«Η κατάσταση είναι κακή και θα γίνει χειρότερη». Με αυτή τη φράση ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν περιγράφει τις εκτιμήσεις των Βρυξελλών γύρω από τη νέα ενεργειακή κρίση, λόγω της παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή –και κυρίως της καταστροφής κρίσιμων υποδομών σε χώρες όπως το Κατάρ– λίγες ημέρες πριν από την παρουσίαση της πολυαναμενόμενης «εργαλειοθήκης» για την αντιμετώπισή της.
Σε συνέντευξή του σε μικρή ομάδα ευρωπαϊκών εφημερίδων –ανάμεσά τους και η «Κ»– ο επίτροπος προειδοποίησε ότι η Ευρώπη, παρά τη βελτίωση σε σχέση με το 2022, παραμένει εκτεθειμένη σε παρατεταμένα υψηλές τιμές και γεωπολιτικές αναταράξεις, με το κόστος των ορυκτών καυσίμων να συνεχίζει να επιβαρύνει δραματικά οικονομίες και νοικοκυριά. Εξήγησε, πάντως, ότι η Κομισιόν ετοιμάζει πακέτο «παρεμβάσεων» επιχειρώντας ουσιαστικά να βάλει τάξη σε ένα κατακερματισμένο τοπίο εθνικών πολιτικών και μέτρων και να επιταχύνει ταυτόχρονα τη στρατηγική στροφή της Ε.Ε. προς την ηλεκτροδότηση.
Κεντρικός πυλώνας θα είναι ο ενισχυμένος συντονισμός μεταξύ κρατών-μελών, με την Επιτροπή να αναλαμβάνει ενεργότερο ρόλο στην παρακολούθηση και καθοδήγηση πολιτικών στήριξης για νοικοκυριά και βιομηχανία, αλλά και στη διαχείριση της ενεργειακής επάρκειας, μέσω της πλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου, ενόψει του επόμενου χειμώνα. «Θα παρακολουθούμε, θα συμβουλεύουμε και θα συντονίζουμε τα σχήματα των κρατών-μελών», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η εμπειρία του 2022 έδειξε ότι τα «εκατοντάδες διαφορετικά μέτρα» είχαν άνισα αποτελέσματα και συχνά έλλειψη συνοχής.
Δέσμη μέτρων για την ενεργειακή κρίση από Ε.Ε. στις 22 Απριλίου
Παράλληλα, το δεύτερο σκέλος της «εργαλειοθήκης» αφορά την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και ειδικά την ηλεκτροδότηση της οικονομίας (electrification). Ο επίτροπος προανήγγειλε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει πλαίσιο για νέο ευρωπαϊκό στόχο ηλεκτροδότησης, τονίζοντας ότι «πρέπει να περάσουμε από τα μόρια στα ηλεκτρόνια», καθώς η πρόοδος της Ευρώπης παραμένει αργή σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες.
Το «πακέτο» θα συνοδεύεται από μέτρα για ταχύτερη ανάπτυξη δικτύων και διασυνδέσεων, μείωση χρόνων αδειοδότησης έργων ενέργειας, καθώς και ενίσχυση επενδύσεων σε τεχνολογίες, όπως αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικά οχήματα και αποθήκευση ενέργειας, κρίσιμα για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Βραχυπρόθεσμα η «εργαλειοθήκη» θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις με άμεσο αντίκτυπο στην αγορά και στους καταναλωτές. Μεταξύ αυτών: διευκόλυνση αλλαγής παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας από τους καταναλωτές, ενίσχυση της προστασίας των ευάλωτων νοικοκυριών από διακοπές ρεύματος, καθώς και συστάσεις για φορολογικές μεταρρυθμίσεις, που μετατοπίζουν το βάρος από τα ορυκτά καύσιμα προς την ηλεκτρική ενέργεια.
Ο επίτροπος ήταν εξίσου σαφής ότι δεν προτείνονται μειώσεις φόρων στη βενζίνη και στο πετρέλαιο, προειδοποιώντας ότι «αν όλοι κάνουν το ίδιο, θα επιδεινώσουμε το πρόβλημα ζήτησης και θα αυξήσουμε τον κίνδυνο ελλείψεων». Αντιθέτως ενθαρρύνεται η μείωση των φόρων στο ηλεκτρικό ρεύμα, που σε ορισμένα κράτη-μέλη είναι πολλαπλάσιοι σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, τόσο για πολίτες όσο και επιχειρήσεις, με τον ίδιο να παραπέμπει στην εμπειρία του 2022, όταν μικρές αλλαγές συμπεριφοράς είχαν μετρήσιμη επίδραση στη συνολική ζήτηση. «Αν όλοι κάνουμε μια μικρή προσπάθεια, το αποτέλεσμα είναι τεράστιο όταν αθροιστεί», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική δεν θα περιοριστεί σε τεχνικές ρυθμίσεις αλλά θα περιλαμβάνει και συστάσεις προς τα κράτη-μέλη για πρακτικά μέτρα μείωσης της κατανάλωσης.
Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» για το πολιτικό μήνυμα της επερχόμενης δέσμης μέτρων, ο κ. Γιόργκενσεν τόνισε ότι η Κομισιόν θέλει «να δείξει ότι προστατεύουμε τους πιο ευάλωτους και τις πιο εκτεθειμένες βιομηχανίες», χωρίς όμως να εκτροχιάζεται η στρατηγική της πράσινης μετάβασης. Παράλληλα, απέρριψε το ενδεχόμενο αποσύνδεσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας από το φυσικό αέριο σε επίπεδο χονδρικής αγοράς, κάτι που συζητείται στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι το υφιστάμενο σύστημα τιμολόγησης, βασισμένο στην προσφορά και τη ζήτηση, είναι κρίσιμο για τη λειτουργία της αγοράς. Αφησε, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβάσεων σε επίπεδο λιανικής, με «εργαλεία», ώστε να μετριαστεί η επίδραση στους καταναλωτές χωρίς να διαταραχθεί η αγορά.
Πηγή: kathimerini.gr
