Δόμηση σε Natura: Αντιδράσεις και νομικές «σκιές» μετά από τη διαβούλευση

Σε πεδίο έντο­νης αντι­πα­ρά­θε­σης εξε­λίσ­σε­ται το νέο πλαί­σιο για τις πε­ριο­χές Natura, καθώς η δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση για το νο­μο­σχέ­διο του ΥΠΕΝ έκλει­σε με αιχ­μές τόσο για τη δια­δι­κα­σία όσο και για την ουσία των προ­ω­θού­με­νων ρυθ­μί­σε­ων. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται η πρό­βλε­ψη που ανοί­γει – υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις – τη δυ­να­τό­τη­τα πο­λε­ο­δό­μη­σης στη Ζώνη Δ, τη λι­γό­τε­ρο αυ­στη­ρά προ­στα­τευό­με­νη κα­τη­γο­ρία των προ­στα­τευό­με­νων πε­ριο­χών.

Το σχέ­διο νόμου προ­βλέ­πει ότι επε­κτά­σεις σχε­δί­ων πόλης μπο­ρούν να εξε­τά­ζο­νται εφό­σον προ­βλέ­πο­νται ρητά στις Ει­δι­κές Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές Με­λέ­τες (ΕΠΜ) και εν­σω­μα­τώ­νο­νται στα Το­πι­κά ή Ει­δι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια, με βα­σι­κό όρο να μην δια­τα­ράσ­σε­ται η οι­κο­λο­γι­κή ισορ­ρο­πία και να τη­ρού­νται συ­γκε­κρι­μέ­να όρια χρή­σε­ων και δό­μη­σης. Το ΥΠΕΝ επι­χει­ρεί να δώσει απα­ντή­σεις σε πιέ­σεις για ορ­γα­νω­μέ­νη χω­ρι­κή ανά­πτυ­ξη, ωστό­σο η δια­βού­λευ­ση ανέ­δει­ξε ισχυ­ρές επι­φυ­λά­ξεις για το κατά πόσο οι νέες δυ­να­τό­τη­τες μπο­ρούν να συμ­βα­δί­σουν με το υφι­στά­με­νο κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας.

«Ανε­παρ­κής χρό­νος» και «χωρίς στοι­χεία» – Aιχμές από πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις και νο­μι­κούς κύ­κλους

Το πιο έντο­νο νήμα που δια­τρέ­χει τη δια­βού­λευ­ση αφορά την ίδια τη δια­δι­κα­σία, με πλή­θος σχο­λί­ων να συ­γκλί­νουν στο ότι δεν υπήρ­ξε επαρ­κής χρό­νος και τεκ­μη­ρί­ω­ση για ου­σια­στι­κή συμ­με­το­χή. Όπως κα­τα­γρά­φε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά: «ο χρό­νος δια­βού­λευ­σης είναι απο­λύ­τως ανε­παρ­κής…», ενώ σε ακόμη πιο αιχ­μη­ρή δια­τύ­πω­ση ση­μειώ­νε­ται ότι η δια­δι­κα­σία «ευ­τε­λί­ζει την όλη δια­δι­κα­σία και την κα­θι­στά εντε­λώς προ­σχη­μα­τι­κή». Η χρο­νι­κή συ­γκυ­ρία επι­ση­μαί­νε­ται επί­σης ως προ­βλη­μα­τι­κή, καθώς – όπως ανα­φέ­ρε­ται – η δια­βού­λευ­ση έλαβε χώρα «εντός δύο εβδο­μά­δων… στις οποί­ες πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η Με­γά­λη Εβδο­μά­δα και το Πάσχα», γε­γο­νός που, σύμ­φω­να με τους σχο­λια­στές, πε­ριό­ρι­σε τη δυ­να­τό­τη­τα ου­σια­στι­κής συμ­με­το­χής φο­ρέ­ων και πο­λι­τών.

Ιδιαί­τε­ρα έντο­νη είναι και η κρι­τι­κή για τον όγκο και την πο­λυ­πλο­κό­τη­τα του υλι­κού, με ανα­φο­ρές ότι οι πο­λί­τες κα­λού­νται να αξιο­λο­γή­σουν «300 πε­ρί­που σε­λί­δες» και να «κα­τα­νο­ή­σουν και να ελέγ­ξουν σε βάθος ένα με­γά­λο αριθ­μό πο­λύ­πλο­κων ρυθ­μί­σε­ων», χωρίς να υπάρ­χει επαρ­κής υπο­στή­ρι­ξη. Το ση­μείο που επα­νέρ­χε­ται σε πολ­λές πα­ρεμ­βά­σεις αφορά την έλ­λει­ψη συ­νο­δευ­τι­κών δε­δο­μέ­νων, καθώς – όπως ση­μειώ­νε­ται – πρό­κει­ται για ρυθ­μί­σεις «χωρίς μά­λι­στα να έχουν πρό­σβα­ση σε κα­νέ­να από τα στοι­χεία που αι­τιο­λο­γούν» τις προ­βλέ­ψεις του νο­μο­σχε­δί­ου, στοι­χείο που κατά τους συμ­με­τέ­χο­ντες ακυ­ρώ­νει στην πράξη τον σκοπό της δια­βού­λευ­σης.

