Στη β’ φάση τα μεγάλα έργα διαχείρισης απορριμμάτων σε Κω–Κάλυμνο και Μύκονο–Πάρο–Σύρο

• Γιώργος Χατζη­μάρ­κος: «Μέσα στο 2027 να κλείσει η συζή­τηση και στα τέσσερα έργα ΣΔΙΤ» • Πέντε οικο­νο­μι­κοί φορείς περνούν στον αντα­γω­νι­στικό διάλογο

Σημα­ντικό βήμα για τον συνο­λικό σχε­δια­σμό της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των στο Νότιο Αιγαίο απο­τε­λεί η μετά­βαση στη β’ φάση των δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών για δύο ακόμη έργα ΣΔΙΤ, που αφορούν στην Κω και στην Κάλυμνο, καθώς και στη Μύκονο, στην Πάρο και στη Σύρο.

Η εξέλιξη συζη­τή­θηκε κατά τη συνε­δρί­αση της Περι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής Νοτίου Αιγαίου, όπου παράλ­ληλα ανα­πτύ­χθηκε εκτενής πολι­τική συζή­τηση για τον ρόλο της Περι­φέ­ρειας, του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου και των δήμων στη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των.

Η Περι­φε­ρειακή Επι­τροπή ενέ­κρινε την πρό­σκληση συμ­με­το­χής στη β’ φάση του δημό­σιου διε­θνούς δια­γω­νι­σμού για το έργο των Μονάδων Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Ανα­κύ­κλω­σης και Ανά­κτη­σης Απο­βλή­των των Δήμων Κω και Καλυ­μνίων μέσω ΣΔΙΤ, καθώς και την αντί­στοιχη δια­δι­κα­σία για τις υπο­δο­μές μετα­φόρ­τω­σης και επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των στη Μύκονο, την Πάρο και τη Σύρο.

Πέντε υπο­ψή­φιοι στον αντα­γω­νι­στικό διάλογο

Όπως ειπώ­θηκε, η πρώτη φάση του δια­γω­νι­σμού για Κω και Κάλυμνο έχει ολο­κλη­ρω­θεί και έχουν προ­ε­πι­λε­γεί πέντε οικο­νο­μι­κοί φορείς. Οι πέντε υπο­ψή­φιοι καλού­νται πλέον να συμ­με­τέ­χουν στην δεύτερη φάση και ειδι­κό­τερα στο στάδιο του αντα­γω­νι­στι­κού δια­λό­γου.

Το έργο απο­τε­λεί ολο­κλη­ρω­μένη παρέμ­βαση, καθώς περι­λαμ­βά­νει τη μελέτη, τη χρη­μα­το­δό­τηση, την κατα­σκευή, τη συντή­ρηση και τη λει­τουρ­γία των νέων υπο­δο­μών για περίοδο 27 ετών. Προ­βλέ­πε­ται η κατα­σκευή και λει­τουρ­γία μονάδας ανά­κτη­σης και ανα­κύ­κλω­σης απο­βλή­των στην Κω, μονάδας προ­ε­πε­ξερ­γα­σίας, ανά­κτη­σης και ανα­κύ­κλω­σης στην Κάλυμνο, καθώς και νέου κυτ­τά­ρου στην Κω.

Η συνο­λική δυνα­μι­κό­τητα των υπο­δο­μών υπο­λο­γί­ζε­ται σε περίπου 46.000 τόνους απο­βλή­των ετησίως, σημα­το­δο­τώ­ντας, σύμφωνα με την εισή­γηση, τη μετά­βαση από την απλή δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των σε ένα ολο­κλη­ρω­μένο σύστημα επε­ξερ­γα­σίας, ανά­κτη­σης και ανα­κύ­κλω­σης.

Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του συγκε­κρι­μέ­νου έργου ανέρ­χε­ται σε 110,06 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η δημόσια συμ­με­τοχή στη χρη­μα­το­δό­τηση απο­τε­λεί σημα­ντικό στοι­χείο του σχε­δια­σμού, ενώ η τελική οικο­νο­μική και χρη­μα­το­δο­τική δομή δεν έχει ακόμη ορι­στι­κο­ποι­η­θεί.

Ακριβώς αυτό απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο του αντα­γω­νι­στι­κού δια­λό­γου, κατά τον οποίο θα εξε­τα­στούν οι τεχνι­κές λύσεις, το χρο­νο­διά­γραμμα μελέτης και κατα­σκευής, οι απαι­τή­σεις λει­τουρ­γίας και συντή­ρη­σης, οι δείκτες από­δο­σης, η κατα­νομή των κιν­δύ­νων και το οικο­νο­μικό μοντέλο.

61.000 τόνοι ετησίως για Μύκονο, Πάρο και Σύρο

Αντί­στοιχη είναι η δια­δι­κα­σία για το δεύτερο έργο, το οποίο αφορά στις Μύκονο, Πάρο και Σύρο.

