Επίδομα ανεργίας: Νέοι κανόνες από το 2027 – Περισσότερα χρήματα στην αρχή και έως 24 μήνες στήριξης

Η συζήτηση που προκάλεσε τις τελευταίες εβδομάδες η προσωπική τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη για μικρότερη διάρκεια του επιδόματος ανεργίας έφερε εκ νέου το θέμα στο προσκήνιο. Ωστόσο, ο σχεδιασμός που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στο υπουργείο Εργασίας και τη ΔΥΠΑ κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση και είναι πολύ πιο σύνθετος από ένα «κόψιμο» του επιδόματος στο δίμηνο.

Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έχει διευκρινίσει ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση δεν αποτελεί κυβερνητική θέση, ενώ και ο ίδιος ο κ. Μαρινάκης την έχει χαρακτηρίσει προσωπική πρόταση. Την ίδια ώρα, η ΔΥΠΑ βρίσκεται ήδη στη διαδικασία αξιολόγησης του νέου μοντέλου επιδότησης που εφαρμόστηκε πιλοτικά σε περίπου 15.000 ανέργους και το οποίο αποτελεί τη βάση για την ευρύτερη μεταρρύθμιση που προετοιμάζεται για το 2027.

Η φιλοσοφία αλλάζει ουσιαστικά. Το σημερινό σχετικά ενιαίο επίδομα δίνει τη θέση του σε μια παροχή περισσότερο συνδεδεμένη με όσα έχει καταβάλει ο ασφαλισμένος κατά τον εργασιακό του βίο. Οι πρώτοι μήνες της ανεργίας θα επιδοτούνται περισσότερο, ενώ το ποσό θα μειώνεται σταδιακά όσο παρατείνεται η ανεργία. Παράλληλα, μισθός και προϋπηρεσία θα μπορούν να αυξάνουν σημαντικά την παροχή.

Από τα 565 ευρώ σε επίδομα «τριών ταχυτήτων»
Σήμερα το βασικό τακτικό επίδομα ανέρχεται έως τα 565 ευρώ τον μήνα για εργαζομένους που πληρούν το ανώτερο μισθολογικό κριτήριο, με διάρκεια συνήθως από 5 έως 12 μήνες. Προβλέπεται επίσης προσαύξηση 10% για κάθε προστατευόμενο μέλος.

Το νέο σύστημα αλλάζει αυτή τη λογική.

Η παροχή θα συγκροτείται από τρία διαφορετικά κομμάτια: ένα σταθερό ποσό, ένα μεταβλητό «μπόνους» που επιβραβεύει μεγαλύτερο ασφαλιστικό βίο και υψηλότερες προηγούμενες αποδοχές και ένα πρόσθετο μέρος για προστατευόμενα μέλη, μονογονεϊκές οικογένειες και τις ενισχύσεις Χριστουγέννων και Πάσχα.

Το σταθερό μέρος είναι εμπροσθοβαρές. Με τα σημερινά δεδομένα του κατώτατου μισθού, για εργαζόμενο που αμειβόταν τουλάχιστον με τον κατώτατο, το ποσό ξεκινά περίπου από 719 ευρώ τον μήνα για το πρώτο τρίμηνο, μειώνεται περίπου στα 616 ευρώ το δεύτερο τρίμηνο, στα 514 ευρώ το τρίτο και κοντά στα 411 ευρώ στο τελευταίο τρίμηνο του πρώτου έτους.

Αν η επιδότηση συνεχιστεί και δεύτερο χρόνο, το σταθερό μέρος μειώνεται περαιτέρω, περίπου στα 308 ευρώ για το πρώτο εξάμηνο και στα 205,5 ευρώ για το δεύτερο. Τα ποσά αυτά, όμως, αφορούν μόνο τη βασική συνιστώσα και όχι το συνολικό ποσό που μπορεί να πάρει ένας εργαζόμενος με μεγάλη προϋπηρεσία.

Ποιοι μπορούν να φτάσουν έως τα 1.438 ευρώ
Εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες αλλαγές. Στο σταθερό επίδομα μπορεί να προστεθεί ένα ανταποδοτικό «μπόνους» για ασφαλισμένους με μακρύτερο εργασιακό βίο και υψηλότερες προηγούμενες αποδοχές.

