνωση στις αφίξεις της Ρόδου και της Κρήτης δίνουν οι τουρίστες από το Ισραήλ. Αξίζει όμως να τονίσω ότι η αύξηση αυτή των αφίξεων δεν εμφανίζεται στις διανυκτερεύσεις και στα έσοδα, λόγω του περιορισμένου χρόνου παραμονής των Ισραηλινών τουριστών στη χώρα μας (περίπου 4 ημέρες).
Όσον αφορά τα νησιά της Ανατολικής Ελλάδας, έχουμε μεγάλη αύξηση των Τούρκων τουριστών, γεγονός που αποτελεί τονωτική ένεση για τον τουρισμό. Σημαντικό ρόλο σε αυτό έχει παίξει και το πιλοτικό πρόγραμμα διευκόλυνσης της διαδικασίας χορήγησης θεωρήσεων σε υπηκόους τρίτων χωρών προερχόμενους από την Τουρκία για τουρισμό.
Όσον αφορά τις κρουαζιέρες, φαίνεται ότι υπάρχει άνοδος αλλά όμως αξίζει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα στην Αθήνα, η συμμετοχή των τουριστών στις εκδρομές είναι μειωμένες. Σε ό,τι έχει να κάνει με τις παραδοσιακές μας αγορές (Γερμανία, Αγγλία, Αυστρία, Ολλανδία, Βέλγιο και Γαλλία) η πτώση είναι σημαντική.
Ο λόγος είναι η τεράστια δυσφήμιση της Ελλάδας στις αγορές αυτές κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της τουριστικής περιόδου. Συγκεκριμένα οι μεγάλοι tour operators, με δεδομένη την κρίσιμη κατάσταση της Ελλάδας, ακύρωσαν μεγάλο αριθμό θέσεων στα charters, που ήταν προγραμματισμένα για το 2012, προκειμένου να περιορίσουν τις ζημιές και το ρίσκο τους.
• Μπορούν οι αφίξεις των τουριστών από τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ να καλύψουν τις απώλειες;
Όπως είπα και παραπάνω, οι αγορές αυτές τονώνουν τον ελληνικό τουρισμό.
Όμως, τα απόλυτα νούμερα των τουριστών από τις χώρες τις Κεντρικής Ευρώπης, είναι πολύ μεγαλύτερα από αυτά των τουριστών από τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ.
Για παράδειγμα πέρυσι οι τουρίστες μόνο από Γερμανία, Αγγλία και Γαλλία ήταν 5,15 εκατ., ενώ από τη Ρωσία (η οποία πέρυσι είχε αύξηση 63,8% σε σχέση με το 2010 ) 740.000 περίπου.
Αντιλαμβάνεστε ότι η αύξηση από τους τουρίστες των χωρών της πρ. Σοβιετικής Ένωσης είναι θετική, αλλά οι αφίξεις, οι διανυκτερεύσεις και τα έσοδα, μετρούνται σε απόλυτους αριθμούς και οι παραδοσιακές και κύριες αγορές της Ελλάδας είναι οι χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και μία έστω και μικρή ποσοστιαία μείωση σε αυτές, σημαίνει χιλιάδες τουρίστες…
• Αποτελεί ανάσα η εφαρμογή του προγράμματος του κοινωνικού τουρισμού;
Πιστεύουμε ότι το πρόγραμμα, πέρα από τον αναμφισβήτητο κοινωνικό του χαρακτήρα, θα τονώσει τον εσωτερικό τουρισμό και την ελληνική περιφέρεια, καθώς και τις τουριστικές επιχειρήσεις (καταλύματα).
Τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού συμβάλλουν στην επέκταση της τουριστικής περιόδου και στην τόνωση των περιφερειακών οικονομιών και της άμεσης και έμμεσης απασχόλησης στον τουρισμό, αλλά και στα συναφή επαγγέλματα.
Όμως τα τουριστικά γραφεία της χώρας που είναι ο παραγωγός και το δίκτυο διανομής του τουριστικού προϊόντος, δεν είναι δυνατό να αποκλείονται από ένα πρόγραμμα, όπως το «Τουρισμός για όλους», δεδομένου μάλιστα ότι οι δικαιούχοι προγραμμάτων κοινωνικού τουρισμού, επιλέγουν να συμμετέχουν σε εκδρομές κοινωνικού τουρισμού, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζουν το σύνολο των τουριστικών υπηρεσιών που απαιτούνται για την πραγματοποίηση των διακοπών τους σε ειδικές, ιδιαίτερα προσιτές τιμές.