Στον σχε­δια­σμό περι­λαμ­βά­νε­ται η κατα­σκευή και λει­τουρ­γία τριών μονάδων ανά­κτη­σης και ανα­κύ­κλω­σης, σε Σύρο, Μύκονο και Πάρο, καθώς και η λει­τουρ­γία σταθμού μετα­φόρ­τω­σης στη Μύκονο. Η συνο­λική δυνα­μι­κό­τητα των υπο­δο­μών ανέρ­χε­ται σε περίπου 61.000 τόνους απο­βλή­των ετησίως, ενώ ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του έργου φτάνει τα 157,2 εκατ. ευρώ. Η δημόσια συμ­με­τοχή υπο­λο­γί­ζε­ται σε 80%, έναντι 20% του ιδιώτη.

Η μετά­βαση των δύο έργων στη β’ φάση σημαί­νει ότι πλέον ανοίγει ουσια­στικά ο διά­λο­γος με τους υπο­ψή­φιους ανα­δό­χους για τον τρόπο με τον οποίο θα υλο­ποι­η­θούν οι υπο­δο­μές.

Το ζήτημα της χωρο­θέ­τη­σης και ο ρόλος των δήμων

Σημα­ντικό μέρος της συζή­τη­σης στην Περι­φε­ρειακή Επι­τροπή αφο­ρούσε στη χωρο­θέ­τηση των νέων εγκα­τα­στά­σεων και κυρίως στο κατά πόσο οι υφι­στά­με­νοι χώροι επαρ­κούν για να φιλο­ξε­νή­σουν τις νέες μονάδες.

Το θέμα παρα­μέ­νει ανοικτό στο πλαίσιο του αντα­γω­νι­στι­κού δια­λό­γου, καθώς θα πρέπει να εξε­τα­στούν οι πραγ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες των δια­θέ­σι­μων χώρων. Ιδιαί­τερα για τη Σύρο, όπως σημεί­ωσε, ο χώρος που έχει παρα­δο­θεί στον ΦΟΔΣΑ είναι συγκε­κρι­μέ­νος και περιο­ρι­σμέ­νος.

Η δια­δι­κα­σία επι­τρέ­πει στους συμ­με­τέ­χο­ντες να κατα­θέ­σουν δια­φο­ρε­τι­κές τεχνι­κές προ­τά­σεις και, εφόσον θεωρούν ότι η προ­τει­νό­μενη θέση δεν είναι κατάλ­ληλη, να προ­τεί­νουν εναλ­λα­κτική λύση.

Επί του θέματος, συζη­τή­θηκε, το κατά πόσο και με ποιον τρόπο λαμ­βά­νε­ται υπόψη η άποψη των δήμων και των τοπικών κοι­νω­νιών στη δια­δι­κα­σία.

Ο περι­φε­ρειάρ­χης κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος υπο­στή­ριξε ότι η τοπική αυτο­διοί­κηση δεν έχει απο­κλει­στεί από τη δια­δι­κα­σία, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ο ΦΟΔΣΑ απο­τε­λεί έναν θεσμό στον οποίο συμ­με­τέ­χουν εκπρό­σω­ποι της αυτο­διοί­κη­σης.

«Η δια­δι­κα­σία των ΣΔΙΤ είναι πολύ ανοιχτή, πάρα πολύ ανοιχτή», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, εξη­γώ­ντας ότι στον αντα­γω­νι­στικό διάλογο οι συμ­με­τέ­χο­ντες έχουν τη δυνα­τό­τητα να κατα­θέ­σουν προ­τά­σεις, τεχνι­κές λύσεις και εναλ­λα­κτι­κές προ­σεγ­γί­σεις.

Ο κ. Χατζη­μάρ­κος ανέφερε ακόμη ότι σε όλα τα έργα έχει προη­γη­θεί συνεν­νό­ηση με τις δημο­τι­κές αρχές για τις θέσεις που προ­τά­θη­καν, σημειώ­νο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «η χωρο­θέ­τηση» έγινε σε συνεν­νό­ηση με τους δήμους.

Στο στό­χα­στρο της αντι­πα­ρά­θε­σης, παρα­μέ­νει ο ΦΟΔΣΑ

Η συζή­τηση, ωστόσο, δεν περιο­ρί­στηκε στα τεχνικά χαρα­κτη­ρι­στικά των έργων. Ο περι­φε­ρειάρ­χης εξα­πέ­λυσε σφοδρή επίθεση σε όσους ασκούν κριτική στον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι μεγάλο μέρος των δημό­σιων ανα­φο­ρών για τη λει­τουρ­γία του οργα­νι­σμού είναι ανα­κρι­βές.

«Είναι άλλο πράγμα το ψέμα και είναι άλλο πράγμα η δια­φο­ρε­τική άποψη», ανέφερε, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η κριτική είναι θεμιτή, αλλά όχι, όπως είπε, η διάδοση ανα­κρι­βειών.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στην κατά­σταση που, σύμφωνα με τον ίδιο, παρέ­λαβε ο ΦΟΔΣΑ στην Κω το 2024, περι­γρά­φο­ντας μια κατά­σταση ανε­ξέ­λεγ­κτης χωμα­τε­ρής χωρίς τις απαι­τού­με­νες υπο­δο­μές και δια­δι­κα­σίες λει­τουρ­γίας.

