Ο Václav Havel στη Ρόδο: Μια ξεχωριστή βραδιά αφιερωμένη στην τέχνη, τη δημοκρατία και τη δύναμη των λέξεων

Μια ξε­χω­ρι­στή πο­λι­τι­στι­κή βρα­διά αφιε­ρω­μέ­νη στον Václav Havel, μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες προ­σω­πι­κό­τη­τες της σύγ­χρο­νης ευ­ρω­παϊ­κής ιστο­ρί­ας, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε την Πα­ρα­σκευή 9 Οκτω­βρί­ου 2026, στο Ακταί­ον Classic στη Ρόδο, με αφορ­μή την πα­ρου­σί­α­ση της έκ­θε­σης ANTICODES (Antikódy).

Η εκ­δή­λω­ση διορ­γα­νώ­θη­κε από τη Czech Association Greece, σε συ­νερ­γα­σία με την Πρε­σβεία της Τσε­χι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας στην Αθήνα, στο πλαί­σιο των εκ­δη­λώ­σε­ων για τη συ­μπλή­ρω­ση 90 χρό­νων από τη γέν­νη­ση του Václav Havel.

Η έκ­θε­ση ανέ­δει­ξε μια λι­γό­τε­ρο γνω­στή πλευ­ρά του Τσέ­χου συγ­γρα­φέα, δια­νο­ου­μέ­νου, υπε­ρα­σπι­στή των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των και πρώην Προ­έ­δρου της Τσε­χο­σλο­βα­κί­ας και της Τσε­χι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας: εκεί­νη του δη­μιουρ­γού πει­ρα­μα­τι­κής και οπτι­κής ποί­η­σης.

Προ­σω­πι­κές ανα­μνή­σεις από τον Václav Havel και επί­ση­μοι χαι­ρε­τι­σμοί

Την εκ­δή­λω­ση άνοι­ξε η Πρό­ε­δρος της Czech Association Greece, Lenka Kanellia, η οποία κα­λω­σό­ρι­σε τους προ­σκε­κλη­μέ­νους και ανα­φέρ­θη­κε στη ση­μα­σία της πα­ρου­σί­α­σης του έργου του Václav Havel στη Ρόδο.

Μοι­ρά­στη­κε επί­σης μια προ­σω­πι­κή ανά­μνη­ση από την παι­δι­κή της ηλι­κία στην τότε κομ­μου­νι­στι­κή Τσε­χο­σλο­βα­κία, λίγο πριν από τη Βε­λού­δι­νη Επα­νά­στα­ση του 1989. Σε ηλι­κία εννέα ετών, έβλε­πε κα­θη­με­ρι­νά στον δρόμο προς το σχο­λείο το σύν­θη­μα «Havel na Hrad» («Ο Χάβελ στο Κά­στρο της Πρά­γας»), με το οποίο οι πο­λί­τες εξέ­φρα­ζαν την επι­θυ­μία τους να δουν τον Václav Havel στην Προ­ε­δρία της χώρας και την ελ­πί­δα τους για πο­λι­τι­κή αλ­λα­γή. Η ίδια, όμως, δεν γνώ­ρι­ζε τότε ούτε ποιος ήταν ο Havel ούτε τι σή­μαι­νε το σύν­θη­μα. Όταν ρώ­τη­σε τη μη­τέ­ρα της, εκεί­νη της απά­ντη­σε με μια φράση που δεν ξέ­χα­σε ποτέ: «Αν τα κα­τα­φέ­ρει, η ζωή θα γίνει κα­λύ­τε­ρη για όλους μας.»

Ιδιαί­τε­ρη στιγ­μή της βρα­διάς απο­τέ­λε­σε ο χαι­ρε­τι­σμός του Πρέ­σβη της Τσε­χι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας στην Ελ­λά­δα, κ. Ivo Šilhavý, ο οποί­ος μοι­ρά­στη­κε με το κοινό προ­σω­πι­κές εμπει­ρί­ες από τη συ­νερ­γα­σία του με τον Václav Havel.

Ο κ. Šilhavý ερ­γά­στη­κε για τον Πρό­ε­δρο Havel από τα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του 1990 και συ­νέ­χι­σε να συ­νερ­γά­ζε­ται μαζί του ακόμη και μετά τη λήξη της προ­ε­δρι­κής του θη­τεί­ας.

Στην ομι­λία του πε­ριέ­γρα­ψε τον Havel ως έναν ορα­μα­τι­στή, δια­νο­ού­με­νο και συγ­γρα­φέα που διέ­θε­τε τη σπά­νια ικα­νό­τη­τα να ακού­ει τους άλ­λους και αντι­με­τώ­πι­ζε ακόμη και το ύπατο πο­λι­τεια­κό αξί­ω­μα με τα­πει­νό­τη­τα. Ανα­φέρ­θη­κε επί­σης στην ατμό­σφαι­ρα ελ­πί­δας και θε­τι­κής ενέρ­γειας που δη­μιουρ­γού­σε γύρω του, καθώς και στη βαθιά πίστη του στη δύ­να­μη των λέ­ξε­ων.