Για τη συγκεκριμένη προσαύξηση, στο πιλοτικό μοντέλο απαιτούνται τουλάχιστον 900 ημέρες ασφάλισης μέσα στους τελευταίους 50 μήνες, ενώ λαμβάνονται υπόψη τα χρόνια ασφάλισης από το τέταρτο έως και το εικοστό έτος και ο μέσος μισθός του δικαιούχου.

Έτσι, ένας εργαζόμενος που έχει πληρώσει επί σειρά ετών υψηλότερες εισφορές δεν θα λαμβάνει κατ’ ανάγκη το ίδιο επίδομα με έναν εργαζόμενο με μικρό εργασιακό ιστορικό.

Στο σημερινό πιλοτικό μοντέλο, το ανώτατο ποσό μπορεί να φτάσει περίπου στα 1.438 ευρώ τον μήνα κατά το πρώτο τρίμηνο, όταν συνυπολογίζονται το σταθερό και το μεταβλητό μέρος. Πρόκειται για το ανώτατο πλαφόν και όχι για ένα νέο οριζόντιο επίδομα που θα λαμβάνουν όλοι οι άνεργοι.

Αυτό αποτελεί και τη βασική αλλαγή φιλοσοφίας. Μεγαλύτερη σχέση ανάμεσα στις εισφορές που έχουν καταβληθεί κατά τον εργασιακό βίο και στο ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης σε περίπτωση ανεργίας.

Έως δύο χρόνια για όσους έχουν πολλά ένσημα
Αλλάζει, όμως, σημαντικά και η διάρκεια. Ενώ σήμερα η τακτική επιδότηση φτάνει έως τους 12 μήνες, το νέο μοντέλο προβλέπει δυνατότητα επέκτασης έως και τους 24 μήνες, ανάλογα με το προηγούμενο ιστορικό απασχόλησης.

Για το πρώτο δωδεκάμηνο, στο πιλοτικό σύστημα αντιστοιχεί ένας μήνας επιδότησης για κάθε δύο πλήρεις μήνες απασχόλησης. Για την περίοδο πέραν του πρώτου έτους, απαιτούνται τρεις μήνες εργασίας για κάθε επιπλέον μήνα επιδότησης.

Έτσι, εργαζόμενος με 600 έως 974 ημέρες εργασίας μπορεί να δικαιούται έως 12 μήνες, ενώ για να φτάσει κάποιος στο ανώτατο όριο των 24 μηνών απαιτείται πολύ μεγαλύτερος ασφαλιστικός βίος – έως 1.800 ημέρες ασφάλισης στο σχετικό διάστημα.

Η μεγαλύτερη διάρκεια δεν σημαίνει, πάντως, ότι το υψηλό ποσό του πρώτου τριμήνου θα συνεχίζεται επί δύο χρόνια. Αντίθετα, το επίδομα υποχωρεί όσο περνά ο χρόνος.

Το σημείο που μπορεί να γίνει αυστηρότερο
Φυσικά, η νέα αρχιτεκτονική δεν έχει μόνο μεγαλύτερα ποσά ή μεγαλύτερη δυνητική διάρκεια. Υπάρχει και ένα αυστηρότερο κατώφλι εισόδου που εξετάζεται για την καθολική εφαρμογή.

Σήμερα, για την τακτική επιδότηση απαιτούνται κατά κανόνα 125 ημέρες ασφάλισης μέσα στο κρίσιμο 14μηνο – 100 για τους οικοδόμους. Στο πιλοτικό πρόγραμμα το όριο αυξήθηκε στις 175 ημέρες, χωρίς να υπολογίζονται οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λύση της εργασιακής σχέσης.

Η ΔΥΠΑ αξιολογεί τώρα τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος και οι τελικοί όροι της καθολικής εφαρμογής δεν έχουν ακόμη κλειδώσει. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, στόχος είναι το νέο σύστημα να ενεργοποιηθεί για τους νέους δικαιούχους μέσα στο 2027, πιθανότατα από την αρχή του έτους, αφού προηγηθούν οι απαραίτητες προσαρμογές.

Πηγή: flash.gr