Ο κ. Χατζη­μάρ­κος υπο­στή­ριξε ότι μέσα σε σύντομο χρονικό διά­στημα έγιναν παρεμ­βά­σεις, απο­κα­τα­στά­θη­καν μηχα­νή­ματα και υπο­δο­μές, αντι­με­τω­πί­στηκε το ζήτημα των στραγ­γι­σμά­των και οργα­νώ­θηκε η λει­τουρ­γία του χώρου. Στο ίδιο πλαίσιο ανα­φέρ­θηκε και στη μετα­φορά απορ­ριμ­μά­των από την Κάλυμνο στην Κω.

Όπως υπο­στή­ριξε, η μετα­φορά ξεκί­νησε αφού ολο­κλη­ρώ­θη­καν τα έργα απο­κα­τά­στα­σης και λήφθη­καν τα απα­ραί­τητα μέτρα για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος. Παράλ­ληλα, ανέφερε ότι το κόστος δια­χεί­ρι­σης που ανα­λο­γεί στην Κάλυμνο θα επι­βα­ρύ­νει την ίδια και όχι τους πολίτες της Κω συνο­λικά.

«Να κλείσει η συζή­τηση μέσα στο 2027»

Ο περι­φε­ρειάρ­χης συνέ­δεσε την προ­σπά­θεια για τις νέες υπο­δο­μές με την ανάγκη αλλαγής της συνο­λι­κής εικόνας των νησιών στον τομέα της δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των.

Άσκησε παράλ­ληλα κριτική στον λαϊ­κι­σμό που, όπως είπε, έχει χαρα­κτη­ρί­σει επί χρόνια τη σχετική συζή­τηση, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το περι­βαλ­λο­ντικό ζήτημα δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με όρους τοπικών αντι­πα­ρα­θέ­σεων.

«Η πραγ­μα­τική ζωή, τα προ­βλή­ματα στην πραγ­μα­τική ζωή, απαι­τούν ανάληψη πρω­το­βου­λίας», τόνισε.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στη Σαντο­ρίνη και στην Κάλυμνο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι επί δεκα­ε­τίες οι τοπικές δια­δι­κα­σίες δεν κατέ­λη­ξαν σε ορι­στική λύση για τη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των. Κατά την τοπο­θέ­τησή του υπο­στή­ριξε ότι η δημιουρ­γία του ΦΟΔΣΑ έδωσε τη δυνα­τό­τητα να προ­χω­ρή­σουν δια­δι­κα­σίες που είχαν παρα­μεί­νει στά­σι­μες.

Κλεί­νο­ντας, ο κ. Χατζη­μάρ­κος έθεσε ως στόχο την ολο­κλή­ρωση των δια­δι­κα­σιών για τα τέσσερα έργα ΣΔΙΤ μέσα στο 2027.

«Μέσα στο 2027 να κλείσει η συζή­τηση και στα τέσσερα αυτά έργα ΣΔΙΤ και για όλα τα νησιά τα οποία ανα­φέ­ρο­νται αυτά τα ΣΔΙΤ, να περά­σουμε πια στο στάδιο της υλο­ποί­η­σης ονείρων», ανέφερε.

Η συνε­δρί­αση κατέ­δειξε έτσι ότι ο σχε­δια­σμός για τη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των στο Νότιο Αιγαίο περνά πλέον σε ένα κρίσιμο στάδιο. Από τη μία πλευρά, οι δια­γω­νι­σμοί προ­χω­ρούν στον αντα­γω­νι­στικό διάλογο και δημιουρ­γεί­ται η προ­ο­πτική μεγάλων επεν­δύ­σεων σε νέες υπο­δο­μές. Από την άλλη, παρα­μέ­νουν ανοικτά ζητή­ματα χωρο­θέ­τη­σης, τεχνι­κών λύσεων και της σχέσης μεταξύ των δύο βαθμών αυτο­διοί­κη­σης.

Το επόμενο διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να είναι καθο­ρι­στικό, καθώς οι προ­τά­σεις των υπο­ψή­φιων οικο­νο­μι­κών φορέων θα κληθούν να μετα­τρέ­ψουν τον μέχρι σήμερα σχε­δια­σμό σε συγκε­κρι­μένη τεχνική και οικο­νο­μική λύση, με τελικό ζητού­μενο την ορι­στική μετά­βαση των νησιών από το μοντέλο της χωμα­τε­ρής σε ένα σύγ­χρονο σύστημα δια­χεί­ρι­σης, ανά­κτη­σης και ανα­κύ­κλω­σης απο­βλή­των.

Τα θέματα πέρασαν ομο­φώ­νως, ενώ ανα­μέ­νε­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η γενική συνέ­λευση του ΦΟΔΣΑ. Ο κ. Χατζη­μάρ­κος επι­σκέ­πτε­ται την Κω και την Κάλυμνο για το θέμα.