Χαι­ρε­τι­σμό απηύ­θυ­νε επί­σης η Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, κ. Χα­ρί­κλεια Για­σι­ρά­νη, η οποία ανα­φέρ­θη­κε στη ση­μα­σία της πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κής συ­νερ­γα­σί­ας και στους δε­σμούς που ενώ­νουν τους ευ­ρω­παϊ­κούς λαούς στο πλαί­σιο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Πα­ράλ­λη­λα, εξέ­φρα­σε τη στή­ρι­ξή της στην ανά­πτυ­ξη του πο­λι­τι­στι­κού και εκ­παι­δευ­τι­κού δια­λό­γου με­τα­ξύ της Ρόδου και της Τσε­χί­ας, καθώς και την προ­θυ­μία της να υπο­στη­ρί­ξει τις μελ­λο­ντι­κές δρά­σεις της Czech Association στα νησιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.

Στην εκ­δή­λω­ση πα­ρευ­ρέ­θη­καν επί­σης η Lucie Macháčková, εκ­πρό­σω­πος της Εθνι­κής Βι­βλιο­θή­κης της Τσε­χί­ας, και η Βα­σι­λι­κή Μι­χα­λά­κη, μέλος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λί­ου του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Δω­δε­κα­νή­σου.

Ο Václav Havel μέσα από τα δικά του λόγια

Η βρα­διά συ­νε­χί­στη­κε με ένα ιδιαί­τε­ρο αφη­γη­μα­τι­κό και καλ­λι­τε­χνι­κό πρό­γραμ­μα, το οποίο επι­με­λή­θη­καν και πα­ρου­σί­α­σαν η Lenka Kanellia και η Αλε­ξάν­δρα Πα­λιού­ρα, Αντι­πρό­ε­δρος της Czech Association Greece.

Αντί για μια συμ­βα­τι­κή βιο­γρα­φι­κή πα­ρου­σί­α­ση, οι δύο πα­ρου­σιά­στριες επέ­λε­ξαν να γνω­ρί­σουν στο κοινό τον Václav Havel μέσα από τα δικά του λόγια, δη­μιουρ­γώ­ντας την αί­σθη­ση μιας φα­ντα­στι­κής συ­νο­μι­λί­ας μαζί του.

Μέσα από επι­λεγ­μέ­να απο­σπά­σμα­τα από τις επι­στο­λές, τις συ­νε­ντεύ­ξεις, τα βι­βλία και τις ομι­λί­ες του, πα­ρου­σιά­στη­κε η πο­ρεία του από το θέ­α­τρο και τη λο­γο­τε­χνία μέχρι τη δράση του ως αντι­φρο­νού­ντα, τη Βε­λού­δι­νη Επα­νά­στα­ση και την ανά­δει­ξή του στην Προ­ε­δρία.

Στο επί­κε­ντρο βρέ­θη­καν οι σκέ­ψεις του για τη δη­μο­κρα­τία, την ελευ­θε­ρία, την αν­θρώ­πι­νη ευ­θύ­νη, την ηθική στην πο­λι­τι­κή και τη δύ­να­μη του λόγου. Η αφή­γη­ση πλαι­σιώ­θη­κε από μου­σι­κές επι­λο­γές που συν­δέ­ο­νταν με τα προ­σω­πι­κά ακού­σμα­τα του Havel.

Η πα­ρου­σί­α­ση ολο­κλη­ρώ­θη­κε με μια ανα­φο­ρά στα ίδια τα ANTICODES, τα οπτι­κά ποι­ή­μα­τα που δη­μιούρ­γη­σε ο Havel τη δε­κα­ε­τία του 1960, με­τα­τρέ­πο­ντας τις λέ­ξεις σε ει­κό­νες. Μέσα από το χιού­μορ, την ει­ρω­νεία και τον πει­ρα­μα­τι­σμό με τη γλώσ­σα, τα έργα αυτά θέ­τουν δια­χρο­νι­κά ερω­τή­μα­τα για την επι­κοι­νω­νία, την αλή­θεια και τη δύ­να­μη των λέ­ξε­ων.

Η Czech Association ενι­σχύ­ει την πα­ρου­σία της στη Ρόδο

Η πα­ρου­σί­α­ση της ANTICODES απο­τέ­λε­σε την πρώτη πο­λι­τι­στι­κή εκ­δή­λω­ση της Czech Association στη Ρόδο που απευ­θυ­νό­ταν στο ευ­ρύ­τε­ρο κοινό του νη­σιού, ση­μα­το­δο­τώ­ντας ένα ακόμη βήμα στην ανά­πτυ­ξη των ελ­λη­νο­τσε­χι­κών πο­λι­τι­στι­κών σχέ­σε­ων.