• Πώς θα πρέπει η κυβέρνηση να χειριστεί το θέμα της προβολής της χώρας και πώς θα πρέπει να αντιμετωπίσει τους μεγάλους προορισμούς, όπως η Ρόδος, η Κρήτη και άλλοι;
Μόνο με μια απόλυτα συντονισμένη πολιτική ανά αγορά και ομάδα – στόχο και στοχευμένες δράσεις μπορούμε να ελπίζουμε στη βελτίωση της εικόνας της χώρας μας και κατ’ επέκταση, στην τόνωση του τουρισμού της χώρας, ενός κλάδου που αποτελεί μοχλό για την ανάπτυξη της οικονομίας.
Επιβάλλεται να καταβληθούν σοβαρές προσπάθειες, προκειμένου να προσελκύσουμε τουρίστες όχι μόνο από τις παραδοσιακές μας αγορές αλλά και από λοιπές διεθνείς αγορές με έμφαση στις αγορές της Ασίας, που αποτελούν την πρώτη αναπτυσσόμενη δύναμη στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.
Όμως για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο πρέπει άμεσα να γίνουν αλλαγές που προσδιορίζονται στη Visa, στο υψηλό ΦΠΑ στην εστίαση και σε όλες τις υπηρεσίες του τουριστικού πακέτου, στην βελτίωση της εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό, στο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, στη μείωση των αεροδρομικών τελών αλλά και των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, ώστε πραγματικά ο ελληνικός τουρισμός να γίνει ανταγωνιστικός και να αποδώσει τα μέγιστα.
Βεβαίως πέρα από την εθνική τουριστική προβολή, κάθε περιφέρεια μπορεί και πρέπει να δώσει έμφαση στην προβολή και διαφήμισή της, συντονισμένη βεβαίως με την κεντρική εθνική πολιτική. Το παράδειγμα της περιοχής σας και της κοινής στοχευμένης προβολής Ρόδου- Κω τα τελευταία χρόνια, καθώς και τα θετικά αποτελέσματα της προβολής αυτής, είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση.
• Τι σημαίνει για τη χώρα η αποχώρηση σημαντικών αεροπορικών εταιρειών τη στιγμή που ουδείς γνωρίζει αν θα καλυφθεί το κενό;
Είναι μία ανησυχητική εξέλιξη, που επηρεάζει άμεσα την τουριστική αγορά, κάνοντας πιο δύσκολη και βεβαίως πιο ακριβή την επίσκεψη στην Ελλάδα, με δυσμενή αποτέλεσμα στην τουριστική κίνηση.
• Ακόμα δεν έχει γίνει επιστροφή χρημάτων από την Malev και την Spanair στους πελάτες τους. Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το θέμα;
Οι δύο μεγάλες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έπαυσαν να λειτουργούν στις αρχές του 2012, αφήνοντας πολλούς επιβάτες με αγορασμένα εισιτήρια χωρίς αξία. Τα διαπιστευμένα από την ΙΑΤΑ τουριστικά γραφεία εξακολουθούν να περιμένουν την επιστροφή των χρημάτων των πελατών τους από τις εν λόγω αεροπορικές εταιρίες .Η ΙΑΤΑ κρατά τα προς επιστροφή ποσά, επιχειρώντας να βρεθεί μια συναινετική διαδικασία επιστροφής των χρημάτων από τους υπευθύνους της πτωχευτικής διαδικασίας των δύο αεροπορικών εταιρειών. Μέχρι τώρα, όμως, δεν έχει επιτευχθεί καμία συμφωνία ή εγγύηση για την επιστροφή των χρημάτων στα τουριστικά γραφεία προκειμένου να δοθούν στους καταναλωτές. Η ECTAA η οποία αντιπροσωπεύει τις εθνικές ενώσεις των ταξιδιωτικών γραφείων και tour operators 29 ευρωπαϊκών χωρών, της οποίας μέλος είναι ο ΗΑΤΤΑ, εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν υπάρχει θεσμοθετημένη προστασία των επιβατών αεροπορικών εταιρειών από τυχόν πτωχεύσεις. Παρ’ όλο που μελέτες πρότειναν τη θέσπιση ενός υποχρεωτικού συστήματος για την προστασία των επιβατών από τις πτωχεύσεις των αεροπορικών εταιρειών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμα νομοθετήσει σχετικά.Η ECTAA ανησυχεί ότι ιδιαίτερα στο σημερινό αδύναμο οικονομικό κλίμα, οι επιβάτες είναι εκτεθειμένοι σε υψηλό κίνδυνο από περαιτέρω πτωχεύσεις αεροπορικών εταιρειών. Η Διεθνής Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (ΙΑΤΑ) προβλέπει για φέτος ένα νέο κύμα πτωχεύσεων ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών με προβλέψεις για ζημιές των αεροπορικών εταιρειών να αγγίζουν το 1δις $.