Πα­ράλ­λη­λα, σε αρ­κε­τά σχό­λια – ιδίως από νο­μι­κούς κύ­κλους – δια­τυ­πώ­νο­νται ευ­θεί­ες αιχ­μές για τη συμ­βα­τό­τη­τα της δια­δι­κα­σί­ας με το Σύ­νταγ­μα και τις αρχές της καλής νο­μο­θέ­τη­σης. Εν­δει­κτι­κά γί­νε­ται λόγος για «χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή πε­ρί­πτω­ση πα­ρα­βί­α­σης του άρ­θρου 74 παρ. 5 του Συ­ντάγ­μα­τος», ενώ άλλες πα­ρεμ­βά­σεις επι­ση­μαί­νουν ότι η απου­σία επαρ­κούς αι­τιο­λό­γη­σης και συ­νο­δευ­τι­κών με­λε­τών δυ­σχε­ραί­νει τον έλεγ­χο της συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας.

Σε αυτό το πλαί­σιο, κα­τα­γρά­φο­νται και επι­φυ­λά­ξεις για πι­θα­νή ασυμ­βα­τό­τη­τα με το ευ­ρω­παϊ­κό πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό κε­κτη­μέ­νο, με ανα­φο­ρές ότι οι προ­τει­νό­με­νες ρυθ­μί­σεις εν­δέ­χε­ται να αντί­κει­νται στις απαι­τή­σεις των ευ­ρω­παϊ­κών οδη­γιών για την προ­στα­σία των πε­ριο­χών Natura, ιδίως ως προς τη δέ­ου­σα εκτί­μη­ση επι­πτώ­σε­ων και την δια­σφά­λι­ση της οι­κο­λο­γι­κής ακε­ραιό­τη­τας.

Στο ίδιο πλαί­σιο, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κοί κύ­κλοι υπο­γραμ­μί­ζουν ότι η αξιο­λό­γη­ση επι­πτώ­σε­ων δεν μπο­ρεί να γίνει χωρίς πλήρη πρό­σβα­ση στα δε­δο­μέ­να που στη­ρί­ζουν τις προ­τει­νό­με­νες αλ­λα­γές, αφή­νο­ντας ανοι­κτό το εν­δε­χό­με­νο μελ­λο­ντι­κών νο­μι­κών αμ­φι­σβη­τή­σε­ων. Το σύ­νο­λο αυτών των πα­ρεμ­βά­σε­ων συ­γκρο­τεί μια ει­κό­να έντο­νης δυ­σπι­στί­ας απέ­να­ντι τόσο στη δια­δι­κα­σία όσο και στη θε­με­λί­ω­ση των ρυθ­μί­σε­ων, με κοινό πα­ρο­νο­μα­στή ότι η δια­βού­λευ­ση δεν επέ­τρε­ψε ου­σια­στι­κή και τεκ­μη­ριω­μέ­νη συμ­με­το­χή.

Τα επό­με­να βή­μα­τα

Μετά την ολο­κλή­ρω­ση της δια­βού­λευ­σης, το ΥΠΕΝ ανα­μέ­νε­ται να επε­ξερ­γα­στεί τα σχό­λια και να προ­χω­ρή­σει σε πι­θα­νές βελ­τιώ­σεις του νο­μο­σχε­δί­ου πριν από την κα­τά­θε­σή του στη Βουλή. Ακο­λου­θεί η συ­ζή­τη­ση στην αρ­μό­δια επι­τρο­πή, όπου θα κλη­θούν και φο­ρείς να το­πο­θε­τη­θούν, και στη συ­νέ­χεια η ψή­φι­ση από την Ολο­μέ­λεια. Ωστό­σο, το βάρος ανα­μέ­νε­ται να με­τα­φερ­θεί στην επό­με­νη φάση, δη­λα­δή στην εφαρ­μο­γή μέσω πο­λε­ο­δο­μι­κών σχε­δί­ων και κα­νο­νι­στι­κών πρά­ξε­ων, όπου θα εξει­δι­κευ­τούν οι όροι για τη Ζώνη Δ.

Σε αυτό το ση­μείο εντο­πί­ζε­ται και ο βα­σι­κός κίν­δυ­νος «εμπλο­κών», όπως έχει ήδη επι­ση­μαν­θεί σε πρό­σφα­τα ρε­πορ­τάζ του Insider.gr, καθώς ακόμη και αν το νο­μο­σχέ­διο ψη­φι­στεί, η πραγ­μα­τι­κή δο­κι­μα­σία με­τα­τί­θε­ται στο στά­διο εφαρ­μο­γής. Οι ρυθ­μί­σεις για τις πε­ριο­χές Natura – ιδίως όταν αγ­γί­ζουν ζη­τή­μα­τα χρή­σε­ων γης και οι­κι­στι­κής επέ­κτα­σης – απο­τε­λούν δια­χρο­νι­κά πεδίο έντο­νων προ­σφυ­γών στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας, το οποίο έχει επα­νει­λημ­μέ­να ακυ­ρώ­σει κα­νο­νι­στι­κές πρά­ξεις όταν δεν τεκ­μη­ριώ­νε­ται επαρ­κώς η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή προ­στα­σία. Η αλυ­σί­δα εφαρ­μο­γής – από τις ΕΠΜ και τα πο­λε­ο­δο­μι­κά σχέ­δια έως τα Προ­ε­δρι­κά Δια­τάγ­μα­τα – δη­μιουρ­γεί πολ­λα­πλά ση­μεία πι­θα­νής νο­μι­κής εμπλο­κής, γε­γο­νός που ση­μαί­νει ότι η τε­λι­κή ει­κό­να για τη Ζώνη Δ δεν θα κρι­θεί μόνο στη Βουλή, αλλά και στη δι­κα­στι­κή αξιο­λό­γη­ση που εν­δέ­χε­ται να ακο­λου­θή­σει.

Πηγή: insider.gr