Η Czech Association δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στη Ρόδο από τον Ια­νουά­ριο του 2025, ανα­πτύσ­σο­ντας εκ­παι­δευ­τι­κές, πο­λι­τι­στι­κές και κοι­νο­τι­κές δρά­σεις για την τσε­χι­κή και σλο­βα­κι­κή κοι­νό­τη­τα.

Από τον Σε­πτέμ­βριο του 2026, το Τσε­χι­κό Σχο­λείο Ρόδου λει­τουρ­γεί στους χώ­ρους του Διε­θνούς Πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κού Σχο­λεί­ου Ρόδου, το οποίο δια­χει­ρί­ζε­ται ο Σύλ­λο­γος Πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κών Οι­κο­γε­νειών Ρόδου (Σ.Π.Ο.Ρ.), απο­τε­λώ­ντας πλέον μέρος μιας ευ­ρύ­τε­ρης εκ­παι­δευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας που ενώ­νει δια­φο­ρε­τι­κές γλώσ­σες και πο­λι­τι­σμούς. Στον ίδιο χώρο λει­τουρ­γεί και η τσε­χι­κή κοι­νο­τι­κή βι­βλιο­θή­κη, η οποία εγκαι­νιά­στη­κε επί­ση­μα στις 10 Οκτω­βρί­ου.

Η ANTICODES απο­τε­λεί πε­ριο­δεύ­ου­σα έκ­θε­ση, η οποία έχει ήδη πα­ρου­σια­στεί σε διά­φο­ρες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας, με­τα­ξύ άλλων στο Αγρί­νιο, τα Ιω­άν­νι­να, τη Λευ­κά­δα και τη Ζά­κυν­θο, φέρ­νο­ντας το έργο και τις ιδέες του Václav Havel κοντά στο ελ­λη­νι­κό κοινό.

Ευ­χα­ρι­στί­ες στους συ­νερ­γά­τες και υπο­στη­ρι­κτές

Η Czech Association Greece εκ­φρά­ζει τις θερ­μές ευ­χα­ρι­στί­ες της προς την Πρε­σβεία της Τσε­χι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας στην Αθήνα για τη συ­νερ­γα­σία και τη διαρ­κή υπο­στή­ρι­ξη στην πα­ρου­σί­α­ση της έκ­θε­σης ANTICODES σε διά­φο­ρες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας.

Ιδιαί­τε­ρες ευ­χα­ρι­στί­ες απευ­θύ­νο­νται στην Ένωση Ξε­νο­δό­χων Ρόδου και προ­σω­πι­κά στον Πρό­ε­δρό της, κ. Γιάν­νη Πα­πα­βα­σι­λεί­ου, καθώς και στο Blue Bay Beach Resort, για την πο­λύ­τι­μη συμ­βο­λή τους στη διορ­γά­νω­ση.

Θερ­μές ευ­χα­ρι­στί­ες απευ­θύ­νο­νται επί­σης στον Ζώη Δρίβα του Rhodes Cycling, στα­θε­ρό και πο­λύ­τι­μο συ­νερ­γά­τη της Czech Association στη Ρόδο.

Ιδιαί­τε­ρη ανα­γνώ­ρι­ση αξί­ζει στα μέλη της το­πι­κής ομά­δας της Czech Association και στους εθε­λο­ντές της, που με την ενερ­γή συμ­με­το­χή και την προ­σω­πι­κή τους συμ­βο­λή έκα­ναν δυ­να­τή την πραγ­μα­το­ποί­η­ση της εκ­δή­λω­σης και στη­ρί­ζουν την ανά­πτυ­ξη των δρά­σε­ων της Ένω­σης στο νησί.

Η εκ­δή­λω­ση πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε με την οι­κο­νο­μι­κή υπο­στή­ρι­ξη του Υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών της Τσε­χι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας.

Σχε­τι­κά με τη Czech Association Greece

Η Czech Association Greece δρα­στη­ριο­ποιεί­ται από το 2021 με στόχο τη στή­ρι­ξη της τσε­χι­κής και σλο­βα­κι­κής κοι­νό­τη­τας στην Ελ­λά­δα και την ανά­πτυ­ξη πο­λι­τι­στι­κών, εκ­παι­δευ­τι­κών και κοι­νω­νι­κών δε­σμών με­τα­ξύ της Τσε­χί­ας και της Ελ­λά­δας.

Με έδρα την Αθήνα και πα­νελ­λα­δι­κή δράση, ορ­γα­νώ­νει πο­λι­τι­στι­κές εκ­δη­λώ­σεις, εκ­παι­δευ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα, μα­θή­μα­τα τσε­χι­κής γλώσ­σας, κοι­νο­τι­κές βι­βλιο­θή­κες και πρω­το­βου­λί­ες που ενι­σχύ­ουν τη συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ των κοι­νο­τή­των.