• Πώς πρέπει η πολιτεία να αντιμετωπίσει το θέμα των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους; Στη Ρόδο γίνεται προσπάθεια να προχωρήσει ξανά η συνεργασία με την Ryanair.
Οι low cost carriers δεν αποτελούν πανάκεια για την ανάπτυξη του τουρισμού μας.
Αν η Ελλάδα προχωρήσει, μονομερώς, σε στήριξη των low cost carriers θα υποχρεώσει τις έκτακτες πτήσεις να συρρικνωθούν και ενδεχομένως κάποιοι tour operators θα τις καταργήσουν.
Εξ’ άλλου, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού ειδικών ενδιαφερόντων είναι δυνατό να επιτευχθούν ή και αναπτυχθούν κατά βάση από την οργανωμένη τουριστική αγορά, η οποία συνθέτει το προϊόν και το προωθεί στην αγορά με τους μηχανισμούς που διαθέτει ή και προσεγγίζει συγκεκριμένες ομάδες στόχους.
• Έχει ανοίξει ήδη η συζήτηση για την ιδιωτικοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων. Αυτό θα λειτουργήσει θετικά για προορισμούς, όπως η Ρόδος και η Κως, για παράδειγμα;
Αρχικά είναι μία θετική προοπτική για τις υποδομές της Ελλάδας. Όμως πρέπει να πραγματοποιηθεί συστηματικά και με προσοχή στο κόστος και στους όρους ιδιωτικοποίησης.
• Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους επιχειρηματίες του τουρισμού που τη φετινή σεζόν είναι σε κρίσιμη καμπή;
Το καλοκαίρι αυτό εργαζόμαστε πυρετωδώς για να προετοιμάσουμε ευνοϊκότερες συνθήκες για το 2013, στο οποίο επίσης μας περιμένει πολλή δουλειά.
Μετά την σοβαρή κάμψη που αντιμετωπίσαμε στον τουρισμό μας, χρειαζόμαστε μια νέα δυναμική εκκίνηση.
Με τη νέα πολιτική ηγεσία βρισκόμαστε σε συνεχείς συναντήσεις, επαφές, συζητήσεις, ώστε να μπορέσουμε να περάσουμε τις θέσεις μας, να αναλύσουμε τις προτάσεις μας και να μεταδώσουμε την αγωνία των τουριστικών γραφείων για το μέλλον του Τουρισμού της χώρας μας.
Είμαστε ικανοποιημένοι μέχρι στιγμής, γιατί αντιλαμβανόμαστε την πρόθεση των αρμόδιων αρχών να εργαστούν για να καλύψουν τα κενά, να δρομολογήσουν λύσεις για τα προβλήματα που ταλανίζουν τον κλάδο των τουριστικών γραφείων και του Τουρισμού μας γενικότερα.
Αυτό μας επιτρέπει να είμαστε αισιόδοξοι.
Αλλά δεν μας επιτρέπει να επαναπαυόμαστε. Το μήνυμα ότι πρέπει να ληφθούν κοινές δράσεις, πολιτείας και φορέων του Τουρισμού, είναι σαφές. Ίσως περισσότερο από ποτέ άλλοτε, τώρα είναι η ώρα που πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια και να εργαστούμε προς όλες τις κατευθύνσεις.
Επιβάλλεται μία δυναμική, επιθετική πολιτική.
Ο Τουρισμός μας πέρασε πολλά εμπόδια και δυσχέρειες, και δεν έχουμε τη δυνατότητα να περιμένουμε άλλο.
